Ius Mentis

Mag een online game je bannen als hun algoritme zegt dat je je niet gedraagt?

Geplaatst op 29 mei 201527 mei 2015 in Innovatie, 17 reacties

league-of-legends De ontwikkelaars van het spel League of Legends, Riot, hebben een algoritme ontwikkeld waarmee ze spelersgedrag kunnen herkennen dat zeer problematisch is: lastigvallen van andere spelers, gescheld, doodsbedreigingen en seksisme. Dat las ik bij Ars Technica. Wanneer mensen klagen, evalueert het algoritme de klachten en het spelersgedrag, waarin (na de nu lopende testperiode) je automatisch een tijdelijke of permanente ban krijgt. Op het gevaar af de trollen te voeren: mag dat?

Wangedrag van spelers in online spellen is al jaren een probleem. Dat varieert van gescheld, homofobie en seksisme in de chat tot het op zeer irritante wijze je verbinding ‘kwijtraken’ net wanneer je op het punt staat te verliezen. Met name het lastigvallen van andere spelers, in het bijzonder van vrouwelijke spelers, is de laatste tijd zeer in de aandacht (gamergate) en steeds meer dienstverleners nemen stappen om hier iets tegen te doen.

De voor de hand liggende stap is een klachtensysteem, maar het afhandelen van klachten is buitengewoon tijdrovend voor mensen. Niets zo simpel immers als even een klachtknopje indrukken als iemand niet speelt zoals jij wil, of als iemand te goed bezig is. Plus, je krijgt altijd een subjectieve afweging van het gedrag: is dit gewoon een opgewonden uiting of een scheldpartij?

Een algoritme zou die subjectiviteit moeten vermijden, en bovendien kun je een algoritme opschalen zodat je altijd alle klachten kunt afhandelen. Geweldig dus, nooit meer vertraging en geen subjectieve mensen die wat van je vinden. Bovendien kan zo’n algoritme sneller doorkrijgen wat nieuwe scheldwoorden of vervelende uitdrukkingen zijn.

Alleen: als je de Wet bescherming persoonsgegevens erbij pakt, dan zie je dat dat eigenlijk niet mag. Art. 42 lid 1 Wbp bepaalt:

Niemand kan worden onderworpen aan een besluit waaraan voor hem rechtsgevolgen zijn verbonden of dat hem in aanmerkelijke mate treft, indien dat besluit alleen wordt genomen op grond van een geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens bestemd om een beeld te krijgen van bepaalde aspecten van zijn persoonlijkheid.

Het idee hierachter is dat je niet wil dat mensen ineens in een “computer says no”-situatie terechtkomen op basis van een profiel. Op zijn minst moet er een mens kijken naar de uitkomst van het algoritme, en bij voorkeur wordt er ook eerst geluisterd naar de reactie van de betrokken persoon.

Geen hypotheek krijgen omdat het bank-algoritme zegt dat jouw soort mens een risico is, dat is onwenselijk. Of nee, onmenselijk, want het Cbp gebruikt geen kleine woorden:

De menselijke waardigheid vereist dat dergelijke beslissingen over iemand ook door een andere persoon, en niet slechts door een geautomatiseerd systeem, worden genomen.

Een algoritmische ban is mensonterend. Oef.

Specifiek in de situatie dat er een contract is tussen de partijen (zoals bij een online spel), biedt lid 2 van dit artikel enige hoop: als je reageert op input van de betrokken persoon of “passende maatregelen zijn genomen ter bescherming van zijn gerechtvaardigd belang”, dan mag het wél. Zo’n passende maatregel kan zijn dat je mensen bezwaar laat aantekenen of tegenbewijs laat leveren en er dan nog eens over nadenkt.

Het is me niet duidelijk of Riot een systeem heeft ingebouwd waarbij je kunt klagen over je ban of andere automatisch opgelegde maatregel. Natuurlijk, je kunt altijd de helpdesk mailen maar de ervaring bij veel online diensten is dat daar niet snel een inhoudelijke reactie op komt. (Dat was ook de hele reden voor het automatiseren, immers.)

Los daarvan, eigenlijk is het niet genoeg, eerst automatisch bannen en dán pas naar de reactie luisteren. Eigenlijk moet je eerst zeggen “ons algoritme zegt nee, wat heeft u daarop te zeggen” en pas daarna te beslissen. Maar ja, dan heb je dus toch weer een mens nodig bij elke overtreding en die waren we nu net aan het wegautomatiseren omdat dat niet werkt. Dus wat nu? Toch maar een mensonterend algoritme laten beslissen?

Arnoud

Wanneer is auteursrechtinbreuk kunst?

Geplaatst op 28 mei 201523 mei 2015 in Intellectuele rechten, 6 reacties

instagram-kopie-richard-prince Kunstenaar Richard Prince verdiende tonnen met het uitprinten en in een galerij ophangen van Instagram-foto’s van andere mensen, meldde Boing Boing vorige week. Geen kritisch commentaar of sterk bewerkte eigen creatieve interpretaties van het banale van de vluchtige online maatschappij, nee gewoon een printout op groot formaat (wel op stevig karton, zo te zien). Dus eh, hoezo is dat dan legaal? Nou ja, kennelijk omdat het kunst is.

Dit is niet de eerste keer dat meneer Prince zoiets doet, en ook niet de eerste keer dat een rechtbank verklaart dat het legaal is. Al sinds de jaren zeventig presenteert hij kopieën (schilderijen) van eerder gemaakte foto’s als kunst, hoewel menig fotograaf dat als een auteursrechtschending zag.

Onder Amerikaans auteursrecht is bij zoiets de vraag of sprake is van “fair use”. Daarbij was een belangrijke vraag of Prince op een of andere manier wilde reageren op die foto’s of er commentaar op wilde geven – ongeveer zoals wij zouden beoordelen of iets een geldig citaat is. Maar dat was totaal niet zijn punt: hij had in het geheel geen mening over het eerdere werk, of zelfs maar een boodschap met zijn werk. Kunst is gewoon kunst, zoiets.

De Amerikaanse rechter gaf Prince gelijk: fair use onder Amerikaans recht vereist niet perse dat je commentaar levert op het werk waar je gebruik van maakt. Bij ons geldt die eis ook niet altijd, maar je komt wel in een grijs gebied als je een werk citeert voor een doel dat niets te maken heeft met het werk waaruit je citeert. Het wordt dan al snel een versiering, en versiering is het tegenovergestelde van een citaat.

Maar eh, ja, het zou kunnen, een argument dat dit een geldig citaat is omdat het Kunst is wat hier wordt vertoond. Net zoals het urinoir van Duchamp dat kunst was, ook al ging het om een bestaand gebruiksvoorwerp. Alleen vraag ik me serieus af wat de boodschap is van deze Instagramgalerij. Oh wacht, dát is natuurlijk kunst. Hmm.

Arnoud

Is embedded software het einde van het concept ‘eigendom’?

Geplaatst op 27 mei 201523 mei 2015 in Innovatie, Intellectuele rechten, 38 reacties

Voertuigfabrikanten John Deere en General Motors willen het concept eigendom afschaffen, gilde Wired onlangs. In de VS staat de DMCA ter discussie: welke uitzonderingen op het auteursrecht moeten er in de wet blijven staan, en met name wat gaan we doen met de regels over het omzeilen van technische kopieerbeveiligingsmaatregelen in software. En de reden voor het gillen is de positie van Deere: je koopt weliswaar een tractor, maar de software krijg je slechts in licentie dus daar moet je van afblijven.

Het is decennialang het mantra geweest in software-auteursrechtland: je koopt geen software, je krijgt slechts een gebruiksrecht waarvan de scope niet verder reikt dan het de licentiehouder goeddunkt. Wie wil afwijken van dat contractueel gegunde recht, is eigenlijk maar een piraat.

Steeds vaker grepen softwareleveranciers ook naar technische maatregelen om kopiëren of aanpassen van hun software tegen te gaan. En om het hacken dáárvan weer tegen te gaan, staat sinds alweer heel wat jaartjes in de wet dat het verboden (‘onrechtmatig’) is om effectieve kopieerbeveiligingen te omzeilen of uit te schakelen.

Maar in de wet staat er niet bij dat dat alléén geldt wanneer je de software illegaal wilt kopiëren. Ook het uitschakelen van een beveiliging met een legitiem doel – zeg, omdat je een citaat uit het beschermde werk wilt kopiëren, of omdat je je tractor wil opvoeren met een softwarehack – is strikt gesproken verboden. En Deere en General Motors betogen nu dus dat dit niet alleen maar een ongelukkige lezing van de wet is. In prachtig ronkend auteursrechtenpropaganda heet het dan dat:

[Circumventing the protection may] make it possible for pirates, third-party developers, and less innovative competitors to free-ride off the creativity, unique expression and ingenuity of vehicle software.

Dat het in veel gevallen niet gaat om “minder innovatieve concurrenten” maar om mensen die hun legaal gekochte auto willen aanpassen, zeggen ze er dan niet bij. Die mensen hebben de auto wel gekocht, maar de software slechts in licentie gekregen.

In Europa koop je je software wél, zeker als hij embedded zit in een apparaat. Alleen: daarbij is het zeker niet gezegd dat je de software mag aanpassen. Het auteursrecht op dat exemplaar is uitgeput, maar dat betreft eigenlijk alleen het recht om dat ene exemplaar van de software opnieuw op de markt te brengen.

Het aanpassen van die software valt buiten de uitputting. Net zoals het strikt gesproken niet toegestaan is om in een boek correcties te maken of pagina’s eruit te scheuren en in te lijsten. Alleen dát vinden we doodnormaal. Waarom dan met aanpassen van software niet?

Natuurlijk, het aanpassen van embedded software in een apparaat zoals een auto kan gevaarlijk zijn. Maar dat reguleer je door in de Wegenverkeerswet op te nemen wat er wel en niet mag, zodat de overheid daar toezicht op kan houden. Niet door een auteursrechthebbende te laten bepalen óf je de software in je auto mag aanpassen.

Arnoud

Duitse sites aangeklaagd om gebruik vind-ik-leuk-knop

Geplaatst op 26 mei 201526 mei 2015 in Privacy, 30 reacties

Een Duitse privacywaakhond heeft twee webwinkels aangeklaagd wegens het doorsturen van gegevens van bezoeker via de vind-ik-leuk-knop van Facebook, las ik bij Nu.nl. Het gaat om ~~consumentenorganisatie Consumer Advice Center~~de Duitse Consumentenbond, afdeling Noordrijn-Westfalen (dank Sanne), die de webwinkels verwijt dat zij persoonsgegevens van bezoekers zonder toestemming naar de perfide Verenigde Staten doorgeeft. En ja, dat is juridisch nog best een aardig punt.

Wanneer een site de Like-knop van Facebook (die in het Nederlands de topknop moet heten en niet de vind-ik-leuk-knop, maar dat terzijde) invoegt, wordt een stukje code geladen dat onder meer een cookie plaatst vanaf de Facebookservers. Aan de hand van dit cookie kunnen dan verdere bezoeken van deze persoon worden geregistreerd, mits de vervolgsites ook de topknop hebben.

Opmerkelijk daarbij is dat Facebook dit ook doet voor mensen die niet ingelogd zijn bij het sociale netwerk. Iedereen krijgt die knop, dus iedereen krijgt dat cookie. En hoewel verdedigbaar is dat je als Facebooklid ze toestemming hebt gegeven voor dat tracken, geldt dat natuurlijk niet voor mensen die geen account hebben daar. Plus, wat te denken van Facebookleden die niet ingelogd zijn, waarom moeten die verwachten dat zo’n knop ze gaat tracken?

De cookiewet is natuurlijk van toepassing op dergelijke codes. Om die reden ontwikkelde mijn bedrijf destijds een tool om alleen na aparte toestemming socialmediaknoppen in te laden. (Zie hieronder.) Het idee was overigens afkomstig van het Duitse Heise, dat er in eerste instantie nog een merkenclaim van Facebook op kreeg omdat het Facebooklogo alleen blauw mag worden afgebeeld.

“Dit gaat over een functie die wereldwijd door miljoenen websites gebruikt wordt in voordeel van de klanten”, zo reageert een van de aangeschreven webwinkels. En ja, dat is natuurlijk helemaal waar. Hoe kun je nu aangeklaagd worden om iets dat iedereen doet? Aan de andere kant, waarom gebruikt iedereen zo’n knop waarmee de hele wereld wordt getrackt?

Arnoud

Moet je bij een notice/takedown je hele GitHub repository verwijderen?

Geplaatst op 22 mei 201518 mei 2015 in Intellectuele rechten, 15 reacties

notice-takedown Een lezer vroeg me:

Als ik in mijn GitHub repository een pull-request binnenhaal waar ik later een notice and takedown over krijg, voldoet het dan om met een nieuwe commit de omstreden code te verwijderen (de omstreden code blijft dan in in de git historie beschikbaar) of moet ik dan de hele repository verwijderen?

Voor de niet-programmeurs:

Als ik in de online broncode-opslag van mijn softwareproject code van elders toevoeg, en iemand klaagt dat daardoor zijn auteursrechten door geschonden worden, is het dan genoeg om deze code te wissen uit de meest recente versie van mijn project, of moet ik deze ook uit het archief met oude versies wissen?

Wanneer je een kopie van andermans software publiceert of verspreidt, is het mogelijk dat je daardoor auteursrechten schendt. Dit staat los van de techniek die je gebruikt, via een flitsende GitHub repository of heel ouderwets op een FTP server of website. Krijg je een klacht van de rechthebbende, dan zul je maatregelen moeten nemen en eentje daarvan is het staken van de inbreuk.

Bij zo’n ouderwetsche website is dat eenvoudig: weg is weg. Maar GitHub is een veel moderner en handiger systeem, en heeft onder meer een uitgebreid archief waarin je alle oude versies en varianten van de software kunt opvragen. Dan kun je het dus wel uit de huidige versie van de software halen, maar zit er nog steeds een kopie in dat archief.

En ja, ook die moet weg want ook een kopie in een archief telt als “verveelvoudiging” en als die in strijd is met auteursrechten dan moet er worden ingegrepen. Het argument dat het een historisch document is, of dat het veel werk is om die oude kopie op te ruimen, is niet relevant. Het had er nooit mogen staan, dus bij deze moet het alsnog weg.

Arnoud

Kan je huurcontract opgezegd worden als je via AirBnB onderverhuurt?

Geplaatst op 21 mei 201520 mei 2015 in Informatiemaatschappij, 18 reacties

De rechtbank in Amsterdam heeft een huurder die zijn appartement via Airbnb aan toeristen onderverhuurde veroordeeld tot ontruiming. Dat las ik bij AMS Advocaten. De rechtbank vond de overlast die dit veroorzaakte, samen met de overtreding van de huurovereenkomst, zo ernstig dat de verhuurder de huurovereenkomst mocht opzeggen. Ook moet de huurder een boete betalen van dik € 7.500.

Uit het vonnis blijkt dat de onderverhuur overlast veroorzaakte bij de buren, onder meer omdat de voor de onderhuurder aangebrachte WC op een te kleine leiding was aangesloten, waardoor ahem “de fecaliën met kracht uit de doucheput worden gedrukt” bij de buren. Goedemorgen.

De rechtbank beschouwt die overlast samen met de “aanzienlijke” omvang van de onderverhuur als voldoende reden om de huur te mogen opzeggen. Dit zijn ernstige overtredingen van de huurovereenkomst, en hoewel je in Nederland niet zomaar op straat komt te staan, was dit toch ernstig genoeg. Bovendien moet de huurder een boete betalen: dik 7.500 euro, zoals in het huurcontract opgenomen.

De verhuurder – Rappange – blijkt actief in de AirBNB-aanpak, zo las ik in Trouw:

Tientallen Amsterdammers die hun huurwoning op Airbnb plaatsten, kunnen een forse rekening tegemoet zien. Vastgoedbeheerder Rappange vermoedt van 35 huurders dat ze hun huis illegaal op de site hebben gezet. Het bedrijf eist tienduizenden euro’s op aan inkomsten van de illegale onderhuur.

Dat opeisen van de onderhuurinkomsten is in dit geval niet gelukt. De rechter oordeelt dat de verhuurder zijn schade vergoed mag krijgen, maar de winst genoten door de onderverhuur is geen schade geleden door de verhuurder. Het criterium hierbij is altijd, hoe zou men er financieel voor hebben gestaan als het onrechtmatig handelen niet zou zijn gebeurd? Hier zou dat neerkomen op, dan was er niet onderverhuurd en had hij netjes zelf de huur betaald. De winst is dus geen schade.

Weer een gevalletje “innovatie versus oude systemen” of “sinds wanneer rechtvaardigt een app het overtreden van de wet”?

Arnoud

Gemeentemedewerker moet Facebookprotestberichten weghalen van werkgever

Geplaatst op 20 mei 201518 mei 2015 in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 9 reacties

Een medewerker van de gemeente Eindhoven, werkzaam bij het IJssportcentrum en tegenstander van het sluiten van deze accommodatie, heeft op last van zijn leidinggevende berichten van zijn Facebook-pagina tegen de voorgenomen sluiting moeten verwijderen. Dat las ik in het ED. De man had diverse posts geplaatst die het verzet tegen de sluiting ondersteunen. Merkwaardig zou je denken, je mag privé toch wel zeggen dat je tegen een sluiting bent ook al is je werkgever degene die de sluiting wil doorvoeren?

Vrijheid van meningsuiting versus de werkgever is een gevoelig punt. Op zich mag je je mening uiten, dat is een grondrecht. Echter, als je ergens in dienst treedt dan heb je vanaf dat moment óók rekening te houden met de rechten en belangen van je werkgever. En als je dan iets wil dat lijnrecht in gaat tegen wat je werkgever wil, dan ontstaat er een botsing. Het kan dan zijn dat je je in moet houden.

Dit is niet hetzelfde als “je mag niets meer zeggen als je werkgever vindt van niet”. Het gaat om een afweging van belangen. Hoe zwaar is jouw belang om te zeggen wat je wil zeggen, en hoe zwaar is het belang van de werkgever om dat niet te willen? Daarbij spelen tal van factoren een rol, zoals of je je bekendmaakt als werknemer (al dan niet met op persoonlijke titel erbij), hoe relevant het onderwerp is voor het werk en hoe controversieel je mening is. Landskampioen PSV liken als medewerker van een Amsterdams juristenkantoor zou geen probleem moeten zijn, maar werk je bij de Amsterdamse voetbalclub dan zou ik daar toch anders tegenaan kijken.

Bij ambtenaren ligt dit nog iets gevoeliger. Artikel 125a Ambtenarenwet bepaalt dat een ambtenaar “dient zich te onthouden van het openbaren van gedachten of gevoelens” wanneer daardoor “een goede vervulling van zijn functie of de goede functionering van de openbare dienst” in gevaar zou komen. Mijn collega Mathieu Paapst schreef eerder over de situatie van een ambassadeur die een anti-regeringspagina likete, waarvoor hij op de vingers werd getikt door de minister. Een ambtenaar moet dus meer dan gewone werknemers terughoudend zijn met zijn mening uiten als dat in de buurt komt van zijn werk of de overheid in het algemeen.

Ook dit wil niet zeggen dat een ambtenaar niets mag zeggen, maar uitkijken geblazen is het wel. En ik denk dat als je rechtstreeks ingaat tegen een genomen besluit van je eigen afdeling, je toch wel de grens overschrijdt. Of je dat nu doet door met een spandoek de straat op te gaan of door op Facebook een anti-site te liken, maakt daarbij voor mij niet uit.

Arnoud

Mag je foto’s van je zieke kind publiceren in een klachtblog?

Geplaatst op 19 mei 201518 mei 2015 in Privacy, Uitingsvrijheid, 16 reacties

foto-verwijderd-kind-privacy Mag je als ouder foto’s van je zieke kind publiceren als je wilt klagen over handelen van een reisoperator? Een lezer (dank) wees me op dit Tweakerstopic waarin iemand zijn ontevredenheid uit over reisoperator Arke naar aanleiding van de ziekte van zijn tweejarig kind tijdens een vakantie in Turkije. Gezien de situatie snap ik best dat de plaatser behoorlijk boos is en dat ook duidelijk wil laten merken, maar ik verbaasde me over de vele foto’s die erbij stonden van het zieke kind. Mag dat nu?

De topicstarter zelf verdedigt de keuze:

De foto’s zetten kracht bij de situatie. Als ik deze niet had gepost, dan had je wellicht een ander beeld van de situatie. De foto’s zijn niet fraai om naar te kijken, maar duidden wel aan dat wij wanhopig op zoek waren naar hulp. Het zijn verder ook geen foto’s waar iets verkeerds/ of anders dan de aandoening te zien is, dus ik ben van mening dat het blurren van gezichten niet hoeft.

Dit leidde echter tot alleen maar meer discussie over onder meer de privacy van het kind. En ja, dat is een factor waar je als ouder rekening mee te houden hebt. Formeel beslis je als ouder over zaken die je kind aangaan, echter als dat privacyaspecten heeft dan moet je die meenemen in de beslissing.

Probleem is natuurlijk: wat als ouders die afweging onjuist maken? Als de ouders het met elkaar oneens zijn, dan kunnen zij elkaar erop aanspreken. Dit gebeurde recent nog in een rechtszaak over Twitterfoto’s van de kinderen. Maar als beide ouders het eens zijn, dan houdt het normaal wel een beetje op. Het kind zou natuurlijk zelf naar een advocaat kunnen gaan, maar bij een kind van twee is dat ondenkbaar. En anderen hebben juridisch geen belang bij zo’n zaak, dat gaat hen niet aan.

Er is een noodmiddel: als “de belangen van de met het gezag belaste ouders of een van hen dan wel van de voogd of de beide voogden in strijd zijn met die van de minderjarige” dan kan de rechtbank een bijzonder curator benoemen die opkomt voor de belangen van het kind (art. 1:250 BW). Dit verzoek kan door iedere belanghebbende worden ingediend, dus je moet wel iets van een band met het kind hebben.

Het voelt wel als een erg zwaar middel, en bij mijn weten is het nog nooit ingezet bij ouders die foto’s van hun kind publiceren op internet. Je zou denken dat zoiets vanzelf wel opgelost wordt wanneer het publiek laat weten dat dit geen verstandige keuze was. Tegelijk, ik snap het ergens ook wel: je bent erg geschrokken en boos door wat er is gebeurd, en wat is er nu beter dan mensen met een indringende foto datzelfde gevoel te geven?

Arnoud

Is een stagiair aansprakelijk voor illegale software tijdens zijn stage?

Geplaatst op 18 mei 201512 mei 2015 in Ondernemingsvrijheid, 37 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij mijn stagebedrijf moest ik met Photoshop werken, maar mijn opdrachtgever had geen licenties meer. “Torrent het maar” werd er toen gezegd, ik heb dat gedaan en nu heeft het bedrijf een boete gekregen voor illegale software. Die willen ze nu op mij verhalen! Maar kan dat zomaar?

In theorie is deze vraag simpel: er is opdracht gegeven om die software illegaal te verwerven, dus is het per definitie de werknemer/stagiair niet persoonlijk te verwijten. Als je je werk doet, is de werkgever aansprakelijk. Maar bewijs maar eens dat dit gezegd is.

Wat nu als dat bewijs niet rondkomt, of in het geval de stagiair wel op eigen initiatief die illegale software ging downloaden en gebruiken? Dan wordt het lastiger. Hoofdregel is, een bedrijf is aansprakelijk voor de schade die zijn werknemers en stagiairs aanrichten bij het werk (art. 6:170 BW). Hij mag dit alleen bij uw opzet of grove nalatigheid op de werknemer verhalen (art. 7:661 BW). Deze regels gelden ook voor stagiairs.

Dan wordt dus de vraag, wanneer handel je opzettelijk of grof nalatig? “Opzet” is hier niet het tegendeel van “per ongeluk”. Er is meer nodig dan alleen willen dat je die handeling deed: je moet je ook bewust zijn van de schade die je handelen gaat veroorzaken. En “iedereen wordt toch geacht de wet te kennen” is daarbij niet genoeg. Een hoop mensen weten oprecht niet hoe dat nu zit met legale en illegale software, en dat is een factor die meeweegt bij deze vraag.

Daarbij komt dat je als werkgever of opdrachtgever toch ook een zorgplicht hebt: als je een stagiair iets met Photoshop wilt laten doen, geef je hem een computer met Photoshop, lijkt mij. Op zijn minst zou je een arbeidsrechtelijke wenkbrauw moeten optrekken over hoe die stagiair al die plaatjes bewerkt zonder een van jou afkomstige licentie. Dus als er al iemand nalatig is geweest, dan lijkt het mij die werkgever.

Tegelijk, dom blijft het om software te downloaden van vage torrentsites wanneer je ergens gaat werken. Zeg dan gewoon “dat heb ik niet” of “dat kan ik niet”. Of ben ik nu naïef?

Arnoud

Hoe zet ik mijn aansprakelijkheid op nul?

Geplaatst op 15 mei 201518 mei 2015 in Ondernemingsvrijheid, 22 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik ga als kleine zzp’er internetdiensten leveren, maar ik kan en wil geen claims dragen. Hoe zet ik in mijn voorwaarden mijn aansprakelijkheid op nul? Ik snap dat dat minder aantrekkelijk is voor opdrachtgevers, maar met één claim ben ik gelijk failliet.

Juridisch is een zo vérgaande aansprakelijkheid toegestaan, zij het je dan wel de situatie van opzet en bewuste roekeloosheid moet uitzonderen. Deze situaties worden gezien als dusdanig verwijtbaar dat het uitsluiten van aansprakelijkheid in strijd is met de openbare orde of goede zeden (art. 3:40 BW). Er is discussie onder juristen of je expliciet moet zeggen “behalve bij opzet of bewuste roekeloosheid” of dat de rechter dit vanzelf meeleest. Ik zou die discussie vermijden en het er gewoon bij zetten.

Je aansprakelijkheid volledig willen uitsluiten is begrijpelijk maar moeilijk te verdedigen naar een klant, tenzij je een gratis dienst levert die weinig bedrijfskritisch is. Waarom zou je als klant betalen om vervolgens nimmer iets te kunnen claimen als men niet levert?

Een veelgebruikt compromis is je aansprakelijkheid beperken tot de hoogte van je factuur (of laatste drie facturen als je periodiek diensten levert). Dan beperk je de schade – niet goed, geld terug.

Wat je ook kunt doen, is in plaats van financiële aansprakelijkheid een praktische oplossing voorstellen:

Xyz ICT zal zich bij schade maximaal inzetten om de gevolgen voor Opdrachtgever te beperken, in het bijzonder door bugs gratis te herstellen met de hoogste prioriteit en alternatieven voor uitgevallen diensten te leveren zonder meerprijs.

Hiermee zeg je in feite “ik heb geen geld maar ik ga het probleem wel oplossen”. Dat lijkt me fair als je werkelijk geen geld hebt.

Zouden jullie het accepteren, een dienstverlener zonder aansprakelijkheid?

Arnoud