De kwijtgeraakte opzegmail

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 18 reacties

Bij webhostingtalk.nl las ik over een webhostingbedrijf dat eiste dat je per e-mail je mededeling van opzegging moest doen. Dat roept natuurlijk de vraag op: wat nou als het bedrijf vervolgens meldt de mail niet gehad te hebben? Heb je dan opgezegd of niet?

Opzeggen van een overeenkomst kan normaal op elke manier (brief, fax, mail, sms, rooksignalen) zolang je er maar voor zorgt dat de wederpartij je mededeling van opzegging ontvangt. Veel bedrijven nemen in hun algemene voorwaarden regels op over hoe zij die opzegging willen hebben, en dan ben je als wederpartij verplicht die methode te gebruiken. Bij contracten met consumenten geldt daarbij wel de beperking dat men niet méér mag eisen dan een aangetekende brief, maar bij contracten tussen bedrijven onderling mag zo’n beetje elk ritueel worden voorgeschreven.

Als een bedrijf een bepaalde opzegmanier voorschrijft, en die manier blijkt een bepaald risico te hebben dat het bericht niet aankomt, dan zou ik zeggen dat dat bedrijf daarvan de gevolgen moet dragen. Het alternatief zou namelijk zijn dat het bedrijf gewoon achterover kan leunen en claimen dat ze nooit wat gehad hebben (“sorry uw rooksignalen hebben wij nooit gezien, het was wat bewolkt hier”). Dat lijkt mij in strijd met de redelijkheid en billijkheid.

Wel moet je als wederpartij kunnen bewijzen dat je de mail verzonden hebt. Bewaar dus altijd kopieën van dergelijke mails, en cc ze als het even kan naar een extern adres (bv. je administrateur). Dat is een eenvoudige manier om wat extra bewijs te genereren.

Arnoud

Kan open source in eigendom overgaan?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 55 reacties

Gisteren verscheen in Computable een artikel over open source in de standaard inkoopvoorwaarden van het Rijk. Daarin werd ik geciteerd als:

Engelfriet vertelt dat bij softwareleveringen aan de overheid het eigendom vaak overgaat naar de overheid, zeker als het maatwerk betreft. Bij opensourceproducten kan dat echter niet.

en meteen kreeg ik wat bezorgde mails of ik nu echt bedoelde dat je het eigendom niet over kunt laten gaan bij opensourceproducten.

Nee, natuurlijk niet. Als je software schrijft, heb je daar het auteursrecht op en dat houd je ongeacht de licentie die je erop plakt. Je kunt dat auteursrecht gewoon overdragen aan wie dan ook.

Wat niet kan, is het eigendom overdragen op ándermans software. En dat is waar ik op doelde. Bij maatwerk wordt standaard geëist dat alle eigendom overgaat naar de klant. Maar opensourceleveranciers maken ook in maatwerk gebruik van open source. Je kunt dan niet het eigendom op het maatwerk overdragen, want het maatwerk is dan niet 100% van jou.

Je kunt alleen de rechten op jouw toevoegingen overdragen. Of dat zinvol is, weet ik niet: als het werk als geheel GPL is, dan maakt het niet heel veel uit of de auteursrechten bij jou of bij de klant liggen. De klant zal bij herdistributie de GPL moeten respecteren. Hij kan natuurlijk de bestaande GPL code eruit knippen, maar dat lijkt me niet zo zinvol.

Een interessante vraag is nog wel wat er gebeurt met een reeds verstrekte opensourcelicentie nadat het auteursrecht is overgegaan. Ik denk dat die gewoon in stand blijft, de nieuwe rechthebbende zal deze moeten respecteren.

Arnoud

Mijn ouders krijgen een portaal, mag dat?

Geplaatst op in Privacy, 18 reacties

Een lezer vroeg me:

Onze school (voortgezet onderwijs) is van plan om in schooljaar 2010-’11 een internetportaal te introduceren voor ouders waarop zij onze cijfers, gemiste uren en te laat-briefjes kunnen vinden. Zo kunnen ouders dus precies zien wat wij doen (of beter gezegd niet doen). Nu snap ik dat ouders dat graag willen, maar zeker in de bovenbouw heb je als leerling toch ook een eigen verantwoordelijkheid en bovendien een zekere privacy op school. Kan dit zomaar?

Ja dat kan, ten minste als je nog geen zestien bent. De Wet Bescherming Persoonsgegevens zegt dat de ouders over alles beslissen op het gebied van privacy en persoonsgegevens totdat het kind zestien is (artikel 5 Wbp). Daarna beslist het kind zelf, hoewel het me niet zou verbazen als de school de toestemming simpelweg opeist in het inschrijfformulier.

Als de ouders beslissen, moeten ze wel rekening houden met het Internationaal Verdrag Inzake de Rechten van het Kind, dat bepaalt in artikel 3:

Het belang van het kind moet voorop staan bij alle maatregelen die kinderen aangaan. De overheid moet het welzijn van alle kinderen bevorderen en houdt toezicht op alle voorzieningen voor de zorg en bescherming van kinderen.

De ouders moeten dus wel degelijk het privacybelang van het kind meewegen bij het besluit of dit wel zo wenselijk is. Ik moet zeggen dat ik aarzel bij de vraag of dit hier het geval is. Natuurlijk, als kind heb je een zekere vrijheid en moet je de ruimte hebben om een keer een baaldag te hebben. Maar als ouder moet je ook vroeg kunnen signaleren dat je kind te veel spijbelt of onvoldoendes haalt, zodat je kunt ingrijpen voordat het helemaal misgaat.

De beste kans lijkt me om dit via de leerlingenraad of (met hulp van ouders) de ouderraad aan te kaarten. Misschien zijn er ondergrenzen af te spreken – bijvoorbeeld dat pas bij 3 keer spijbelen in een maand het in het portaal verschijnt.

Arnoud

Bindt een downloadlink iemand aan een licentie?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 38 reacties

Een lezer vroeg me:

Stel, een website (persoon A) biedt software als download aan. Op de downloadpagina staat “Om een licentie te krijgen op onderstaande software, moet u 50 euro overmaken op bankrekeningnummer X.” met daaronder een directe downloadlink. Persoon B ziet die pagina en stuurt die downloadlink naar persoon C, zonder erbij te zeggen dat er eerst betaald moet worden. Persoon C klikt op de link en krijgt de software op zijn PC. Kan persoon A nu 50 euro van C verlangen?

Deze opzet is natuurlijk niet handig van persoon A. Maar goed, ‘onhandig’ is geen juridisch criterium.

Om geld te vragen, moet sprake zijn van hetzij een overeenkomst, hetzij een onrechtmatige daad. Als we afspreken dat ik iets moet betalen, dan moet ik dat betalen. En als ik iemand schade berokken, dan moet ik die schade vergoeden.

Persoon C wist niet van het aanbod van de rechthebbende, dus kan er geen sprake zijn van een overeenkomst. Wat je niet kent, kun je niet aanvaarden.

Dat kan anders worden als de software iets zegt over de licentie die C afgenomen had moeten hebben. Bijvoorbeeld met een opstartscherm waarop iets staat over “Dank u voor uw betaling” of dat verwijst naar de betaalprocedure. In zo’n geval moet C lont ruiken en kan hij de software niet zomaar in gebruik nemen.

Persoon B heeft wel een probleem, want hij verspreidt opzettelijk de link naar de downloadlocatie terwijl hij weet dat je moet betalen voor de software. Door dit te ‘vergeten’ te melden aan persoon C, handelt hij denk ik onrechtmatig jegens de rechthebbende. Er is dus een goede grond voor de rechthebbende om de 50 euro te incasseren – bij persoon B dus.

Misschien kan B nog wel betogen dat hier sprake is van eigen schuld (art. 6:101 BW) op grond waarvan de hoogte van de schadevergoeding omlaag moet.

Arnoud<br/> De foto van de CD uit de envelop is gemaakt door Wellington Grey en is beschikbaar onder de Creative Commons 3.0 BY-SA licentie.

Smileys bij internetbedreiging leiden tot vrijspraak

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 51 reacties

smiley-emoticon.pngOpmerkelijk: een bedreigende tekst wordt niet strafbaar geacht omdat er smileys bij stonden. Het Gerechtshof Amsterdam sprak half mei een minderjarige verdachte vrij om die reden (via Cops in cyberspace). Hij had minister-president Balkenende een boos bericht gestuurd, maar de smileys (en de bewoordingen) maakten dat de MP zich niet daadwerkelijk bedreigd had kunnen voelen van dit bericht.

Het arrest geeft de letterlijke tekst van de Hyveskrabbel (dat het Hof overigens een ‘jongerennetwerk’ noemt) in de tenlastelegging:

ey bolle vet zak met je kanker bolle kanker bril je gaat died bitch ik kom je halen

Ik moest vervolgens lachen om de direct daaronder staande standaardzin:

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zal het hof deze verbeterd lezen. De verdachte wordt daardoor niet in de verdediging geschaad.

De tekst “je gaat [dood] … ik kom je halen” zou je kunnen zien als een “bedreiging tegen het leven” zoals de wet dat formuleert. Maar een uiting is pas een bedreiging als de ontvanger zich ook daadwerkelijk bedreigd had moeten voelen. En dat was hier niet mogelijk: het ging immers maar om Hyveskrabbels die ook nog eens vol smileys stonden. Dat mag je niet serieus nemen.

Ook opmerkelijk vond ik nog dat het Hof het OM verwijt dat ze niet ook ‘belediging’ ten laste gelegd heeft. Die aangehaalde zin had immers prima als belediging kunnen worden gezien, en daarvoor had de verdachte dan kunnen worden veroordeeld. Maar dan moet het OM dat wel opnemen in de tenlastelegging.

Dit is bij mijn weten het eerste arrest over smileys, maar helaas staat er dan weer geen smiley in het arrest zelf.

Arnoud

De mogelijkheden van het internet beproeven

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, Uitingsvrijheid, 10 reacties

Toegang tot informatie is een grondrecht, zo bepaalt artikel 10 EVRM. Ja, de vrije meningsuiting omvat niet alleen het recht dingen te zeggen maar ook dingen te horen. Een verbod om bepaalde informatiekanalen aan te boren kan dus in strijd zijn met dat recht. En met die redenering wordt nog wel eens geprobeerd een verbod opzij te zetten om satellietschotels op te hangen aan een flat of huurhuis.

Dat gaat met wisselend succes. Dat recht om informatie te ontvangen mag namelijk worden ingeperkt als dat nodig is om belangen van anderen te beschermen. Het belang van de huisbaas of de vereniging van eigenaren om een mooi uitziend pand te houden (en geen oerwoud aan schotels) is zo’n belang. De rechter moet dan deze belangen tegen elkaar afwegen: hoe groot is het belang om televisiekanalen te ontvangen via een schotel en hoe groot is het belang om een mooi pand te behouden?

Die afweging is vaak erg afhankelijk van de specifieke situatie. In deze zaak werd bijvoorbeeld de schotel toelaatbaar geacht, omdat deze nauwelijks zichtbaar was vanaf de plek waar deze hing (“de kantonrechter heeft het hoofd in de nek moeten leggen om vanaf de straat de schotelantenne door het struweel van de bomen heen te kunnen zien”). Bovendien was een internetabonnement voor deze huurder (een bijstandsmoeder) een te grote investering.

Maar in deze zaak (via NJBlog) werd juist het argument “ga maar eens op internet” als doorslaggevend aangemerkt:

Voorts geeft artikel 10 EVRM geen recht op gratis informatie. Huurder heeft niet gesteld of aangetoond dat de kosten van de alternatieven zodanig hoog zijn dat hij deze redelijkerwijze niet kan betalen, terwijl bovendien van hem verlangd kan worden de mogelijkheden van het internet te beproeven.

Maar daar moet wel aan worden toegevoegd dat het hier ging om het ontvangen van Franse, Italiaanse en Spaanse zenders, terwijl in de andere zaak het ging om Turkse zenders. Er zijn genoeg Franse/Italiaanse/Spaanse zenders op de kabel, zodat de verhuurder sneller kan aantonen dat zijn belang zwaarder moet wegen.

Update (22 juni 2011): het Hof Arnhem vindt in een andere zaak dat een schotel wel degelijk eraf moet, omdat de huurder geen specifiek belang had aangegeven bij de zenders die hij wilde kijken. Ook stond het pand niet “in een buurt zonder enige esthetische aspiratie”. De verhuurder had daarmee een zwaarder wegend belang.

Update (1 november 2011): in nog een schotelzaak wordt het antenneverbod in strijd met artikel 10 EVRM geacht. Het vonnis benoemt de “zuiver esthetische belangen” van een antenneloos pand en de boosheid van andere bewoners dat hun antenne er wél af moest als onvoldoende om de inbreuk op het grondrecht te rechtvaardigen.

Arnoud

Nederland mag internetgokken verbieden

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 20 reacties

Nederland mag bedrijven verbieden kansspelen via het internet aan te bieden, las ik in De Pers van donderdag. In twee arresten (C 258/08 en C 203/08) maakt het Europese Hof van Justitie duidelijk dat het vergunningsbeleid van de Nederlandse staat (“alleen de Staatsloterij want dat is goed tegen gokverslaving”) door de Europese beugel kan.

Nederland heeft een erg restrictief kansspelbeleid: alleen met vergunning mag je kansspelen aanbieden, en die vergunning krijgt alleen de Staatsloterij. Met één aanbieder zou de behoefte gedekt kunnen worden, en kan er goede controle op witwassen, fraude en gokverslaving worden gehouden. Maar daarmee wordt wel het vrij verkeer van diensten gehinderd: concurrenten van Staatsloterij kunnen niet legaal opereren, en daarmee botsen onze kansspelregels met het Europese Verdrag.

Het Hof oordeelt in de Ladbrokes-zaak dat er geen sprake is van een inbreuk op dat vrij verkeer. Het is legitiem om een nationale wet te hebben die “is gericht op de beteugeling van gokverslaving en het tegengaan van fraude”. Het is dan ook toegestaan om één gokbedrijf toe te laten op de markt en geen anderen. Hiermee volgt het Hof haar arrest uit 2009 waarin voor Portugal ongeveer hetzelfde werd geoordeeld maar dan voor het staatsbedrijf. In Nederland hebben we echter geen staatsbedrijf, maar een privaat bedrijf dat onder vergunning opereert. Ook dat wordt nu acceptabel geacht. (In de Sporting Exchange wordt verder bepaald dat de wijze van toekennen van de vergunningen niet in strijd is met Europees recht.)

Wel moet de nationale rechter altijd controleren of het beleid “daadwerkelijk bijdraagt” aan het gestelde doel. En dat kan nog wel eens een leuke worden: als je zegt dat deze regel nodig is om gokverslaving tegen te gaan, kun je het dan wel maken om zo veel reclame te maken voor de Staatsloterij, Holland Casino, De Lotto en al die andere gokproducten? Oftewel, gáát het Nederlands kansspelbeleid daadwerkelijk wel gokken tegen?

Het Hof laat zich daar niet over uit, maar geeft wel een algemene overweging:

Indien mocht blijken dat het Koninkrijk der Nederlanden een beleid van sterke expansie van de kansspelen voert door de consument op buitensporige wijze te stimuleren en aan te moedigen om hieraan deel te nemen met als hoofddoel gelden in te zamelen, en dat om die reden de financiering van sociale activiteiten uit een deel van de opbrengsten van de toegestane kansspelen niet een bijkomend gunstig voordeel vormt, maar de daadwerkelijke rechtvaardiging voor het door deze lidstaat gehanteerde restrictieve beleid, moet worden geconcludeerd dat een dergelijk beleid de activiteiten met betrekking tot weddenschappen niet op samenhangende en stelselmatige wijze beperkt en dus niet geschikt is ter bereiking van de doelstelling, gokverslaving bij de consument te beteugelen.

Het ligt dus voor de hand dat onze Hoge Raad (die om dit arrest had gevraagd) nu gaat oordelen aan de hand van deze overweging. Dat kan nog interessant worden, want dit zal waarschijnlijk een diepgravend feitenonderzoek vergen. In 2008 oordeelde de Europese Commissie overigens nog dat ons beleid zeer zeker niet aan deze eis zou voldoen.

Wordt vervolgd, gok ik.

Arnoud

Noemen bestandsnaam is openbaarmaking van bestand

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 165 reacties

Ik word zelden boos, maar dit vind ik dan toch ongelofelijk(*). Gisteren bevestigde de rechtbank Den Haag haar ex parte verbod van half mei. Door toe te laten dat gebruikers bestandsnamen noemen van downloadbaar materiaal op Usenet, maakt Usenetplatform FTD de genoemde films openbaar in de zin van de Auteurswet.

Of eigenlijk, hoezo bevestigt: de rechtbank gaat nog een stapje verder. Want waar in het ex parte verbod nog werd gesproken van “mede openbaar maken”, zeg maar actief meehelpen en diensten verrichten om een ander openbaar te laten maken, houdt men het nu bij het directe “openbaar maken”. Het noemen van een bestandsnaam is dus hetzelfde als het online zetten van de .rar met de film. Eh, juist. Het zou om te lachen zijn als het niet zo treurig was.

Update (15:44) bedankt, Christiaan voor je uitgebreide analyse. Hij noemt het een “aardverschuiving” in de jurisprudentie en signaleert dat het vonnis ook voor tussenpersonen bij “legale” diensten impact kan hebben: ook die moeten volgens dit vonnis “[toestemming vragen] aan de rechthebbenden die rol te mogen vervullen”.

In het persbericht van FTD schreef ik al:

Het vonnis staat hiermee mijlenver af van de gevestigde jurisprudentie. In eerdere zaken tegen onder andere Mininova, Pirate Bay, MyP2P en ZoekMP3 werd de afgelopen tien jaar juist geoordeeld dat het publiceren van hyperlinks of torrents naar illegaal aanbod géén openbaarmaking is.

Kan iemand mij uitleggen waarom een hyperlink of torrent géén en een forumbericht met een bestansnaam wél een openbaarmaking is?

Tussen de regels door lezend lijkt het alsof de rechter het recente Newzbin-vonnis uit Engeland als handleiding heeft gebruikt. Newzbin is een NZB-zoekmachine, en op FTD kun je ook zoeken, dus dan zijn ze op één lijn te zetten en maakt FTD ook openbaar. Zoiets.

Echt zwaar frustrerend dit. FTD overweegt in hoger beroep te gaan, maar eerst even de argumenten en de feiten goed op een rijtje zetten. Hoewel, allereerst even wat stoom afblazen is nog beter. Argh.

(*) En wie nu zegt dat ik dat alleen maar vind omdat FTD mijn klant is, kan jeuk krijgen. En een permaban.

Arnoud

Ik wil mijn dossier op internet zetten, mag dat?

Geplaatst op in Uitingsvrijheid, 20 reacties

dossier-bestand-folder-mappen-papier-papieren.jpgDiverse lezers vroegen me, in allerlei variaties:

Al geruime tijd ben ik verwikkeld in een conflict met een niet nader te noemen instantie. Mijn klachten worden constant getraineerd en afgewezen om onterechte redenen, zelfs nadat ik reeds enkele rechtszaken heb gewonnen en ze gewoon moeten doen wat de rechter zegt. Nu wil ik dit graag eens onder de aandacht van het publiek brengen, dus ik ga een website bouwen en daar het hele dossier op zetten. Maar mag dat eigenlijk wel, of krijg ik dan last met bv. de privacywetgeving?

Op zich is het toegestaan om een website te bouwen (of op andere wijze te publiceren) over een bepaalde situatie. Alleen bij het publiceren van concrete dossierstukken moet je uitkijken. De privacywetgeving is het belangrijkste probleem: een brief van de wederpartij kan naam en adres van een specifieke medewerker bevatten, en publicatie daarvan is een privacyschending. Je zult dus dat soort gegevens altijd moeten anonimiseren.

Bij uitgebreidere stukken, zoals bijvoorbeeld deskundigenrapporten of adviezen van derden, krijg je mogelijk ook te maken met auteursrechten. Zo’n stuk kan bijvoorbeeld een lap tekst of een afbeelding uit een werk van een ander bevatten, en het is niet gezegd dat je dat online mag publiceren. Bij het schrijven van zulke stukken wordt vaak geen rekening gehouden met auteursrechten, omdat de auteur niet verwacht dat die stukken openbaar gemaakt worden.

Correspondentie tussen advocaten moet je ook niet zomaar openbaar maken. Er bestaat zoiets als “confraternele correspondentie”, oftewel correspondentie tussen advocaten waarmee ze proberen een zaak te schikken. Dergelijke correspondentie mag niet zomaar ‘in het geding’ worden gebracht (art. 12 en 13 van de gedragsregels voor advocaten). Een advocaat die zo’n brief zomaar aan de rechter overhandigt, handelt in strijd met die gedragsregels.

Het is niet duidelijk of dit ook geldt voor de cliënt, maar als een advocaat willens en wetens meewerkt aan zo’n publicatie door zijn cliënt dan heeft die advocaat toch wel een probleem denk ik. In het hoger beroep in de Nijntje-zaak heeft Nijntje (Mercis) mede op die grond geëist dat Mijndomein ophoudt de toegezonden stukken te publiceren.

Een vonnis of beschikking van de rechtbank mag altijd online. Dit is publieke informatie waar geen rechten op zitten. Als het vonnis niet ter zake doende namen of andere persoonsgegevens noemt, is het netjes die te anonimiseren. Procedeer je bijvoorbeeld tegen een gemeente, dan hoeft de naam van de behandelend ambtenaar niet genoemd te worden.

Arnoud

Je kind zien via internet

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 6 reacties

Met dank aan de onvolprezen RSS-feed van Jure.nl vond ik een beschikking (geen vonnis) in de categorie personen-en familierecht waarin internet een opvallende rol speelt. Het feit dat een man regelmatig met het kind van zijn partner chatte, gaf de doorslag bij de vraag of hij mede het gezag over dat kind kon krijgen.

In deze zaak ging het om het verkrijgen van gezamenlijk gezag over een kind. Dat kan volgens de wet (art. 1:253t BW) als er sprake is van “een nauwe persoonlijke betrekking tot het kind”, dat wordt uitgelegd als dat de moeder minstens drie jaar alleen het gezag had en haar partner minstens een jaar samen met de moeder voor het kind gezorgd had.

Het kind bleek echter uit huis geplaatst. Kan dan nog wel sprake zijn van “een nauwe persoonlijke betrekking”? De rechtbank overweegt van wel. Het is niet vereist dat de niet-ouder met de minderjarige in één woning verblijft, zo blijkt uit eerdere jurisprudentie.

Gebleken is dat de moeder en haar partner [naam kind 1] één keer per maand zien, dat er elke dag telefonisch contact is tussen [naam kind 1] en hen en er regelmatig via internet een chatsessie met [naam kind 1] plaatsvindt. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat aan de eisen van artikel 1:253t BW is voldaan.

Natuurlijk speelde er meer mee, maar ik vond het toch wel goed om te zien dat deze factor wordt meegenomen. Het is steeds makkelijker om langs elektronische weg met je kinderen contact te houden. Veel ouders (en verzorgers) doen dat dan ook. Ik ben blij dat de rechtspraak dat ook erkent en mede op basis daarvan beslist dat sprake is van de vereiste nauwe band.

Arnoud