De Bits of Freedom web-in voor jouw freedom.nl

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 12 reacties

Bits of Freedom heeft haar jaarlijkse donatie-actie. Hou je van internetrecht en dan met name je burgerrechten, dan wil ik je vragen om je vandaag nog als donateur aan te melden! Iedereen die vandaag meer dan 50 euro doneert, en dat hier meldt, krijgt van mij een gratis exemplaar van editie 2017 van De Wet Op Internet.

Een jonglerende tech-CEO, de Internet-of-CyberTechnoHashtagpubquiz, de geschiedenis van digitaal activisme uit eerste hand, privacy in Hollywood en de toekomst van het internet of things. Dit en meer komt 9 juni aan bod tijdens de livestream over internetvrijheid. We beginnen om 8 uur ‘s ochtends en komen twaalf uur lang het bed niet uit, zeker niet voordat er 500 nieuwe donateurs zijn voor Bits of Freedom. Die krijgen daar meekijkvrije e-mailaccounts van @freedom.nl voor terug.

Een web-in?

Geïnspireerd door de Bed-in for Peace van Yoko Ono en John Lennon? houden we een marathonsessie vanuit een hotelkamer in het Volkshotel met de boodschap dat internetvrijheid niet vanzelfsprekend is.

Dit wordt gepresenteerd door de even getalenteerde, maar minder langharige Christel van de Craats en Roel Maalderink. Zij ontvangen verschillende gasten en belichten telkens een andere kant van internetvrijheid: van praktische tips om jezelf te beschermen tot het vinden van balans in digitale tijden. Omdat het kan.

Waarom freedom.nl?

Omdat die domeinnaam lit is, en alleen al daarom wil jij er ook mee mailen. [jouw naam]@freedom.nl klinkt toch fantastisch? In samenwerking met Soverin kunnen wij vaste donateurs vanaf 10 euro per maand meekijkvrije mail aanbieden. Daarmee e-mail je zonder dat je mailprovider je profileert, en laat je zien dat ook jij geeft om internetvrijheid.

Waarom doen we dit?

Internetvrijheid is niet vanzelfsprekend: veel bedrijven en overheden offeren privacy van burgers op voor controle, om met nieuwe technologieën ons tot in extremen te profileren en in een hokje te plaatsen. Steeds vaker tasten ze onze vrijheid steeds verder aan. Het is belangrijk dat er dan een tegenstem is die opkomt voor het belang van de burgerBekijk hier de dossiers waar wij ons voor inzetten. Die tegenstem zijn wij. Wij komen op voor jouw internetvrijheid.

Dus voor die ene dag in het jaar richten wij de aandacht op onszelf. Want Bits of Freedom is onafhankelijk, maar om onafhankelijk te blijven zijn we afhankelijk van donateurs. Kijk op 9 juni live mee en help ons om die 500 nieuwe donateurs te vinden!

Waarom is een tetherverbod een probleem voor netneutraliteit?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 7 reacties

De ACM gaat deze zomer de voorwaarden van alle telecombedrijven onderzoeken op zoek naar tetherverboden, las ik bij Tweakers. Een verbod om je mobiele-internetverbinding te delen met bijvoorbeeld je laptop is namelijk volgens de toezichthouder in strijd met de Europese netneutraliteitsregels. Het onderzoek riep wat vragen op in mijn inbox: het is toch logisch dat men tethering beperkt, want anders wordt het netwerk meteen overbelast. Hoe zit dat nu?

Internetprovider Tele2 biedt (net als diverse andere providers) een mobielinternetabonnement aan waarbij geen harde datalimiet geldt. Ze adverteren daarbij met “onbeperkt internet” (Unlimited) maar in de voorwaarden stond:

Gebruik van de Dienst dat niet als redelijk gebruik wordt aangemerkt is in ieder geval, maar niet uitsluitend: Gebruik in combinatie met aan ander apparaat dat niet door Tele2 als geschikt is bevonden. (…) Gebruik van een mobiele telefoon of “personal digital assistant”(pda) in combinatie met een laptop of computertablet, al dan niet via bluetooth (“tethering”).

Zoals mijn collega Matthijs van Bergen constateerde, dat is in strijd met de Europese netneutraliteitsverordening. Die bepaalt namelijk dat providers alle soorten internetverkeer gelijk moeten behandelen, en dat consumenten zelf mogen kiezen welk apparaat ze gebruiken. Internetverkeer vanaf een laptop mag dus niet anders worden behandeld dan internetverkeer vanaf een mobiele telefoon. internet is internet, of er nu een Raspberry Pi achter hangt die ping zegt of een zware streamingserver. Dus dan is het juridisch echt een probleem als je als provider wel zulk onderscheid wil maken.

Tele2 vond het maar een storm in een glas water, maar gaat de voorwaarden aanpassen: het tetheringverbod gaat eruit, maar misbruik zal blijven bestaan. De ACM gaat nu bij andere providers vergelijkbare aanpassingen verlangen.

Terecht toch dat ze die voorwaarden aanpassen. Want natuurlijk, zolang Tele2 opereert zoals ze hier zeggen dan is er weinig aan de hand. Maar dat kunnen ze natuurlijk gaan doen, en bovendien zullen er genoeg mensen zijn die de voorwaarden zien en denken, oh ik doe het maar niet want het mág niet. (Net zoals die bordjes “De directie stelt zich niet aansprakelijk” niet rechtsgeldig zijn maar wel mensen afschrikken om aansprakelijkheidsclaims te leggen.)

Uiteindelijk is het probleem vooral de keuze voor “onbeperkt” in de wetenschap dat dat niet kan tenzij je een beperking invoert die niet mag. Maar ik zie dat als een probleem voor de providers: zij willen mensen een dienst bieden die meer is dan technisch mogelijk, en dat is ergens gewoon niet eerlijk. Dan moet je duidelijker uitleggen wat onbeperkt bij jou dan inhoudt (een discussie die we vaker hebben gehad) of een andere term kiezen. Niet met dit soort indirecte trucs mensen binnenhalen en zeggen oh maar dát mag niet, wat je nu doet.

Tegelijk zie ik ook wel dat het handig is om in ieder geval met een mobieltje echt onbeperkt te kunnen internetten. Ik word ook gek van datalimieten op mijn telefoon.

Arnoud

Hoe strafbaar is het liken van strafbare berichten?

Geplaatst op in Regulering, 20 reacties

Een rechter in Zwitserland heeft een man veroordeeld vanwege het liken van lasterlijke berichten over een dierenrechtenactivist op Facebook, las ik bij de NOS. Met zijn likes zou hij de posts uitdrukkelijk hebben onderschreven, en daarmee zeg maar medeplichtig zijn aan het plegen van de laster. Dat vonden ze bij de NOS raar: liken is toch de basis van Facebook, dus hoezo kan dat nou strafbaar zijn?

Wat betreft het delict laster ligt het op zich relatief simpel. Wie een smadelijke bewering verspreidt wetende dat deze in strijd is met de waarheid, pleegt laster. Dat is Ouder Dan Het Internet, en op zich dus ook gewoon strafbaar om op internet te doen. Een Facebookbericht waarin je dus schadelijke onwaarheden verspreidt, is net zo goed lasterlijk als een krantenartikel.

Maar liken is natuurlijk niet hetzelfde als zelf een artikel schrijven. Alleen, dat is niet vereist om van smaad of laster te kunnen spreken. Je pleegt ook die misdrijven als je de betreffende beweringen verder verspreidt – althans als je dat doet op een positieve manier. Dan ga je achter de inhoud staan, en doe je in feite hetzelfde als de oorspronkelijke uiter van de bewering.

Het komt dus neer op de vraag wat een like nu precies betekent. Heel naïef kun je zeggen: er stáát “Dit vind ik leuk”, dus wat je doet is zeggen dat je die inhoud leuk vindt. Dat is een positieve uiting, en het bericht verschijnt ook nog eens op je tijdlijn. Dat is dus een manier van verspreiding waarbij jij achter de inhoud gaat staan, en dan kom je dus bij laster terecht.

In de praktijk heeft een like meer functies. Facebook kent niet echt een uitgebreid vocabulaire: ook als je een bericht juist stom vindt maar wel wilt delen (“gatver moet je dít nou zien, wat een schande”) dan moet je het liken. Vanuit dat perspectief zou het geen laster zijn om een bericht verder te verspreiden via dat mechanisme.

Uiteindelijk komt het er dus op neer wat je intenties waren, althans hoe dit overkomt bij de rest van de wereld. Dat is een vrij subjectieve inschatting, waardoor het voor een rechter dus geen eenvoudige kwestie zal worden. In een zaak uit 2007 werd een hyperlink naar opruiende teksten strafbaar geacht:

In het geval van de verdachte zijn die relevante omstandigheden dat zij een moslima is met een meer dan gewone belangstelling voor het jihadistisch-salafistisch gedachtegoed en dat zij actief is deze geloofsovertuiging uit te dragen via het internet door daar allerlei bestanden en stukken op te plaatsen. In ruim drie maanden tijd heeft de verdachte meer dan 65 artikelen geplaatst op het internet. […] Gelet op het voorgaande en met haar kennis van zaken aangaande de islam kan het plaatsen van de betreffende links door de verdachte, niet anders worden gezien dan als een strafbare handeling als bedoeld in artikel 132 van het Wetboek van Strafrecht, te weten – kort gezegd – het verspreiden van geschriften waarvan zij ernstige reden heeft te vermoeden dat die opruiend zijn.

Die lijn doortrekkend zou dus een like strafbaar zin als iemand ernstige reden had moeten hebben om te vermoeden dat sprake is van laster, en je enigszins in de materie zit waar het artikel over gaat. Je zou die strafbaarheid dan weer wel kunnen weerleggen door er expliciet afstand van te nemen.

Arnoud

Mag je onder de Privacyverordening geen biometrische identificatie meer uitvoeren?

Geplaatst op in Privacy, 10 reacties

Een lezer vroeg me:

Bij het nalezen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming viel me op dat biometrische gegevens daar als zogeheten bijzondere persoonsgegevens aangemerkt worden. Het verwerken daarvan is verboden, tenzij in de AVG expliciet toegestaan wordt dat dit mag. Maar dat betekent effectief dat biometrische identificatie niet meer mag, want toestemming eisen is natuurlijk niet mogelijk en er is geen algemene belangenafweging. Klopt deze conclusie?

Het klopt dat de AVG (de Privacyverordening) in beginsel verbiedt dat iemand biometrische persoonsgegevens verwerkt. Daaronder vallen vingerafdrukken, gezichtsherkenning, irismetingen en dergelijke. Het doel doet er daarbij niet toe, je mag die gegevens gewoon niet verzamelen, opslaan of gebruiken want het zijn bijzondere persoonsgegevens. Ze onthullen immers gevoelige informatie over personen.

Het gebruik van bijzondere persoonsgegevens mag alleen in speciale gevallen, zoals bij het dienen van iemands “vitaal belang” – urgente medische kwesties – of een zwaarwegend algemeen belang. Daarnaast kun je met “uitdrukkelijke toestemming” soms nog een grondslag verkrijgen, maar die toestemming moet vrijwillig en apart worden gegeven en kan op ieder moment worden ingetrokken. Daarmee is er eigenlijk geen grondslag om te kunnen werken met bijzondere persoonsgegevens voor beveiliging, toegangscontrole et cetera.

(Voor ‘gewone’ persoonsgegevens ligt dat anders; daar is er de grond van de “eigen dringende noodzaak” waarbij een belangenafweging eigenlijk genoeg is. Die grond bestaat nadrukkelijk niet in de AVG voor bijzondere persoonsgegevens.)

De reden dat er specifiek voor biometrische identificatie geen regeling is in de AVG, is een politieke: de Europese landen konden het niet eens worden over of en in hoeverre dit toegestaan zou moeten zijn. Daarom is dit onderwerp buiten scope gelaten. Landen mogen dit dus zelf regelen als zij het willen toestaan. En gelukkig lijkt Nederland dat te willen: in de Uitvoeringswet (althans het concept dat in internetconsultatie is gegaan) is een artikel 26 opgenomen:

Het verbod om biometrische gegevens te verwerken met het oog op de unieke identificatie van een persoon is niet van toepassing indien de verwerking geschiedt met het oog op de identificatie van de betrokkene en slechts voor zover dit voor dit doel noodzakelijk en proportioneel is voor behartiging van de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke of een derde.

Oftewel, je mag biometrische identificatie inzetten mits je maar een duidelijk belang daarvoor hebt én eigenlijk geen andere optie hebt ter identificatie dan biometrie. Je moet dit onderbouwen en die onderbouwing moet in je verwerkingsregister zitten.

Dit is met name van belang voor het kunnen identificeren van bezoekers en werknemers. Die hebben namelijk geen keus als ze door zo’n scan heen moeten. Werknemers kunnen juridisch geen toestemming geven aan hun werkgever. Ook bij bezoekers lijkt me dat een lastig te verdedigen punt: je bent er al, je wilt/moet naar binnen en dan moet je even toestemming geven voor een vingerafdruk of irisscan. Dat klopt niet.

(Diensten zoals Privium of de vingerafdrukscanner op je laptop zijn een ander verhaal. Daar kies je zelf voor en je kunt op ieder moment die keuze ongedaan maken.)

Arnoud

Nee, googelen is niet hetzelfde als zoeken op internet

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 41 reacties

Het merk “Google” mag gewoon blijven bestaan, las ik bij Ars Technica. In een rechtszaak tegen een domeinnaamhouder met 763 Google-gerelateerde domeinen werd het verweer gevoerd dat “Google” een generieke term was geworden voor “zoeken op internet”, zodat het geen geldig merk meer kan zijn. Maar de rechtbank in hoger beroep verwierp het verweer: ondanks dat die dienst verreweg de populairste is voor een dergelijke zoektocht, is het er geen onmisbaar synoniem voor.

Het is een bekend verschijnsel dat namen van producten of diensten verworden tot een soortnaam. Enigszins overdreven heet dat “genericide”, want een merk generiek verklaren is hetzelfde als moord (homicide); IE-juristen weten altijd mooie neutrale termen voor onwelgevallige gebeurtenissen in hun vakgebied te vinden.

Maar het is wel een probleem voor een merkhouder, want een soortnaam mag geen merk zijn. Dan kan immers niemand meer de producten of diensten in die soort omschrijven zonder merkinbreuk te plegen. Een merk is dan ook ongeldig als het een soortnaam is, en dat kan ook achteraf ineens het geval blijken te zijn terwijl het ooit begon als mooi creatieve naam. Dat spul op brood héét nu eenmaal hagelslag, bijvoorbeeld.

Bij vernieuwende diensten speelt dit probleem het sterkste. Neem de chatdienst van Microsoft van vroeger: die heette MSN Messenger, dus dan ging je MSN’en. Net zoals je nu gaat WhatsAppen. Dat lijkt generiek gebruik, net zoals Googelen voor het zoeken op internet. Ja, Bing bestaat en er zijn er vast nog meer maar de facto is gebruik van Google wat je doet als je wilt zoeken op internet. Net zoals er vast alternatieve kleine staafjes chocola zijn die op brood gesprenkeld kunnen worden maar geen hagelslag heten.

Verschil is wel: voor zulke diensten gebruik je nu eenmaal die dienst. Je kunt niet MSN’en met ICQ, en als je met iemand SMS-berichten uitwisselt dan ben je niet aan het appen. Verwarring over de afkomst van die dienst is er dan in principe niet. Dat maakt het wezenlijk anders dan wanneer de naam generiek wordt voor álle diensten.

Genericide zou eerder van het niveau zijn dat we alle beveiligde communicatie SSL zouden noemen, ongeacht de technologie er onder. Wat geen goed voorbeeld is want dat was nooit een merk. Maar wat is wel een goed voorbeeld, een ICT dienst die ooit specifiek van één bedrijf was (en als merk vastgelegd) maar die we nu als generieke naam voor de hele categorie gebruiken?

Arnoud

Kan Ancestry.com eigenaar worden van je DNA?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 13 reacties

Pas op, las ik op vele plekken: de genealogiesite Ancestry.com claimt eigendom op je DNA. Ze hebben een dienst waarbij je DNA wordt getest om verwanten te vinden in hun database, maar de voorwaarden zeggen dat men jouw DNA eeuwig en gratis mag gebruiken ter identificatie van “you or a genetic relative.” Oftewel, die wordt hun eigendom en ze mogen er mee doen wat ze willen. Maar zoals eigenlijk altijd met berichten over dat diensten eigendom claimen op iets van hun gebruikers: nee, dit klopt niet.

De dienst AncestryDNA claimt de “World’s Largest Consumer DNA Database” met het DNA van meer dan 3 miljoen mensen, waarmee je “ethnic mix” kunt ontdekken, en “discover distant relatives, and find new details about your unique family history with a simple DNA test.” Allemaal leuk en aardig, maar uiteraard moest daar weer een jurist goed voor gaan zitten want stel er komen claims:

By submitting DNA to AncestryDNA, you grant AncestryDNA and the Ancestry Group Companies a royalty-free, worldwide, sublicensable, transferable license to host, transfer, process, analyze, distribute, and communicate your Genetic Information for the purposes of providing you products and services, conducting Ancestry’s research and product development, enhancing Ancestry’s user experience, and making and offering personalized products and services. In other words: we use your Genetic Information to provide products and services to you and improve our products and services for all our users. In addition, you understand that by providing any DNA to us, you acquire no rights in any research or commercial products that may be developed by AncestryDNA using your Genetic Information.

Mooi is dat. Dus ten eerste claimen zij het recht om alles te mogen doen met jouw DNA – niet alleen naar jou, maar naar al hun gebruikers. Oftewel dat gaat gewoon de database in. En ten tweede heb jij nergens recht op. Ja, je mag het rapport lezen maar daar houdt het wel mee op.

Maar is dat “claimt eigendom op je DNA”? Volstrekt niet. Allereerst niet omdat dat er niet staat. Sterker nog, het tegendeel staat een alinea hoger:

AncestryDNA does not claim any ownership rights in the DNA that is submitted for testing.

En ten tweede en belangrijker, omdat DNA niet iets is waar het concept eigendom überhaupt voor kan gelden. Ja, DNA bestaat wel (in tegenstelling tot data) maar wordt niet gezien als tastbaar fysiek object. Je hebt er dus geen eigendomsrechten op, en je kunt die dus ook niet overdragen. En zelfs als dat wel kon, dan ten derde zou zoiets een schriftelijke verklaring met handtekening vereisen.

(Je kunt natuurlijk zeggen dat dit spitsvondige juristerij is, want een eeuwigdurende onbeperkte licentie met sublicentierechten is effectief hetzelfde als de eigendom. Maar ik vind de fout net zo basaal als mensen die spreken van een BSN nummer of de programmeertaal HTML.)

In Europa is dit nog een best lastige dienst om goed op te zetten. Genetische informatie wordt onder de Privacyverordening gezien als een bijzonder persoonsgegeven (art. 9.1 AVG). Die mag dus niet worden verwerkt zonder een specifieke grond, en voor diensten als deze zie ik eigenlijk alleen de uitdrukkelijke toestemming (art. 9.2(a) AVG) als mogelijke grond.

Natuurlijk geef je toestemming voor verwerking van je DNA als je dat uploadt (pardon, instuurt) naar deze dienst. Maar dat DNA wordt vervolgens gematcht tegen hun hele database, waarna je kennelijk informatie over potentiële verwanten krijgt. En dát mag niet zomaar. De in de voorwaarden geëiste toestemming is daar te generiek voor – en bovendien mág dergelijke toestemming niet in voorwaarden opgeëist worden, dat moet apart.

Arnoud

Mag een bedrijf met DPI ons netwerkverkeer inspecteren?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 28 reacties

Een lezer vroeg me:

Vraag: Ons bedrijf beheert voor klanten grote hoeveelheden gevoelige data, waaronder persoonsgegevens. Nu is recent een nieuwe firewall geïnstalleerd met DPI, die ook ssl-verkeer kan decrypten en inspecteren. Dit zou zijn om datalekken te voorkomen. Maar nu wordt al mijn beveiligde internetverkeer bekeken! Mag dat zomaar?

Vanwege de Wet meldplicht datalekken van januari vorig jaar, en de aankomende Algemene Verordening Gegevensbescherming in mei 2018 zie je steeds meer bedrijven hard aan de weg timmeren ten aanzien van datalekken en informatiebeveiliging.

Inspectie van in- en vooral uitgaand netwerkverkeer is daarbij een relevant aandachtspunt. Immers, een hoop datalekken of security breaches gebeuren per ongeluk: een bestand naar de verkeerde persoon gemaild, een stukje malware dat iets naar buiten wil smokkelen of een gevolg van social engineering. (Om niet te spreken van mensen die willens en wetens data stelen.)

Diverse moderne firewalls zijn in staat om uitgaand SSL-verkeer open te breken. Logisch vanuit een security-gedachte: het is wel erg eenvoudig om de beveiliging te omzeilen anders. Je moet eigenlijk wel even kijken in die beveiligde verbindingen.

Maar het raakt ook allerlei legitiem verkeer van de werknemer in kwestie, zoals privemailtjes (een SSL-verbinding met Gmail of een privé Outlook adres), bankzaken of communicatie met een verzekeraar. En dan wordt het juridisch ingewikkeld, want je moet óók rekening houden met de privacy van je werknemer.

Hier moet de werkgever dus een balans in vinden. Een belangrijke voor mij is daarbij hoe geautomatiseerd dit proces gaat. Wordt er door een automatisch proces gecheckt op een serie keywords of fingerprints van de te beschermen data, dan is dat privacytechnisch héél wat minder ernstig dan een steekproefsgewijze controle door een persoon.

Ook zou belangrijk zijn dat de data niet wordt gelogd (tenzij de automatische scan natuurlijk aangeeft dat er iets mis is) en dat inspectie bij afgaande alarmbellen onder strikte geheimhouding gebeurt. Dergelijke waarborgen moeten in een reglement zijn uitgeschreven, zodat je als werknemer weet waar je aan toe bent. Maar als het zorgvuldig wordt uitgewerkt en ingevoerd, dan denk ik dat het wel kan.

Arnoud

Supreme Court deelt nieuwe klap uit aan Amerikaanse patenttrollen

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 32 reacties

Het wordt in de VS moeilijker om patentrechtszaken aan te spannen in districten die worden gezien als ‘gunstig’ voor de aanklager, las ik bij Nu.nl. Dit raakt met name patenttrollen, organisaties met patenten maar zonder eigen bedrijfsactiviteiten. Deze proberen geld los te peuteren van organisaties door te dreigen met rechtszaken in dergelijke jurisdicties, met name het Eastern District of Texas. Maar dat gaat niet meer zo makkelijk: in de Heartland-uitspraak bepaalt het Supreme Court nu dat alleen de rechtbank bevoegd is voor de plaats waar een bedrijf formeel opgericht is.

Een octrooitrol is een bedrijf dat niet zelf een uitvinding op de markt brengt en zichzelf beschermt met een octrooi, maar als enige bedrijfsactiviteit heeft het uitoefenen van haar octrooien tegen derden. Vaak zijn deze octrooien, of de claims jegens derden die men daarmee legt, van dubieuze waarde. De meeste bedrijven schikken echter toch, omdat octrooiprocedures in de VS tot de duurste ter wereld behoren en vele jaren kunnen duren. Bovendien geldt in de VS in beginsel geen proceskostenveroordeling voor de verliezende partij, zodat een bedrijf zelfs bij een overwinning duurder uit kan zijn dan het door de trol geëiste schikkingsbedrag.

Octrooitrollen of patenttrollen zijn berucht, met name in de ICT omdat patenten in die sector ook al een slechte reuk hebben. Dan krijg je dus dat mensen met een onzinpatent een claim leggen, en het toch goedkoper is om ze te betalen dan om naar de rechter te stappen. Zeker omdat je nooit kunt voorspellen of de mensen van de jury (die eigenlijk per definitie niets weten van techniek) niet tóch denkt dat het nieuw is, een hyperlink met je vinger aanklikken. En dan hang je voor een héleboel geld.

Trollen stappen ook naar de rechter als het moet: ongeveer de helft van alle patentzaken zou door trollen worden aangespannen. En dan is het mogelijk om een leuke plek te kiezen waar je dat doet, want uit allerlei statistieken is te achterhalen wie het gunstigt zou oordelen over de zaak.

Het Eastern District of Texas is daarbij berucht: ze zijn snel en deskundig, maar zeer vriendelijk voor eisers en zelden geneigd dingen ongeldig te verklaren. En het is makkelijk om daar uit te komen, want als er ook maar één product wordt verkocht in die buurt dan vindt de rechtbank dat ze bevoegd is.

De Supreme Court zet nu een dikke streep door die praktijk: “As applied to domestic corporations, “reside[nce]” in §1400(b) refers only to the State of incorporation.” Dus alleen de rechtbank in de staat waar een bedrijf opgericht is, is bevoegd om over dat bedrijf recht te spreken. En omdat bedrijven zelden opgericht worden in Texas, is daarmee dat Eastern District een vrijwel onmogelijke bestemming geworden. Het zal eerder de neutrale zakelijke rechtbank in Delaware worden of de technology-vriendelijke rechtbank in Californië.

Sowieso hebben patenttrollen al een tijdje problemen: sinds de Alice-uitspraak van 2015 is het vrijwel niet meer mogelijk om een softwarepatent er door te krijgen bij het USPTO, of bij de rechtbank overeind te houden. De cijfers blijven dramatisch: twee derde van alle patenten wordt bij de rechtbank ongeldig verklaard omdat het niet technologisch genoeg is. Dit is een nieuwe klap voor het businessmodel van de trol, en hopelijk de genadeklap.

Arnoud

Mag je een spionerende drone met je luchtbuks neerhalen?

Geplaatst op in Privacy, 23 reacties

Buurjongen schiet de drone uit de lucht. Dat zie je niet vaak in een vonnis, dat er wordt geschoten in Nederland. Maar in deze privacyzaak wel: de drone-eigenaar vloog met een drone met camera boven de tuin van de buren, waarop de buurjongen zich zó in zijn privacy aangetast voelde dat hij met een luchtbuks vanuit het raam van zijn ouderlijke woning op de drone geschoten heeft – en deze geraakt had ook. Drone stuk. Wie is nu waar voor aansprakelijk?

De zaak werd in twee delen beslist. Allereerst lag daar de kwestie of de drone-eigenaar wel mocht vliegen waar hij vloog. Het kan voor aansprakelijkheid nogal uitmaken of het slachtoffer zelf binnen de wet bleef of niet, immers. In dit geval ging het om een relatief kleine drone die binnen het zicht van de vliegenier bleef, en binnen de 300 meter vanaf de grond. Daar zijn verder dan geen specifieke regels voor over waar je dan mag vliegen. Ook is nergens expliciet vastgelegd of je met een drone-camera mag vliegen.

Dat wil echter niet zeggen dat het dan dus mag. Privacy is immers een grondrecht, dat dus ook geschonden kan worden met handelingen die op zich wettelijk toegestaan zijn. Het komt altijd neer op een afweging van belangen. Hier begint het dan met dat het ging om vrijstaande woningen op ruime percelen in een landelijke omgeving, waardoor je je thuis een stuk vrijer zou voelen dan in een kamertje in een pijpenla drie hoog achter.

Het vliegen met een drone, zodanig dat een aan de drone bevestigde camera beelden kan maken van hetgeen zich in de woning van [gedaagde] afspeelt levert een ongerechtvaardigde schending op van de persoonlijke levenssfeer. In de privésfeer van de eigen woning mag de bewoner absolute eerbiediging van zijn privacy verwachten. Voor een inbreuk daarop is geen rechtvaardiging aangevoerd. Ook indien de camera niet ‘aan’ staat en dus feitelijk geen beelden vastlegt, brengt het enkele gegeven dat de camera aanwezig is en dat onzeker is of deze in werking is, in werking zal worden gesteld, of ‘uit’ blijft een inbreuk op. De onzekerheid zorgt voor een gevoel van onvrijheid waarvan men in de eigen woning gevrijwaard behoort te blijven.

Dat over de uit-staande camera betrof een verweer van de drone-eigenaar: hij zou wel hebben gevlogen daar maar zonder camera aan. Maar dat is dus geen argument, want het gaat er uiteindelijk om of je je geschonden voelt of niet. Daarmee was de kwestie van de privacy-inbreuk dus gegeven: nee, de buurman mocht daar niet vliegen (tussenvonnis).

Vervolgens de schade in het eindvonnis. Want die drone is wel stuk door dat schieten (dat op zich óók onrechtmatig is, het is immers strafbaar andermans eigendom te vernielen) en wie gaat dat betalen?

Ieder de helft, in principe:

De beide onrechtmatige handelingen hebben samen de schade aan de drone veroorzaakt. Immers, wanneer geen inbreuk was gemaakt op de privacy van [gedaagde] had deze niet geschoten en wanneer [gedaagde] niet had geschoten was de drone niet beschadigd door het schot. In artikel 6:101 BW is opgenomen dat in een dergelijk geval de schade wordt verdeeld over beiden, in evenredigheid met de maakte waarin de aan ieder toe te rekenen omstandigheden tot de schade hebben bijgedragen. Daar kan een billijkheidscorrectie op worden aangebracht indien de ernst van de gemaakte fouten of andere omstandigheden dat eisen.

De rechter constateert dat hier zowel het grondrecht privacy als het grondrecht eigendom even zwaar wegen. Er is geen bijzondere reden waarom dan de een meer of minder zou moeten betalen dan de ander, dus het is en blijft 50/50. Er is nog wat discussie over de exacte hoogte van het bedrag, maar daar moeten partijen samen uit zien te komen.

De drone-eigenaar krijgt verder nog wel een verbod onder dwangsom om met een drone te vliegen boven het perceel van de buren, ongeacht of die drone filmt of niet.

Arnoud