Mag je een elearning blijven geven als de docent ondertussen overleden is?

| AE 12533 | Informatiemaatschappij, Uitingsvrijheid | 12 reacties

Via Twitter:

HI EXCUSE ME, I just found out the the prof for this online course I’m taking died in 2019 and he’s technically still giving classes since he’s literally my prof for this course and I’m learning from lectures recorded before his passing ……….it’s a great class but WHAT
Het blijkt te gaan om een student aan Concordia University, die zijn professor mailde met een vraag naar aanleiding van een online videocollege. Als reactie kreeg hij een autoreply met diens overlijdensbericht. Dat voelt inderdaad wat gek, omdat de student al enige weken dingen bekeek, las en hoorde van deze professor. Dat is toch anders dan een boek opentrekken waarvan de hoofdauteur vijf jaar geleden van ons heengegaan is.

Het bronartikel in Slate kiest de insteek van de overwerkte UD die feitelijk het werk doet, maar de professor de eer en glorie moet laten gaan:

Tenured faculty might teach a few classes, but student work is often graded by underpaid graduate student teaching assistants or graders. At prestigious research universities, discussion sections are also led by graduate students. Many more classes are taught by part-time faculty, who are cobbling together a living, or other short-term contracted faculty, like visiting assistant professors or postdocs. Digital technologies like recorded video lectures allow for the appearance of continued traditional instruction while cutting costs.
Ik heb niet het idee dat het in Nederland ook zo werkt, en zeker in een online leergang zie je natuurlijk gewoon wie je lesgeeft. Toegegeven, je weet niet wie uiteindelijk je opdracht nakijkt of het discussieforum beheert maar over het algemeen gebeurt dat toch echt met open vizier volgens mij. En er lijkt me niets mis mee dat de professor de colleges geeft en een collega of assistent het dag-tot-dag contact met de studenten doet.

Behalve als de professor ondertussen overleden is, natuurlijk. Dan voelt het inderdaad wat raar: je bent dan videocollege aan het volgen en dat wekt toch ergens de indruk dat je deze persoon nu, hier, live in actie ziet. Ontdek je dan langs onverwachte weg (een mail dus naar de professor) dat zhij er niet meer is, dan voelt dat gek. Ergens sowieso gek van die universiteit, dat ze kennelijk de persoonspagina van de professor laten staan en ook diens emailadres blijven vermelden in het universiteitsbrede adresboek. Maar dat terzijde.

Maar mag het? Juridisch gezien liggen de rechten op de video bij de werkgever van deze professor, de universiteit dus. (Voor diens wetenschappelijk werk ligt dat in Nederland waarschijnlijk anders, maar dat terzijde.) Deze kan op grond van het auteursrecht beslissen wat ermee te doen, en in beginsel maakt het daarbij niet uit of de ‘acteur’ in het videowerk ondertussen overleden is. De regel is hetzelfde als bij films en televisieprogramma’s, ook daar is een overleden hoofdrolspeler geen bezwaar tegen heruitzending of uitgave op dvd.

Er is mogelijk een haakje voor de nabestaanden, want de zogeheten persoonlijkheidsrechten (artikel 25 Auteurswet) kunnen door een “aan de door de maker bij uiterste wilsbeschikking aangewezene” worden uitgeoefend. Dat vereist dus wel dat de professor expliciet iemand bij testament of codicil heeft aangewezen, enkel erfgenaam zijn is hiervoor niet genoeg. Dit omdat de auteursrechten niet bij de professor liggen, een beetje extra documentatie is dan wel echt handig.

Wel moet er dan natuurlijk sprake zijn van een situatie waarin die rechten worden geschonden. Enkel het herpubliceren van de video lijkt me zeker niet genoeg. Hetzelfde krijg je bij het portretrecht, dat ook na overlijden van de geportretteerde blijft bestaan (tot tien jaar na overlijden). Welk redelijk belang wordt er dan geschonden? Je beroepen op privacy en eer en goede naam van een overledene zie ik niet opgaan. Identiteitsfraude kan ik het ook niet echt noemen, tenzij je de bizarre situatie zou hebben dat een collega vanuit de mailbox van de prof gaat reageren of dat er een botje onder diens naam reacties gaat plaatsen op het forum, bijvoorbeeld.

Arnoud PS over elearning gesproken, je kunt je weer inschrijven voor mijn elearning AI in de praktijk: Compliance & Governance, we starten op 3 mei en 20 september weer.

Erasmus Universiteit verplicht ondanks kritiek twee camera’s bij onlinetentamens

| AE 12501 | Privacy | 26 reacties

Studenten aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam moeten vanaf deze week twee camera’s gebruiken bij onlinetentamens. Dat meldde Tweakers gisteren. Naast de standaard webcam moeten studenten namelijk nu een telefoon of tablet achter zich plaatsen. Zo kan extra toezicht worden gehouden, wat onder meer nodig is omdat daarmee een niet nader aangeduide fraudetechniek onmogelijk wordt. Zoals ook elders geeft de maatregel stevig protest, waarbij steevast de privacy van stal gehaald wordt en de andere kant dan zegt “hoezo, in de tentamenzaal is ook geen privacy”. Maar daar gaat het niet om.

Natuurlijk word je in een tentamenzaal in de gaten gehouden, dat is het hele punt van naar die zaal moeten komen. (Anders heet het immers een open boek take-home tentamen dan wel eindopdracht.)  En dat zal zeker enige stress geven, maar iedereen weet hoe dat gaat, waar de surveillanten op letten en dat voelt allemaal best redelijk. Af en toe gebeuren er rare dingen, zoals dat men ineens je waterflesje tegen het licht houdt – er zijn fraudeurs die neplabels maken met aan de binnenkant een cheat sheet – maar dat zijn uitzonderingen.

Bij proctoring word je ook in de gaten gehouden maar dan thuis. Dat voelt onprettig, men filmt je in de thuissituatie en die is bij studenten vaak klein en toont privézaken. Lang niet iedereen heeft een aparte studeerkamer of zelfs maar plek vanaf waar zeg het bed en de wc niet zichtbaar is. Daar een camera op moeten richten zodat je docent bij fraudevermoedens kan kijken hoe je erbij zit (en de AI-correctoren om de machine learning bij te stellen), ik snap wel dat dat niet zo fijn is.

Het punt is alleen wat subtieler. Een surveillant bekijkt de hele zaal, en niet continu jou. Ik heb zelf eens een herkansing gemaakt van iets waarbij ik de enige kandidaat was (nee, mondeling geen optie, lang verhaal). Dan zit er dus inderdaad een surveillant de gehele drie uur naar jou en alleen naar jou te kijken. Dat vond ik best even een ding. Dat lijkt wel op wat die camera’s doen. Maar het is nog iets subtieler.

De kern voor mij is dat het ongrijpbaar en daarmee oncontroleerbaar is, wat je dan aan moet zetten. Wat doet die proctoring software? Welke dingen worden opgenomen en vastgelegd, waar gaat het heen? Hoe geef ik aan dat ik écht de onderzetter van mijn thee liet vallen, en geen spiekbriefje heb? Die surveillant kun je dat uitleggen, de proctoring software praat niet terug. En wat nu als dat geluid van mijn huisgenoot in de keuken wordt opgevat als Morse-communicatie, hoe weerleg ik dat?

[Pop quiz: de aanwezigheid van een portretfoto in de achtergrond is een fraudesignaal. Waarom?]

Het is dat gebrek aan menselijke maat, de wetenschap dat er straks alléén naar die beelden wordt gekeken en zonder jouw betrokkenheid een uitspraak wordt gedaan die jij dan maar moet weerleggen, die dit zo bevreemdend maakt. En met de wetenschap dat de bewijslast omgekeerd is (hoewel dat van die diploma’s teruggedraaid werd) zou ik me dan ook ernstig bezorgd voelen.

Oh ja, en daar komt dan nog de hele zorg over technologie bij. Wat als je internetverbinding hapert, wat als je gebeld wordt of je telefoon besluit te rebooten voor een update? Komt voor jou rekening: van internet vallen betekent uitsluiting. Vliegtuigstand helpt natuurlijk niet want je telefoon moet de camerabeelden streamen. En voor de meeste mensen zijn dat onbeheersbare dingen.

Dus nee, ik zou ook zenuwachtig worden van deze manier van surveillance.

Arnoud

Ruzie met de universiteit over een briljant idee

| AE 11704 | Intellectuele rechten | 13 reacties

Keiharde onderhandelingen, contracten onder druk tekenen of aandelen moeten afstaan. Dit soort zaken verwacht je misschien bij bedrijven, maar niet op universiteiten. Dat schreef de NOS onlangs. Universiteiten blijken soms maanden tot jaren met studenten te steggelen over contracten rondom uitvindingen en software die studenten maken. Dat verrast natuurlijk wel, want een universiteit is toch een wetenschappelijke instelling die niet direct alles zou moeten claimen dat studenten (niet eens werknemers) bedenken. Maar de praktijk is weerbarstig.

Je zou zeggen, natuurlijk kan een student de door hem of haar opgedane kennis vrij toepassen als hij afstudeert of tijdens de studie een briljant idee opdoet. Maar tot veler verrassing blijken universiteiten dan toch claims te leggen op die kennis. Vaak gaat het dan om octrooien, maar ook auteursrechten staan daarbij steeds vaker centraal: de meeste studenten ontwikkelen software (zoals apps) waarmee ze de markt op willen, en de auteursrechten op die software worden dan geclaimd.

Een belangrijk argument daarvoor is dat docenten of hoogleraren hebben meegedacht of zelfs meegewerkt aan die software of het idee. En het is nu eenmaal zo dat als twee mensen iets bedenken, ze beiden rechten kunnen claimen. Maar het voelt wel raar omdat een student toch (zeker bij de afstudeeropdrachten) juist een éigen prestatie moet neerzetten. Als je dan als prof zegt, dat heb ik mee bedacht, is er dan wel een valide afstudeerklus afgerond?

In het artikel lees ik dan ook “wat als je faciliteiten van de universiteiten hebt gebruikt, zoals een lab of printer”, maar daar krijg ik zo’n jeuk van dat ik het kort zal houden: eigendom van productiemiddelen is irrelevant bij de vraag wie intellectueel rechthebbende is. Kom op nou.

Een opvallende in het artikel is de TU/e (mijn alma mater, 1999) die de IE-rechten claimt bij inschrijvingen dat al sinds jaar en dag doet. Dit noemen zij “een voorzorgsmaatregel, omdat er veel met bedrijven wordt samengewerkt.” Want bedrijven nemen graag studenten in dienst voor stages en afstudeerklussen, maar hebben geen zin om per student te onderhandelen over de IE-rechten. Als het raamcontract tussen TU en bedrijf gewoon zegt “alle IE wordt van het bedrijf” dan gaat dat een stuk vlotter.

En nou ja, ik snap best dat als je als bedrijf een student aanneemt voor een klus, je de rechten op zijn of haar werk wilt hebben. Dat moet je apart regelen, want een stage (al dan niet in verband met afstuderen) is geen arbeidsovereenkomst en dus ben je wettelijk geen eigenaar van die rechten. Maar de TU/e regelt het wel héél vroeg, namelijk bij de inschrijving als student. Dat voelt wel een tikje sneaky want welke student-in-spe staat er op dat moment bij stil? En of het juridisch klopt, kun je ook betwijfelen: een akte van overdracht moet concreet en specifiek zijn over wát er wordt geleverd. “Al datgeen ooit gemaakt wordt” is bijvoorbeeld veel te generiek.

De koepel voor universiteiten, de VSNU, werkt nu aan een eenduidige richtlijn voor universiteiten over hoe ze met uitvindingen van studenten om moeten gaan, meldt de NOS nog. Ik ben benieuwd. Mijn suggestie: de student houdt zijn rechten, docenten claimen geen mede-eigendom tenzij concreet software van de universiteit is gebruikt en bedrijven moeten bij begin van de stage gewoon in de stage-overeenkomst regelen (met de student dus, niet de universiteit) welke rechten zij willen hebben.

Arnoud

Hoe moet de universiteit Maastricht omgaan met de Clop ransomware?

| AE 11695 | Ondernemingsvrijheid, Security | 37 reacties

De universiteit van Maastricht kampt mogelijk nog de hele kerstvakantie met hinder van een grote cyberaanval, waardoor nagenoeg alle universiteitssystemen platliggen. Dat meldde de NOS eind vorig jaar. Het gaat om ransomware, software die data versleutelt tenzij losgeld wordt betaald – in dit geval het Clop virus. Er is aangifte gedaan en volgens universiteitsblad Observant… Lees verder

Mijn universiteit verplicht me te Facebooken!

| AE 7110 | Privacy | 69 reacties

Een lezer vroeg me: Ik studeer in Amsterdam en voor een van onze vakken publiceert de docent essentiële informatie alleen in een Facebookgroep waar iedereen dus lid van moet worden. Ik heb geen Facebook want hun privacybeleid bevalt me niets (zacht uitgedrukt). Kan mijn docent me toch verplichten hieraan mee te werken? In theorie lijkt… Lees verder

Camerabewaking ingezet tegen spieken, mag dat?

| AE 4497 | Privacy | 38 reacties

Studenten zijn woedend over plannen van de Erasmus Universiteit om met camerabewaking spieken tegen te gaan, meldde Nu.nl gisteren. De Rotterdamse universiteit zet het paardenmiddel in om vast te leggen wat er gebeurt in tentamenzalen. Bij een vermoeden van fraude kunnen de beelden worden opgevraagd. Na enkele dagen worden ze gewist. Cameratoezicht in niet-openbare ruimtes… Lees verder

UTwente verbiedt studenten porno te kijken

| AE 2475 | Informatiemaatschappij | 9 reacties

Ok ok die kop was flauw, want het is ongetwijfeld niet hun bedoeling maar het stáát er wel. De Universiteit Twente overweegt een Gedragscode ICT- en Internetgebruik in te voeren, en daarin staat een verbod (artikel 3.9) op het verzenden en opslaan van “pornografische berichten” of het bezoeken van sites die dat aanbieden. Een bekende… Lees verder

Wat moet de TU/e met IE-rechten van haar studenten?

| AE 1454 | Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid | 19 reacties

Sjonge, en ik heb er nog gestudeerd ook. De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e, ja met streepje) blijkt bij haar inschrijvingsformulier voor studenten de plicht te hanteren dat je al je auteursrechten, octrooirechten en andere rechten van intellectuele eigendom afdraagt aan de universiteit: Door akkoord te gaan met je inschrijving aan de TU/e doe je afstand… Lees verder