Blokkade van piraterijwebsite geldt voortaan meteen voor alle providers

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 12 reacties
OpenClipart-Vectors / Pixabay

Als een rechter bepaalt dat een internetprovider een bepaalde website moet blokkeren omdat die inbreuk op auteursrechten maakt, dan moeten vanaf nu vrijwel alle andere Nederlandse internetproviders dat ook doen. Dat meldde Nu.nl vorige week. Het Convenant bestrijding online piraterij is de uitkomst van een werkgroep, opgericht door de ministeries van Rechtsbescherming en EZ, waaraan de grote providers zich nu conformeren.

De Nederlandse internetaanbieders zijn met dit convenant bereid om websites die illegaal downloaden mogelijk maken gezamenlijk te blokkeren, zo legt de ACM uit. Vereiste is wel dat stichting BREIN bij de rechter een uitspraak krijgt die bevestigt dat die site inderdaad geblokkeerd moet worden, zoals vele malen bij The Pirate Bay gebeurd is. En het is precies die “vele malen” die de aanleiding is: waarom zou je bij zes providers dezelfde procedure moeten voeren?

Het convenant komt erop neer dat als BREIN bij één provider wint (in een procedure op tegenspraak, dus geen ex parte), de andere providers beloven dezelfde blokkade toe te voegen bij hen. Er is een opt-out mogelijkheid, waarbij de provider de blokkade kan weigeren op te nemen. Uiteraard mag BREIN dan die provider een eigen rechtszaak aandoen, maar dat mochten ze zonder convenant ook al.

Lastig punt bij zulke zaken is altijd de proceskostenveroordeling. Een provider die verliest, moet de volledige advocaatkosten van BREIN betalen, en niet slechts het gebruikelijke forfaitaire tarief. Dat is de algemene regel bij IE-zaken namelijk. Maar er is een uitzondering:

Brein laat na een volledige proceskostenveroordeling te vorderen, wanneer een Internet Access Provider besluit geen uitvoering te geven aan het convenant omdat de ACM naar aanleiding van een klacht van een derde wegens vermeende strijdigheid met de netneutraliteitsverordening daarnaar onderzoek verricht.
Een vrijwillige blokkade van websites behoort namelijk in principe niet tot de mogelijkheden bij providers. Blokkeren doe je op gerechtelijk vonnis (niet “bevel”, dat is een Anglicisme), en als je zo’n convenant volgt dan heb jij geen vonnis. Maar de logica is voor juristen hier evident, daarom zegt de ACM toe hier welwillend tegenover te staan. Maar komt er iemand met een goed argument, dan mag de ACM het alsnog onderzoeken en van tafel vegen.

In de kleine lettertjes (bijlage 2) valt nog te lezen dat ook proxies en mirrors onder de reikwijdte van de blokkaderegeling kunnen vallen. Dat is opmerkelijk, want ik ken geen vonnis op tegenspraak waarin proxies verboden werden. Maar de tekst suggereert dat deze proxies dan in het dictum van een vonnis genoemd moeten zijn, zodat de rechter dus gevraagd moet zijn. Het is dus geen vrijbrief om IP-adressen door te geven van onwelgevallige sites.

Arnoud

Een laptop met illegale software, is die nonconform eigenlijk? Joh!

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 10 reacties
Free-Photos / Pixabay

Stel je bestelt bij een klein IT-bedrijf een tweedehands laptop met het verzoek er software voor “tekeningen voor metaalconstructies” op te zetten, zodat je als zzp’er direct kunt gaan werken. Oh ja, en het mag 150 euro kosten. Zou je dan gek opkijken als er op zeker moment claims van de rechthebbende op die software komen, mede omdat de echte versie 6000 euro kost en een phone-home functie heeft? Afgaande op dit arrest komt dat voor, met daarbij dus de vraag of er geleverd is wat er besteld was.

De discussie bij de rechter spitste zich toe op wat er nu besteld was: een laptop geschikt voor AutoCAD Solidworks, een laptop met een trial zodat je kon zien dat die software erop zou werken, een laptop met een illegale (gekraakte) full versie of een geheel legale full versie? Het bedrag van 150 euro maakt dat laatste een tikje onwaarschijnlijk, maar het idee van een trial versie is misschien zo gek gedacht nog niet. Hoewel, de Nederlandse distributeur in de mail:

De enigen die ene trialversie kunnen regelen bij [softwarebedrijf] in NL zijn: [licentiebedrijf] , [naam 1] en [naam 2]. Dit is niet bedoeld voor doorverkoop, maar om te kijken of de software aansluit bij de wensen van de potentiële  klant. (…) Daarnaast zijn wij vanuit [licentiebedrijf] niet op de hoogte dat er een trialversie door [handelsnaam appellant] is geregeld. Dit kan het beste bij [softwarebedrijf] zelf worden gecheckt.
Het [licentiebedrijf] sprak de [handelsnaam appellant] van de laptop vervolgens aan op [illegaal] gebruik, waarna werd geschikt. Dat is dan meteen de reden voor het aanspreken op nonconformiteit natuurlijk, het verhalen van het schikkingsbedrag.

Het Gerechtshof kwam tot de tussenconclusie dat de klant maar moest bewijzen wat er precies besteld was. Als dat een legale versie van Solidworks was, dan zou de leverancier tekort geschoten zijn. Echter, zou dat niet de afspraak zijn geweest, dan waren alle gevolgen voor rekening en risico van de klant. De klant kwam daarop met een getuige, een van zijn werknemers:

Tegen [de leverancier] heb ik gezegd dat ik een laptop zocht met SolidWorks. Ik heb uitdrukkelijk gezegd dat het om SolidWorks ging. [De leverancier] zou gaan kijken of hij dat voor mij kon regelen. Er is op dat moment niet specifiek gesproken over een legale of illegale versie. Er is ook niets gezegd over een trialversie, alleen dat het om SolidWorks ging. [De leverancier] zei dat hij ervoor kon zorgen. Hij zou in eerste instantie kijken of hij aan mijn wensen kon voldoen om een laptop met die software te leveren. Er is bij de aflevering van de laptop nog gesproken over SolidWorks. Hij heeft aan de keukentafel bij mijn schoonouders gedemonstreerd dat er SolidWorks op de laptop zat. Hij heeft laten zien dat het programma er op zat door het programma te openen maar niet laten zien hoe het werkte. Er is niet gesproken over de versie van SolidWorks op het moment van aflevering.
Verder was niet gesproken over de aard van de Software. De klant kende deze niet, maar de software werd aangeraden door een zakenrelatie (een tekenaar) en men had geen idee wat het moest kosten, maar kan het voor 1000 euro?

Meer bewijs was er dus niet. Het Gerechtshof trekt vervolgens zelf de conclusie dat een bedrijf dat vraagt om een laptop met zakelijke software, normaal de bedoeling heeft om daarmee te werken. Dan heb je een legale, volledige versie nodig. Als je zonder nader overleg dus dit bestelt bij een leverancier, dan moet die begrijpen dat de volledige, legaal gekochte software erop moet. Geen trials en al helemaal geen gekraakte/illegale versies.

Natuurlijk kan dat wel eens te duur zijn – de standaardlicentie is 6000 euro. Maar zoiets even uitzoeken is toch echt deel van je zorgplicht als IT-leverancier. Je moet dus even doorvragen, en het is dan prima als je zegt “dit kan niet voor jouw budget want die licentie is zes keer wat jij hebt”. Of “dit gaat niet maar ik kan de open source FreeCAD er wel op zetten”. Of “ik heb een trial erop gezet, want die software kost 6000 euro en ik weet niet of je dat wel wil”. Of “wil je even bijbetalen dan koop ik die licentie voor je”. Maar niet leveren en achteraf zeggen:

Midden September 2017 heb ik een 2e hands laptop voor jou geregeld en geleverd, met daarop de trialversie van [softwareprogramma] . (…) Vanaf begin November 2017 is het gebruik van een niet legitieme software op een IP-adres gelokaliseerd van de gebruiker van de laptop. Dit is ruim anderhalf maand later, ik weet niet wat er in de tussentijd met de laptop is gebeurt en als het daadwerkelijk om de desbetreffende laptop gaat. Ik heb de laptop sinds midden September 2017 niet meer in mijn bezit en ik ben niet verantwoordelijk voor wat er in de tussentijd op de laptop gezet is en ermee gedaan word.
Nonconforme laptop dus, en/of wanprestatie onder de overeenkomst. Dat betekent betalen. Alleen, hoe veel?

De klant had de volledige € 7.500 in rekening gebracht, en het Hof erkent dat dat nu eenmaal de schade is. Dat men voor een echte licentie ook dik 6000 euro had moeten neerleggen, is dan niet relevant: bij een correcte nakoming had de klant niets aan Solidworks of haar distributeur hoeven te betalen. (Hetzij omdat de IT-leverancier de kosten in rekening had gebracht, hetzij omdat deze magischerwijs een licentie voor 1000k had kunnen kopn, hetzij omdat de klant had gezegd “ben je betoeterd, 6000 euro, doe maar FreeCAD”.) Bijgevolg komt die volledige 7500 ook echt voor rekening van de leverancier.

Het bevestigt het beeld van die zorgplicht: niet zelf bedenken wat de klant wil (of niet), maar onderzoeken en navragen. En natuurlijk op papier zetten (al is het maar de e-mail) wat de klant heeft gezegd.

Arnoud

 

Onder welk recht vallen misdrijven in de Metaverse eigenlijk?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Regulering, 16 reacties

Via Twitter:

als je straks in het #Metaverse van Facebook een misdrijf begaat, onder welke wetten valt dat dan?
Ik zou zelf de Metaverse zeggen, maar dat terzijde. De vraag is natuurlijk relevant omdat de Metaverse een nieuwe manier is om via internet te interacteren en dingen te doen. Dat kunnen ook strafbare dingen zijn, en omdat de Metaverse nadrukkelijk wordt vormgegeven als een driedimensionale virtuele wereld, ontstaat dan het beeld van een ‘nieuw’ land, een nieuwe wereld. Hoe past dat bij oude wetten?

“Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel, I come from Cyberspace, the new home of Mind”, aldus ooit John Perry Barlow, die al in 1996 voorzag dat internet breed gezien zou worden als een nieuwe wereld. Helaas voor hem trok niemand zich wat aan van deze onafhankelijkheidsverklaring-1.0.html, met name niet als het gaat om strafrecht: landen, hoe vermoeid of ouderwets ook, zien het kunnen reguleren van hun burgers en hun grondgebied als een kerntaak waar andere mensen van af moeten blijven.

Het korte antwoord is dan ook: De wetten van de landen waar je handelingen criminele impact hebben. Dit is niet uniek, bij Web 1.0 en 2.0 ook al zo. Er is immers geen wereldstrafhof.

Het iets langere antwoord: omdat wetgeving het concept van virtuele werelden niet erkent, althans niet in de zin van “niet ons terrein, vriend”, moet je bij het bepalen van jurisdictie dus daar doorheen prikken. Wat gebeurt er juridisch gezien, en wáár gebeurt dat? Slaat iemand ergens data op, wordt er een bericht verstuurd of ontvangen, ondervindt er iemand schade en zo ja waar zit die iemand?

Onbevredigend is dat wel. Als je in het Metaverse actief bent, dan wil je eigenlijk niet weten in welk fysiek land je handelen zich nu afspeelt, zeker niet als landen rare dingen gaan doen als “de server staat bij ons” of “iemand die hier woont, kan het lezen”. Maar toch werkt het zo. En dat kan dus betekenen dat je de strafwetgeving van meerdere landen tegelijk moet respecteren, ook van landen waar je nooit gehoord hebt. Als Meta vanwege fiscale redenen een belangrijk deel van de dienst in een belastingparadijs als Nederland parkeert, dan valt iedereen onder Nederlands recht. En tegelijk misschien ook wel onder dat van Thailand, als die wereldwijde verboden hebben op het beledigen van hun staatshoofd.

Daar staat tegenover dat het meestal “alleen maar” om uitingsdelicten gaat. Smaad, laster, aanzetten tot haat, dat werk. Bij strafrecht denken we eerder aan moord en vernieling, maar in de Metaverse vind ik het moeilijk voor te stellen hoe je iemand zou vermoorden. Het kan zeer interessante en unieke lectuur (<- lees dit) opleveren, maar je komt echt niet in het terrein van het strafrecht. Hooguit bij virtuele diefstal, waar Nederland relatief unieke jurisprudentie over heeft.

Arnoud

Wat moet ik doen als de sensor van mijn camera per abuis de buren blijft signaleren?

Geplaatst op in Privacy, 7 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik heb sinds kort een beveiligingscamera hangen in de voortuin, gericht op mijn oprit zodat ik mijn auto kan bewaken. Dit na diverse krasincidenten in de buurt en op advies van de politie. Nu zit er in die camera een bewegingslampje, dat aangaat als de buren over hun pad lopen. Dit terwijl de camera zo staat dat zij niet worden gefilmd. Ik heb ze dit laten zien, maar toch blijven ze klagen. Sta ik in mijn recht of moet ik de camera toch weghalen?
Cameratoezicht door particulieren moet in principe beperkt blijven tot het eigen huis of erf. Zo te lezen gaat het dus goed, de camera filmt alleen het eigen terrein. Ook is er een duidelijke aantoonbare noodzaak: beveiliging van eigendommen tegen een concreet dreigend gevaar, wat bevestigd wordt door de politie.

De camera filmt ook niet 24/7 maar heeft kennelijk een bewegings- of warmtesensor die bij detectie het lampje aan laat gaan. of Zo’n lampje is bedoeld om mensen te laten weten dat de camera zojuist aangegaan is, wat heel netjes is en bovendien eigenlijk verplicht onder de AVG (artikel 13). Zo te lezen is deze sensor gevoelig voor gebieden waar de camera niet op gericht staat, wat ik wel kan begrijpen. Beeld is makkelijker af te schermen dan detectie van warmte bijvoorbeeld.

Er is niets mis met een bewegings- of warmtesensor die op een groot gebied gericht staat, waarna de camera het eigen erf gaat filmen bij detectie. Het is alleen een tikje onhandig, want de indruk dat je wordt gefilmd ontstaat natuurlijk snel: je loopt op je eigen erf, en het cameralampje van de buren floept aan.

Het is dus erg jammer dat de buren niet gerustgesteld werden toen de werkelijke situatie werd toegelicht, want ook als je juridisch dan in je recht staat, moet je hier wel iets mee. Ruzie met de buren los je niet op met juridische argumenten.

De eerste stap lijkt me om uit te zoeken of je de gevoeligheid van de sensor kunt beperken, vaak is dat een gewone softwarematige instelling. Ook kun je overwegen om een houten plankje naast de camera te bevestigen parallel aan de erfgrens van de buren. Zo zien zij de camera niet meer, en de camera hen dus ook niet meer.

Arnoud

Mag de vereniging van eigenaren stemmen over inzet van camera’s van bewoners?

Geplaatst op in Privacy, 25 reacties
StockSnap / Pixabay

Maandag op de Rijdende Rechter:

De familie Schreurs ontdekt vlak na hun verhuizing een lekkage in hun gang. Ze willen dat de VVE onderzoek laat doen naar de oorzaak. Maar meerdere onderzoeken en twee en een half jaar verder is de oplossing nog niet gevonden. Intussen loopt de spanning op. De familie Schreurs voelt zich niet gehoord door de VVE en de VVE vindt dat ze alles hebben gedaan wat ze konden. Ze staan hierin lijnrecht tegenover elkaar. De lekkage is niet het enige pijnpunt in het complex. De overburen van de familie Schreurs hebben diverse camera’s opgehangen en ze willen dat de VVE de buren houdt aan het opgelegde verbod.
Kort en goed: een bewoner had een deurbelcamera opgehangen die de hele hal op die verdieping filmde, en kon deze vanaf zijn vakantieadres uitkijken. Daarnaast hingen er maar liefst drie camera’s in de berging, met uitzicht op de parkeerplaats van de auto van die bewoner. Dit naar aanleiding van incidenten waarbij tegen de deur geschopt zou zijn en de auto bekrast. Een begrijpelijke reactie, maar andere bewoners zitten er natuurlijk niet op te wachten om steeds gefilmd te worden.

Nou is er al enige duidelijkheid over cameratoezicht door de VvE: dat mag, mits goed gemotiveerd, goed beveiligd en goed geïnformeerd naar de leden. Ook mag alleen de openbare ruimte in het pand (hal, liften, trappenhuis, parkeerplaatsen etc) gefilmd worden. Maar hoe het zit met bewoners die zélf cameratoezicht houden, dat is lastiger.

De hoofdregel is volgens mij gewoon dezelfde als die voor huisbewoners: je mag alleen je eigen grond of pand filmen. Is de openbare weg onvermijdelijk (je voordeur kijkt uit op de stoep, je oprit grenst opzij aan de weg) dan mag je dat filmen maar zo beperkt mogelijk, dus inclusief softwarematig afschermen van de openbare ruimte waar dat kan. In een appartementencomplex een deurbel met camera ophangen kan dus, als je wilt weten wie er voor de deur staat. Maar niet zodanig dat de hele hal continu bekeken kan worden, want dan film je meer dan je eigen bezoek. (Je kunt je afvragen of het überhaupt nodig is, want bezoek moet beneden bij de voordeur aanbellen zodat je weet wie er komt. Maar als er veel passanten in het complex zijn, wellicht wel.)

De uitspraak van Mr Reid bevatte een interessante overweging: het is “voorbehouden aan de ALV om te beslissen of een dergelijk vergaande inbreuk op de privacy is toegestaan”. Het bestuur werd dus aangeraden zo snel mogelijk een ALV te organiseren waarop het punt “mogen leden camera’s op de hal/parkeerplaats richten” aan de orde zou komen. Dit is een slimme oplossing om draagvlak te creëren: als de ALV zegt dat het niet mag, dan is daarna handhaving eenvoudig mogelijk. En wil de ALV het wel, wellicht binnen zekere grenzen, dan is er kennelijk consensus en zou het dus geen problemen meer moeten geven. En omdat het gaat om camera’s die de gemeenschappelijke ruimte filmen, is de VvE bevoegd er regels over te stellen.

Het wil echter niet zeggen dat wanneer de VvE zegt “het mag”, het dus automatisch ook mag. Je moet nog steeds een grondslag hebben, een eigen rechtvaardiging waarom. Enkel “ik wil mijn auto niet bekrast hebben en het huishoudelijk reglement zegt dat camera’s niet verboden zijn” is nogal mager. Dus ik hoop dat de VvE zo verstandig is om een paar “indien noodzakelijk” of “als er geen andere opties zijn” in hun cameraclausule op te nemen.

Arnoud

 

Hoe veel combinaties mag een webwinkel aanbieden voordat het maatwerk wordt?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 39 reacties

Een lezer vroeg me:

Vanwege mijn verbouwing was ik op zoek naar een nieuwe voordeur. Dat kun je bij vele webshops zelf online “samenstellen”, wat een mooie term is voor kiezen uit drie breedtes en drie hoogtes en de keuze tussen opdek of stomp. Na levering bleek mijn keuze voor een stompe deur toch niet mooi, maar de winkel wil deze niet terugnemen omdat het zou gaan om maatwerk? Dat zou ik begrijpen als ik de maten in had mogen voeren, maar kun je zo’n beperkte keuze al spreken van maatwerk in de zin van de Wet koop op afstand?
De term ‘maatwerk’ is sterk ingeburgerd bij ecommerce, en verwijst naar aankopen op afstand die niet retour mogen. Het idee is natuurlijk logisch: als je iets op maat maakt, dan kun je als winkel dat onmogelijk nog aan een ander verkopen. Dat is dan erg oneerlijk om toch terug te moeten nemen.

De wet (art. 6:230p BW) hanteert een erg scherpe definitie van ‘maatwerk’:

de levering van volgens specificaties van de consument vervaardigde zaken, die niet geprefabriceerd zijn en die worden vervaardigd op basis van een individuele keuze of beslissing van de consument, of die duidelijk voor een specifieke persoon bestemd zijn;
Een keuze uit standaardmaten of -opties is echter nog niet “volgens specificatie vervaardigd” of “op basis van een individuele keuze”, het is immers een standaard keuze op die manier. Daarom kan een winkel zich niet op de uitzondering beroepen wanneer hij enkel standaardopties of -maten aanbiedt. Dit is ooit ook door de Geschillencommissie zo geoordeeld. Had de winkel gezegd “typ lengte en breedte in”, dan was de deur natuurlijk wel maatwerk geweest.

De vraag is dan waar de grens ligt. Hoe veel opties moet je bieden voordat je dropdown met standaardkeuzes verandert in een maatwerk-invoerveld? Voor mij zou het criterium zijn of het product op die manier uniek wordt, of nog steeds ‘gewoon’ een van vele keuzes. Enkel of het getalsmatig een grote combinatieruimte is, is niet genoeg. Als je bijvoorbeeld die deuren in 32 kleuren zou spuiten en er 16 soorten glas en vier soorten beslag bij aanbiedt, dan heb je weliswaar 2048 mogelijke deuren maar het blijven standaarddeuren. Zou je met een kleurkiescirkel mensen uit 2048 kleuren laten kiezen, dan voelt dat voor mij wél als een unieke keuze.

Arnoud

Mag ik drones boven mijn grond met een drone blaster uit de lucht halen?

Geplaatst op in Uitingsvrijheid, 11 reacties
AlLes / Pixabay

Een lezer vroeg me:

Mag ik drones die herhaaldelijk boven, voor en achter mij zijn uit de lucht schieten met een drone blaster?
Ik hoor steeds vaker dat mensen overlast ervaren in de vorm van drones die boven hun privéterrein vliegen, vaak inclusief zichtbare cameralens waardoor het erg indringend kan voelen: een spionagedrone net buiten je bereik.

Logisch dus dat mensen daar wat aan willen doen. In 2017 hadden we een rechtszaak over een buur die een drone uit de lucht schoot met een luchtbuks. Dit leverde een schadeclaim op van de piloot, die vervolgens 50/50 werd verdeeld omdat beide partijen schade hadden.

Een drone-blaster is niet een populaire naam voor een luchtbuks met antidronemunitie, maar een /jammer/ die de besturing van de drone verstoort. Een voorbeeld is de DroneBlaster MKIII:

With its fully integrated rifle style, the DroneBlaster™ MKIII Tactical Anti-Drone Gun is a hand-held tactical drone jammer which is capable of disrupting multiple RF frequency bands simultaneously without compromising safety or risking collateral damage.
Het idee is dan dat je geen fysieke schade aanricht, want de meeste drones zijn in zo’n geval geprogrammeerd om te landen (zodat je ‘m in bewaring kunt nemen) of om terug te vliegen naar het laatst bekende punt waar de piloot stond (zodat je die kunt aanspreken). Dat voelt als een pragmatische oplossing.

Lastig is natuurlijk dat de inzet van jammers als deze in Nederland in beginsel verboden is. Er zijn uitzonderingen (zoals in het Vrijstellingsbesluit IVD en nog een paar) maar die zijn gericht op specifieke organisaties of personen toestaan om jammers te gebruiken. Er is geen grond voor gewone burgers om met jammers de werking van drones te verstoren. Ook de verkoop van zulke apparaten is niet toegestaan, in de hele EU niet trouwens.

Arnoud

Mag Facebook een gewoon woord als meta claimen als haar merk?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 21 reacties

Mark Zuckerberg heeft een naamsverandering voor het bedrijf Facebook aangekondigd, meldde Tweakers onlangs. De nieuwe naam, zoals hiernaast getoond, is Meta. Dit in verband met de ontwikkeling van de ‘metaverse’ (ik heb vernomen dat het onaardig is dit Second Life met een bril op te noemen). Helaas kan ik het merkdepot nog niet vinden, maar ik kreeg al vele vragen of dat wel kan, een zo algemeen bekend internetwoord claimen als je eigen merk.

Hoofdregel uit het merkrecht is dat je ieder woord mag registreren als merk wanneer dat geschikt is om als merk te dienen. Dat klinkt circulair, maar het wil zeggen dat het woord jouw producten moet kunnen onderscheiden van de concurrent. “Fiets” voor zo’n ding met twee wielen is daarvoor niet geschikt, zo heten die dingen. Maar Gazelle, Batavus, Giant, Koga of Trek zijn prima merken voor fietsen.

Ja, ook “Gazelle” en “Trek” hoewel die allebei in het woordenboek staan. Waar het om gaat is dat ze niet in het woordenboek staan als synoniem voor fiets. Bij Trek is er de indirecte link naar op trektocht/fietstocht gaan, en bij Gazelle de belofte dat je snel en soepel het fietspad af zoeft, maar als je iemand vraagt om een Gazelle en die komt met een Giant, dan is dat duidelijk niet wat je had gevraagd.

Het woord “Meta” voor een internetdienst is dus niet per definitie ongeschikt om als merk te dienen. In Europa kan ik 17 woordmerkdepots vinden voor “Meta” voor producten of diensten zoals lettertypes, sportkleding en geluidsapparatuur. Sterker nog, er was ooit een Meta die werkte aan augmented reality-diensten met “Extramissive spatial imaging digital eye glass”, maar dat bedrijf lijkt nu gestopt te zijn.

Bij Facebook, pardon Meta Platforms Inc. ligt het iets complexer omdat men óók de term “metaverse” in de markt wil zetten, en dan ook nog eens als generieke term, zeg maar als fiets. Op zich is dat een slimme werkwijze: introduceer een generieke term en positioneer jezelf meteen als een topmerk binnen die nieuwe categorie. Zo voorkom je dat jouw merknaam de generieke naam wordt. Want als je de eerste bent met Hagelslag, dan gaat iedereen het hagelslag noemen ook als de concurrent chocoladestaafjes verkoopt. (Deze truc komt u misschien bekend voor uit de markt voor koffiepads, waar Senseo bedenker en marktleider van is.)

Het lastige is dat je moeilijker enerzijds kunt zeggen dat “metaverse” de algemene term is en anderzijds dat jij als merkhouder “Meta” daarin opereert. Je verweeft de namen dan zodanig dat mensen altijd bang zullen zijn dat jij de naam metaverse gaat claimen of regels stellen aan wat men daarbinnen mag doen. Zo komt het nooit écht als onafhankelijk internetconcept van de grond.

Arnoud

Mag de Correspondent Mark Rutte deepfaken voor een klimaatalarm?

Geplaatst op in Uitingsvrijheid, 20 reacties

Het journalistieke platform De Correspondent heeft vandaag een deepfake-filmpje van demissionair premier Mark Rutte geplaatst, las ik bij het Algemeen Dagblad. In de neptoespraak, die amper van echt te onderscheiden is, luidt Rutte de noodklok over de klimaatveranderingen en kondigt hij aan verregaand beleid door te voeren. “Een toespraak waarvan we vinden dat de premier die zou moeten geven”, zo rechtvaardigt het medium haar stap. Er was meteen de nodige kritiek: ondergraaf je als journalist zo niet bepaalde kernbeginselen, als je meewerkt aan het normaliseren van deepfakes? Maar ook juridisch: mag dat wel, zo iemand deepfaken?

Zoals wel vaker bij juridische vragen: er mag niets zomaar, het zit hem eigenlijk altijd in de details. Er is geen specifiek wetsartikel dat het publiceren van deepfakes verbiedt, afgezien van deepfakeporno (art. 139h Strafrecht). Je moet dus eigenlijk altijd even verder kijken, wat is de inhoud of strekking van de video en wat vinden we daarvan.

Een voor de hand liggende insteek is smaad: je kunt met een deepfake iemand voor gek zetten, door hem of haar iets te laten zeggen dat niet waar is. Of door het gezicht te monteren in een aanstootgevende of beledigende context, zoals bij vervalst bewijs dat die persoon een misdrijf zou plegen. Die zal daarop aangekeken worden, en dat is in principe wel te zien als een aantasting van diens eer of goede naam.

Een andere mogelijkheid is het portretrecht en/of de AVG, door te zeggen dat er geen redelijk belang (art. 21 Auteurswet) dan wel geen gerechtvaardigd belang (art. 6 sub f AVG) is om het portret zo te manipuleren en te vertonen. Dat is iets makkelijker aan te tonen dan smaad, maar er is wel een probleem: is er inderdaad geen belang?

Specifiek bij deze deepfake zie ik dat namelijk wel, getuige de uitgebreide verantwoording van de Correspondent. Ik citeer:

Om de toekomst van ons land veilig te stellen zijn verregaande maatregelen nodig. Politiek leiderschap is daarvoor essentieel. Rutte heeft dit leiderschap tot nu toe niet getoond; integendeel, hij grijpt vaak terug op sussende uitspraken als ‘We moeten een leuk leven kunnen blijven leiden’ en ‘Ik ben niet van de sweeping statements’. Dat laatste zei hij nota bene toen hij in juli dit jaar de schade van de overstromingen in Limburg opnam.
Als je ziet dat juist dé leider van de politiek die leiderschapsrol verzaakt, en je wilt dat aan de kaak stellen na alles dat er al gezegd en gedaan is, dan is een stevig en opvallend middel wel geoorloofd lijkt mij. Het aan de kaak stellen van misstanden, het de politiek confronteren met tekortkomingen en fouten: dat is wel een taak van de pers. En dat hoeft echt niet perse met alleen geschreven artikelen of een documentaire op televisie, alle middelen zijn natuurlijk mogelijk om je mening te uiten.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat iedere deepfake met Rutte erin, of iedere deepfake waarin een politicus een controversieel (of tegengesteld) standpunt inneemt, automatisch legaal is. Die belangenafweging uit de wet moet je elke keer opnieuw maken, en er is geen algemene lijn.

Arnoud

Netflix wil niet betalen voor toegenomen dataverbruik na hits als Squid Game

Geplaatst op in Regulering, 28 reacties
3844328 / Pixabay

Jaja, en u maar denken hoe je als jurist een haakje verzint naar het immens populaire Koreaanse Netflixprogramma. De Zuid-Koreaanse internetprovider SK Broadband eist dat Netflix betaalt voor de groei van het dataverkeer als gevolg van populaire series als Squid Game. Al een paar jaar is de videostreamer verantwoordelijk voor een van de grootste delen van het internetverkeer, iets waar providers zoals SK extra investeringen voor moeten maken.

Netflix-topman Dean Garfield zegt tegen Bloomberg dat zulke betalingen voor netwerkgebruik leiden tot een “oneerlijke, concurrentiebeperkende omgeving” waarin providers bedrijven kunnen laten betalen voor wat ze maar willen.

Toch oordeelde een Zuid-Koreaanse rechtbank eerder dat Netflix gehouden zou zijn deze kosten te vergoeden:

On Friday, the court ruled against Netflix, saying, “According to the principle of freedom of contract, whether to conclude a contract and what price to pay is a matter to be decided through the negotiations of the concerned parties.”
Oftewel: als een ISP besluit om een bedrijf niet meer te laten streamen naar haar klanten, dan is dat haar goed recht. Eh, oké. (Terzijde: Netflix blijkt 4.8% van het Koreaans netwerkverkeer te veroorzaken.)

Wij hebben in Europa daar wat meer moeite mee, en daarom hebben we ook een Verordening tegen dit soort dingen: dit is natuurlijk het probleem van netneutraliteit. Artikel 3 van de Verordening is simpel en duidelijk:

Eindgebruikers hebben het recht om toegang te krijgen tot informatie en inhoud en deze te delen, toepassingen en diensten te gebruiken en aan te bieden, en gebruik te maken van de eindapparatuur van hun keuze, ongeacht de locatie van de eindgebruiker of de aanbieder, en ongeacht de locatie, herkomst of bestemming van de informatie, inhoud, toepassing of dienst, via hun internettoegangsdienst.

Het is dus niet toegestaan als een ISP de toegang tot Netflix afknijpt of blokkeert omdat Netflix weigert de gevraagde vergoeding te betalen.

Nergens staat expliciet dat het verboden is dat ISPs en contentleveranciers afspraken maken over het onderling verdelen van kosten of investeringen. Dat lijkt gek, want dan zou de Europese collega van SK dus zo’n zelfde eis kunnen neerleggen en dan is daar geen juridisch verweer tegen. Maar die fictieve collega heeft natuurlijk geen onderhandelpositie, want ze mogen Netflix niet afknijpen of blokkeren als die weigert een kostenvergoeding te betalen.

Dit laat in zoverre de vraag open of het wel fair is dat Netflix zo’n enorm deel van het internetverkeer mag veroorzaken en de kosten voor de infrastructuur (+upgrades daarvan) mag parkeren bij de internetproviders, die dat uit eigen zak mogen betalen. Maar dat is geen juridische vraag.

Arnoud