Is een belastingsoftwaremaker aansprakelijk voor valse aangiftes?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 19 reacties

turbotax-intuit-softwareBelastingsoftwaremaker Intuit heeft de e-filing van belastingaangiftes via TurboTax tijdelijk stopgezet vanwege vermoedelijke fraude, las ik bij Slashdot. Criminelen zouden de identiteit van derden hebben gestolen en via TurboTax grootschalig valse aangiftes doen. Het bedrijf deed dit nadat de staat Utah 28 zekere fraudegevallen en 8.000 mogelijke fraudegevallen bij hen meldde. Wat voor mij de interessante vraag oproept: is Intuit aansprakelijk voor een frauduleuze belastingaangifte?

In principe is het natuurlijk aan de gebruiker hoe deze de software gebruikt. Als ik een dreigbrief typ in Word, is Microsoft daar niet aansprakelijk voor. Dat is ook logisch: hoe kunnen zij in vredesnaam zien wat ik typ, laat staan daaruit concluderen dat ik iets strafbaars doe? Pas als men zelf routines zou toevoegen waarmee aangezet werd tot strafbare feiten, zou dat anders komen te liggen.

Een verschil is wel dat TurboTax niet alleen een aangifte faciliteert, maar deze ook instuurt. Je aangifte gaat dan naar de servers van Intuit, en wordt vanaf daar aangeleverd aan de belastingdienst. (Bij ons werkt dat geloof ik iets anders: het pakket Elsevier Belasting Aangifte stuurt direct je aangifte naar de Belastingdienst, niet naar een Elsevier-server. Dit voelt ook iets logischer.)

Als je in die rol gaat zitten als bedrijf, dan kun je onder zekere omstandigheden aansprakelijk worden voor wat er door je servers heengaat. Een dienst zoals van Intuit valt onder dezelfde regels voor aansprakelijkheid als die voor internet- en hostingproviders, omdat de wet (art. 6:196c BW) spreekt van een “dienstverlener van de informatiemaatschappij” oftewel een partij die diensten op of via internet levert. Het faciliteren van belastingaangiftes is dat net zo goed als het hosten van informatie.

Het maakt daarbij uit of je alleen informatie doorgeeft (zoals een ISP doet, eventueel met een tijdelijke cache) of dat je informatie opslaat en doorgeeft (zoals een hostingbedrijf doet). De laatste kan namelijk aansprakelijk worden voor de opgeslagen informatie wanneer hij niet ingrijpt na een klacht; dit is waarom elke hoster een notice/takedown-beleid heeft.

Ik kan op de site niet ontdekken of Intuit informatie opslaat of direct doorgeeft, dus dat maakt de vraag een tikje lastig om te beantwoorden. Het meest logisch is dat de informatie meteen doorgegeven wordt, en dan is Intuit niet aansprakelijk voor wat er door haar servers heengaat. Ook niet als ze het een paar minuten vasthoudt. Dat lijkt me ook normaal want wat kún je doen in die situatie, hoe kun je doorgifte van data tegenhouden als je deze niet opslaat?

Als men het lange tijd opslaat, dan zou de vraag worden wanneer zij weet dat een aangifte onmiskenbaar frauduleus is, want dat is de standaard voor aansprakelijkheid bij hosting van opgeslagen informatie. Ik denk dat daar weinig situaties zijn anders dan a) de gebruiker klaagt en b) de Belastingdienst klaagt. Dus dat is relatief makkelijk voor Intuit. Wacht op een klacht van een van beiden en grijp dan in.

In beide gevallen mag de rechter overigens een bevel uitspreken om aan het onrechtmatig handelen een eind te maken. Ook bij internetproviders; wel moet het verbod natuurlijk proportioneel zijn en effectief, iets dat bij de Piratebayblokkades niet bewezen kon worden.

Ik twijfel wel. Móet een partij als Intuit aansprakelijk gehouden worden voor zulke valse aangiftes? Het voelt wat gezocht. Aan de andere kant, ze kiezen er zelf voor om er met hun servers tussen te gaan zitten dus dan zet je jezelf in een positie om in te kunnen grijpen. En als je het kunt, dan zullen er situaties komen waarin je het moet.

Arnoud

Kan een dreigbericht met emoji strafbaar zijn?

Geplaatst op in Regulering, 21 reacties

smiley-emoticon.png“Nigga run up on me, he gunna get blown down” gevolgd door emoticons voor een politieagent en een pistool, is dat bedreiging van een ambtenaar in functie? In de VS kennelijk wel, las ik bij Wired: de zeventienjarige Osiris Aristy werd om dit Facebookbericht gearresteerd in New York en vervolgd wegens het doen van een terroristische bedreiging jegens een politieagent. En het speelt daar vaker een rol, zo blijkt uit analyse van Wired. Zo werd een jury geïnstrueerd om “punctuatie, inclusief emoticons” mee te nemen bij de interpretatie van een bericht. Hoe zit dat bij ons?

Voor een bedreiging is het vereist dat de aangesproken partij zich “redelijkerwijs bevreesd” voelt over dat hem wat aangedaan zal worden. Is de bedreiging niet serieus te nemen, dan is deze dus niet strafbaar.

Emoticons (sinds wanneer heten die emoji trouwens?) zijn bedoeld om emotie of bedoeling in een tekst aan te geven. “Hee mafkees” wordt heel anders als je er een 😉 achter zet, en nog weer anders als je juist :@ gebruikt. Dus je zou zeggen dat dat uit kan maken.

In 2010 moest het Gerechtshof Amsterdam zich uitspreken over dit bericht op Hyves:

ey bolle vet zak met je kanker bolle kanker bril je gaat died bitch ik kom je halen

waarbij het bericht was voor zien van vijftien verschillende smileys. Mede vanwege de smileys (en het feit dat Hyves een niet erg serieus te nemen “jongerennetwerk” was, kon de aangesproken partij – toenmalig ministerpresident Balkenende – zich niet bedreigd voelen.

En eerder in 2000 vond de kortgedingrechter de tekst “so sue me, huh :P” op een website geen uitdaging aan een merkhouder om hem te sue’en over beweerdelijke merkinbreuk op die website. Dat was eerder bedoeld als “gulle lach”.

Dit waren natuurlijk vrij simpele emoticons: wat je tegenwoordig aan gele mennekes kunt toevoegen, is gigantisch. En als je dan inderdaad in beeldtaal aangeeft een politieagent dood te willen schieten én uit je context blijkt dat je een specifieke agent op het oog hebt, dan zie ik ergens wel de logica van dat bedreigend noemen. Maar: hoe bedreigend is het werkelijk, een plaatje van een cartoonpistool?

Arnoud

Nee, netneutraliteit geldt niet voor websites (maar zou dat moeten?)

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 11 reacties

marketingfacts-netneutraal-dmsaIn het DMSA-model is de toegang tot de mobiele versie van de website exclusief voorbehouden aan de gebruikers van merken mobiele telefoons en tablets die daarvoor een overeenkomst hebben afgesloten met Marketingfacts, meldde Marketingfacts vorige week. Het bleek een stunt vanwege hun vernieuwde site, maar het riep bij veel mensen wel vragen op over netneutraliteit. Want eh, waarom mag UPC niet de toegang tot Netflix beperken maar zou Marketingfacts wél bezoeken mogen beperken?

Formeel is er weinig tegenin te brengen als een website bezoekers weigert op basis van gebruikte apparatuur. De regels over netneutraliteit gelden namelijk alleen voor partijen die “internettoegangsdiensten” leveren (art. 7.4a Telecomwet) en een website is per definitie geen “internettoegangsdienst”. En een regel als deze analoog inroepen kan eigenlijk niet: er staan boetes op het overtreden van deze regel, en dan wordt de wet strikt uitgelegd, oftewel alleen als je er letterlijk onder valt dan moet je doen wat er staat. Rechtszekerheid.

Meer algemeen bepaalde de Hoge Raad in het Ab.fab arrest alweer enige tijd geleden dat de eigenaar van een server bepaalt wie daar toegang toe krijgt en onder welke voorwaarden. Als XS4All een spammer mag weren, en Elsevier linkschmensen, waarom Marketingfacts dan niet een iPhonegebruiker?

Het achterliggende idee is dat er vrije concurrentie is: als M! zo dom is om alleen gebruikers van bepaalde apparaten toegang te verlenen, dan zitten de lezers zo bij de concurrent en dus lost het probleem zich vanzelf op. Maar ja, dat dachten we bij internettoegang ook en daar blijkt het niet echt te werken. Bovendien, ís er wel concurrentie? Kun je zeggen dat bijvoorbeeld Frankwatching een concurrent voor Marketingfacts is, en gaan Nu.nl-lezers zo naar de Volkskrant of Telegraaf als hun laptop buiten de gesponsorde deal valt?

De wet aanpassen is op zich eenvoudig: “Dit artikel geldt ook voor dienstverleners van de informatiemaatschappij” in art. 7.4a Telecomwet, en niemand mag meer bezoekers weigeren behalve als ze overlast veroorzaken of spammen, of als congestie of een gerechtelijk bevel dit vereisen. Dat zou de DMSA-deal onmogelijk maken. Maar eh, gaat dat niet érg ver, iedereen op je site moeten laten?

Arnoud

Schotel moet van gevel wegens internet, is dat nieuws?

Geplaatst op in Uitingsvrijheid, 29 reacties

Voor het eerst heeft een huurder van een rechterlijk college te horen gekregen dat hij zijn schotelantenne moet verwijderen omdat er via internet voldoende alternatieven zijn, las ik in de Telegraaf. Ehm, nee. Dit is geen nieuws, het is niet voor het eerst en dit soort zaken zijn niet vernieuwend of moeilijk. Hooguit tentamenvragen voor eerstejaars studenten ICT-recht. Maar het is kennelijk wel nieuws want “Het vonnis zou wel eens bepalend kunnen zijn in vergelijkbare zaken”. Dat kan immers met elk vonnis.

Het probleem dat mensen schotelantennes ophangen aan hun appartement en de verhuurder (of de buren) dat niet mooi vinden, is volgens mij al zo oud als, eh, schotelantennes. Uitgangspunt is dat het ophangen van een schotelantenne valt onder de informatievrijheid, een grondrecht (EHRM 16 december 2008, NJ 2010, 149). Dit mag dus alleen worden verboden als daar zwaarwegende belangen voor zijn (én er een duidelijke grondslag voor is, bv. een clausule in het huurcontract). Enkel dat je eigenaar bent van het pand, maakt je niet bevoegd huurders te verbieden een schotel op te hangen.

Bij veel zaken zetten ze echter de boel op z’n kop: de vraag is dan “is de schotel wel nodig” maar de vraag moet zijn “is het inroepen van het verbód wel nodig”. Maar nou ja, uiteindelijk komt het altijd neer op een afweging van belangen. Hoe ernstig is de schotel nodig en hoe belangrijk is het mooie aanzicht van het pand en de belangen van de buren die ineens zo’n wit ding hebben in plaats van een uitzicht.

Al in 2010 blogde ik over een vergelijkbare zaak waarin “ga maar internetten” als argument werd gebruikt om een schotel eraf te laten halen:

Voorts geeft artikel 10 EVRM geen recht op gratis informatie. Huurder heeft niet gesteld of aangetoond dat de kosten van de alternatieven zodanig hoog zijn dat hij deze redelijkerwijze niet kan betalen, terwijl bovendien van hem verlangd kan worden de mogelijkheden van het internet te beproeven.

Desondanks stortte de wereld niet in en gingen verhuurers zich niet massaal op dit “bepalende” vonnis beroepen. Sterker nog, in een zaak uit 2011 oordeelde de rechtbank juist dat de “zuiver esthetische belangen” van een antenneloos pand en de boosheid van andere bewoners dat hun antenne er wél af, samen niet genoeg grond waren om de antenne van de eiser uit deze zaak weg te laten halen.

Maar toegegeven, in recente zaken zie je wel vaker het argument “u kunt dit toch allemaal via internet bekijken, waarom moet er dan zo’n overlastgevende schotel”? En dat snap ik ergens wel: als je dezelfde kwaliteit en kwantiteit informatie kunt krijgen via een niet-overlastgevend kanaal, dan is het wel reëel om te verlangen dat je dat eens probeert. Toch?

Ik begrijp de overweging dus van de rechter, maar om nou te zeggen dat dit een verrassend vonnis is, nee.

Arnoud

Waarom is je geslacht relevant bij een ov-chipkaartrestitutie?

Geplaatst op in Privacy, 32 reacties

ov-chipkaart-paal-inchecken-saldoEen lezer vroeg me:

Binnenkort verlopen de eerste OV chipkaarten omdat ze maar 5 jaar geldig zijn. Nu was ik aan het uitzoeken hoe je kan verlengen of je saldo terug kan krijgen? Je kan een formulier ‘Teruggave saldo ANONIEME OV-chipkaart’ downloaden, afdrukken en volledig ingevuld mét je verlopen anonieme OV kaart opsturen. En wat schets mijn verbazing? Ze eisen hierbij best wel veel gegevens van je. Mogen ze dat werkelijk allemaal vragen?

Inderdaad, dat is me nogal een waslijst die ze op dat restitutieformulier van je vragen:

  • Bankrekeningnummer
  • Volledige naam
  • Volledige adres
  • Geboortedatum
  • Geslacht
  • Telefoonnummer overdag

Oké, dat bankrekeningnummer slaat wel ergens op want hoe valt er te restitueren zonder bankrekening? Maar waar is al die andere informatie goed voor? Zelfs over je naam twijfel ik, is die echt nodig bij een bankoverschrijving? En hoezo moeten ze weten of ik de heer dan wel mevrouw Engelfriet ben die z’n geld terug wil, laat staan hoe oud ik ben of waar ik te bereiken ben?

Het voelt als een gevalletje “vraag maar want wie weet”, maar de Wet Chihuahua persoonsgegevens denkt daar toch echt anders over. Je mag alleen gegevens vrágen die daadwerkelijk nodig zijn voor het doel waarvoor je ze nodig hebt.

Onderaan staat dan de geruststellende tekst:

Privacybeleid
De op dit formulier verstrekte gegevens worden uitsluitend gebruikt om restitutie van het saldo uit te kunnen voeren. Uw gegevens worden door ons niet opgeslagen.

Maar eh, hóe dan? Wat doe je met dat geslacht als je het niet opvraagt en je het ook niet bij een bankafschrijving nodig hebt?

Arnoud

Mag je Metasploit-modules publiceren voor kwetsbaarheden in software?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Security, 17 reacties

metasploit-security-scannerEen lezer vroeg me:

Vanuit een research-oogpunt zou ik graag Metasploit modules willen publiceren voor gedichte kwetsbaarheden in veelgebruikte software. Kan dit zomaar of ben je dan strafbaar bezig?

Het is strafbaar om een kwetsbaarheid te exploiteren en zo binnen te dringen in een computersysteem. Dat is de computervredebreuk uit artikel 138ab Strafrecht.

Aanvullend is het strafbaar om exploits te maken, verkopen, verkrijgen, invoeren, verspreiden of anderszins beschikbaar te stellen of voorhanden te hebben (art. 139d Strafrecht). Maar niet elk stukje code dat een kwetsbaarheid gebruikt om toegang te verschaffen is een exploit in de zin van de wet.

Er gelden drie eisen:

  1. het moet gaan om een technisch hulpmiddel, het moet dus iets ‘doen’. Een uitleg in gewoon Nederlands valt hier waarschijnlijk niet onder, hoewel in de context van betaaltelevisie kraken een stappenplan in een tijdschrift wél als ‘voorwerp’ strafbaar was.
  2. met het hulpmiddel moet je computervredebreuk kunnen plegen. Een exploit die alleen maar méldt dat er een kwetsbaarheid is, zonder daadwerkelijk binnendringen te faciliteren, is dus niet strafbaar.
  3. het hulpmiddel moet “hoofdzakelijk geschikt gemaakt of ontworpen” zijn daarvoor. Een tool die toevallig en ondergeschikt ook gebruikt kan worden voor computervredebreuk, is dus niet strafbaar.

De discussie zal vooral gaan over punt 3. Wanneer is iets “hoofdzakelijk geschikt of ontworpen” voor een misdrijf?

Die grens ligt denk ik bij de uitstraling. Sommige tools zijn duidelijk bedoeld als serieuze tools voor security onderzoekers, andere tools zijn duidelijk ‘hacktools’ met de bekende groene letters op zwarte achtergrond en verlokkingen dat je iedereen hiermee kunt h4xoren. De wet is bedoeld voor het laatste.

De grens hiertussen is natuurlijk vaag, maar dat is een juridische feature. Het zal dus afhangen van hoe de tool wordt gepresenteerd en wat de uitgever ervan zegt in zijn aankondiging en reclame voor de tool. “Nu snel iemands MSN/Hotmail kraken” of “Onderzoek of uw bedrijfsdata nog wel veilig is” maakt voor mij veel verschil.

De site van Metasploit ziet er voor mij best serieus uit, en is duidelijk geschreven voor professionals die hun eigen netwerk willen beschermen. Daarom denk ik niet dat een Metasploit-module snel als “hulpmiddel hoofdzakelijk geschikt gemaakt of ontworpen voor computervredebreuk” wordt gezien.

Lenovo installeert nepcertificaat en malware op nieuwe laptops, mag dat?

Geplaatst op in Security, 36 reacties

mitm-man-in-the-middle-malware-aanval-cybercrimeLenovo injecteert nieuwe laptops met malware, meldde Nu.nl gisteren. Het gaat om de Superfish-software, die advertenties en floepvensters toevoegt aan webpagina’s. En om dat ook bij beveiligde sites te kunnen doen, is een SSL root certificaat geïnstalleerd zodat beveiligd verkeer omgeleid kan worden en Superfish er tussen kan komen met z’n rommel.

Stilletjes adware op iemands computer zetten, is normaal een vorm van binnendringen en bovendien een overtreding van de cookiewet. Die laatste verbiedt immers dat je zonder toestemming data op iemands randapparatuur zet. En dat geldt niet alleen voor tracking cookies, dat geldt voor álle data die niet functioneel is voor de dienst die je wilde afnemen. En Superfishadvertenties bij mijn bankbezoek, nee dank u.

Probleem met dat ‘binnendringen’ is alleen dat de software erop gezet is terwijl de laptop nog eigendom van Lenovo was. En je kunt niet in je eigen PC ‘binnendringen’ in de zin van de strafwet. Dat ze vergaten het te vertellen bij de verkoop, dat levert een oneerlijke handelspraktijk op (weglaten van essentiële informatie) waarmee je de koop ongedaan mag maken, maar aan de strafwet kom je niet.

Aftappen van datacommunicatie dan? Ook daar twijfel ik over. Het aftappen van “gegevens die niet voor hem bestemd zijn” is strafbaar (art. 139c Strafrecht) maar toen KPN een paar jaar terug DPI dataverkeerde DPI’de, werd dat geen overtreding van dit wetsartikel geacht omdat KPN “geen inzicht in de inhoudelijke communicatie” had. Er moet een mens meekijken, en dat gebeurde niet bij KPN – en ook niet bij Superfish.

Maar misschien kan de cookiewet alsnog voor de redding zorgen. Lid 1 heeft het over “via een netwerk” maar lid 2 zegt dat het ook geldt dat je op een andere manier realiseert dat er gegevens kunnen worden uitgelezen of opgeslagen. Ik zou zeggen dat het preïnstalleren van middelen om dat te doen, onder lid 2 valt. Het doorgeven van gegevens door Superfish, maar ook het ontvangen van te tonen advertenties, valt dan onder het “opslaan of uitlezen van gegevens” waarvoor de cookiewet toestemming vereist.

Lenovo heeft nog geen persbericht met PR-gereutel over het waarderen van privacy en het streven naar continue innovatie en verbetering van gebruikservaring uitgegeven. Maar de software is gewoon via het controlepaneel van Windows te deïnstalleren (“VisualDiscovery”). Wie ontdekt ‘m nu ineens op zijn laptop?

Arnoud

Met een slimme meter kan iedereen zien wanneer je doucht

Geplaatst op in Innovatie, Privacy, 70 reacties

slimme-meterOndanks de strikte privacyregels zijn de data van álle huishoudens met een slimme meter in te zien, door iedereen die erom vraagt. Dat las ik (dank Franc) bij Z24. Je kunt via allerlei apps toegang krijgen tot de gegevens van je meter, maar niemand blijkt te controleren of de naam en adres die je opgeeft, wel echt van jou zijn. De appleveranciers hoeven alleen maar “te beloven dat ze hun uiterste best doen te controleren of hun klanten wonen waar ze zeggen te wonen”. Eh, wut.

De slimme meter is een elektriciteits- en gasmeter die op afstand kan worden uitgelezen en wel elke vijftien minuten. Daarmee is erg veel informatie op te vragen, en dat roept natuurlijk privacyvraagstukken op.

Al in 2012 probeerde het Cbp hier iets van te regelen, en dat leidde tot een Gedragscode Verwerking van Persoonsgegevens door Netbeheerders in het kader van slimme meters. Grotendeels is dit een parafrase van de wet, en specifiek voor afgifte aan onafhankelijke dienstaanbieders (ODA’s) is de regel dan ook simpel: aparte toestemming van de eigenaar van het pand.

De praktijk blijkt dus anders te zijn:

Om gegevens van de netbeheerders te ontvangen, hoeven de ‘onafhankelijke dienstaanbieders’ (ODA) nu alleen met een directieverklaring te beloven dat ze hun uiterste best doen te controleren of hun klanten wonen waar ze zeggen te wonen.

Dus als iemand een app installeert en daarbij een vinkje plaatst bij “Ik ben de bewoner van Nieuwezijds Voorburgwal 147, Amsterdam” dan geeft daarmee die bewoner toestemming voor het uitlezen van die meter. Daar gaat iets niet helemaal goed, want wie controleert dat?

De voor de hand liggende oplossing is dat je een brief stuurt naar dat adres met een activatiecode, maar dat levert natuurlijk een vertraging op. Ook het alternatief dat de netbeheerder de identiteit valideert, blijkt niet mogelijk:

Het is de netbeheerders en energiebedrijven verboden, op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens, om meetgegevens aan derden te geven.

Het wordt alleen wel een tikje ingewikkeld zo. Hoe kun je dan wél correct valideren dat gebruiker X werkelijk de meter van dat pand mag uitlezen?

Arnoud

‘Containerkwestie’ geen argument voor verwijdering zoekresultaten

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Privacy, 15 reacties

Een KPMG-topman die vanwege een geschil met zijn aannemer enkele maanden in een container moest bivakkeren, kan artikelen daarover niet in Google zoekresultaten laten blokkeren. Dat vonniste de rechtbank Amsterdam in de tweede vergeetrechtzaak in ons land. Artikelen laten blokkeren is een laatste redmiddel bij irrelevante en overmatige zoekresultaten, geen alternatief kanaal voor als een nieuwsbericht je niet bevalt.

In het vorige vonnis ging het om een vrij recente strafrechtelijke veroordeling in een ophefmakende zaak. Deze keer was het meer een tikje genânte privékwestie. De Telegraaf en enkele andere nieuwsmedia hadden gepubliceerd over een geschil met zijn aannemer, waardoor hij langer in een tijdelijke woning moest wonen en bij de Raad voor Arbitrage van de Bouw een zaak had aangespannen.

Die tijdelijke woning was met aangeplaatste containers voor extra ruimte, waar de Telegraaf van maakte dat hij een jaar in een container moest wonen. Een tikje tendentieus, bovendien waren volgens de topman diverse andere feiten uit de artikelen niet waar. En omdat hij het elke keer maar te horen kreeg (“Als zijn kinderen in een nieuwe klas of een nieuw hockeyteam komen”), was hij het nu zat: Google, blokkeer dit uit de zoekresultaten op mijn naam.

De rechter begint met terecht op te merken dat het vergeetrecht niet gaat over de vraag of een artikel rechtmatig is of niet. Als een artikel niet klopt, dan is de geëigende weg de plaatser daarvan aan te spreken en verwijdering te eisen. (Daarna gaat het ook bij Google wel weg immers.) Het vergeetrecht gaat alleen over de vraag of het nou echt nog nodig is dat een op zich legaal artikel nog steeds op pagina 1 van de zoekresultaten terecht komt.

Volgens Google wel:

[D]e publicaties zijn gedaan in een breder kader van verschillende financiële affaires rond KPMG en rond de discussie over de financiële moraal van topmannen uit het bedrijfsleven, waartoe eiser kan worden gerekend als partner bij KPMG. Zo heeft Google Inc ook gewezen op een artikel in De Telegraaf van 16 april 2014 over privé-investeringen van een aantal KPMG-partners, onder wie eiser. Daarnaast wijst Google Inc erop dat de artikelen zijn verschenen in verschillende prominente landelijke en lokale media. Die hebben ze kennelijk als ‘nieuws’ bestempeld, hetgeen voor Google Inc een belangrijke factor is bij het bepalen van de relevantie van een zoekterm. Zo waardeert zij een artikel in een landelijk dagblad hoger in relevantie dan een stukje op een persoonlijke blog.

De rechter vindt dit voldoende onderbouwing dat sprake is van relevante zoekresultaten, en daarmee gaat een beroep op het vergeetrecht niet op. Ik heb daar wel wat moeite mee. Iets is dus nieuws omdat er veel over geschreven wordt. Maar dat is toch een circulaire definitie? Neem een non-nieuwtje, laat dat rondzingen en hupla, het is nieuws. Ik moest denken aan dit Correspondent-artikel over “context collapse”:

‘Goedenavond dames en heren. Ergens is er iets aan de hand. Er wordt ook iets van gevonden. Of het waar is en wat het precies betekent, is nog niet bekend. Dit was het Journaal.’

Als dingen nieuws worden omdat iemand ergens er iets van vindt, hoe kun je in die situatie nog bepalen wat nieuws is en wat niet?

Ik weet het, ik weet het, iedere gecensureerde byte is in beginsel een bomaanslag op de vrijheid van meningsuiting maar dit voelt toch even net iets anders dan een veroordeelde misdadiger die artikelen over zijn misdrijf uitgepoetst wil hebben. Is het werkelijk nieuws, en moet dat werkelijk te vinden zijn?

Arnoud

Welke wetswijzigingen zijn er nodig om een zelfrijdende auto op de weg te laten?

Geplaatst op in Innovatie, 46 reacties

google-zelfrijdende-autoMinister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) wil Nederland een voortrekkersrol geven op het gebied van zelfrijdende auto’s, las ik bij Nu.nl. Daarvoor zijn wel een aantal wetswijzigingen nodig, en dat intrigeert me dan: wat zou je nu in de wet moeten veranderen om met een zelfrijdende auto de weg op te kunnen? Plus, wat gebeurt er bij een ongeluk?

De voorgestelde regels zijn via internetconsultatie alvast bekend gemaakt.

Het komt er in het kort op neer dat de RDW gaat bepalen wat er bij wijze van test de weg op mag. Zij mogen een ontheffing verlenen onder de regeling voertuigen aan fabrikanten van zelfrijdende auto’s, logisch want anders mogen ze de weg niet op. Ook kunnen ze bepalen dat bij wijzigingen aan de prototypes niet meteen een herkeuring nodig is.

En intrigerend: men mag ontheffing van bepaalde verkeersregels verlenen. Dat lijkt te gaan over het moeten voeren van verlichting, reflectoren en dergelijke maar het intrigeert me wel: welke verkeersregels zou een zelfrijdend voertuig mogen schenden? De enige die ik kan bedenken, is afstand houden tot je voorganger. Zelfrijdende auto’s kunnen vaak heel efficiënt in een treintje rijden, dat scheelt brandstof en zij kunnen snel genoeg reageren op de acties van hun voorganger.

Tot mijn verbazing zag ik niets over aansprakelijkheid bij een ongeval. Dat is namelijk een hele lastige, omdat volgens de Wegenverkeerswet de bestuurder verantwoordelijk is voor het weggedrag van de auto. Maar een zelfrijdende auto hééft niet noodzakelijkerwijs een bestuurder. Er kan iemand in zitten die op een noodknop kan drukken of het stuur kan overnemen, maar er zijn ook varianten waarbij de auto als volledig autonome robot de weg op gaat. En wie is dan de bestuurder?

Als je de eis van een bestuurder letterlijk neemt, dan kan zo’n volledig autonome robot de weg dus niet op. Er zal altijd iemand in de auto moeten zitten, en die is dan aansprakelijk. Ook al kan hij in feite nauwelijks ingrijpen omdat de computer in de auto het allemaal sneller en beter weet. Overigens, als die persoon een werknemer dan is de werkgever aansprakelijk voor de schade natuurlijk.

Bij de proeven zal het wel meevallen maar ik vraag me wel af wat er zou gebeuren als we werkelijk massaal met zelfrijdende auto’s gaan rondrijden. Zou dan de producent van het voertuig aansprakelijk zijn? Je bent immers als producent aansprakelijk voor veiligheidsgebreken in je product, en er is niet echt verschil tussen een televisie die ontploft en een auto die tegen een andere auto aanrijdt. Of leggen we het toch bij de eigenaar, net zoals we dat doen bij dieren? Ook soort van autonome robots immers.

Arnoud