Mag je op Youtube nog zoeken naar full movies?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 50 reacties

Een lezer vroeg me:

Is het legaal om op YouTube te kijken naar een film, als ik die zoek met de opdracht “filmtitel full movie”? Ik kan immers niet nagaan of die film legaal op Youtube staat. En wat als Youtube me die film als suggestie aandraagt wanneer ik zelf gewoon zoek op alleen de titel?

Sinds het downloadverbod is het natuurlijk zo dat je geen films uit illegale bron mag bekijken, ook niet via streamen. Een nog onopgehelderd punt is wanneer een bron als illegaal geldt: hoe makkelijk kenbaar moet dat zijn voor de bezoeker?

Specifiek bij Youtube vind ik dat een terechte vraag. Hoewel er natuurlijk veel materiaal op staat in strijd met auteursrechten, publiceren ook steeds meer media er zelf legaal hun content. Enkel zoeken op een film- of serietitel zou ik dus te weinig vinden om te zeggen dat je moest weten dat sprake is van inbreuk. Toevoegingen zoals “dvdrip” of “full movie” vind ik twijfelachtiger, omdat die termen normaal alleen voorkomen op niet geheel legale sites.

Uit het Sanoma-arrest weten we dat het ook auteursrechtinbreuk is om welbewust (je wist of moest weten) te linken naar inbreukmakende content. Daarbij werd een onderscheid gemaakt tussen bedrijven en particulieren. Kort gezegd hebben bedrijven een onderzoeksplicht, maar particulieren niet.

Ik zou die lijn willen doortrekken naar ook dit soort situaties. Als particulier zou dan geen a priori aanname gelden dat je wist of moest weten dat het illegaal is waar je naar keek, tenzij er concrete omstandigheden zijn waaruit blijkt dat je het wél moest weten. En vanuit die regel is het kijken van Youtube-films dan ook in principe legaal, tenzij je aan de publicatie meteen ziet dat die daar niet legaal staat.

Hoe zouden jullie nagaan of een film of serie op Youtube legaal gepubliceerd is?

Arnoud

‘Overheid kan nepnieuws op digitale platformen aanpakken’

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 37 reacties

De overheid kan verschillende maatregelen nemen om te voorkomen dat digitale platforms als Facebook, Google en Amazon misleidende informatie doorgeven. Dat meldde Nu.nl op gezag van een CPB-rapport dat waarschuwt tegen de snelle groei en steeds kleiner wordende transparantie van deze platformaanbieders. Met name de aanbeveling voor een vergunningenstelsel springt in het oog.

Digitale platforms brengen substantiële voordelen voor consumenten en bedrijven door op te treden als makelaar voor uiteenlopende diensten en producten, zo opent het rapport enigszins plichtmatig. Maar vanaf daar gaat het alleen nog over de nadelen: er wordt steeds meer misleidende en foute informatie doorgegeven, politieke propaganda is niet te herkennen, en ga zo maar door. En daar moet iets tegen gebeuren, een vergunning is iets dus er moet een vergunning komen.

De ontvangst van dit rapport was vast iets anders geweest als het pleitte voor een vergunningsstelsel voor kranten of televisieprogramma’s. Want ik kan er niets anders uit halen dan dat dit het plan is. Strekking van de vergunning is dat je kwalitatief slechte publicaties (misleidend, fakenieuws, propaganda) moet weren, en ik ben heel benieuwd hoe je dat rechtbreit binnen de vrijheid van meningsuiting. Bovendien moet dit vanuit Europa worden gedaan, want al sinds 2000 geldt dat EU-lidstaten geen eigen regels mogen stellen aan “diensten van de informatiemaatschappij” waar dit soort platforms onder vallen.

Markeren van kwestieuze informatie, mét filteroptie voor de consument, lijkt mij een betere suggestie. Helemaal als de overheid dan ook limitatief opsomt waar je op moet scannen, om zo te voorkomen dat men zelf vanuit angst al te veel gaat blokkeren. Daar zie ik wel wat in.

Een creatieve is de regel dat politieke reclame niet mag verschillen bij verschillende burgers. Die snap ik niet, ook niet na het voorbeeld:

Nu kunnen politieke partijen naar de ene burger toe adverteren dat zij, bijvoorbeeld, de belasting voor hoge inkomens gaan verlagen, terwijl zij aan een andere burger toezeggen dat juist de belasting voor lage inkomens omlaag gaat.

Ik zie eerlijk gezegd niet wat er mis is met deze advertenties? Ze spreken elkaar niet tegen en beantwoorden een vraag van een doelgroep. En ik zie nu ook al lange tijd doelgroepadvertenties, denk aan boodschappen in vaktijdschriften versus abris langs de weg. Volgens mij is veel belangrijker dat politieke reclame direct herkenbaar moet zijn, en aan dezelfde eisen moet voldoen als commerciële als het gaat over toezeggingen en informatie.

Arnoud

Kan mijn werk me verplichten een Uber-account te nemen?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 35 reacties

Een lezer vroeg me:

Voor mijn werk (een klein ICT-bedrijf, paar jaar oud) moet ik regelmatig naar klanten. Nu heeft de directie gemeld dat we dit via Uber moeten gaan doen om de kosten te drukken. Iedereen moet nu een account bij dat bedrijf nemen, en de kosten mag je wekelijks declareren. Ik ben het hier principieel niet mee eens, mede gezien dat mega-datalek recent. Kan ik hier iets tegen doen?

Een werkgever heeft in principe het recht om te bepalen hoe het werk wordt uitgevoerd. Daaronder valt ook hoe jij bij externe locaties zoals klanten komt. Neem maar een taxi, zoek de goedkoopste ov-optie of declareer eigen vervoer, het is zijn vrije keuze. Wil hij alleen taxi’s van bedrijf X, dan heb je je daarnaar te schikken. Op zich is Uber een legaal taxibedrijf (de UberX dienst dus, met chauffeurs met vergunning) dus als je mensen daarin wilt vervoeren dan is dat prima.

De wijze van uitvoering gaat hier alleen een tikje mis. Wanneer mensen voor hun werk met een Uber moeten reizen, sluiten ze de vervoersovereenkomst bedrijfsmatig. Het is dus het bedrijf dat de Uber bestelt en de mensen vervoert. Dat je dat privé even voorschiet is een bijkomstigheid; het is en blijft een zakelijk contract. Het doet dan raar aan dat je privé een account zou moeten nemen daar. Beter was geweest om een corporate account te nemen.

Helemaal lastig is het hier omdat Uber als bedrijf het met de privacy niet zo nauw neemt, getuige dat datalek en vele andere incidenten die de privacy raken. Het voelt dan bepaald onprettig om verplicht als werknemer zaken te doen met zo’n bedrijf, zelfs als het met een corporate account zou gebeuren zo stel ik me voor.

Juridisch vind ik het moeilijk een argument te bedenken: Uber is in Nederland nooit veroordeeld of beboet voor privacykwesties, dus hoe onderbouw je dan dat je écht niet wilt samenwerken met deze organisatie? Je kunt natuurlijk altijd inzetten op goed werkgeverschap, een veilige werkomgeving met respect voor privacy. Bij grotere bedrijven werkt het nog wel eens om te schermen met hun gedragscode Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.

Arnoud

Duh, natuurlijk is iemands OV-saldo in kunnen zien een datalek

Geplaatst op in Privacy, 54 reacties

Via de website van de ov-chipkaart is eenvoudig te checken wat het saldo is van een willekeurige ov-chipkaart, las ik op de blog van Loran Kloeze. De saldochecker van Trans Link Systems blijkt te werken zonder ingelogd te zijn, enkel door invullen van een kaartnummer krijg je het huidige saldo op die kaart te zien. De vraag is dan, is dat een datalek? Het antwoord is, eh, nee dat is geen vraag dat spreekt voor zich. Toch?

De saldochecker is een simpel en op zich handig tooltje waarmee je je saldo kunt checken. Bij een anonieme kaart kan ik me voorstellen dat je dit als feature aanbiedt, maar bij een persoonsgebonden kaart klopt het volgens mij niet dat er buiten het account om persoonlijke informatie te achterhalen is.

En ja, het saldo op je persoonsgebonden kaart is een persoonsgegeven. Die kaart staat op naam en dus zijn alle gegevens die met de kaart samenhangen persoonsgegevens, geen twijfel over mogelijk. Dat het niet triviaal is om naam en adres van de kaarthouder te achterhalen, doet daarbij niet ter zake. Die link is er, dus zijn het persoonsgegevens.

Helemaal als je de update van Kloeze leest: ook je geboortedatum is te achterhalen zonder inlog, wanneer je via de webshop van de NS iets koopt, geeft TLS je geboortedatum door enkel op basis van een OV-chipkaartnummer.

TLS zegt hierover:

Goed gezien, geen authenticatie. Saldo inzichtelijk, dit is een grote wens van vele reizigers. Wekelijks meer dan 30.000 raadplegingen. Probeer het uit! ^MdeG

Ik denk niet dat ze bedoelen dat het een grote wens van veel reizigers is om elkaars saldo in te zien. Maar het is en blijft een datalek, je bent eenvoudigweg niet bevoegd om andermans saldo in te zien dus daar moet een authenticatiestap tussen.

Arnoud

Winkeliers mogen luxeartikelen niet op Amazon verkopen

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 7 reacties

Fabrikanten van luxeartikelen mogen winkeliers verbieden om die producten ook aan te bieden op Amazon en andere online marktplaatsen. Dat meldde het FD vorige week. Cosmeticaproducent Coty Duitsland had een winkel gedagvaard wegens verkoop op Amazon van hun producten. De zaak liep op tot het Hof van Justitie, dat op 6 december bevestigde dat dit mocht. Daarop kreeg ik veel vragen, of nu wederverkoop op die platforms volledig verboden zou gaan worden. Nou nee: een belangrijke nuance die veel nieuws hierover mist, is dat het moet gaan om officiële wederverkopers van de luxeproducten.

Al decennia geldt in Europa het vrij verkeer van goederen. Wie een product legaal op de Europese markt verwerft, mag dat doorverkopen en de merkhouder of fabrikant kan dat niet verbieden en er zelfs geen eisen aan stellen. Dus een wederverkoper verbieden je merk te gebruiken of hem het recht ontzeggen een restpartij op Marktplaats.nl te zetten is gewoon niet mogelijk.

Nu is een merkhouder of fabrikant natuurlijk niet verplicht om aan je te leveren, dus het is mogelijk om met verkoopcontracten een gesloten distributiesysteem op te tuigen. In die contracten staat dan waar je wél mag verkopen en op welke manier, waarbij het dan op papier mogelijk is om te zeggen “alleen in de winkel” of “niet op grote online marktplaatsen”. Omdat dit interfereert met dat beginsel van het vrije verkeer, zitten daar dan wel weer strenge regels op.

In deze zaak speelde precies die situatie. Het merk Cozy verkoopt luxe cosmetica en had contractueel de distributie dichtgetimmerd, waarbij onder meer de eis gold dat elk verkooppunt goedgekeurd moest zijn en dat

de depositair het recht [heeft] de producten via internet aan te bieden en te verkopen. Voorwaarde is echter dat de internetactiviteiten van de depositair als ‚elektronische etalage’ van de erkende winkel plaatsvinden en dat het luxekarakter van de producten onaangetast blijft.

De wederverkoper stapte naar de rechter met de stelling dat hiermee het vrij verkeer van goederen werd aangetast en de vrije mededinging werd gehinderd. Al eerder was uitgemaakt dat een selectief distributiestelsel in principe mag, wanneer de wederverkopers worden gekozen op grond van objectieve, uniforme criteria en wanneer het passend is voor die producten (bijvoorbeeld wanneer de luxe-uitstraling een essentieel onderdeel is van het product, hetgeen bij cosmetica natuurlijk voor 99% de prijs bepaalt). De nieuwe vraag was dus, mag bij zo’n distributiestelsel dan ook verkoop via internet worden verboden?

Omdat het hier gaat om een luxeproduct waarbij een duidelijke specifieke uitstraling werd gezocht, mag de fabrikant/merkhouder die uitstraling ook verlangen bij verkoop via internet. Ze mag dus bijvoorbeeld eisen stellen aan hoe de webshop eruit mag zien.

Bij platforms van derden (zoals Amazon dus) ligt dat wat moeilijker. Die hebben hun eigen uitstraling en daar is als winkelier weinig aan te doen. Is dat genoeg om te zeggen dat handel op die platforms niet mag, omdat laten we zeggen de luxe-uitstraling een tikje minder is? Ja, aldus het Hof, omdat 90% van dit soort selectieve handel via de fysieke winkel en/of webwinkel van de winkeliers gaat en niet via deze platforms:

zoals blijkt uit [onderzoek van de Europese Commissie zijn het] de eigen webshops van de wederverkopers, die door meer dan 90 % van de ondervraagde wederverkopers worden gebruikt, ondanks de toenemende betekenis van platforms van derden bij het op de markt brengen van producten door wederverkopers, het voornaamste distributiekanaal in het kader van de distributie op internet vormen.

Wanneer die grote platforms dus én een lage uitstraling hebben én slechts een marginaal kanaal vormen, dan is het geen wezenlijke inperking van de handelsvrijheid om verkoop via die platforms te verhinderen. Ja, dat is een cirkelredenering. Maar in theorie zou een winkelier dus kunnen onderhandelen dat hij wél op die manier mag verkopen, en na verloop van tijd zou daarmee de platformverkoop belangrijker kunnen worden.

Arnoud

Hoe AI een rol kan spelen in juridische besluitvorming

Geplaatst op in Innovatie, 9 reacties

De rol van AI voor juridische toepassingen is snel aan het groeien. Steeds meer diensten onderzoeken de mogelijkheden om kunstmatige intelligentie adviezen te laten geven of zelfs juridische besluiten te nemen. Welke mogelijkheden zijn daar voor organisaties zoals overheden, verzekeraars of keurende instanties om hun organisatie efficiënter te laten werken? En welke juridische risico’s zitten daaraan?

Een eerste, simpele mogelijkheid is een AI in te zetten als een aparte pre-check: mensen kunnen hun aanvraag of verzoek door een AI laten bekijken, die dan zijn bevindingen geeft. Dit verandert niets aan het eigenlijke traject en is vergelijkbaar met even informeel een medewerker bellen met de vraag of je aanvraag in principe akkoord is. Het zal schelen in de kansloze aanvragen en je kunt mensen tips geven om een aanvraag sterker te maken.

Meer winst krijg je als organisatie door de AI als eerste filter in te zetten. De aanvraag of het verzoek wordt dan eerst door de AI bekeken, en de bevindingen worden dan aan de behandelend medewerker verstrekt. Deze kan dan bijvoorbeeld zien of er afwijkingen op de normaal zijn, of welke onderdelen speciale aandacht nodig hebben. Dat verkleint de doorlooptijd, want een aanvraag waar de AI niets bijzonders aan ziet, kan dan eenvoudiger worden toegewezen. Een risico is natuurlijk dat de AI iets mist en de mens daar niet meer naar kijkt.

Nog sneller gaat het wanneer je die categorie “niets bijzonders” direct goedkeurt. Met zo’n raketloket win je nog meer tijd, omdat er nu in het geheel geen mens meer zit tussen de aanvraag en de positieve beoordeling. Uiteraard zit hier kans op fouten (een vals positief) maar je kunt dan steekproefsgewijs een handmatige controle uitvoeren, of de AI een voorlopige beoordeling laten geven en toezeggen dat een mens binnen zeg 14 dagen nog kan piepen. Dat laatste haalt natuurlijk de snelheid er weer uit, want varen op een voorlopige beslissing zal niet iedereen aandurven.

Spannender wordt het als de AI ook negatieve beslissingen gaat nemen. Want een AI die met enige zekerheid kan zeggen dat iets mag, kan net zo goed zeggen dat het niet mag. En dan krijg je dus een raketloket waar je ook binnen 5 seconden hoort dat het niet mag, wat je wilt. In ieder geval geldt dan de de AI in staat moet zijn het besluit goed te motiveren

Wanneer die beslissingen mensen aangaat (een verblijfsvergunning, of zelfs maar een bouwvergunning voor een dakkapel) dan kom je al snel bij het tere punt van de geautomatiseerde besluitvorming waar de Algemene Verordening Gegevensbescherming zo streng tegen is. In principe mag dat niet, een mens moet zulke besluiten nemen. Maar de AVG biedt een paar uitzonderingen:

  • Wanneer de besluitvorming noodzakelijk is voor een overeenkomst. Je zou dan kunnen denken aan een besluit om achterafbetaling toe te staan of de route te kiezen die een aanvraag moet volgen.
  • Wanneer een relevante wet dit bepaalt. Dit is vooral theoretisch nu, er is nog geen dergelijke wet waar dan ook in Europa. (Tenzij je bijvoorbeeld onze praktijk van het automatisch flitsen & beboeten van hardrijders een “wettelijke regeling” noemt.)
  • Wanneer men hier uitdrukkelijk toestemming voor geeft. Mensen zouden bijvoorbeeld kunnen kiezen voor een snelle geautomatiseerde beslissing in plaats van een langdurige handmatige beoordeling. Ik twijfel of het hierbij toegestaan is om de prijs te variëren: AI-besluit gratis, menselijk besluit duur. Daarmee ontzeg je mensen met beperkte beurs immers toegang tot die laatste categorie.

In ieder geval is het te allen tijde nodig dat betrokken personen bezwaar kunnen maken tegen het besluit, waarna een mens zich er nog eens over buigt. Ik denk dat hiermee een echt volledig geautomatiseerd proces niet goed mogelijk is, maar er is wel veel tijdwinst te maken op de gewone gevallen zodat de mensen zich bezig kunnen houden met behandelen van de lastige aanvragen. En dat blijft als thema maar terugkomen: AI pikt geen banen in maar maakt ze leuker.

Arnoud

Mag Destiny achteraf de inhoud van een game aanpassen?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, Intellectuele rechten, 6 reacties

Onlinespelaanbieder Bungie heeft bepaalde spelelementen uit Destiny 2 vergrendeld voor bezitters van de game die niet de nieuwe Curse of Osiris downloadable content kopen, zo las ik bij Tweakers vorige week. Deze spelelementen waren origineel wel inbegrepen, maar wie de aanschaf van deze download weigerde, blijkt niet langer in staat om alle inhoud van het spel te kunnen spelen. Zo moeten spelers nu bijvoorbeeld een power level van 330 hebben om toegang te krijgen tot het onderdeel Prestige Nightfall, maar is zonder de aanschaf van Curse of Osiris is een level boven de 305 niet te halen.

Wanneer je iets koopt, heb je recht op conformiteit (“wettelijke garantie”). Het spel moet dus voldoen aan de redelijkerwijs gewekte verwachtingen, en het lijkt me dat daarbij hoort dat de verhaallijnen en onderdelen die er bij aanschaf in zitten, het gewoon blijven doen. Dat je nadien updates of uitbreidingen kunt kopen voor méér dingen staat daar natuurlijk los van.

En ja, deze regel geldt ook bij aangeschafte spellen. Al in 2012 bepaalde de Hoge Raad dat de regels uit het Burgerlijk Wetboek over koop van spullen ook gelden voor gekochte software. Wel moet het dan gaan om standaardsoftware die je tegen een vaste, eenmalige vergoeding krijgt voor onbepaalde tijd. Je hebt voor dergelijke software dus het recht op een goed product, net zoals bij een nieuwe koelkast.

Wanneer functionaliteit wijzigt bij de aanschaf van een uitbreiding, dan is dat ergens nog wel te billijken mits dat duidelijk bij de aanschaf gemeld werd. Je kiest er dan immers voor om die aanschaf te doen en dus ook om die wijziging voor lief te nemen. Bij deze dlc was daar geen sprake van.

Sterker nog, het probleem hier is niet dat mensen die de dlc kochten ineens minder kunnen, het treft juist mensen die de extra content niet hebben gekocht. Want met de release van deze extra content werden ook de algemene spelregels aangepast, waarmee dus die verhoogde power levels overal ingevoerd werden en je dus niet meer in staat bent het gehele spel te spelen. Dat zou in strijd zijn met die conformiteitseis.

Dit verhaal laat weer een zwakte zien van de recente ontwikkeling om van software een dienst te maken of deze te koppelen aan een online dienst. De koper van een product is stevig beschermd, maar wie een dienst afneemt staat eigenlijk heel erg zwak. Want dienstverleners mogen hun voorwaarden aanpassen, de inhoud van de dienst veranderen en de prijs verhogen als ze daar zin in hebben. En als afnemer kun je eigenlijk alleen opzeggen als je dat niet bevalt. Eisen dat de dienst blijft zoals je was beloofd, is niet juridisch mogelijk.

Arnoud

Mag je verkeershufters op Youtube zetten die gevaarlijk in de sneeuw rijden?

Geplaatst op in Privacy, Uitingsvrijheid, 19 reacties

Mag je beelden maken van gevaarlijk rijgedrag en dat op sociale media publiceren? De vraag kwam de afgelopen dagen vaak langs. De afgelopen dagen sneeuwde het zo hard dat code rood werd uitgeroepen: ga liever niet de weg op, tenzij het echt moet. Maar natuurlijk heb je mensen die zichzelf Max Verstappen wanen en gewoon stevig doorrijden, al dan niet naast een school of over het fietspad. Dat wordt even zo natuurlijk massaal gefilmd en onder afkeurend commentaar op internet gezet. Mag dat?

Hoofdregel is dat je mag filmen op de openbare weg wat en wie je wilt. Dat is onderdeel van de vrije nieuwsgaring. Maar wanneer je die beelden gaat publiceren of aan anderen geven, moet je een afweging maken of de reden van publicatie of verstrekking wel opweegt tegen de privacy, en wat je eventueel kunt doen om het privacyaspect te beperken.

De bekendste maatregel die je kunt nemen, is mensen onherkenbaar maken. Denk aan het nummerbord of iemands hoofd uitblurren, of misschien even opletten dat niet zijn huisnummer en straatnaam in beeld komen. Je zou ook uit kunnen zoomen zodat die informatie onleesbaar wordt. In principe is je pulicatie daarna legaal, omdat je dan geen privacygevoelige informatie meer publiceert. (Ga je erbij zetten “Wie weet wie dit is” dan wordt het natuurlijk weer wél een privacyprobleem.)

En ja, ook kentekens vallen onder de privacywet. Deze zijn immers aan personen – de auto-eigenaren – te linken. Dat de RDW-database geheim is, doet daarbij niet ter zake. Waar het om gaat, is of die koppeling redelijkerwijs te maken is.

Vind je dat een specifiek persoon echt met naam en toenaam (of gezicht) moet worden genoemd, dan kun je natuurlijk publiceren zonder blur. Maar wanneer die persoon het daarmee oneens is, dan kan hij een rechtszaak aanspannen en rectificatie, weghalen en een schadeclaim vorderen. Die laatste is niet ondenkbaar, ook niet als op de beelden een verkeersovertreding te zien is. Naar Nederlands recht verlies je niet je volledige privacy enkel omdat je een gevaarlijke verkeerssituatie creëert. En daarbij komt dat rechters allergisch zijn voor alles dat riekt naar eigenrichting. Ik zou dat dus afraden.

De beelden mag je te allen tijde aan de politie geven als je denkt dat de verkeersovertreding strafbaar is, en bij gevaarlijk rijgedrag is dat eigenlijk altijd het geval (artikel 5 Wegensverkeerswet overtreden is strafbaar als overtreding). De privacy van de gefilmde personen doet er op dat moment even minder toe, omdat de politie een eigen afweging maakt over wat ze mogen met de beelden.

Ik zie ook mensen beelden aan televisieprogramma’s of vloggers geven. Dat mag ook, omdat die organisaties ook zelf een afweging (moeten) maken over nieuwswaarde versus privacy. Zij zijn zelf aansprakelijk als ze niet goed blurren terwijl dat wel had gemoeten. Natuurlijk zou het ‘slachtoffer’ bij jou verhaal kunnen komen halen omdat jij die beelden zomaar opstuurt en hij daar veel last van krijgt. Dus ook dit zou ik zelf niet doen zonder de beelden zelf al te blurren.

(Vanaf 25 mei krijgen we een nieuwe, strengere privacywet die ook het vastleggen van fotografische en filmbeelden reguleert. Maar ook onder die AVG of GDPR geldt dat het mag wanneer je een adequate privacyafweging maakt.)

Arnoud

Mag een consult bij een arts worden opgenomen?

Geplaatst op in Privacy, 9 reacties

Een lezer vroeg me:

Wat mag er van de wet bij consulten bij een arts? Mag een patiënt deze gesprekken opnemen, en omgekeerd mag een arts dat ook?

De wet is vrij simpel over het opnemen van gesprekken waar je als privépersoon deelnemer aan bent: dat mag, en je hoeft je gesprekspartner(s) daar niets over te zeggen. De opnames zijn wel maar beperkt bruikbaar, in principe alleen als bewijs bij de rechter (of politie) om aan te tonen wat er is gezegd.

Deze regel geldt ook als je een gesprek voert met je arts, of een andere dienstverlener (zoals je advocaat, aannemer of hypotheekadviseur). Soms hoor je dat een organisatie huisregels stelt waarbij wordt gezegd dat je geen opname-apparatuur aan mag hebben. Ik twijfel zeer of dat rechtsgeldig is. Ik denk dat dit in strijd is met je informatievrijheid, een grondrecht.

Omgekeerd ligt het voor professionals iets ingewikkelder. Zij krijgen allereerst te maken met de Wet bescherming persoonsgegevens, en vanaf volgend jaar dus de AVG/GDPR. Deze eist dat het opnemen van gesprekken vooraf wordt gemeld en hetzij met toestemming gebeurt, hetzij een héél goede reden (eigen dringende noodzaak) kent.

Die reden zie ik niet echt, zeker niet bij een arts gezien het zeer gevoelige onderwerp (bijzondere persoonsgegevens). De arts zal dus toestemming nodig hebben van de patiënt, en de patiënt moet vrijelijk deze kunnen weigeren. Kort door de bocht lijkt dat me vrij ingewikkeld dus ik denk dat een arts gesprekken niet kan opnemen.

In oktober raadde de KNMG haar leden (59.000 artsen en studenten geneeskunde) aan om binnen deze regels te gaan werken. Hun voornaamste aanbeveling aan artsen is duidelijk te maken dat je als patiënt het recht hebt je consult op te nemen, maar tegelijk wel de discussie aan te gaan waarom de patiënt dit wil. Ook kun je dan aangeven dat publicatie (waaronder ook valt het delen op sociale media) niet toegestaan is.

Arnoud

Tele2 gaat klanten afsluiten als zij simkaart met 06-nummer in router gebruiken

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 41 reacties

De Nederlandse provider Tele2 gaat beginnen met het afsluiten van consumenten als zij hun simkaart in een router, dongle of laptop gebruiken. Dat meldde Tweakers vorige week. Het gaat dan om simkaarten met 06-nummers, die volgens de wetgeving bedoeld zijn voor gewone spraaktelefonie. Maar het voelt wel als een trucje om de strenge regels rond netneutraliteit te omzeilen.

Van de zomer maakte de ACM bekend te gaan toezien op tetherverboden in algemene voorwaarden. Ik blogde toen over precies dit Tele2 dat tethering als “onredelijk gebruik” aanmerkte bij haar Unlimited abonnementen. Na de nodige ophef besloot het bedrijf de voorwaarden aan te passen: het tetheringverbod ging eruit, maar wie tethering zou ‘misbruiken’ kon nog steeds worden aangesproken.

Nu wordt het dus alsnog verboden om je simkaart in een router, dongle of laptop te doen en zo snel en goedkoop te internetten. Maar de grondslag is nu iets anders: die simkaart is namelijk uitgevoerd met een klassiek 06-nummer, en data-sims behoren sinds een tijdje een 097-nummer te gebruiken. De reden daarvoor is vrij simpel, de 06-nummers dreigen op te raken.

In 2011 werd het Besluit nummers voor elektronische communicatiediensten voor geautomatiseerde toepassingen ingevoerd, dat vanaf 2013 eiste dat datacommunicatie via 097-nummers gaat en niet anders. En op grond van artikel 4.1 Telecommunicatiewet is het verboden af te wijken van dit nummerplan. De ACM kan op straffe van een dwangsom staken van zo’n afwijking eisen.

Op haar site zegt de ACM het stevig:

Merkt u dat een klant een 06-nummer toch gebruikt voor M2M? Neem dan maatregelen om het verkeerde gebruik te stoppen. Doet u dat niet? Dan houdt de ACM u verantwoordelijk voor het verkeerde gebruik. Wij kunnen dan het nummer intrekken of u beboeten.

Tele2 concludeert hieruit dat zij ook consumenten moet verhinderen om 06-nummers te gebruiken voor tethering. Dat gaat wel erg ver, met name omdat deze regels primair gaan om apparaten die zonder menselijke tussenkomst met elkaar praten. Ik vind het nogal een verschil of een alarminstallatie een berichtje stuurt naar een meldkamer of dat ik met mijn laptop zit te internetten. Ik geef toe dat op technisch niveau er ook bij die laatste sprake is van twee machines die met elkaar praten. Desondanks denk ik dat dit niet de bedoeling is van de wet en dat Tele2 het dus niet mag verbieden.

Arnoud