Verrassing: Pirate Bay-beheerders veroordeeld

piratebay-sunk-dank-bas-taart.pngToch nog een verrassende uitspraak. In 107 pagina’s juridisch Zweeds krijgen vier Pirate Bay-beheerders een jaar cel en gezamenlijk 2,7 miljoen euro boete opgelegd. Dit na een proces dat de Piratenbaaiers niet geheel serieus leken te nemen, en waarin de eisers vele steken lieten vallen (niet-aangemelde getuigen en bewijs, stellingen die men al heel snel moest laten vallen, en noem maar op). Dat Pirate Bay dan alsnog veroordeeld wordt, verbaast me nogal.

De reden? Tsja, mijn Zweeds is nogal roestig en een Engelstalig vonnis is nergens te vinden. Dus dat valt niet mee. Google Translate heeft een hoog bork-bork-bork gehalte, maar kort gezegd: medeplichtigheid aan strafbare inbreuk op auteursrechten. Dit omdat men “behulpzaam” is bij de inbreuk door de zoekmachine en de tracker aan te bieden. Een bijzonder algemeen en vaag criterium, dat in het vonnis niet echt uitgewerkt lijkt te zijn (maar nogmaals, het is 107 pagina’s Zweeds dus ik kan er overheen gelezen hebben).

Heeft het enig praktisch gevolg? Nee. De site blijft gewoon open. Het vonnis slaat alleen op de vier beheerders – en die gaan in hoger beroep tegen dit vonnis. De Pirate Bay zelf, laat staan Bittorrent in het algemeen, is dus niet illegaal verklaard, en het heeft al helemaal geen gevolg voor Nederlandse torrentzoekmachines of trackers.

Wordt vervolgd, en nee dat was geen woordspeling.

Arnoud

Naaktfotodief Manon Thomas krijgt taakstraf

manon-thomas-filmpjes-schending-publicatie.pngDe man die anderhalf jaar geleden naaktfoto’s van Manon Thomas verspreidde, is donderdag door de rechtbank in Leeuwarden veroordeeld tot een taakstraf van 180 uur en een maand voorwaardelijke gevangenisstraf. Dat meldde nu.nl, dat overigens in april zelf op de vingers getikt werd door de Raad van de Journalistiek voor het linken naar de foto’s. Door het verspreiden van de foto’s en een filmpje heeft hij Thomas beledigd en bovendien opzettelijk inbreuk gemaakt op het auteursrecht van Thomas’ partner die het materiaal maakte.

Het stuk auteursrecht lijkt me duidelijk: zonder toestemming andermans foto’s of films verspreiden is inbreuk. De kwestie van de belediging ligt ingewikkelder. Beledig je iemand door een naaktfoto te bpuliceren?

Het publiceren van het filmpje merkte de rechtbank in het vonnis aan als een aantasting van de eer en goede naam van Manon Thomas. Daarbij deed het er niet toe dat de film zonder commentaar werd verspreid, zoals de verdachte had betoogd. Die vond dat iets pas belediging kan zijn als je een mening uit, het tonen van een filmpje zou slechts een feit zijn zonder kwalificatie. Maar nee:

De rechtbank is van oordeel dat door het plaatsen van bovengenoemd filmpje op het internet verdachte inbreuk heeft gemaakt op aangeefsters recht op onaantastbaarheid van haar lichaam en het respect waarop iemand als mens, als zedelijk wezen, aanspraak mag maken. Derhalve is aangeefster in een ongunstig daglicht gesteld en in haar eer en goede naam gekrenkt.

Een dik jaar geleden werd het verspreiden van naaktfoto’s van je ex nog als smaad (smaadschrift) aangemerkt, op ongeveer dezelfde gronden. Het verschil tussen smaad en belediging is, kort gezegd, dat het bij smaad om een beschuldiging van een concreet feit gaat. “Je bent een dief” is dus smaad, “je bent een eikel” is een belediging (tenzij je vindt dat iemand werkelijk de vrucht van een eikenboom is). Bij dat vonnis werd niet specifiek gemotiveerd welk feit het nu zou zijn.

Ik gebruik deze gebeurtenis wel eens in presentaties over privacy en internetrecht. Wat mij daarbij opvalt, is dat mensen hierbij toch vaak zeggen dat Thomas toch wel een zekere eigen schuld heeft: had ze die foto’s maar niet moeten laten maken “als bekende Nederlander”. Maar als ik de casus verplaats naar henzelf, dan wordt het ineens een heel ander verhaal. Enig idee waarom dat zou zijn? Het stelen van een foto van een BN’er is toch net zo erg als het stelen van een foto van een Onbekende Nederlander?

Update: zie het hoger beroep.

Arnoud

Hyves kletst in reactie op Peter Pan-onderzoek over communitysites

Tsja, wat moet ik hier nou weer mee? Uit ons onderzoek over auteursrechtclaims bij communitysites bleek onder andere dat Hyves het profiel van “Chris”, onze Peter Pan-blogger, meteen verwijderde na de klacht van de fictieve jurist van de eveneens fictieve Peter Pan Heritage Foundation. Hyves-baas Raymond Spanjar reageerde bij Marketingfacts, en Yme Bosma van Hyves reageerde op zijn blog Ymerce.

Naast het punt dat we geen reactie hebben gevraagd alvorens over het onderzoek te publiceren, viel me op dat er ineens hard gehamerd werd op het feit dat het profiel van Chris nep zou zijn (en dat Hyves met SOLV werkt). En dat viel me op omdat het in tegenspraak is met wat Hyves meldde ten tijde van de verwijdering.

Eerst Spanjar bij Marketingfacts:

@all: Normaliter kijken wij erg nauwkeurig naar dit soort claims, in samenwerking met SOLV, de specialist voor recht & nieuwe media. In dit geval betrof het echter een profiel met 0 vrienden van een niet bestaand persoon, en is daarom besloten om niet een tijdrovende procedure te starten. Dat betreuren wij natuurlijk, maar het is geen representatief voorbeeld en geeft de normale gang van zaken helaas niet goed weer.

Waarom je een claim eerder moet geloven omdat de gebruiker 0 vrienden heeft, snap ik niet helemaal. Maar goed, daar gaat het even niet om – de gebruiker was fake, en zoals Yme Bosma schrijft:

Het betreffende net aangemaakte profiel voldeed uberhaupt al niet aan de Hyves voorwaarden want het was geen echt persoon.

Natuurlijk was “Chris” geen echt persoon, maar hoe kon Hyves dat weten ten tijde van de verwijdering?

Dat was dan ook niet de reden die Hyves opgaf toen het profiel werd opgeheven. De mail met motivatie staat in ons rapport, pagina 22:

Na een sommering van de advocaat van de Peter Pan Heritage Foundation Ltd. (gevestigd te Londen, Verenigd Koninkrijk) hebben wij je profiel moeten deleten. Op de blogs die je geplaatst hebt, rust auteursrecht. Daarom is het niet toegestaan om deze zomaar te plaatsen.

Niks “je profiel was fake” of “je bent toch al een loser zonder vrienden”, nee: “na een sommering van de advocaat”. Ik kan daar toch echt maar één ding van maken, en dat is dat men de klacht ontving en op basis daarvan besloot het profiel op te heffen. Niks eigen gedocumenteerde procedure; klik weg.

Yme Bosma reageerde op zijn blog nog:

Arnoud, in theorie heb je vast gelijk, maar het was in dit geval toch wel overduidelijk dat het niet klopte. Een nieuw profiel, 0 vrienden en een brief van een advocaat”.

Dat “overduidelijk” was dat er “iets niet klopte” aan het profiel, kan ik niet uit de melding van Hyves halen. Waarom dan niet gewoon gezegd, je profiel schond de voorwaarden want het was fake? En als men het wel doorhad maar het spelletje mee wilde spelen, waarom dan niet stoer voor de Hyver gaan staan?

Nee, wat hier niet klopt is de reactie van Hyves. Zeg gewoon, “oeps, foutje bedankt” in plaats van te gaan draaien over de redenen van verwijdering.

Update (13:01) bij Emerce geeft Spanjar aan het toch positief op te pakken:

Engelfriet wil andere bedrijven meegeven de werkwijze van YouTube ook in te voeren: “Ik denk dat het goed is om een drempel op te werpen voor een klacht ingediend kan worden. Dat voorkomt misbruik. Spanjar is het met hem eens: “Het is natuurlijk zo dat wanneer iemand ten onrechte een claim indient, dat de aanvrager ook de verantwoordelijkheid moet dragen. We zullen kijken naar het advies dat Engelfriet op dit gebied geeft.”

En zo ben ik ook weer tevreden 🙂

Arnoud

Communitysites geven te gemakkelijk toe bij auteursrechtclaims

Communitysites zoals Hyves, Web-log en Myspace geven veel te makkelijk toe aan claims van derden over inbreuk op auteursrechten. Zonder enig overleg met de gebruiker of zelfs maar controle van de juistheid van de claim verwijderen de beheerders materiaal waarover geklaagd wordt. Dat blijkt uit een onderzoek (PDF) onder de zeven belangrijkste communitysites dat (mijn) juridisch adviesbureau ICTRecht in maart en april 2009 heeft uitgevoerd. Ook te lezen op Nu.nl.

Zie het persbericht op de ICTRecht blog voor alle details; hieronder een samenvatting.

We plaatsten het Peter Pan-verhaal ‘The Little White Bird‘, waarvan de auteursrechten vervallen waren, op weblogs en profielpagina’s aangemaakt bij communitysites Web-log.nl, punt.nl, Netlog.com, Hyves.nl, WaarBenJij.Nu, Blogger.com en Myspace.com. Vervolgens stuurden we een sommatie namens de fictieve ‘Peter Pan Heritage Foundation’ om verwijdering van deze berichten te eisen.

Vrijwel alle sites, inclusief marktleider Hyves, reageerden direct door het bericht, of zelfs de gehele weblog of profiel, te verwijderen. Het eigen beleid over dergelijke klachten werd niet gevolgd. Klachten van de houder van de weblog/profiel mochten niet baten: er was een claim over auteursrecht, dus de pagina moest weg. “Auteursrecht kan niet zomaar vervallen lijkt me”, aldus een helpdeskmedewerker. Alleen Blogger.com en Punt.nl verwijderden het materiaal niet, om procedurele redenen.

Notice en takedown is een leuk idee, maar in de praktijk blijkt het veel te makkelijk voor een zogenaamde rechthebbende om van alles weg te krijgen. Ik vind dat bijzonder ernstig. Het laat maar weer eens zien hoe makkelijk rechthebbenden het hebben en hoe weinig tegengas ze krijgen. Tussenpersonen zoals providers of hosters van communitysites zouden meer op moeten komen voor de belangen van hun gebruikers, ook als die mogelijk rechten schenden.

(Uiteraard waren we geïnspireerd door het Multatuli-project van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom uit 2004.)

Arnoud

Imiteren van je concurrent, hoe ver mag je gaan? (bij Netters.nl)_

Productfoto’s en -tekst overnemen van je concurrent, mag dat, schreef ik in juni vorig jaar naar aanleiding van een rechtszaak tussen reformwebwinkels De Roode Roos en De Rooij. Nu is er een bodemvonnis (via Boek9.nl) dat een en ander bevestigt. Naar aanleiding hiervan schreef ik een artikel bij webbouwersgemeenschap Netters:

Het sleutelwoord voor een goede site is en blijft goede content. Veel mensen hier bouwen webwinkels voor allerlei artikelen. Wat is dan goede content? Inderdaad, productomschrijvingen, fotootjes en een goede categorie/tagstructuur zodat mensen je producten kunnen vinden en je goed gevonden wordt op de producttermen. Maar ga je dat voor elke winkel opnieuw schrijven? Zeg eens eerlijk, wie hier heeft er nog nooit een producttekstje of foto geleend van de concurrent?

Lees verder in Imiteren van je concurrent, hoe ver mag je gaan? bij Netters.nl.

En ook voor u de vraag: wat vinden jullie van de twee websites? (De Roode Roos en De Rooij). Webwinkels van dertien-in-een-dozijn? Of zit er bij De Roode Roos toch echt wel iets bijzonders?

Arnoud

Mag ik code snippets overnemen?

snippets.pngEen meelezende programmeur vroeg me:

Ik heb een hash implementatie gemaakt in C++. Daarbij heb ik een hash functie gebruikt die ik op wikipedia heb gevonden. Maar mag dat wel zomaar?

Dit soort vraag krijg ik wel vaker. Het gaat dan vaak over snippets, korte stukjes code die her en der op internet te vinden zijn en vaak makkelijk te hergebruiken zijn in je eigen software. Zo ook hier:

ub4 one_at_a_time(char *key, ub4 len) { 
  ub4 hash, i; 
  for (hash=0, i=0; i < len; ++i) { 
    hash  = key[i]; 
    hash  = (hash <<  10); 
    hash ^= (hash >> 6); 
  } 
  hash  = (hash << 3); 
  hash ^= (hash >> 11); 
  hash  = (hash << 15); 
  return (hash & mask); 
} 

Zit hier nu auteursrecht op? Dat lijkt me niet. Voor auteursrecht moet sprake zijn van een creatief werk, een werk waar het stempel van de maker uit te herkennen is. En dat gaat hier niet op. De code is niets meer dan een rechtstreekse implementatie van een eenvoudig hash-algoritme. Daar is niets creatiefs aan. Alle gemaakte programmeerkeuzes zijn functioneel en technisch ingegeven. Dus nee, ik zie hier geen auteursrecht op zitten.

Andere meelezende programmeurs: vinden jullie van wel? Is dit gebruik van bitwise operators creatief en origineel?

Arnoud<br/> (Mijn overname hierboven is trouwens één van die weinige situaties waarin citaatrecht voor software te claimen valt.)

Werknemers mogen geen iPod meer op

ipod-koptelefoontje-mp3-speler.pngNee, dit gaat niet over arbowetgeving, maar over auteursrecht. In een recent vonnis (via Boek9.nl) bepaalde de voorzieningenrechter namelijk dat je als bedrijf rechten moet afdragen aan de Buma wanneer je werknemers i-Pods op hebben. Ja, echt:

4.3. De voorzieningenrechter is van oordeel dat uit het feit dat medewerkers van Suplacon tijdens werktijd naar muziek mogen luisteren, zelfs middels een i-Pod of mobiele telefoon, volgt dat Suplacon een bedrijfsbelang heeft dat zijn medewerkers naar muziek kunnen luisteren. Immers, tevreden werknemers werken harder. Er is dan ook sprake van een openbaarmaking van muziek in de zin van artikel 12 van de Auteurswet. Suplacon maakt inbreuk op de door Buma geëxploiteerde auteursrechten en handelt dus onrechtmatig jegens haar. Het gevorderde verbod is naar het oordeel van de voorzieningenrechter toewijsbaar. Tevens is de gevorderde schadevergoeding, tegen de hoogte waarvan geen bezwaar is gemaakt, toewijsbaar.

W. T. F.

(Sorry voor het taalgebruik, maar dit is te absurd voor woorden.)

Arnoud

Creative Commons met een plusje

creative-commons-commercial-license-button.pngZou er iets in het water hebben gezeten deze week of zo? Niet alleen komt er een OpenDatabaseLicense maar ook de Creative Commons-jongens hebben weer eens wat nieuws bedacht: CCPlus. CCPlus is geen licentie, maar een afspraak hoe je extra afspraken aan een Creative Commons licentie kunt hangen. CC met een plusje dus.

Waarom zou je dat willen? Nou, er zijn een hoop mensen die één van de beperkte Creative Commons licenties kiezen, met name door commercieel gebruik te beperken. Het idee daarachter is dat je dan een aparte licentie voor commercieel gebruik kunt verkopen aan mensen die je werk commercieel willen inzetten. En met de CCPlus-constructie kun je dat dan geautomatiseerd doen. Tenminste, daarmee kun je een browser geautomatiseerd laten ontdekken met welke hyperlink je bij die aparte licentie uit kunt komen.

CCPlus komt namelijk neer op het volgende:

Permissions beyond the scope of this license may be available at <a xmlns:cc="http://creativecommons.org/ns#" rel="cc:morePermissions" href="http://somecompany.com/revenue_sharing_agreement">somecompany.com</a>.

Dat ‘rel=cc:morePermissions’ biedt een browser (of <a href=”http://wiki.creativecommons.org/MozCC->plugin zoals MozCC) de mogelijkheid om die hyperlink te herkennen als zijnde de plek waar de pluslicentie te vinden is. De opzet van de pluslicentie zelf is (nog?) niet gestandaardiseerd, er moet tenslotte wel werk overblijven voor al die juristen nietwaar.

Ik snap waarom men het doet, maar een goed idee vind ik het niet. Het blijft het beeld bevestigen dat Creative Commons eigenlijk maar een speeltje is, iets dat je gebruikt voor je gratis lokkertjes op je site. Als het serieus wordt, dan is er kennelijk toch meer nodig. En dat vind ik de verkeerde boodschap voor Creative Commons om uit te dragen.

(Bedankt, Marco!)

Arnoud

OpenStreetMap gaat naar OpenDatabaseLicense

openstreetmap-logo.pngAlweer een nieuwe open source licentie. Deze keer niet voor software, en ook niet voor teksten of foto’s, maar voor kaartmateriaal. Het OpenStreetMap-project gebruikte al jaren een Creative Commonslicentie maar omdat die in de praktijk toch wat onduidelijk bleek voor de geografische gegevens, heeft men nu een nieuwe licentie ontworpen (via LWN; bedankt Armijn). Op zich een goed idee, maar het is duidelijk nog een bètatekst.

Waarom nu een nieuwe licentie? Creative Commons en ook de open source softwarelicenties zijn geschreven voor auteursrechtelijk beschermde werken. Het is niet bepaald een uitgemaakte zaak dat op een databank met kaartgegevens als zodanig ook auteursrecht rust. Alleen dat al maakt het wat onhandig om een auteursrechtlicentie in te zetten om mensen de kaartdata te laten gebruiken. Er zit wel een databankrecht op die verzameling, maar de CC-licenties zeggen niets over een licentie onder databankenrecht.

Ook had men gekozen voor de ‘Share-Alike’ licentie, die vereist dat afgeleide werken ook weer gedeeld moeten worden onder dezelfde Creative Commonslicentie. Maar wat is nu een afgeleid werk van een kaartendatabank? Een aangepaste kaartendatabank, oké, maar ook elke kaart die je ermee maakt? Of ook alle software die die kaart inzet om bijvoorbeeld een navigatiedienst te leveren?

Vanwege al deze onduidelijkheden heeft het OSM-project besloten toch maar een eigen licentie op te stellen. Deze is generiek opgezet en bedoeld voor elke databank die à la logiciel libre aangeboden wordt. De OpenDatabaseLicense verleent expliciet rechten onder auteursrecht en/of databankenrechten voor gebruik van de databank. Men blijft wel in de spirit van de ShareAlike-bepaling door de eis dat afgeleide databanken onder dezelfde licentie geplaatst moeten worden. Wie de data in een grotere databank (een verzamelwerk) verwerkt, moet deze eis alleen naleven voor het OSM-gedeelte van die grotere databank.

Nieuw is de bepaling over wat men maar Produced Works heeft genoemd: werken die het resultaat zijn van gebruik van de databank, bijvoorbeeld door er tekst of afbeeldingen mee te genereren, al dan niet in combinatie met andere bronnen. Denk aan het maken van een kaart of het uitrekenen van een routebeschrijving. Dit mag, mits de maker van zulke Produced Works (“voortbrengsels” lijkt me wel een aardige vertaling) maar netjes een bronvermelding geeft. Het voortbrengsel valt niet onder de ShareAlike-verplichting.

De intentie is duidelijk, maar een en ander kan nog wel wat scherper. Zo lijkt het mij dat een voortbrengsel in de vorm van een kaart of routebeschrijving wel te zien is als een afgeleid werk van de kaartgegevens. Dit is niet de bedoeling, maar dat zou men er dan even expliciet bij moeten zetten. Je weet immers nooit met die conservatieve bedrijfsjuristen die straks deze licentie moeten evalueren voor hun werkgevers.

Waar ik heel erg over twijfel, is of je op grond van je databankenrecht wel kunt optreden tegen iemand die je databank gebruikt om een kaart mee te genereren. De Databankenwet spreekt van “hergebruiken”, maar de definitie daarvan lijkt alleen over de databank zelf te gaan. Is het maken van een kaart een vorm van hergebruiken van een databank met locatiegegevens?

Opmerkelijk is nog dat men expliciet opmerkt dat de licentie een contract is. Met name bij Amerikanen is dit altijd een leuk punt van discussie (is een licentie per definitie een contract?), en ik vermoed dat de meer Europees geörienteerde juristen die discussie buiten de deur wensten te houden.

Al met al een goed idee, en ik ga eens kijken of ik ergens een plekje kan vinden om mijn commentaar te kunnen deponeren.

Arnoud

Wanneer mag je privéberichten op forums lezen?

phpbb-private-message-pb-bericht-inbox.pngEen lezer wees me op een paar interessante discussies bij het phpBB-forum over het lezen van privéberichten van forumgebruikers. Een beheerder had een modificatie geïnstalleerd door hij alle pb’s van gebruikers kon lezen, en vroeg zich af of dat wel legaal zou zijn. Iemand anders legde de vraag voor aan het College Bescherming Persoonsgegevens, en dat adviseerde van niet (hoi Pascal). De discussie verderop gaat over de vraag of je het zo zou kunnen regelen dat het wel mag, en dat is natuurlijk een hele interessante.

Het CBP wijst terecht op artikel 273d Strafrecht, dat het wederrechtelijk kennisnemen van privécommunicatie van gebruikers van je systeem verbiedt. Hoewel er geen briefgeheim op elektronische communicatie zit, is het dus nog steeds strafbaar om zomaar berichten te lezen die niet voor jou bestemd zijn. ‘Zomaar’, want er zijn situaties denkbaar waarin het wel mag. Stel het forum werkt niet meer goed door veel te grote (of rare codes bevattende) privéberichten, dan mag de beheerder die lezen als dat nodig is om het probleem te verhelpen.

Of heel simpel: als de verzender of ontvanger van het bericht hem daar toestemming voor geven. Want als je toestemming hebt, is geen sprake meer van ‘wederrechtelijk’ kennisnemen van privécommunicatie.

De makkelijke oplossing lijkt dus: zet in je forumreglement “Het beheer behoudt zich het recht voor elk privébericht te mogen lezen, ongeacht reden of aanleiding, zonder gebruikers daarover te hoeven informeren.” Nu staan er wel meer gekke dingen in de standaard phpBB-voorwaarden, maar: kan dit?

Op zich kan het wel, maar het zal wel expliciet moeten worden gevraagd. Iets verstoppen in je gebruiksvoorwaarden of privacyreglement is niet expliciet genoeg. Ik zou zeggen dat je dit echt bij het scherm moet zetten waar mensen privéberichten schrijven.

Verder vraag ik me af of je zonder enige reden van die toestemming gebruik kunt maken. Als er een vermoeden is van misbruik, bijvoorbeeld klachten over pesten of lastigvallen via pb’s, lijkt het me wel verdedigbaar (hoewel ze daar bij Fok! anders over dachten). Maar gewoon omdat je je verveelt op zondagmiddag privéberichten gaan lezen lijkt me niet kunnen, ook niet als mensen bij het lid worden toestemming moesten geven. Jullie wel?

Arnoud