De strafbaarheid van het omzeilen van een IP-ban

Geplaatst op in Security, 10 reacties

bannedEen ander IP-adres aannemen of een proxy gebruiken om zo een IP-ban op een website te omzeilen is in de VS een strafbaar feit, meldde Ars Technica vorige week. In het eerste vonnis over deze vraag bepaalde de district court in Californië dat een gebande bezoeker dan “intentionally accesses a computer without authorization or exceeds authorized access” en dat is strafbaar als computervredebreuk naar Amerikaans recht. En hoe zit dat in Nederland?

Het bedrijf 3taps haalde periodiek met een scraper data op van de bekende advertentiesite Craigslist. Craigslist reageerde met een ip-ban en een schriftelijk toegangsverbod (cease and desist letter), waarop 3taps andere ip-adressen inzette en proxies gebruikte om zo toch bij de advertentiedata van Craigslist te kunnen. Daarop stapte Craigslist naar de rechter, en die bevestigt nu dat 3taps computervredebreuk had gepleegd. Hoewel Craigslist voor het publiek toegankelijk is, betekent dat niet dat Craigslist niemand mag weren van zijn site. Toestemming kan worden ingetrokken en dan moet je wegblijven. Kom je dan toch terug, dan is dat strafbaar.

In Nederland lijkt me dit niet veel anders te liggen. Ook hier geldt: je mag niet willens en wetens een geautomatiseerd werk gebruiken waarvan je weet dat je daar niet mag zijn – dat is de definitie van computervredebreuk. En toegegeven, dat is discutabel bij publieke URL’s en dergelijke situaties waarin er geen beveiliging omzeild gaat worden. Maar als iemand je specifiek per brief zegt “blijf wég van mijn site” en je IP-adressen blokkeert, dan lijkt het me toch niet zo gek dat we dan spreken van computervredebreuk. In de analogie met huis- en erfvredebreuk is een dergelijke brief óók genoeg. “Tegen de verklaarde wil van de eigenaar zich bevinden op”, heet dat dan.

Het lijkt me alleen vrij onwaarschijnlijk dat Justitie zal gaan vervolgen in zo’n situatie. Het voelt als iets dat je zelf ook prima kunt oplossen met een burgerlijke rechtszaak. Het begaan van een strafbaar feit is ook een onrechtmatige daad, dus je kunt dan een verbod met dwangsom bij de rechter gaan halen. En proxy’t meneer dan toch nog een keer terug, dan kun je de dwangsom incasseren. (Mits je kunt bewijzen dat hij het was, wat bij een proxy wat lastig is.)

Specifiek bij scrapers is schending van het databankrecht ook nog een route. Je kunt dan als site een dwangsom laten zetten op verder scrapen, en je krijgt natuurlijk je vollédige advocaatkosten vergoed. Dit werkt niet altijd: je moet wel een en natuurlijk beschermde databank hebben en schade lijden door de inbreuk.

Weet je niet wie het is, dan is dagvaarden lastiger. En hoewel je dan op een verstekzaak zou kunnen aansturen (die je automatisch wint, niet komen == verliezen immers) heb je dan nog geen mogelijkheid om dat af te dwingen. Dus wat moet je dan?

Arnoud

Het registreren van een domeinnaam met een algemeen bekend merk

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 16 reacties

baiduBaidu’t u wel eens? Inderdaad, dat is die Chinese zoekmachine. Hier heeft die niet echt marktaandeel maar in China behoorlijk. En kennelijk heeft men plannen om ook in Europa actief te gaan worden, want in 2010 deponeerde men het Europese merk “Baidu”. Daar werd echter bezwaar tegen gemaakt door een Nederlands bedrijf dat al in 2005 die merknaam had vastgelegd en daarmee een eenmanszaak dreef. Gevalletje bijdehand een buitenlandse naam inpikken of legitiem twee partijen met dezelfde woordvonst? En kan zo’n grote zoekmachine gebruik maken van het argument “algemeen bekend merk”, dat hem absolute voorrang zou geven bij deze merkentwist?

Bij het merkenrecht geldt net als bij domeinnamen de regel, wie het eerst komt die het eerst maalt. En daarbij dan ook nog eens per sector: Batavus de fietsenmaker kan niets doen tegen Batavus de bakker of Batavus Internetdiensten. Die diensten hebben te weinig met elkaar te maken, zodat de doelgroep niet in verwarring kan raken over wie nu wie is. Maar daar is één belangrijke uitzondering op: als het merk “algemeen bekend” is, dan mag het óók niet worden gedeponeerd voor hele andere diensten. The Coca-Cola Hosting Company gaat hem dus niet worden, net zo min als Google Cola.

Bij een algemeen bekend merk geldt verder de regel dat de houder daarvan een merkdepot van een ander tegen kan houden als hij kan bewijzen dat hij algemeen bekend was ten tijde van dat depot. Precies de situatie hier dus: de Nederlandse Baidu had in 2005 het merk gedeponeerd, en het Chinese Baidu meldde zich in 2010. Dat kan Baidu dus winnen. Maar wáren ze in 2005 al bekend in Europa?

Als bewijs had Baidu de nodige Europese krantenartikelen overlegd over het bedrijf. Omdat die artikelen eigenlijk alleen gaan over het Chinese bedrijf (en een notering op de Amerikaanse Nasdaq), oordeelt de rechter (via) dat dit niets bewijst over bekendheid in Europa. De overige stukken bewijzen juist het tegendeel: “een tot 2010 alom geconstateerde onbekendheid van haar merk BAIDU buiten China”. Je vraagt je af wat er dan te lezen valt in die stukken.

Daarnaast probeerde Baidu dat Europese merk van tafel te krijgen met een beroep op niet-gebruik. Wie een merk deponeert, en vijf jaar lang er niets mee doet, kan dat kwijtraken. Dit in tegenstelling tot domeinnamen die je decennia mag laten slapen als je wilt. En dit is dus waarom je soms oude merken ineens weer terugziet, zoals Ben® dat in 2003 opging in T-Mobile en in 2008 ineens terugwas als apart low-budgetmerk van T-Mobile.

Het Europese Baidu had een hele mooie website en bood daar producten en diensten aan, maar volgens het Chinese Baidu was dat niet meer dan pufferij en groots voordoen van een eenmanszaak. Maar dat is te weinig – je mág je groots voordoen als eenmanszaak. En wie dan daadwerkelijk mooie (eenmans-)zaken doet, gebruikt het merk gewoon. Pas als het bedrijf een lege brievenbus zou zijn gebleken had het merk ongeldig verklaard kunnen worden.

Kortom, Baidu verliest de rechtszaak en moet 43.000 euro aan proceskosten betalen aan Baidu. En heeft nu een probleem want haar merknaam is nu echt geblokkeerd in Europa.

Arnoud<br/> PS Meer weten over merken en domeinnamen? Teken dan snel in voor ons nieuwste boek Reclame: Deskundig en praktisch juridisch advies! (Ja Wim, jij krijgt er een mét handtekening.)

Wanneer moet een website een BTW nummer vermelden?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 24 reacties

btwEen lezer vroeg me:

Wanneer ben je als ondernemer verplicht je BTW-nummer op je website te vermelden? Ik lees bij De Zaak dat dit moet maar elders hoor ik dat het alleen zou moeten als je producten of diensten aanbiedt voor geld. Hoe zit het nu?

De basis van de eis “BTW nummer op je site” is art. 3:15d BW, lid 1 sub f. Wie een dienst van de informatiemaatschappij levert, moet daarbij zijn BTW nummer publiceren.

De definitie van een dergelijke dienst staat in lid 3: het moet dienstverlening inhouden op afstand, die ‘gewoonlijk tegen vergoeding’ gebeurt en op verzoek. Een radiostation is dit bijvoorbeeld niet, want die zendt niet op verzoek. Die hoeft dus niet in de omroepgids of zo hun BTW nummer te vermelden. Echter, de livestream van een radiostation via internet wordt wél op verzoek verzonden, dus die zou dit wel moeten. Maar wacht even, is gratis radio wel ‘gewoonlijk tegen vergoeding’?

Specifiek bij “diensten van de informatiemaatschappij” zijn hier geen uitspraken over (van eBay vond het Hof van Justitie het ‘evident’), maar de term ‘dienst’ komt uit het EU-verdrag en ook daar staat dat “gewoonlijk tegen vergoeding”. In andere contexten is er rechtspraak dat het niet nodig is dat de afnemer van de dienst betaalt. Een adverteerder die betaalt maakt de dienst ook ’tegen vergoeding’. In essentie moet het gaan om economisch voordeel willen halen, geld willen verdienen met wat je doet.

Wanneer streef je nu naar economisch voordeel met je site? Een webwinkel: tuurlijk. Online betaaldiensten: idem. App of game met in-app purchases: zeker wel. Forum/informatiesite met reclame: denk het wel. Een pure “Welkom bij Bedrijfsnaam” site met “Over ons” en contactadres, lijkt me niet. Tenzij je zegt, dat is indirect gericht op acquisitie en dus toch op een vergoeding. Maar vrijwel elke bedrijfssite zal (hoe indirect ook) ontworpen zijn met het idee dat er dan wel eens een potentiële klant kan bellen.

Hmm. Misschien een groentenboer die zijn waren laat zien, zegt waar de winkel staat en wat de openingstijden zijn. Zoiets. De verkoop gaat niet via internet, je kunt niet eens reserveren via internet dus dan vind ik het lastig verdedigbaar dat hij een internetdienst levert met die site.

Voor veel ZZP-ers is dit een zeer frustrerende eis: hun BTW nummer is gelijk aan hun BurgerServiceNummer, dus ze zijn met deze wet verplicht zichzelf bloot te stellen aan identiteitsfraude. Hier zijn Kamervragen over geweest, maar de staatssecretaris is niet van plan hier iets aan te veranderen.

Arnoud

De voorintekening voor ons boek “Reclame” is geopend!

Geplaatst op in Iusmentis, 19 reacties

Het is ons meest uitgestelde boek ooit: al in 2011 stond het op de site. Maar nu gaat het dan toch echt gebeuren, ons boek Reclame: Deskundig en praktisch advies gaat uitkomen als een echte gebundelde stapel papier. (Ja, het ebook komt ook.) Welke wetten en regels gelden er voor reclame op internet, van spamwetgeving tot cookiegebruik en adverteren op andermans merknaam.

Het boek telt zeven hoofdstukken:

  • Eisen aan reclame-uitingen
  • Promoten van bijzondere producten
  • Gebruik van merken
  • Reclame per mail en telefoon
  • Privacy en profielen
  • Tracking en cookies
  • Recensies en reputatie

Het boek wordt op 24 september 2013 verwacht en kost € 19,95 inclusief BTW. Wie voorintekent, krijgt het boek zonder verzendkosten geleverd.

Teken nu in!

Quizvragen voor wie wil weten of het boek de prijs waard is:

  1. Waarom is deze Burger King-reclame verboden?
  2. Hoe controleer je als slijterijwebwinkel of je koper wel oud genoeg is om alcohol te mogen kopen?
  3. Mag je iemand een nieuwsbrief sturen als ‘ie op je site een gratis IQ-test komt doen en dat adres opgeeft om Magde uitslag te krijgen?
  4. Is het toegestaan jezelf Porschespecialist te noemen als je geen dealer bent?
  5. Mag je in advertenties bij dit sojaproduct een kaasschaaf tonen?

De drie best gemotiveerde antwoorden winnen een gratis exemplaar. Dus kom maar op! 🙂

Arnoud

Wanneer is een kopieerbeveiliging ‘doeltreffend’?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Security, 12 reacties

copyright-protect-pirates.pngEen lezer vroeg me:

In de auteurswet staat dat je een ‘doeltreffende’ kopieerbeveiliging niet mag kraken of omzeilen. Maar wanneer is een beveiliging nu doeltreffend?

Inderdaad, artikel 27a Auteurswet: doeltreffende technische voorzieningen omzeilen is onrechtmatig. De vraag is dan wat ‘doeltreffend’ is. Op het eerste gezicht is daar maar één fatsoenlijke invulling van en dat is “kan niet worden omzeild”, maar dan heb je dat wetsartikel niet nodig want zo’n voorziening kún je niet omzeilen. Dat kan dus niet de bedoeling zijn (want de wetgever is niet dom, is een juridisch axioma).

Het is dus mogelijk dat er een voorziening is die te omzeilen is en die we toch doeltreffend vinden. Wellicht de analogie dat een fietsslot te forceren is met de nodige moeite maar we dat toch een stevig slot vinden? Een politiekeurmerkslot is te openen, toch hechten verzekeraars waarde aan dat keurmerk. Dus enig doel treft zo’n slot wel.

In 2007 heeft een Finse rechter gezegd dat DeCSS niet doeltreffend (meer) was omdat die crack van Jon Johansen zo wijdverbreid was dat iedereen ‘m kon vinden. Dat vind ik wel een aardige: het uitbrengen van een crack is dan onrechtmatig, maar als deze wijd beschikbaar is dan niet meer. Te laat.

In hoger beroep werd dat teruggedraaid: het was niet de bedoeling van de wet dat een tool als DeCSS legaal zou zijn, dus is deze dat niet. Eh. Juist. Bovendien was er speciale software nodig, en dat bewijst dat de beveiliging normaal juist wel doeltreffend is. Alleen dat wat een gemiddelde consument “out of the box” en zonder hulpmiddelen zou kunnen omzeilen, is dan niet doeltreffend.

Poeh. Dat gaat me óók weer wat hard, en het introduceert een onmogelijke bewijslast: de tool moet voor de gemiddelde consument zó direct beschikbaar zijn dat het geen los hulpmiddel meer is. Iedere consument moet het in huis hebben dus. Maar dat zal niet snel gebeuren, dus dan zou het altijd een verboden hulpmiddel blijven? Wat voor tool zou dan nog wél legaal kunnen worden?

Arnoud

De invloed van social media op getuigenverklaringen

Geplaatst op in Regulering, 7 reacties

social-media“Invloed social media op verklaringen”, samenvat Rechtspraak.nl het droogjes. In een strafzaak over poging tot moord waren de nodige getuigenverklaringen beschikbaar, maar uit reacties op een helaas geanonimiseerde website ontstond het vermoeden dat sommige van die getuigen best wel eens “anders dan de waarheid” zouden kunnen hebben verklaard. Waarom verklaringen op een website “invloed van social media” heten?

In 2012 was er een schietpartij in een woonwijk in Middelburg. Vrijwel direct daarna verschenen “op de website [naam website]” berichten met details daarover, kennelijk van getuigen dus. (Zouden ze Twitter.com bedoelen? Social media én website en typisch waar direct na een ophefmakende gebeurtenis berichten gaan komen.) Latere getuigenverklaringen leken niet helemaal overeen te komen met wat daar te lezen was, en dan moet je je als strafrechter toch even kritisch gaan opstellen.

Het is frustrerend hoe weinig details er zijn over precies welke berichten en waarom die twijfel opriepen over de getuigenverklaringen. Maar wat ook meewoog was dat een getuige had verklaard dat diverse mensen hadden afgesproken valse verklaringen te gaan doen. Er was al een tijd sprake was van oplopende spanningen tussen de verdachte en anderen, en die getuigen kwamen uit die groep anderen. Dus ja dan zou ik ook vraagtekens gaan stellen.

Een intrigerend punt dat de rechter aansnijdt is dat het mogelijk is “dat de verklaring (mede) is beïnvloed door informatie verkregen nadien van derden of mogelijke via social media.” Daarvan zou hier sprake zijn geweest (wat we dus niet kunnen analyseren wegens gebrek aan feiten) maar het punt op zich is al intrigerend genoeg. Als een gebeurtenis de nodige tweets, foto’s en dergelijke oproept dan kun je je als pseudo-getuige aardig geloofwaardig voordoen. Lees je in, prent wat dingen uit de foto’s in je hoofd en verwijder even je Facebookupdate dat je die avond ergens anders was. Wie heel gehaaid is, gaat meetwitteren op basis van wat hij leest en versterkt zo zijn geloofwaardigheid als aanwezige.

Dat klinkt ergens wel als een bug in het bewijsrecht. Maar hoe los je dat op?

Arnoud

Mag Debtscan kentekens van willekeurige auto’s fotograferen?

Geplaatst op in Privacy, 55 reacties

nummerborden.pngHet CBP doet onderzoek naar het kentekenscannend bedrijf Debtscan, las ik bij Webwereld. Het bedrijf werkt met scanauto’s die kentekens detecteren aan de hand van infraroodbeelden, om zo auto’s van mensen met executeerbare schulden op te sporen. Nu zijn kentekens persoonsgegevens dus dat roept de vraag op, mag dat zomaar? (En ja ik weet dat het Cbp-onderzoek over net iets anders gaat dan het scannen an sich.)

Debtscan is in haar FAQ vrij stellig: dit mogen wij gewoon, openbare ruimte. En ergens valt daar ook wat voor te zeggen. Men zoekt in opdracht van deurwaarders naar auto’s van mensen die een schuld hebben waarvoor ze bij vonnis (civielrechtelijk) veroordeeld zijn tot betaling. De deurwaarder mag dan beslag leggen op die auto, maar moet dan wel weten waar die auto fysiek is. De Debtscanscans geven deurwaarders die informatie.

Nu zou je zeggen dat “die auto staat daar” toch geen problematische informatie is, maar heel formeel zijn kentekens persoonsgegevens. Ze zijn immers te herleiden tot de eigenaar van de auto. Zeker voor een deurwaarder. En wie persoonsgegevens verwerkt, moet zich aan de Wbp houden. Ja, ook als die persoonsgegevens in de openbare ruimte te zien zijn en ook als de handeling waarmee je ze verkrijgt op zich legaal is (een foto op de openbare weg). Zo rolt de Wbp nu eenmaal.

Dat Debtscan de gegevens niet bewaart, maakt niet uit. Het enkele verzamelen is óók al een verwerking volgens de wet. En omdat die verwerking digitaal verloopt, valt die verwerking daarmee onder de Wbp.

Debtscan moet dus een wettelijke grondslag onder de Wbp hebben. Is die er? Volgens twee door de Telegraaf geciteerde juristen die ik toch vrij hoog heb zitten, behoort dit niet te kunnen onder de Wbp. Maar dat is wel héél principieel.

Debtscan is er in hun FAQ vrij kort over:

Debtscan krijgt deze gegevens aangeleverd van de opdrachtgevers. Deze gegevens mogen in het kader van het specifieke doel (opsporen van voertuigen), aan debstscan worden verstrekt.

Dat doel van opsporen zou je kunnen uitleggen als “eigen dringende noodzaak die zwaarder weegt dan privacy”. Het argument is dan dat de deurwaarder weinig keus heeft anders dan overal rondkijken waar toch die auto is waar hij beslag op mag leggen, dat de debiteur voor dat kenteken tóch al weinig privacy heeft en bovendien gezien dat vonnis gewoon die auto moet laten beslaan dus hoezo privacybezwaar. Of wellicht “goede uitvoering van de overeenkomst”, want incasso naar aanleiding van wanbetalen valt onder die grond dus waarom executeren van een vonnis dan niet?

Debtscan zou nog kunnen zeggen dat ze slechts ‘bewerker’ is: ze handelt in opdracht van de deurwaarder en díe bepaalt welke auto’s er moeten worden opgespoord. Maar dat gaat niet 100% op, want Debtscan verzamelt niet alleen persoonsgegevens van de auto’s van de deurwaardersdoelwitten maar van álle auto’s die ze zien. En voor díe gegevens kun je je afvragen wat de noodzaak is om ze te verzamelen. Die mensen hebben geen schuld, laat staan een vonnis waarin ze tot betaling verplicht zijn. Dus wat moet dat?

Tegelijk: hoe moet het anders? Je kunt geen auto’s van wanbetalers opsporen zonder alle auto’s te bekijken en te constateren of de auto in je bestand staat. Als dát een wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens vereist, dan is dat een bug in die wet.

Arnoud

Politie heeft wettelijke bevoegdheid nodig om stealth-sms’jes te versturen

Geplaatst op in Regulering, 16 reacties

sms-belasting-telefoon.pngHet lokaliseren van verdachten met stealth-sms’jes is een heimelijke opsporingsmethode die onwettig is, meldde Webwereld dinsdag. Het Gerechtshof in Den Bosch bepaalde dat deze techniek een inbreuk op de privacy oplevert, en dergelijke opsporingstechnieken vereisen eenvoudigweg altijd een specifieke wettelijke grondslag. Justitie maakt zich geen zorgen: er is vast wel een ander artikel dat we kunnen gebruiken.

Een stealth-sms is eigenlijk niets meer dan een leeg sms-bericht. Omdat sms met ontvangstbevestiging werkt, laat de telefoon van een onderpolitiebelangstellingstaande op die manier weten waar hij is (de dichtsbijzijnde GSM-mast dus). En via triangulatie en een paar berichtjes kom je dan aardig dicht bij de locatie van die telefoon. Dat kun je één keer doen of regelmatig, en in het laatste geval weet je structureel waar de eigenaar is.

Nou is structureel kijken waar iemand is een typisch voorbeeld van wat we een inbreuk op de privacy zouden noemen. En wanneer de politie dergelijke opsporingsmiddelen gebruikt, betekent dit dat er een wetsartikel in het Wetboek van Strafvordering moet staan dat dit toestaat. Dat is namelijk de regel bij strafvordering: de politie mag alleen wat in de wet genoemd is als toegestaan. Als het wetboek een firewall was dan had er dus inderdaad default deny gestaan.

Maar omdat je dan ook het vragen van een vuurtje of het mogen bekijken van een winkelruit moet gaan regelen, is er een ondergrens: het moet wel gaan om iets dat de grondrechten van de burger op een ‘betekenisvolle’ (niet-triviale) manier schendt. Als daar geen sprake van is, dan is het genoeg als dit via artikel 2 Politiewet gerechtvaardigd kan worden: nodig voor het politiewerk.

Het Hof stelt tevens vast dat de stealth SMS “risicovol is voor de integriteit en beheersbaarheid van de opsporing”. Ook die moeten namelijk gewaarborgd zijn om een opsporingsmiddel in te mogen zetten. Er was qua documentatie alleen een intern niet-openbaar document, waaruit niet duidelijk werd hoe een officier toestemming moest geven. Bovendien bleken in de praktijk rechercheurs zélf het middel in te zetten en achteraf te beslissen of navragen bij de officier nuttig was. En zelf vind ik nog het meest ergerlijk dat inzet van een stealth sms alleen bij de strafvervolging gemeld werd als dat in het nadeel was van de verdachte (daarom hebben ze dus discovery in de VS).

De inzet van de stealth sms levert daarmee een “onherstelbaar vormverzuim” op, maar in tegenstelling tot wat de borrelpraat over vormfouten zegt, levert dat de verdachte niets op: de inbreuk op zijn privacy was zeer gering omdat de stealth sms maar beperkt was ingezet. Daarmee heeft de vormfout geen consequentie.

Het signaal van het Hof is wél duidelijk dat dit middel nu eens wettelijk geregeld moet worden. En het steekt me dan dat Justitie doet of er niets aan de hand is: “de procedures verbeteren” is niet hetzelfde als “zorgen dat we binnen de wettelijke kaders blijven”. Ja, er waren eerdere rechters die daar anders over dachten maar de arresten (ook deze) in hoger beroep wegen toch zwaarder als jurisprudentie.

Of is dit de manier waarop dit soort nieuwe ontwikkelingen deel moeten worden van de opsporing? Een paar rechtszaken, stevige heisa en dán eens een nieuwe wet gaan maken? Ik weet het niet, het voelt een beetje cynisch.

Arnoud

Een admin die zomaar illegaal materiaal wist, mag dat?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 67 reacties

delete.pngEen lezer vroeg me:

Ik werk als systeembeheerder bij een middelgroot bedrijf. Na klachten over volgelopen netwerkschijven ben ik eens gaan onderzoeken waar dat door kwam, en ik trof grote verzamelingen illegaal gedownloade films, muziek en software aan. (Plus de nodige porno die ik bepaald niet hoefde te zien.) Dat mag natuurlijk niet, dus dat heb ik direct gewist. Maar nu krijg ik boze gebruikers in de mail die mij verwijten de wet te schenden. Dat is toch de wereld op zijn kop?!

Eh, nou, niet helemaal. Dit gaat vast niet goed vallen bij systeembeheerders, maar: een netwerkaccount met eigen opslag is een privéruimte net als de locker bij de ingang of de bureaulades op kantoor. Daar mag je als BOFH dus niet zomaar in gaan snuffelen en al zéker niet zomaar dingen uit weggooien, ook niet als jij denkt dat ze illegaal zijn.

En nee, het is niet illegaal om op je werk muziek of films, of zelfs porno te hebben staan die je hebt gedownload uit illegale bron. Dat staat daar voor je eigen, ahem, gebruik, en daar heeft de werkgever dus in principe niets mee te maken. Pas als collega’s er last van krijgen zou je daarop aangesproken kunnen worden. Maar wie met koptelefoon op een muziekje wil luisteren, mag dat met een mp3-verzameling uit illegale bron.

Verder mag monitoren in principe alleen op anonieme basis, en moet dit gericht zijn op werkgeversbelangen als overlast, schade of storingen. Als ik 20MB aan MP3-tjes in mijn account heb, heeft niemand daar last van. Daar moet het beheer afblijven. Wordt het 20GB, dan lopen er schijven vol en dat kan wellicht een onderzoekje rechtvaardigen. Of als je heel veel inlogs op mijn account ziet vanaf IP’s over de hele wereld. Dat is een aanwijzing dat ik aan filesharing doe (of dat mijn account gecompromitteerd is) en dan mag je ingrijpen.

Zo’n onderzoek zou in eerste instantie anoniem moeten gebeuren. Waarom is die schijf vol, en bij wie kunnen we de vraag neerleggen “ruim eens wat bestanden op”? Persoonsgericht monitoren (wat spookt die Engelfriet uit op ons systeem) mag alleen bij concrete aanwijzingen dat die persoon iets fout doet, en het hoe en wat wordt dan gedocumenteerd in het IT-reglement. Bijvoorbeeld: als uit het maandelijks dataverkeer-rapport blijkt dat er zeer overmatig wordt gedownload, dan mogen we gaan kijken wie daarvoor verantwoordelijk is en die persoon daarop aanspreken. Wel zou ik dan een waarschuwing verwachten naar alle medewerkers toe.

Het verbaast me soms hoe makkelijk sommige systeembeheerders omgaan met data van medewerkers. Maar in dit geval verbaast het me nóg meer dat mensen gaan klagen dat hun porno is gewist.

Arnoud

Wanneer is vergelijkende reclame toegestaan?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 12 reacties

balans-vergelijken.jpgLaatst zag ik weer een reclame waarin het product met dat van “de concurrent” vergeleken wordt, en men nadrukkelijk zijn best deed de naam daarvan niet te noemen. Dat is gek, want vergelijkende reclame is in Nederland al een hele tijd toegestaan. Ook als je daarbij expliciet namen of merken van concurrenten noemt. De eis is alleen dat de vergelijking eerlijk is.

Vergelijkende reclame is iedere vorm van aanprijzen waarbij je een product of voordelen daarvan afzet tegen die van concurrenten. Het kan gaan om een prijsvergelijking, maar ook “gaat het langste mee” of andere vormen van vergelijking tellen mee. Een eerlijke vergelijking moet kloppen, en op feiten gebaseerd zijn.

Een prijsvergelijking is de gebruikelijkste vorm van vergelijkende reclame. Echter, wie zichzelf als de goedkoopste wil neerzetten, zal zich concreet moeten vergelijken of een laagsteprijsgarantie moeten geven: is het elders goedkoper, bij ons krijgt u het verschil terug. Zonder een dergelijke concrete analyse is een vergelijking op prijs eigenlijk niet op eerlijke wijze mogelijk. De neiging is dan vaak om zo’n vergelijking met allerlei voorwaarden in te gaan kleden (internetwinkels tellen niet, aanbiedingen tellen niet, binnen 20 km van onze winkel, et cetera) maar hoe meer je daarmee de garantie inperkt, hoe eerder de reclame toch weer verboden wordt.

Een variant op vergelijkende reclame is jezelf presenteren als alternatief. Wel moet je heel goed uitkijken dat je je dan ook écht als alternatief presenteert, door expliciet je naam te noemen en aan te geven waarom jouw product zo goed is. De advertentie “Toe aan een Nieuw Matras?” bij Google-zoekresultaten voor het matrasmerk Tempur was legaal, omdat uit de tekst (“Bestel Medicomfort Matras. Tot 40% Goedkoper dan de andere Topmerken!”) duidelijk was dat het hier niet ging om Tempur maar een concurrent. Belangrijk was wel dat de eigen merknaam werd genoemd. Een advertentie à la “Bestel snel een topmatras, tot 40% goedkoper” is dubieus want in die context zou de lezer kunnen denken dat hier Tempur-matrassen worden verkocht. Zwijgen over je afkomst of eigen productnaam maakt het dus merkinbreuk.

Een vergelijkende reclame kan op een spottende manier verwijzen naar de concurrent. Dat mag, maar wees er wel heel voorzichtig mee. Het kan snel worden gezien als merkinbreuk. De rechter keurde in 2005 een reclame van Burger King af waarin men de bekende Ronald McDonald-clown in een grijze regenjas een Whopper zag bestellen. Creatief gevonden maar té denigrerend voor dit icoon van de McDonald’s.

Een niet serieus te nemen vergelijking is dan weer wel toegestaan, ook als deze objectief gezien niet klopt. In het algemeen zijn “gebruikelijke overdrijvingen” in reclame toegestaan omdat iedereen snapt dat dat onzin is. “De allerbeste ter wereld” is een vergelijkende reclame maar geen mens die daar een objectief onderzoek bij vermoedt.

Wat voor mij nog niet helemaal duidelijk is, is hoe ver je mag gaan met voorbehouden: “Tot 40% goedkoper dan de concurrent”. Betekent dit “tachtig procent van mijn prijzen zijn 40% lager? Of “mijn modale prijs is 40% goedkoper”? Of “ik heb ergens één product waar ik geld op toeleg zodat ik 40% goedkoper ben, verzendkosten niet meegerekend, en bij de rest ben ik duurder”? Hoe zouden jullie dat opvatten?

Update Meer weten over vergelijkende reclame en andere aspecten van online adverteren? Teken dan nu in voor ons nieuwste boek Reclame: Deskundig en praktisch juridisch avies dat op 24 september zal verschijnen.

Arnoud