Eerste Kamer akkoord met strengere netneutraliteit en zeroratingverbod

| AE 8995 | Ondernemingsvrijheid | 19 reacties

netneutraliteit.pngDe Eerste Kamer heeft dinsdag ingestemd met kabinetsplannen voor een netneutraliteitswet die strenger uitpakt dan de Europese variant die eerder dit jaar werd ingevoerd, las ik bij Nu.nl. Dit raakt het plan van T-Mobile om muziekstreaming buiten de bundel aan te gaan bieden, waarvan zij meenden dat dit van de Europese regels mocht.

Het aangenomen wetsvoorstel wijzigt onze Netneutraliteitswet (dat klinkt spannender dan artikel 7.4a Telecommunicatiewet) naar aanleiding van een Europese Verordening over dit onderwerp. Over die “Europese wet netneutraliteit” is veel gebakkeleid; providers zien al te strenge netneutraliteit als een bedreiging voor innovatie, terwijl burgerrechtenorganisaties er juist op wijzen dat gaten in netneutraliteit het hele concept ondergraven.

Nederland introduceert nu strengere regels, zo lijkt het. Mag dat wel? Je zou zeggen van niet, want een Verordening is gewoon direct een Europese wet en daar hebben lidstaten weinig meer aan te veranderen. Maar deze Verordening biedt de mogelijkheid aan lidstaten om eigen voorschriften te stellen ter nakoming van de Europese netneutraliteitsregels. En dat is in feite wat deze wet doet.

Het belangrijkste voorschrift – en waar ze bij T-Mobile dus over zitten te knarsetanden vandaag – is dat zero rating, oftewel diensten buiten de bundel, niet is toegestaan. Het gaat dan om het nieuwe lid 3 van artikel 7.4a:

3. Aanbieders van internettoegangsdiensten stellen de hoogte van tarieven voor internettoegangsdiensten niet afhankelijk van de diensten en toepassingen die via deze diensten worden aangeboden of gebruikt.

Dit verbod werkt twee kanten op: je mag geen toeslag vragen voor bepaalde diensten (“Ook Netflix kijken? €5 per maand!”) en je mag geen korting geven bij bepaalde diensten. En diensten buiten je bundel laten is een vorm van korting.

Maar is dat niet in strijd met de Europese regels? Er zijn immers richtsnoeren van de BEREC, het samenwerkingsverband van Europese telecomtoezichthouders. En die lijken (paragrafen 37-40) te suggereren dat zero rating mag, onder strenge voorwaarden en met name een waarborg dat eindgebruikerskeuze niet significant wordt ondermijnd. Mijn lezing van die paragrafen is dat ze daar eerder zeggen, dit kan in theorie maar het lijkt ons te ingewikkeld, maar dat terzijde. Belangrijker is immers wat de minister vindt bij invoering van onze wet:

Naar het oordeel van de Nederlandse regering gaat de BEREC daarbij echter ten onrechte voorbij aan het onder lid 3, eerste alinea, van artikel 3 van de netneutraliteitsverordening expliciet opgenomen verbod op discriminatie bij het aanbieden van internettoegangsdiensten. Uiteraard is het de BEREC niet toegestaan in de (niet-bindende) richtsnoeren van de verordening af te wijken.

Want dat artikel 3 lid 3 zegt expliciet er géén discriminatie (van welke aard dan ook) mag plaatsvinden op internetverkeer. Vertragen, blokkeren et cetera van zulk verkeer mag alleen onder de voorwaarden van de Verordening, en die komen kort gezegd neer op integriteit en veiligheid waarborgen, netwerkcongestie wegnemen en voldoen aan specifieke wetten of gerechtelijke bevelen.

Zero rating is natuurlijk ook een héél eng verhaal als je kijkt naar het doel van netneutraliteit. Dat gaat er immers om dat iedere partij gelijke toegang tot internet heeft. Niet alleen iedere consument, maar ook ieder bedrijf dat die consument wil bereiken. Als bedrijf A wel en bedrijf B niet van de zero rating profiteert, dan staat B op achterstand in Nederland. En ja, ik weet dat T-Mobile heeft gezegd dat iedere (legale) streamingdienst onder de zeroratingparaplu komt, maar wat nu als B nog nooit van T-Mobile heeft gehoord – zeg, een Chinese streamingdienst.

Nog even afgezien van hoe T-Mobile controleert of een streamingdienst legaal genoeg is. Ons eigen Nederland.FM staat bijvoorbeeld onder de paraplu maar de SENA vindt dat het bedrijf de Wet op de naburige rechten schendt. En hoe zit het met zeg een Australische internetzender die geen licentie voor Nederland heeft, is die legaal of niet?

Met deze Nederlandse wet is het dus wachten tot de ACM T-Mobile gelast die dienst te staken en gestaakt te houden, op straffe van een dwangsom. Natuurlijk kan het bedrijf daartegen in bezwaar en beroep, maar het is zeer de vraag of de bestuursrechter dan kan en wil zeggen, die Nederlandse wet kan écht niet, dit is in strijd met Europees recht. Het is mogelijk maar de lat ligt hoog: had de regering in redelijkheid mogen denken dat deze wet wél mocht onder de Europese regels? Marginale toetsing, noemen juristen dat. En dan moet je naar het Europees Hof van Justitie om te horen dat de wet écht niet mag. Dan zijn we wel een paar jaar verder.

Arnoud

Gastpost: Mag KPN weer ‘Eindeloos Spotify’ aanbieden?

| AE 8819 | Ondernemingsvrijheid | 2 reacties

onbeperkt-spotifyDeze week ben ik met vakantie. Vandaar zoals elk jaar een serie gastposts. Vandaag Michel Arts over Eindeloos Spotify op een netneutraal internet.

Ongeveer een jaar geleden was in het nieuws dat KPN moest stoppen met het aanbieden van ‘Eindeloos Spotify’. Wat was er ook al weer aan de hand? KPN bood een Spotify-abonnement aan waarvan het datagebruik niet ten koste ging van de databundel. Aanvankelijk stelde de Autoriteit Consument & Markt (ACM) dat op een dergelijke losse dienst (je kon ‘Eindeloos Spotify’ ook gebruiken in combinatie met abonnementen zonder databundel) de netneutraliteitsregels in de telecommunicatiewet niet van toepassing waren. Nieuwe beleidsregels van de minister van Economische Zaken scherpte de interpretatie van deze regels aan. Voortaan zouden ze ook van toepassing zijn op combinaties van losse diensten en internettoegang. Losse diensten zijn alleen nog maar uitgezonderd als ze niet in combinatie met internettoegang worden aangeboden.

Een van de netneutraliteitsregels is het verbod op prijsdiscriminatie: een aanbieder van internettoegangsdiensten mag zijn tarieven niet afhankelijk stellen van diensten of toepassingen die via het internet gebruikt of aangeboden worden. Het buiten de databundel laten vallen van het gebruik van Spotify is een vorm van prijsdiscriminatie. Als je een andere (muziek)dienst gebruikt gaat dat immers wel ten koste van je databundel. Vlak nadat de nieuwe beleisregels gepubliceerd werden stelde de ACM in een brief aan KPN dat zij geen nieuwe abonnementen meer met ‘Eindeloos Spotify’ mocht aanbieden. Bestaande contracten mocht KPN wel voortzetten omdat deze op uiterlijk 1 mei 2017 aflopen.

Sinds 30 april van dit jaar geldt er een Europese netneutraliteitsverordening. Hierover is al veel discussie geweest. Vorig jaar schreef Arnoud op dit weblog al een artikel over de vraag of ‘Eindeloos Spotify’ volgens deze verordening wel is toegestaan. De definitieve tekst van de verordening was toen echter nog niet bekend. Hij kon in de conceptverordening geen bepaling vinden op grond waarvan prijsdiscriminatie zou zijn toegestaan.

Intussen is de netneutraliteitsverordening in werking getreden. We kunnen nu dus nagaan of KPN ‘Eindeloos Spotify’ weer mag aanbieden. Dit komt dus neer op de vraag of prijsdiscriminatie nu wel is toegestaan. De Nederlandse regering is van mening dat prijsdiscriminatie ook volgens de nieuwe regels verboden blijft. In tegenstelling tot een richtlijn hoeft een verordening niet ge??mplementeerd te worden in de nationale wetgeving omdat een verordening rechtsstreeks van toepassing is. Toch moeten nationale wetten vaak wel aangepast worden aan zo’n verordening. Een wetsvoorstel tot aanpassing van de telecommunicatiewet aan de netneutraliteitsverordening ligt op dit moment bij de Eerste Kamer. Dit wetsvoorstel schrapt de nationale netneutraliteitregels. Aanvankelijk zou ook het verbod op prijsdiscriminatie geschrapt worden. Later diende de minister een nota van wijzigingen (een wijziging van een wetsvoorstel dat bij de Tweede Kamer in behandeling is) in waarin het verbod op prijsdiscriminatie toch gehandhaafd wordt. De minster was tot de ontdekking gekomen dat prijsdiscriminatie ook volgens de nieuwe Europese regels verboden is.

Hoe zit dat nu? Het derde lid van artikel 3 van de verordening bepaalt:

Aanbieders van internettoegangsdiensten behandelen bij het aanbieden van internettoegangsdiensten alle verkeer op gelijke wijze, zonder discriminatie, beperking of interferentie, en ongeacht de verzender en de ontvanger, de inhoud waartoe toegang wordt verleend of die wordt verspreid, de gebruikte of aangeboden toepassingen of diensten, of de gebruikte eindapparatuur.
Alleen redelijke verkeersmaatregelen zijn toegestaan. De minister ziet hier een algemeen discriminatieverbod in. Dus prijsdiscriminatie is ook verboden.

Uiterlijk op 30 augustus moet de BEREC (de samenwerkende Europese toezichthouders op het gebied van telecommunicatie) met richtlijnen komen waarin staat hoe zij de netneutraliteitsverordening interpreteert. Er is een consultatie geweest waarbij belanghebbenden hun standpunt konden indienen. Het startpunt voor deze consultatie was een concept met richtlijnen van de BEREC. In dit concept kiest de BEREC voor een genuanceerde benadering: prijsdiscriminatie is niet altijd verboden. Alleen “A zero-rating offer where all applications are blocked (or slowed down) once the data cap is reached except for the zero-rated application(s)” is volgens de BEREC altijd verboden omdat dit in strijd is met het derde lid van artikel 3 van de verordening.

De BEREC baseert haar beleid m.b.t. prijsdiscriminatie vooral op het tweede lid van artikel 3. Daarin staat

Overeenkomsten tussen aanbieders van internettoegangsdiensten en eindgebruikers over commerci??le en technische voorwaarden en de kenmerken van internettoegangsdiensten zoals prijs, datavolumes of snelheid, en alle commerci??le praktijken van aanbieders van internettoegangsdiensten, mogen de uitoefening van de in lid 1 bedoelde rechten van eindgebruikers niet beperken.
Hier wordt niet verwezen naar het derde lid van artikel 3 maar alleen naar het eerste lid. De BEREC concludeert
Article 3(2) clarifies that agreements between ISPs and end-users on commercial and technical conditions and the characteristics of IAS such as price, data volumes or speed, and any commercial practices conducted by ISPs are allowed, but shall not limit the exercise of the rights of end-users laid down in Article 3(1).
en hieruit trekt zij dan weer de conclusie dat prijsdiscriminatie niet in alle gevallen verboden is.

Is een Nederlands verbod op prijsdiscriminatie dan in strijd met de netneutraliteitsverordening? Naar mijn mening niet. Het tweede lid van artikel 3 stelt alleen maar dat overeenkomsten en commerci??le praktijken niet in strijd mogen zijn met het eerste lid van artikel 3. Voor het overige laat de verordening deze materie ongeregeld en dat schept ruimte voor nationaal beleid. De BEREC stelt juist dat overeenkomsten en commerci??le praktijken zijn toegestaan als dit niet in strijd is met het eerste lid van artikel 3. Dat is toch net iets anders als wat in de verordening staat. Mijn conclusie is daarom dat een nationaal verbod op prijsdiscriminatie is toegestaan omdat regulering van tarieven niet het onderwerp van deze verordening is. Nederland mag dus haar regels behouden en Eindeloos Spotify blijft gewoon verboden.

Michel Arts heeft elektrotechniek gestudeerd aan de Technische Universiteit Eindhoven. Naast techniek gaat zijn persoonlijke belangstelling uit naar (de geschiedenis van) auteursrecht, mediarecht en telecommunicatierecht.

Bedrijven, hotels en instellingen mogen internet wél filteren

| AE 7874 | Ondernemingsvrijheid | 24 reacties

wifi-hotel.png Oh en dat is wel een verrassing: in die beleidsregel van gisteren is tevens bepaald dat netneutraliteit alleen geldt voor openbare aanbieders van internet, niet voor private aanbieders zoals bedrijven (gastennetwerken), hotels en instellingen die hun bezoekers op internet laten. (Ik loop een beetje achter geloof ik, laatst ook al de datalekmeldplicht en beveiligingsboetes gemist.)

In de wet (art. 7.4a Telecommunicatiewet) staat dat netneutraliteit geldt voor

Aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken waarover internettoegangsdiensten worden geleverd en aanbieders van internettoegangsdiensten

Bij die tweede categorie aanbieders mist het woordje ‘openbaar’. Maar het “ligt in de rede” dat je dat er wel in moet lezen, aldus de minister:

De internettoegangsdienst, bedoeld in artikel 7.4a van de Telecommunicatiewet is een openbare elektronische communicatiedienst als bedoeld in artikel 1.1. onder g van de Telecommunicatiewet. Van een internettoegangsdienst is geen sprake als deze niet voor het publiek beschikbaar is.

Opmerkelijk genoeg gaat dit in tegen het standpunt van de Minister toen destijds kamervragen werden gesteld over het blokkeren van Bittorrent door de Rijksuniversiteit Groningen. In antwoord daarop legde hij uit:

Het begrip ‘aanbieder van internettoegangsdiensten’ in artikel 7.4a lijkt zowel te zien op aanbieders van openbare internettoegang als op aanbieders van niet-openbare internettoegang. Dit betekent dat ook wanneer, zoals hier het geval is, een aanbieder slechts aan een gesloten groep internettoegang aanbiedt, hij in het kader van artikel 7.4a gezien moet worden als een aanbieder van internettoegangsdiensten.

Daarmee zou de RUG als provider voor studenten op de campus óók onderworpen zijn aan netneutraliteit, aldus de minister toen. Maar eh voortschrijdend inzicht leert anders: de wet geldt alleen voor openbare aanbieders van internet, want:

Een andere uitleg zou ertoe leiden dat bijvoorbeeld ook alle bedrijven en instellingen die via een Wi-Fi netwerk internet aan hun klanten en bezoekers aanbieden aan de netneutraliteitsregels zouden moeten voldoen.

Waarom deze andere uitleg echter in strijd zou zijn met de wet, wordt verder niet gemotiveerd. Ja, “netneutraliteitsregels zijn immers bedoeld om netneutraliteit in het openbare domein te waarborgen” maar wifi vanuit hotels, cafés en dergelijke is toch ook deel van het openbare domein?

Arnoud

‘Eindeloos Spotify’ van KPN is datadiscriminatie, ook straks in Europa?

| AE 7872 | Ondernemingsvrijheid | 16 reacties

KPN moet het streamen van Spotify buiten de mobiele databundel uitfaseren, las ik bij Computerworld. Toezichthouder ACM heeft op basis van aangescherpte regels de telecomprovider op de vingers getikt. Een internetdienst uitzonderen van de databundel is in strijd met netneutraliteit. De dienst is al door KPN opgeheven, maar bestaande “Eindeloos”-abonnementen lopen nog door tot 1… Lees verder

Minister Kamp: met Europees voorstel verdwijnt Nederlandse netneutraliteit

| AE 7511 | Ondernemingsvrijheid | 21 reacties

Als het huidige voorstel van de Europese Raad een Europese richtlijn wordt, verdwijnt de Nederlandse netneutraliteit, las ik bij Tweakers. Minister Kamp verklaarde dit naar aanleiding van de Europese discussie over het onderwerp. Want tsja, als Europa ergens regels over maakt, dan moeten de lidstaten hun regels daarover afschaffen. Of toch niet? De Europese netneutraliteitsregels… Lees verder

Nee, netneutraliteit geldt niet voor websites (maar zou dat moeten?)

| AE 7459 | Ondernemingsvrijheid | 11 reacties

In het DMSA-model is de toegang tot de mobiele versie van de website exclusief voorbehouden aan de gebruikers van merken mobiele telefoons en tablets die daarvoor een overeenkomst hebben afgesloten met Marketingfacts, meldde Marketingfacts vorige week. Het bleek een stunt vanwege hun vernieuwde site, maar het riep bij veel mensen wel vragen op over netneutraliteit…. Lees verder

Wacht even, afgesloten internetverbinding voor 18-jarige KPN-hacker?

| AE 5625 | Ondernemingsvrijheid, Security | 24 reacties

De 18-jarige jongen die vorig jaar KPN-servers heeft gehackt heeft een celstraf van 45 dagen en een taakstraf van 100 uur gekregen, meldde Webwereld. Omdat de jongen exact dat aantal dagen al in voorarrest had gezeten, hoeft hij niet meer de cel in. Het vonnis lijkt niet gepubliceerd, logisch omdat het om een minderjarige gaat… Lees verder

Netneutraliteit en cookiewet zijn een feit

| AE 3009 | Innovatie, Ondernemingsvrijheid | 49 reacties

Nederland is netneutraal, juichte Bits of Freedom gisteren. De Eerste Kamer besliste gisteren dat het in Nederland wettelijk verboden gaat worden om internettoegang te filteren of beperken. Ook is de bij marketeers omstreden cookiewet aangenomen (die was deel van hetzelfde wetsvoorstel namelijk). Voor cookies is nu ondubbelzinnige browsergebaseerde impliciete uitdrukkelijke (argh) toestemming nodig en tenzij… Lees verder

Ziggo wil wifi uitrollen via modems van klanten, mag dat?

| AE 2952 | Ondernemingsvrijheid | 87 reacties

Ziggo wil niet langer telecomprovider worden met een eigen mobiele netwerk, maar wifi-routers van klanten openstellen en aanvullend gebruikmaken van Vodafones netwerk, las ik bij Tweakers. De prospectus van het bedrijf vermeldt hier namelijk over: Wij werken aan een dienst om bellen, breedband internet en videoservices aan te bieden, die gebruikmaakt van onze eigen infrastructuur… Lees verder

Mag een universiteit Bittorrent afsluiten in studentenflats?

| AE 2927 | Ondernemingsvrijheid | 59 reacties

De Rijksuniversiteit Groningen gaat bittorrent-verkeer afsluiten in studentenflats, meldde Tweakers vrijdagmiddag. Het afhandelen van de klachten van internationale auteursrechthebbenden over uploadende studenten werd ze te gortig, als ik het goed lees. Dat gaf natuurlijk ophef, en -je kunt erop wachten- Kamervragen. Voor de verandering ga ik de zaak eens aan de hand van die kamervragen… Lees verder