Contractsluiting via activatiecode is rechtsgeldig (en waarom ook niet)

pen-contract-ondertekenen-algemene-voorwaardenWanneer een bedrijf een per e-mail toegezonden activatiecode voor een overeenkomst intypt, mag je daaruit concluderen dat men dat contract heeft gewild. Ook al is er geen handtekening gezet. Dat vonniste (arresteerde, maar dat klinkt gek) het Hof Arnhem-Leeuwarden onlangs. Elektronisch contracteren, het blijft een onderwerp dat de gemoederen doet losmaken.

Wie in de Nationale Zorggids vermeld wil worden, moest vroeger een contract ondertekenen en terugsturen. Dat is natuurlijk praktisch nogal omslachtig, vandaar dat het bedrijf achter de gids een nieuw proces had ingevoerd: Je krijgt een mail met een unieke activatiecode, die moet je invoeren op de website en na akkoord op algemene voorwaarden (argh) en op ‘Activering voltooien’ klikken heb je dan een contract gesloten.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is er nul komma niets spannends aan elektronisch contracteren. Ook niet als je een huis koopt of zo, want ook dan is het simpel: dat mag niet elektronisch.

Als het wél elektronisch mag, dan zijn er eigenlijk geen inhoudelijke eisen. Wil je een gescand stuk papier met inktkrabbel, leuk voor je. Wil je een activatiecode ingevoerd zien en een vinkje bij i-agree-with-ze-terms-and-conditions dan is dat ook prima. Een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding, en dat is het. Een stuk papier met inktkrabbel levert sterker bewijs op dát je het aanbod hebt aanvaard, dat is alles.

En als je een proces opzet dat begint met

“Welkom in de beveiligde omgeving van de Nationale Zorggids. Voer uw activeringcode in om de vier stappen te doorlopen waarmee u uw opdracht kunt activeren en bevestigen.”

dan is dat ook prima:

Daarmee is naar het oordeel van het hof reeds bij de eerste stap voldoende duidelijk, althans zou voor een professionele wederpartij als B2B-Twente voldoende duidelijk moeten zijn geweest, dat het proces eindigde met de bevestiging van een opdracht.

Maar juristen zouden juristen niet zijn als ze niet toch een grote twijfel op weten te roepen. Hoe weet je bijvoorbeeld of de persoon die die code intypt, wel gemachtigd is om namens het bedrijf het contract te sluiten?

Gelukkig is de rechtbank hier ook lekker nuchter:

Vast staat immers dat de e-mail met de offerte is gezonden aan [e-mailadres], het e-mailadres van [de bestuurder], de bestuurder van B2B-Twente, zodat Nationale Media ervan mocht uitgaan dat het activeringsproces was doorlopen door [de bestuurder] zelf of met zijn instemming door een ander.

Uiteraard hangt het dan dus af van de persoon met wie je mailt, maar dat is niet anders dan in de gewone wereld: als je met Piet van inkoop zaken doet, dan mag je veronderstellen dat Piet je in mag kopen, maar babbel je met Marjo van HRM dan moet je even dubbelchecken of ze dat wel mag. En wat is het verschil tussen een brief van Piet, inkoper bij Example BV, en een mail van [email protected]?

Arnoud

Mag de werkgever met opt-out werken bij uitdiensttreding?

email-e-mail-elektronische-post-envelopEen lezer vroeg me:

Bij ons bedrijf krijg je in je laatste week een bericht dat een collega toegang krijgt tot je mailbox, en je kunt dan bezwaar maken als je het daar niet mee eens bent. Is dat wel rechtsgeldig? Bij privacydingen geldt toch een opt-in en niet een opt-out?

Er is geen algemene regel die zegt dat je bij alles omtrent privacy toestemming nodig hebt van de betrokken persoon. Dat zou immers onwerkbaar zijn als iemand overal nee op blijft zeggen, hoe onredelijk die nee ook zou zijn.

Opt-in is de hoofdregel, maar er zijn uitzonderingen mogelijk. Een uitzondering is het mogen verwerken van iemands persoonsgegevens omdat dat nodig is voor het uitvoeren van een contract. Een arbeidscontract is ook een contract, en een werkgever kan zich dus hierop beroepen mits hij kan aantonen dát het nodig is.

Ook is er een uitzondering ten behoeve van een dringend belang van de andere partij. Wie niet anders kan, hoeft geen toestemming te vragen. Natuurlijk ligt de bewijslast hierbij wel hoog, maar het kan. Denk aan het schrijven van een onthullend artikel over iemand: een privacyschending maar als de onthulling belangrijk is, dan toch gerechtvaardigd.

Bij deze vraag komt het eigenlijk altijd op hetzelfde neer: is het echt nodig dat die collega in de mailbox gaat kijken na uitdiensttreding, of is er een andere oplossing mogelijk? Alternatieven kunnen zijn dat je je mailbox zelf opschoont (maar doen mensen dat echt?), dat de collega alleen in de inbox kan en niet in mapjes, of dat er niet één maar twee mensen tegelijk kijken om onnodig snuffelen te voorkomen. Niet ideaal, maar werkbaar.

Arnoud

Twitter sluit Amerikaanse Politwoops

twitter-politieMicroblogdienst Twitter heeft de Amerikaanse site Politwoops afgesloten, las ik bij Sargasso. Op Politwoops zijn tweets van politici te lezen nadat de twitterende politicus deze had weggehaald. Het idee erachter was dat je zo kon zien welke flaters of andere opmerkelijke uitingen politici weg wilden poetsen (“het gaat niet om de typefouten”), maar Twitter beroept zich nu op de privacy van haar gebruikers en verklaart deze actie in strijd met de gebruiksvoorwaarden.

Op Politwoops kan je alle tweets zien die politici eerst plaatsten en even later weer verwijderden, aldus de site. Bij de meeste daarvan kun je je afvragen wat nu het nieuwsbelang is dat die tweet ooit is geplaatst, laat staan weggehaald. Maar het is zeker denkbaar dat politici achteraf een uiting ongelukkig vinden, en dan is de delete-knop natuurlijk een heel aantrekkelijke.

Arjan el Fassed meldt tegenover Sargasso:

Wat politici op een publiek kanaal zeggen moet voor iedereen te vinden zijn. Dit gaat niet om de typefouten die zij maken. Het gaat juist om het inzicht dat het geeft in de veranderde boodschap van politici. Dat gaat vaak aan ons voorbij.

En daar zit wat in: als een politicus in het openbaar wat zegt, dan doet hij dat in functie, en even los van typefouten en dikke vingers is wat hij zegt zeker relevant voor het publiek. Die lezen de tweets, en die hebben dus effect ook al worden ze nadien weggehaald. Misschien juist wel de tweets die zijn weggehaald.

Twitter zegt nu echter:

[marketingreutel over hoe prachtig het werk van Politwoops is] but preserving deleted Tweets violates our developer agreement. Honoring the expectation of user privacy for all accounts is a priority for us, whether the user is anonymous or a member of Congress.

Dat klinkt natuurlijk leuk, maar privacy lijkt me niet echt een issue wanneer iemand in functie in het openbaar een uiting doet. Dus dit voelt als een wat gezochte reden. Ik wil niet meteen een samenzwering vermoeden, maar je raakt hier toch wel een tikje door geïntrigeerd.

En het is erg zorgelijk te bedenken dat je als journalist geen openbare uitingen kunt bijhouden zonder afhankelijk te zijn van een private derde, die kennelijk zomaar kan besluiten dat dat niet meer mag.

Arnoud

Steam laat gebruikers geld terugvragen bij games

steam-valve-gamingVia Steam kunnen gebruikers voortaan het aanschafbedrag van een game terugkrijgen van Valve als zij bijvoorbeeld niet tevreden zijn over hun aankoop, las ik bij Nu.nl. Men lijkt hiermee verder te gaan dan in maart aangekondigd: je hebt veertien dagen en ook maximaal twee uur speeltijd, en dat is méér dan de wet voorschrijft. Wel is het verboden misbruik te maken van de retourregeling, bijvoorbeeld door heel vaak even een spel te proberen.

Het recht van retournering van online aankopen geldt ook bij diensten, en Steam-spellen worden gezien als diensten. Binnen veertien dagen na het sluiten van de overeenkomst mag je deze herroepen, zo staat in de wet. Alleen is er een uitzondering: als de levering al begonnen is én je daar uitdrukkelijk toestemming voor hebt gegeven, dan is de dienst niet meer te herroepen.

Dat is hoe ik in maart dacht dat Valve de wet zou gaan toepassen – je mag wel annuleren maar niet als je begint te spelen. Maar het bedrijf is flexibeler: je mag het spel wel spelen, maar niet meer dan twee uur in veertien dagen. Dat vind ik een hele nette oplossing, die beter aansluit bij de geest van de wet.

Voor downloadable content geldt een kortere periode: 48 uur na aanschaf. En ook dat hoeft het bedrijf niet te doen: dlc is iets dat je meteen gebruikt, en de wet zegt dat je bij dergelijke zaken géén retourrecht hebt, mits dit duidelijk vooraf is uitgelegd.

Ik moet zeggen, ik ben positief verrast. Eindelijk eens een bedrijf dat meer doet dan de wet eist. Is het werkelijk zo treurig dat je blij moet zijn met een bedrijf dat wél klantvriendelijk is?

Arnoud

Oh jee, nu wil ook Google Photos je foto’s voor van alles gebruiken!

pasfoto-lijstje-kader-polaroid.jpgHeb je de voorwaarden van Google Photos al eens gelezen voordat je je foto’s uploadde, vroeg The Register onlangs sarcastisch. Want daarin staat dat Google alles mag doen met hetgeen je op hun dienst zet, oftewel ze mogen je foto’s commercieel exploiteren en jij krijgt geen cent. Ik zou nu een omgwtf* variant moeten lanceren maar ik word een klein beetje moe van deze ophef: het is bij élke nieuwe dienst precies dezelfde ronde paniek gevolgd door een sussend persbericht.

Als je foto’s of ander materiaal op een internetdienst plaatst, dan maakt die dienst kopietjes daarvan en verspreiden ze dat naar andere gebruikers. Dat lijkt logisch, maar er was ooit een advocaat die daar een probleem mee zag, want stel je voor dat een gebruiker dan zegt “dat mag helemaal niet, want ik heb er auteursrecht op” en een claim indient. Dus toen kwam er een “ik geef hierbij een licentie aan de dienst” in de voorwaarden.

Omdat iedereen elkaars voorwaarden kopieert, zat zo’n clausule al snel in álle voorwaarden. En de gevraagde licentie werd ook steeds breder, want stel je voor dat we in de toekomst iets gaan doen dat we nu niet doen, dan kunnen mensen zeggen dat de licentie dat niet omvatte. Of wat nu als we een screenshot van onze dienst in een reclamebanner opnemen en iemand ziet drie pixels van zijn foto, wat dan.

Dan krijg je dit soort zinnen:

When you upload, submit, store, send or receive content to or through our Services, you give Google (and those we work with) a worldwide license to use, host, store, reproduce, modify, create derivative works (such as those resulting from translations, adaptations or other changes we make so that your content works better with our Services), communicate, publish, publicly perform, publicly display and distribute such content. The rights you grant in this license are for the limited purpose of operating, promoting, and improving our Services, and to develop new ones.

En natuurlijk gaat iedereen die dan zo achterdochtig mogelijk lezen, want er stáát toch dat ze alles mogen. Ja, “limited purpose” maar beperkt tot het leveren, promoten en verbeteren en alles is wel als promotie of verbetering recht te praten. Plus, ontwikkeling van nieuwe diensten, ja zie je wel ze gaan gewoon je foto’s jatten. En dat is dan weer een leuk stukje voor je nieuwssite, bij voorkeur met “ze pakken je auteursrecht af” wat mij dan weer juridische krultenen geeft want dat kán helemaal niet, auteursrechten afstaan in algemene voorwaarden.

Afijn. Google komt natuurlijk met het persbericht – dat vast al klaar lag – met

Google Photos will not use images or videos uploaded onto Google Photos commercially for any promotional purposes, unless we ask for the user’s explicit permission.

Wat daar dan weer de waarde van is, kun je je afvragen. Enerzijds, het is een verklaring van het bedrijf via een officiële woordvoerder, dus dat is een bindende verklaring. Anderzijds, waarom stáát het er dan wel in de algemene voorwaarden, dat ze mogen “promoting our Services” met je foto?

Het lijkt me erg sterk dat ze dit ooit écht gaan doen, dat zeker. Maar de heisa is er ondertussen niet minder om. Dus waarom zet men dit toch steeds in de voorwaarden?

Arnoud

Mag je mensen vanaf je 0900-nummer doorverbinden met de Belastingdienst?

belastinginfotelefoonVia Twitter een leuke vraag: mag je mensen die de Belastingtelefoon willen bellen, vanaf je eigen 0900-nummer (“Belastinginfotelefoon”, ziet u hem?) doorverbinden en daar 90cpm voor vragen? De grapjassen van Belastinginfotelefoon menen van wel.

Als ik dat 0900-nummer bel, wordt ik doorverbonden met de belastingtelefoon (de echte dus). Oftewel, dit is een dure manier om een gratis telefoonnummer te bellen. Leuk geprobeerd natuurlijk, en er zullen genoeg mensen zijn die dit nummer zien en dan denken dat de echte Belastingtelefoon geld kost, maar ja belasting is al zo duur he.

Het is in Nederland verboden oneerlijke handelspraktijken te plegen. Dit zijn alle handelingen die “het vermogen van de gemiddelde consument om een geïnformeerd besluit te nemen beperken”. In dit geval zou ik het gooien op de variant “misleiding”, oftewel

indien informatie wordt verstrekt die feitelijk onjuist is of die de gemiddelde consument misleidt of kan misleiden, al dan niet door de algemene presentatie van de informatie, zoals ten aanzien van: … het bestaan of de aard van het product;

We hebben het hier over een telefoonnummer dat gepresenteerd wordt als

Telefonisch antwoord krijgen op al uw belastingvragen? Bel dan met 0900-1733 (90cpm) en u wordt direct doorgeschakeld naar de Belastingdienst.

En dat klópt letterlijk maar het is bepaald onverwacht dat je het ene nummer belt en bij het andere nummer uitkomt. Zeker als het andere nummer gratis is. Waar betaal je dan voor? Doorgeschakeld worden naar een algemeen bekend gratis nummer kan ik niet serieus nemen als dienst. Ik vind dit dan ook een misleidende presentatie over de aard van het product. Dus hier gaat men toch wel een grens over wat mij betreft.

Nu gaat het hier om een telefoonnummer, dus heeft de Telecommunicatiewet (en toezichthouder ACM, voorheen OPTA) daar ook nog wat over te zeggen. Zo is er een Nummerplan, dat regels stelt over wat je met je 0900-nummer mag doen. En wat zie ik daar bijvoorbeeld staan als een verboden vorm van gebruik:

diensten waarvan het hoofddoel is om de duur van het gesprek te verlengen

Dat gaat normaal over zaken als extra langzame menu’s, maar mensen verlokken een gesprek te voeren terwijl ze denken dat ze de Belastingdienst direct krijgen, zou ik hier denk ik ook wel onder vinden passen.

Verder is het zo dat een 0900-nummer dat als klantenservice wordt gebruikt, niet meer dan 1 euro per gesprek plus gebruikelijke belkosten mag kosten. Maar je kunt je natuurlijk afvragen of doorverbinden met de Belastingdienst telt als “klantenservice”. Erg klantvriendelijk is het in ieder geval niet.

Arnoud

Filmen van agenten is hinderen in hun taakuitoefening?!

politie-bordje-logo-aangifte-bureau.jpgVorige week hebben politieagenten een 19-jarige man aangehouden in Culemborg; hij weigerde weg te gaan en belemmerde agenten bij een mogelijke aanhouding. Dat las ik in een politiepersbericht. De man filmde de aanhouding, wat de verdachte niet zo leuk vond. Omdat dit extra gedoe gaf voor de agenten, werd de filmer gesommeerd daarmee op te houden. Toen hij dat niet deed, werd hij aangehouden. Eh, wacht, wat?

Laten we even juridisch helder zijn: je mág aan de openbare weg filmen wat en wie je ziet. Ook als het agenten zijn, ook als het verdachten zijn. En oh ja óók als mensen zeggen dat ze niet in beeld willen, want op de openbare weg héb je dat niet te willen.

Natuurlijk mag je mensen niet hinderen, dus pontificaal voor ze lopen met een camera of er tussen springen met je mobieltje mag niet. Maar de hinder zat hem hier niet in het feit dat de filmer in de weg liep of zo. Nee, volgens het persbericht:

Twee omstanders filmden dit waartegen de aangesproken man bezwaar maakte. Hierdoor werd het werk van de politie bemoeilijkt, waarop het duo is gezegd weg te gaan. Toen ze dit niet deden vorderden de politiemensen beide filmers om weg te gaan. De aangesproken 19-jarige bleef weigeren en is daarop aangehouden.

Oftewel: de gearresteerde persoon werd boos omdat hij gefilmd werd, en daardoor werd zijn arrestatie lastiger dan verwacht. Het niet ophouden met filmen maakte de situatie dus erger, waardoor de politie de vordering tot weggaan gaf. Omdat deze niet werd opgevolgd, werd hij aangehouden. Daar is een wettelijke grond voor (art. 185 Strafrecht): als je “opschudding veroorzaakt” en niet op bevel daarmee ophoudt, dan ben je strafbaar.

Ik heb er alleen grote moeite mee dat énkel het filmen (van een afstandje) kwalificeert als “opschudding veroorzaken”. Dat een ander op mij reageert, is toch in eerste instantie niet mijn schuld?

Natuurlijk, je kunt vanuit fatsoen zeggen “die man wordt boos en die agent krijgt daar last van, ik stop even met filmen” maar tegelijk, je doet iets dat volstrekt legaal is en dan moet jij ophouden omdat iemand anders het niet wil, terwijl die het niet te willen hééft. Dat steekt me toch wel een beetje. Maar misschien is dit waar de jurist een stapje opzij moet doen voor de ethicus?

Arnoud

Gebruik van AdBlock Plus (weer) legaal verklaard in Duitsland

adblockplus.jpgAdBlock Plus is legaal verklaard in Duitsland, las ik bij Business Insider. Zij wonnen een rechtszaak aangespannen door website-uitgevers die stelden dat ABP misbruik maakte van haar machtspositie en bovendien auteursrechten schond door ongeautoriseerd webpagina’s aan te passen. Dit is de tweede overwinning in korte tijd voor de advertentiefilterdienst.

Het blokkeren van advertenties bij websites is een populair fenomeen. Er zijn legitieme redenen – advertenties kunnen besmet zijn met virussen of gewoon heel erg irritant zijn – maar als je advertenties blokkeert, kan de website-exploitant geen cent meer aan je verdienen. En dat is natuurlijk niet de bedoeling als je een commerciële website runt.

AdBlock Plus is de bekendste advertentieblokkeerder, met bovendien een opmerkelijke feature: tegen betaling kun je als adverteerder uitgezonderd worden van de zwarte lijst die men hanteert, zodat je standaard nog wél getoond wordt bij advertentieblokkerende bezoekers. (Je kunt ook deze gewittelijste adverteerders blokkeren maar dat moet je dan handmatig zelf doen.) En dat voelt dan een beetje, eh, dubieus: betalen of buiten beeld blijven.

ProSiebenSat.1 en RTL interactive hadden in hun rechtszaak de pijlen gericht op deze specifieke optie. AdBlock Plus is de grootste blokker wereldwijd, dus hier wordt misbruik gemaakt van een economische machtspositie om hardwerkende adverteerders geld uit de zakken te kloppen om niet geblokkeerd te worden. Bovendien pas je zo andermans webpagina aan, en dat is een vorm van auteursrechtschending.

Nee, zegt de Duitse rechter nu. ABP is weliswaar een grote naam, maar er is niet bewezen dat ze zó dominant is in de markt (welke markt, eigenlijk) dat je juridisch van een machtspositie kunt spreken. Dan moeten mensen eigenlijk niet meer om je heen kunnen. Dat is bij Chrome of Firefox wel te verdedigen: wie daar geen rekening mee houdt, is best wel zakelijk onverstandig. Maar deze advertentieblokker is echt niet zó machtig.

Ook auteursrechtinbreuk is dit niet te noemen: ABP past niet zelf de webpagina’s aan, dat doen de gebruikers. En je mag voor je eigen gebruik een (al dan niet gewijzigde) kopie maken van iemands werk.

Een logische uitspraak. Het voelde ook wat prematuur om nu al actie te ondernemen tegen ABP, want voor mijn gevoel is het echt een relatief onbekende techniek bij de gemiddelde internetter. En pas als zeg maar iedereen het kent, zou ik het een machtspositie willen toeschrijven. Tegelijkertijd: als iedereen het kent, dan is het ook normáál en dan er nog wat tegen doen is buitengewoon complex en tijdrovend (kuch TPB kuch). Dus wanneer moet je dan wél in willen grijpen als benadeeld bedrijf?

Arnoud

Oeps, ze zijn vergeten de Patriot Act te verlengen!

cloud-flag-usaDe Patriot Act is gedeeltelijk niet verlengd, las ik bij Wired. Deze controversiële wet heeft een aantal tijdslimieten ingebouwd, en eentje daarvan verliep op 31 mei. Niet de minste: het gaat om Section 215, het onderdeel dat opvragen zonder gerechtelijk bevel van allerlei informatie mogelijk maakt, soms zelfs met een zwijgbevel (gag order).

De Patriot Act is al sinds zijn aanname een controversiële wet. Met name onderdelen zoals section 215 zitten veel mensen dwars. Waar traditioneel een court order nodig was, en dus onafhankelijk toezicht bestond op wat inlichtingen- en opsporingsdiensten mochten doen, kon onder deze wet ineens veel meer zónder bevel. En dat wringt des te meer als je zo’n bevel niet eens bij de rechter mag aanvechten, of zelfs maar mag zéggen dat je het bevel hebt gehad.

Die laatste puntjes zijn later bij de rechter gecorrigeerd, maar het algemene pijnpunt bleef bestaan. En zeker toen bleek dat de NSA massaal metadata van Amerikanen verzamelde onder deze sectie van de wet, ontstond er grote weerstand tegen.

Met een nieuwe wet – de USA Freedom Act – wilde men dit beter regelen. Hiermee zou spionage-organisatie NSA meer bevoegdheden kregen maar wel met beter toezicht en duidelijker grenzen. Echter, diverse senatoren wilden de NSA juist meer aan banden leggen en zo ontstond een stevig getouwtrek over die nieuwe wet.

Na een langdurige filibuster van senator Rand Paul bij de behandeling van die nieuwe wet bleek er echter een procedureel probleempje: de Patriot Act heeft diverse tijdslimieten ingebouwd waarop secties verlopen, en die van Section 215 verliep op 31 mei. Het idee was dat dat niet erg was, omdat de Freedom Act er al eerder zou komen. Maar dat is nu dus nog niet het geval, zodat er nu een gat valt in de wet.

Hoe lang dit gat blijft liggen, is niet duidelijk. In theorie kan de Freedom Act nu snel worden aangenomen, bij wijze van spreken volgende week al. Maar als bij de eerstvolgende bespreking van de wet er geen duidelijke meerderheid komt, zal het nog wel even duren voordat daar een oplossing voor gevonden is. En wat dát voor gevolgen heeft voor de praktijk van FBI en NSA onder de Patriot Act, is nog maar de vraag.

Arnoud

Mag je een smartwatch om je pols houden als je een auto bestuurt?

smartwatch-apple-telefoonEen Canadese man kreeg een boete omdat hij een Apple Watch bediende terwijl hij auto reed, las ik bij Webwereld. Het is in Canada net als bij ons verboden om een telefoon in je hand te houden, en de beboetende agent was van mening dat een smartwatch die praat met je telefoon, op zich aan die definitie voldoet. De man gaat in beroep, en ik vraag me dan gelijk af: hoe zit dat bij ons?

Het verbod uit de wet (art. 61a RVV) vermeldt inderdaad letterlijk:

Het is degene die een motorvoertuig, bromfiets, snorfiets of gehandicaptenvoertuig dat is uitgerust met een motor bestuurt verboden tijdens het rijden een mobiele telefoon vast te houden.

De eerste gedachte is: hij zit om je póls en dus niet in je hand. Maar zo medisch-letterlijk wordt er in het recht niet geredeneerd. In deze zaak bij het Hof Leeuwarden uit 2006 werd bepaald dat het begrip ‘vasthouden’ breed moet worden uitgelegd:

Inherent aan deze vorm van telefoneren is dat de afstand van de gebruiker tot het toestel direct van invloed is op de kwaliteit van het contact. Dat brengt met zich mee dat niet alleen het telefoongesprek afleidt van de verkeerssituatie, maar ook het risico toeneemt dat de bestuurder fysiek te veel betrokken is bij het voeren van het telefoongesprek en daardoor minder goed in staat is de benodigde verkeershandelingen te verrichten. Blijkens de Nota van Toelichting ontstaat juist door deze combinatie van factoren een niet te veronachtzamen risico voor de verkeersveiligheid. Bovendien kan, wanneer de verstaanbaarheid bij gebruik van de speakerfunctie tijdelijk of blijvend is beperkt – bijvoorbeeld door omgevingsgeluid – eenvoudig het toestel alsnog naar het oor worden gebracht.

Oftewel, het probleem met in de hand houden is hetzelfde als met het aan de pols vastbinden, je ene arm is niet meer beschikbaar voor het bedienen van de auto. Daarom is “aan de pols binden” juridisch hetzelfde als “in de hand houden”.

Dan de vraag, is het een ‘telefoon’. Deze term is ook breed gedefinieerd: “een apparaat dat bestemd is voor het gebruik van mobiele openbare telecommunicatiediensten”. Dat begrip kennen we uit de Telecommunicatiewet. Een apparaat zoals de iPhone is bestemd voor deze diensten, zowel spraaktelefonie als dataoverdracht, valt er dus onder. Maar ook een laptop met ingebouwd 3G-modem valt eronder, want ook dataoverdracht an sich via 3G is een vorm van gebruik van mobiele openbare telecommunicatiediensten.

Een smartwatch wordt draadloos gekoppeld aan een telefoon of ander apparaat, en is daarmee dus bestemd voor mobiele communicatie. Echter, dat woordje ‘openbaar’ maakt hier het verschil: een smartwatch werkt met Bluetooth of een vergelijkbaar korteafstandprotocol, en dat is géén openbare telecommunicatiedienst. Om diezelfde reden is het dus ook niet verboden je Bluetooth oortje voor je telefoon in de hand te houden (zie dit vonnis uit 2010.)

Natuurlijk is er altijd nog Koos z’n kapstok, artikel 5 Wegenverkeerswet. Maar dan moet er wel worden bewezen dat door de handeling gevaar is ontstaan of kon ontstaan. Wie met smartwatch om de pols perfect rechtdoor rijdt net onder de maximumsnelheid, veroorzaakt geen (potentieel) gevaar.

Ik zou eerlijk gezegd niet weten hoe dit juridisch op te lossen. Als je het bedienen van elektronica in zijn algemeenheid gaat verbieden, valt ook de autoradio eronder. Of de boordcomputer. “Alle handelingen die niet voor het besturen noodzakelijk zijn” is een andere kapstok, dat gaat me te ver.

Arnoud