Trajectcontrole A2 schendt de privacy van automobilisten niet

a2-trajectcontrole-privacyHet trajectcontrolesysteem op de A2 is rechtmatig en schendt de privacy van automobilisten niet, las ik bij NRC. Iets preciezer: de eventuele inbreuk op de privacy van gebruikers is dusdanig gering dat het belang van de overheid het mag winnen. Dat besliste de rechtbank Utrecht gisteren in een zaak aangespannen door stichting Privacy First.

De voorzitter van de stichting had een boete gekregen voor 8km te hard rijden op de A2 binnen het trajectcontrolegebied. Hij ging in beroep bij de rechtbank, omdat deze trajectcontrole impliceert dat men alle kentekens van alle passerende auto’s fotografeert en daarmee de privacy van alle automobilisten schendt.

Daarvoor had hij een belangrijk argument: er moet ergens een wetsartikel zijn dat zegt dát men persoonsgegevens (kentekens) mag verzamelen. Een specifiek wetsartikel is er niet, sterker nog dat wordt nu gemáákt vanuit de behoefte dingen te kunnen doen met deze trajectinformatie.

Echter, de rechter ziet die basis in artikel 3 Politiewet, de algemene grondslag voor de politie om haar werk te doen (“daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde”). Dat artikel staat inderdaad in principe alles toe, maar vereist echter wel dat er bij het handhaven geen schending van grondrechten plaatsvindt. En dat is volgens de rechter hier niet het geval:

Daarbij neemt de kantonrechter uitdrukkelijk in overweging dat er naar zijn oordeel sprake is van een geringe mate van inbreuk, dat de registratie bij niet-overtreders binnen 72 uur wordt gewist en dat weggebruikers door bebording op de hoogte worden gesteld van het bestaan van de controle en zich daarmee bewust kunnen zijn van de plaatsvindende registratie.

Ook het argument dat onschuldige, keurig-zich-aan-de-snelheid-houdende burgers ook worden aangetast in hun privacy mocht niet baten. Dat is immers niet erg, want de computer werkt nu eenmaal zo:

Het is immers inherent aan het succesvol kunnen inzetten van het gebruikte systeem dat alle kentekens bij binnenkomst van het traject en bij het verlaten ervan worden geregistreerd. Dat daarbij, voor zolang als nodig voor de uitvoering van deze taak, gegevens van niet overtreders worden opgeslagen, is dan ook onontkoombaar en maakt bedoelde koppeling niet onjuist.

Wàt. Echt wàt. Omdat het nodig is voor het systeem, is het geen inbreuk op grondrechten?

Oh ja, en een trajectcontrole is minder erg dan een flitspaal omdat bij trajectcontroles je per auto (aan de hand van RDW-gegevens) kunt vaststellen wat zijn maximumsnelheid is en op die basis gericht kunt beboeten. Dus een auto met aanhanger zou een boete krijgen bij 100 rijden, en een motorfiets niet. Handig, maar hoe dat relevant is voor de privacy van de burger ontgaat me.

Het voelt voor mij als een gevalletje “leuk bedacht, bijdehante bezwaarmaker, maar dit gaan we echt niet doen”. Misschien als gevolg van het feit dat half Nederland de hobby heeft om geautomatiseerd bezwaar te maken tegen verkeersboetes met de vreemdste argumenten. Ook hier gaat dan gelden: je krijgt de schijn tegen. En ik ben bang dat dat nu Nederland z’n autorijdende privacy heeft gekost.

Arnoud

De legaliteit van een VPN op je Netflix

vpn-private-network-tunnel-bewaarplicht.pngMet enige regelmaat krijg ik de vraag of het eigenlijk wel legaal is om met een VPN naar Netflix te kijken. Begrijpelijke vraag: in andere landen is het aanbod van Netflix uitgebreider, en andere diensten kun je soms niet eens gebruiken als je IP-adres herkend wordt als een Nederlands adres.

Er is geen wet die je verplicht je ‘eigen’ IP-adres te gebruiken. Een VPN inzetten om een website te benaderen is in het algemeen dus legaal. Net zoals het legaal is zo’n site te benaderen vanuit de bibliotheek of middels een IP-adres bij de koffiebar in de stad.

Netflix heeft VPN’en verboden in haar gebruiksvoorwaarden, net zoals wel meer diensten. Ze doen dit meestal omdat dit moet van rechthebbenden: die willen per land een andere prijs voor hun video’s kunnen vragen. Maar los daarvan, Netflix mag dit soort dingen verbieden als ze daar zin in heeft. De vraag is dan ook of Netflix dit zou handhaven als ze iemand betrappen.

De aanbieder van een VPN heeft daar niets mee te maken, want die heeft geen contract met Netflix. Maar wat nu als de VPN-dienst zich specifiek richt op mensen die Netflix in de VS willen kijken? Googelen op vpn netflix levert me aardig wat diensten op die specifiek adverteren met teksten als “Amerikaanse Netflix kijken?”.

Juridisch kom je dan bij het leerstuk van “aanzetten tot wanprestatie”. Kort gezegd is het legaal om te profiteren van iemands wanprestatie, zelfs als je wéét dat iemand wanprestatie gaat plegen. Dus als je ziet dat een klant vaak netflix.com opvraagt, dan hoef je als dienstverlener niets te doen. Pas bij wat juristen zo mooi “bijkomstige omstandigheden” noemen, komt dat anders te liggen.

Wat zijn dan die bijkomstige omstandigheden? Hier blijkt de rechtspraak nog steeds niet echt duidelijk. Het is een optelsom van factoren, waarbij vooral meewegen hoe zeer je het wist, hoe ernstig het nadeel is en hoe makkelijk dat te voorzien was. Maar ook zaken als het motief van de derde en de aard van de beïnvloeding wegen mee.

Een ICT-voorbeeld: in 2014 werd het AFAS verboden ondersteuning in haar financiële app te bieden voor de Mijn ING dienst, waarbij je als gebruiker moest inloggen op Mijn ING via die app. De omstandigheden hier waren dat in de voorwaarden van ING stond dat je je wachtwoord nergens anders mag invoeren dan op hún website, en dat de AFAS app afbreuk deed aan het onderliggende veiligheidsprincipe – je vergemakkelijkt indirect phishing want zo kan iederéén wel vage websites en apps gaan maken. Het moet dus wel iets echt bijzonders zijn, alleen maar “wij willen het niet hebben” is niet genoeg.

De argumentatie hier zou zijn dat auteursrechthebbenden minder inkomsten krijgen dan wanneer je via de Nederlandse Netflix had, eh, genetflixt. Dat voelt niet een heel sterk argument. Pas als je het hele businessmodel zou ondergraven, zou ik dat ernstig genoeg vinden. Zouden jullie argumenten weten?

Arnoud

Moet je een .nl domeinnaam afstaan als een Amerikaanse merkhouder dat vraagt?

ok-benzine-domeinnaamEen lezer vroeg me:

Ik heb al tien jaar een .nl domeinnaam geregistreerd maar nooit gebruikt. Nu krijg ik een brief van een Amerikaans bedrijf dat naar Nederland wil komen en ‘mijn’ domeinnaam al jaren als bedrijfsnaam voert in de VS. “Under current domain name jurisprudence we own the rights to the Domain Name” schrijven ze, en ik moet deze nu afstaan. Doe ik dat niet binnen een week, dan gaan ze 8000 euro schade bij me vorderen. Wat nu?

Deze claim is echt onzin, een typisch voorbeeld van een blafbrief: veel geblaf, weinig specifieke onderbouwing, korte deadlines en zware dreigementen als je niet meteen meewerkt. Oh, en steeds vaker: gebruik van in wollige taal omschreven termen waarin van alles bij gehaald wordt (hierna te noemen: “Dreigend Klinkende Definities”) zodat men verderop met deze Dreigend Klinkende Definities extra scherp door de bocht kan gaan.

Het is onjuist dat iemand met een merknaam ergens ter wereld automatisch alle domeinnamen in alle landen kan opeisen. Op zijn minst is dan nodig dat je in het land waar die domeinnaam bestaat, een ouder merk of handelsnaam hebt. En dat is niet genoeg, want er moet óók sprake zijn van iets dat inbreuk pleegt op het merk of de handelsnaam.

In maart zagen we dit bij een rechtszaak over OK.nl. Deze domeinnaam was al 15 jaar in handen van de gedaagde, en eiser Fuelplaza (handelsnaam: OK) wilde deze opeisen omdat men zelf met een onhandiger domeinnaam moest werken en de gedaagde er al jaren niets mee deed. Bovendien had men een merk én een handelsnaam, en nog in Nederland ook. Dus inbreuk, en inleveren graag.

Zo snel gaat dat niet, aldus de rechtbank: er moet wel iets gebeuren dat als inbreukmakende handeling aan te merken is. Enkel het hébben van een domeinnaam is nog geen inbreuk, want welke handeling verricht je dan? Worden er producten geadverteerd van de concurrent? Wordt er verwezen naar benzinestations of iets anders waardoor mensen kunnen denken “hee, heeft de OK een nieuwe website” (onjuiste associatie, verwarring) of “nou, wat een prutsers daar bij OK” (afbreuk aan reputatie).

Als restcategorie is er dan nog “misbruik van recht” waar ooit 112.nl het op verloor. Als je iets doet zonder legitiem doel en een ander heeft er nadeel van, dan kan dat misbruik van je recht om dat te doen opleveren. Maar ook dat vereist meer dan alleen het registreren van een domeinnaam of het weigeren die af te staan(!).

Ik snap dat het voor een merkhouder erg vervelend is om niets te kunnen doen tegen domeinslapers, maar soms heb je gewoon pech.

Arnoud

Verzin een ICT-contract en win het Handboek ICT-contracten!

handboek-ict-contractenVolgende week verschijnt mijn nieuwste boek: het Handboek ICT-contracten. Het boek is geschreven voor iedereen die regelmatig ICT-contracten moet maken. Welke contracten heb je zoal en wat moet daar nu precies in? En ik geef er tien weg.

Regelmatig krijg ik de vraag of ik een contract voor het een of ander op de plank heb liggen. Ik moet me dan altijd inhouden om niet te reageren met “heb jij nog een nieuwe site voor me op de plank liggen”, maar het onderliggende punt snap ik: het is meestal een kwestie van de juiste clausules op een rijtje zetten. Alleen weten wélke clausules je op een rijtje moet zetten, blijft een uitdaging.

Dit boek (geschreven samen met ICTRecht-collega Steven Ras) zet die clausules op een rijtje, op meer dan 30 rijtjes zelfs. Contracten worden samengesteld en besproken van affiliateovereenkomst tot whitelabel-resellingovereenkomst, en de clausules van aflevering van software tot het Weens koopverdrag dat iedereen afsluit.

Geïnteresseerd? Bekijk de inhoudsopgave of lees deze of deze preview.

En dan nu de weggeefactie: ik geef tien exemplaren weg aan mensen die een ICT-contract weten dat in het handboek genoemd had moeten worden. Roept u maar, wat ontbreekt er? Graag met enige uitleg en als het kan een linkje naar een voorbeeld van zo’n contract. Timestamp op mijn server is beslissend. Kom maar op!

Overigens is het wat mij betreft tijd voor een paar wettelijke standaardcontracten, maar dat zal nog wel even duren.

Arnoud

Heeft het Hof van Justitie internet in het publiek domein geplaatst?

Het is niemand opgevallen, maar vorig jaar heeft het Hof van Justitie verklaard dat heel internet publiek domein is. Dat concludeert althans Rick Falkvinge op basis van het Svensson-arrest, waar de meeste juristen niet meer uit haalden dan dat je mag hyperlinken en embedden. Mogen we nu werkelijk heel internet kopiëren en herpubliceren?

In het auteursrecht zijn er twee rechten die je als rechthebbende hebt:

  1. Het maken van kopieën van het werk
  2. Het communiceren aan het publiek van het werk

Die tweede noemen wij “openbaarmaking” maar eigenlijk zouden we die term moeten vervangen door “communication to the public” want het Hof vult dat net wat anders in dan wij altijd deden. En het Hof van Justitie heeft uiteindelijk het laatste woord.

Je schendt recht twee als je werken aan het publiek mededeelt, aldus het Hof. Daarvan is sprake als jij het werk beschikbaar laat komen voor een nieuw publiek, oftewel een publiek dat de rechthebbende niet beoogd had. Maar welk publiek is dat, als het gaat om internet? Nou, simpel:

The public targeted by the initial communication consisted of all potential visitors to the site concerned, since, given that access to the works on that site was not subject to any restrictive measures, all Internet users could therefore have free access to them.

Heel internet dus, tenzij je expliciet betaalmuren of andere kijkrestricties inbouwt. (En nee, contractuele afspraken veranderen dat niet, je moet technisch een hindernis opbouwen tegen wereldwijd lezen van je content.)

Als je op internet publiceert, is heel internet je publiek. Een herpublicatie op internet levert dus geen nieuw publiek op, het is immers dezelfde groep van alle internetgebruikers. Daarom is zo’n herpublicatie geen inbreuk op het auteursrecht.

Op zich klopt dat, alleen gaat Falkvinge hier nog net een stapje verder: volgens hem mag je nu het werk herpubliceren op je eigen site, dan bereik je nog steeds geen nieuw publiek. Daarmee is het werk effectief in het publiek domein (althans wat internet betreft maar wat boeit de offline wereld nog).

Dat gaat mij even net te snel. Ik mis met name in de analyse het eerste recht: het maken van kopieën van het werk. Falkvinge opent daar weliswaar mee, maar hij heeft het dan over “physical copies” en hij concludeert volgens mij daardoor dat dit voor internet irrelevant is. Internetkopieën zijn immers niet fysiek. Echter, nergens in de wet of eerdere rechtspraak kan ik vinden dat “the making of copies” alleen het maken van fysieke kopieën zou betreffen. De Auteursrechtrichtlijn spreekt (art. 2) van “reproduction by any means and in any form”, en volgens mij valt een niet-tastbare reproductie daar ook onder.

Maak je echter géén reproductie van het werk, dan is het inderdaad legaal om dit te herpubliceren elders op internet. Dit is waarom embedden en framen legaal is: je maakt dan geen kopie maar verwijst op een handige manier naar het werk. Weliswaar wek je de illusie dat het werk gekopieerd is in je eigen site, maar technisch komt de afbeelding of tekst niet van jou dus reproduceer jij deze niet.

Dus nee, leuk geprobeerd maar zo werkt het niet.

Arnoud

Mag de basisschool eisen dat kinderen op Facebook komen

groepsfoto-klassenfoto.jpgEen lezer vroeg me:

Op de basisschool van mijn kind (groep 7 en 8) wordt af en toe gewerkt met sites als Facebook of WhatsApp, bijvoorbeeld om foto’s van schooluitjes te delen of leerlingen samen te laten werken aan een opdracht. Dat heet dan ‘mediawijsheid’ maar ik vind het geen prettig idee dat mijn kind van 11 aan zo’n dienst ‘moet’. Ik heb de school al gewezen op de minimumleeftijd van 13 jaar die die diensten hanteren, maar men zegt dat dat alleen in Amerika geldt. Klopt dat, en hoe kan ik de school toch tegengas geven?

Vrijwel alle Amerikaanse sociale netwerken en diensten hanteren inderdaad een leeftijdsgrens van 13 jaar. Dit op grond van de COPPA-wetgeving, die streng is over hoe je dertienminners moet beschermen als ze op je dienst komen. Ze gewoon uitsluiten in je voorwaarden en doen alsof kinderen van 12 zich keurig aan regels houden, is kennelijk genoeg om daar omheen te gaan.

In Nederland kennen wij zo’n grens niet. Wij kennen alleen het concept ‘minderjarige’, en dat is iemand onder de 18. Die mag niet zelfstandig rechtshandelingen verrichten, dus ook niet een account bij een sociaal netwerk afsluiten. Tenzij het normaal is voor mensen van die leeftijd om zo’n rechtshandeling te verrichten.

De vraag is dan dus, is het normaal om op je 11e op WhatsApp of Facebook te gaan zitten? Ik denk van niet, maar ik ken eerlijk gezegd ook geen onderzoek naar die leeftijdsverdelingen. Dat betekent dan dat er toestemming van de ouders nodig is. De vraagsteller kan dus weigeren zijn kind een Facebook- of WhatsApp-account te geven, en de school kan dan op haar hoofd gaan staan maar het gebeurt niet.

Juridisch dan. Want praktisch gezien stel je je kind best wel op een achterstand: hij mist de interactie via die groep, misschien wel huiswerk. En dat is op die leeftijd behoorlijk vervelend. Ook sta je dan al snel bekend als dat kind met die gekke vader of moeder, want wat is immers het probleem met Feesboek, dat gebruikt toch iedereen?

Arnoud

Politie mag smartphone niet doorzoeken van Gerechtshof

telefoon.jpg Het Hof Leeuwarden trekt een streep door de bevoegdheid van de politie om smartphones na inbeslagname te doorzoeken, las ik bij Computerworld. Deze doorzoekingsbevoegdheid kent te weinig waarborgen voor de privacy van de burger en is daarom niet geschikt voor informatiedragers zoals smartphones.

Alle voorwerpen “die kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen” mogen in beslag worden genomen (art. 94 Strafvordering). Die voorwerpen mogen vervolgens worden doorzocht, dus wordt een rugzak of koffer in beslag genomen dan mag die open en de inhoud worden bekeken. Dat is niet heel erg op dat moment.

Specifiek bij computers en smartphones ligt dit een stuk gevoeliger. Dergelijke apparatuur bevat veel meer privéinformatie dan een koffer, denk aan foto’s, opgeslagen berichten en ook toegang tot allerlei diensten als het ding wachtwoorden onthoudt. In de strafzaak waar dit arrest over ging, had de politie toegang gekregen tot opgeslagen WhatsApp-conversaties uit de in beslag genomen telefoon.

Dat gaat te ver, aldus het Hof:

De technische ontwikkelingen anno 2015 brengen met zich dat er via een smartphone niet alleen toegang wordt verkregen tot verkeersgegevens, maar ook tot de inhoud van communicatie en privé-informatie van de gebruiker van de smartphone. En dat zonder enige vorm van voorafgaande beoordeling van de subsidiariteit en/of proportionaliteit van de bevoegdheid.

Algemeen geldt de regel in het strafrecht dat de politie niets mag, tenzij het óf hooguit een geringe inbreuk op grondrechten oplevert óf expliciet en apart geregeld is in de wet. Dat schemert ook hier doorheen: de wettelijke regeling over in beslag nemen is te generiek, daar kunnen we dus niets mee. Dus is het de politie verboden om smartphones te doorzoeken enkel omdat ze in beslag genomen worden. In dit geval gaat de zaak er zelfs half stuk op: de WhatsApp-conversatie mag niet als bewijs worden gebruikt.

Er moet dus een specifieke bevoegdheid komen om smartphones te mogen doorzoeken. Er zijn wel enkele regels (zoals 125i Strafvordering) maar die zijn vaak gebonden aan een situatie, zoals al een huiszoeking mogen doen. Dat levert dus geen algemene bevoegdheid met randvoorwaarden op.

Wat mij betreft wel een logische uitspraak. Smartphones zijn geen rugzakken, je krijgt toegang tot zó veel persoonlijke gegevens dat je een smartphonedoorzoeking op hetzelfde niveau mag stellen als een huiszoeking. Persoonlijk zou ik zelfs liever hebben dat iemand mijn huis overhoop haalt dan dat iemand in mijn telefoon gaat snuffelen. Jullie?

Arnoud

Mag een website in mijn inbox kijken?

phpbb-private-message-pb-bericht-inbox.pngEen lezer wees me op de voorwaarden van datingsite Vriendengezocht:

Wij behouden het recht om steekproefsgewijs mee te kijken in de inbox om onze site gebruiksvriendelijk en veilig te houden. Wij verplichten onszelf de privacy van de gebruiker te waarborgen tijdens de steekproef.

Mag dat zomaar? Nou, het mag misschien maar het is zeker niet genoeg om er een regeltje in je algemene voorwaarden aan te wijden en dan te denken dat je alles mag.

Ook bij gebruik van iemands webdienst heb je recht op (enige) privacy. Er geldt geen Grondwettelijk briefgeheim voor elektronische communicatie, maar dat wil niet zeggen dat een beheerder zonder meer een privébericht mag lezen.

De gewekte verwachting is daarbij van groot belang. Zo hanteert Tweakers de term “direct message” in plaats van “private message” met de expliciete bedoeling duidelijk te maken dat die berichten niet privé zijn voor het beheer. Het idee is dat als je tegen iemand zegt “dit als privé eruitziend kanaal is niet privé”, ze dan hun privacy opgeven.

Maar ik twijfel wel of mensen écht snappen dat “direct message” betekent “het beheer kan erbij” en niet “het gaat 1-op-1 direct naar je wederpartij”. En als mensen die laatste opvatting hebben, is de kans groot dat ze het bericht wel als privé beschouwen. Dan zul je als beheer meer moeten doen dan alleen “ja haha direct is een andere term dan privé” om jezelf een rechtvaardiging te geven die berichten te openen.

Persoonlijk zou ik altijd adviseren om bij het berichtenscherm zelf aan te geven dat het beheer onder voorwaarden mee kan lezen, met een linkje naar de pagina met die voorwaarden. Of een algemeen “Hoe privé is dit bericht” linkje met uitleg over veiligheid, meelezen en dat een ontvanger er ook mee aan de haal kan.

Hoe dan ook zou ik zelf altijd liever e-mail gebruiken. Maar ja, ik ben dan ook oud.

Arnoud

Is een citaat met thumbnail ook een citaat?

Met enige regelmaat krijg ik mails van mensen die dachten een stukje uit de krant te mogen citeren, maar dan met een (verkleind) plaatje erbij. Vervolgens meldt zich in de mail de fotograaf of diens advocaat: graag even afrekenen voor de schade want een foto overnemen zonder toestemming, dat is diefstal hè. Hoe zit het nu, mag je bij een citaat uit een nieuwsbericht ook een begeleidende foto (verkleind) overnemen?

Je mag op grond van citaatrecht een deel uit andermans werk overnemen als dat nodig is voor een aankondiging, bespreking, kritiek of vergelijkbare handeling daarvan. Op internet kun je op die grond bijvoorbeeld één of twee regels uit een nieuwsbericht gebruiken als inleiding voor je blog (wat ik zelf regelmatig doe) of als onderbouwing in een discussie. Er is geen harde regel à la “je mag 50 woorden citeren” of “alleen de eerste twee zinnen”. Het gaat erom hoe veel er objectief gezien nódig is.

Citaatrecht geldt ook voor afbeeldingen. Het simpelste voorbeeld is als je een foto wilt bekritiseren, die moet je dan wel laten zien anders snapt niemand je punt. En als het moet, dan mag het. Dat zagen we bijvoorbeeld in de rechtszaak tegen Ikhouvanbreda, waar het overnemen van kleine foto’s legaal geacht werd bij wijze van citaat.

Echter, gebruik van afbeeldingen heeft vaak meer de functie van versiering dan van inhoudelijke bijdrage, en voor een versiering moet je gewoon betalen. En de grens tussen die twee is lastig te trekken als je overname niet strikt gesproken over de foto gaat maar over het artikel waar de foto bij staat. Het Gerechtshof trok in 2011 een grens in het arrest over Maroc.nl:

De functie van de foto bij het artikel is functioneel van aard en vergroot de zeggingskracht van het artikel en verbeeldt op doeltreffende wijze het schrijnende karakter van het aangesneden onderwerp (kinderlokken op internet).

Het moet dus gaan om een functioneel relevante foto, die iets toevoegt aan de tekst. Daarnaast moeten de foto’s ook ondergeschikt zijn aan de tekst. Dat betekent in de praktijk dus dat het om een kleine thumbnail moet gaan en niet een beeldvullende afbeelding.

Moet je ook apart de naam van de fotograaf erbij vermelden? De tekst van artikel 15a Auteurswet (het citaatrecht) suggereert van wel, omdat je “de bron, waaronder de naam van de maker” moet vermelden. Maar er staat ook bij “voor zover redelijkerwijs mogelijk” en dat impliceert dat je niet de hele bronsite hoeft af te lopen op zoek naar de naam van de fotograaf als die niet meteen onder de foto staat. Dat blijkt ook uit die uitspraak van Ikhoudvanbreda:

[Voor het niet hoeven noemen van de naam] acht de kantonrechter redengevend dat gelet op de context van een nieuwsoverzicht waarbinnen de foto’s van [eisende partij] als beeldcitaten zijn opgenomen, de geautomatiseerde wijze waarop het nieuwsoverzicht wordt gevoed, en het doel en de strekking van het nieuwsoverzicht om de lezer via de hyperlink door te sturen naar de oorspronkelijke nieuwsbron met het volledige nieuwsbericht en de bijbehorende foto, alwaar de naam van [eisende partij] als de maker van de foto zou staan vermeld, de lezer op een vrij eenvoudige en vanzelfsprekende wijze bekend zou raken met de naam van [eisende partij] als de maker van de foto.

In de praktijk zie ik veel fotografen die een zwaar punt maken van ontbrekende naamsvermelding. Ik zou dan ook altijd adviseren de naam erbij te zetten, meestal is dat een kleine moeite en het maakt nog duidelijker dat je je op citaatrecht beroept.

Arnoud

Hoe bewijs je dat je algemene voorwaarden al jaren op je site staan?

algemene-voorwaarden-kleine-lettertjes-tos-eulaIedere webwinkel en online dienstverlener heeft algemene voorwaarden, maar bewijs het maar eens. Beter gezegd: bewijs maar eens dat je voorwaarden in 2010 op je site stonden, iets dat van belang is als je nu ruzie hebt met een klant uit 2010 en hij je aansprakelijk stelt voor schade. En dat dat bewijzen niet meevalt, blijkt maar weer eens uit een vonnis waarin een bewijsopdracht over het aanbieden van algemene voorwaarden niet gehaald werd.

In deze zaak beriep het bedrijf Quantaris zich op de bekende FENIT-voorwaarden, waarin een beperking van aansprakelijkheid stond die voor haar erg belangrijk was: een klant claimde dik €36.000 aan schade (hoewel het vonnis niet precies meldt waarom). Met een beperking van aansprakelijkheid is dat te pareren, echter dan moet je wel bewijzen dat die voorwaarden deel waren van de overeenkomst. En natuurlijk dat ze correct ter hand zijn gesteld.

Dat ter hand stellen kwam hier neer op bewijzen dat de voorwaarden op de site stonden op 31 mei 2010, de dag dat de overeenkomst werd gesloten. De persoon die de website had gebouwd, verklaarde als getuige dat hij in 2010 een document had gehad en dat zonder te lezen op de pagina van de voorwaarden had gezet. Niet heel sterk, en bovendien was deze persoon óók nog eens directeur van Quantaris. Een partijgetuige, zoals dat heet, wordt niet zomaar geloofd als ze dingen verklaren in hun eigen voordeel.

Ook waren screenshots van de oude site (die ondertussen weer online waren gezet) in gebracht als bewijs, maar dat overtuigt de rechter nog minder:

[Er] kan uit die schermafdrukken op geen enkele wijze worden opgemaakt dat de FENIT-voorwaarden 2003 op de ten deze relevante datum 31 mei 2010 gemakkelijk toegankelijk waren via de site http://www.quantaris.nl. De schermafdrukken vermelden geen enkele, in dit verband relevante datum. Bovendien wijkt de schermafdruk van de website van Quantaris.nl af van de screendumps van de website van Quantaris.com die Quantaris als producties 18 tot en met 20 in het geding heeft gebracht.

En omdat niet bewezen is dat de voorwaarden online stonden, zijn ze geen deel van het contract met deze klant. En daarmee is er niets om de schadeclaim van de klant te pareren, maar gelukkig voor Quantaris mag de schadeclaim wel worden gepareerd met een aantal facturen als tegenvordering zodat men uiteindelijk niet meer dan een slordige 8.000 euro inclusief advocaatkosten hoeft te vergoeden.

Hoe zouden jullie bewijzen dat je wel degelijk voorwaarden had vijf jaar geleden? Even snel roepen “Google cache” en “Internet Archive” is onvoldoende: staan daar echt de voorwaarden uit 2010?

Arnoud