Digitale handtekeningen op je iPhone

handtekening-zosh-iphone.pngIn Apple’s App Store is een applicatie verschenen waarmee je documenten kunt verzenden met je handtekening eronder, meldde iPhoneclub gisteren. De applicatie, Zosh, zou hierdoor een vervanger kunnen zijn van de fax, dat nog steeds de snelste manier is om ondertekende documenten te verzenden. De patent pending signature tool komt neer op een PDF editor die één ding kan, namelijk een plaatje van je handtekening in een PDF invoegen. Dit “let’s you” (sic) een handtekening zetten met je vinger op je iPhone.

Laat ik de discussie over rechtsgeldigheid meteen voor zijn: ja, dit is rechtsgeldig, en wel omdat de wet helemaal nergens eist dat contracten of formulieren ondertekend worden. Die handtekening is dus een leuk stukje dikdoenerij om een afspraak net wat meer gewicht te geven, maar formeel is het nergens voor nodig.

Deze applicatie kan nut hebben als de wederpartij per se een ondertekend document wil hebben, maar dat is puur en alleen een onderlinge wens waar je al of niet aan toe kunt geven. Maar met wettelijke rechtsgeldigheid heeft dat niet zo veel te maken.

En inderdaad, er staan allemaal regels over elektronische en digitale handtekeningen in de wet. Waarom die er staan, is me nog steeds niet duidelijk, en ik ben nog wel op t onderwerp afgestudeerd. In een cynische bui noem ik ’t wel eens technologiefetishisme, het zo leuk vinden van techniek dat we er allerlei regeltjes voor gaan maken om het “goed te regelen” zonder dat iemand zich nu afvraagt of dit wel geregeld moet worden of waarom.

Arnoud

Wanneer wordt wanprestatie oplichting?

Een lezer vroeg me:

Een tijd geleden kocht ik via Marktplaats een telefoon. Ik had vanaf het begin al twijfels, gezien de advertentie en de status van de verkoper, maar ik wilde de gok toch wagen want de prijs was wel erg mooi. Maar je raadt het al: na betaling hoorde ik niets meer. Eerst nog wat smoezen over ziekte en familieproblemen, maar zelfs dat krijg ik nu niet meer. Ik ben naar de politie geweest, en die zeggen dat dit een civiele zaak is (wanprestatie). Maar hoe lang moet ik nu wachten voordat ik wél aangifte van oplichitng kan doen?

Van oplichting (art. 326 Strafrecht) is sprake als je met slinkse trucs iemand anders geld, producten of iets dergelijks probeert af te troggelen. Het gaat dus niet zozeer om de tijd waarin je aan het lijntje wordt gehouden, maar om de intentie van de verkoper. Die moet de bedoeling hebben gehad om jou je geld afhandig te maken en daarvoor geen product te willen sturen.

Nu is dit lastig te bewijzen. Een lange tijdsduur en verbroken contact kan een aanwijzing zijn, want normale verkopers doen dat zelden en oplichters doen dat vaak. Maar doorslaggevend is het niet, het is denkbaar dat ook een welwillende verkoper ineens van de aardbodem verdwijnt. Dat maakt hem nog geen oplichter, in juridische zin. Update (8 mei 2012) de Hoge Raad bepaalde eerder:

dat het enkele aangaan van een overeenkomst en het vervolgens in gebreke blijven op zichzelf – ook indien degene die de overeenkomst is aangegaan al voorzag niet aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen – niet het aannemen van een valse hoedanigheid noch een listige kunstgreep als bedoeld in artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht oplevert.

Niet leveren is dus geen oplichting, óók niet als je bij het sluiten van de koop wist dat je nooit zult kunnen gaan leveren. Je moet iets listigs of valsigs doen, bijvoorbeeld vals bewijs dat het product verzonden is aanleveren zodat de klant niet meer weet waar het te zoeken.

Wel heeft hij ondertussen al het geld ontvangen, dat hij nu onder zich houdt en niet wil teruggeven. Je zou kunnen zeggen dat hij dat verduisterd heeft (art. 321 Strafrecht), immers hij verkreeg het legaal maar behoudt het nu wederrechtelijk. Maar ik twijfel of dat opgaat. Als hij namelijk nog steeds meent te kunnen leveren, dan is hij gerechtigd het geld te houden. Pas als de koper hem in gebreke stelt en de koop ontbindt, moet het geld terug. En dan nog: niet terugbetalen van geld na zo’n ontbinding is wederom een contractueel probleem en niet automatisch een strafbaar feit.

De enige echte manier om oplichting aan te tonen, is te laten zien dat er sprake is van een patroon. Eén gedupeerde is waarschijnlijk nog een civiele zaak, tien of honderd gedupeerden geven een vermoeden dat iemand dat met opzet doet. Of dat hij failliet aan het gaan is natuurlijk.

Update (22 januari 2013) zie ook dit arrest met goede samenvatting van de jurisprudentie en een flink aantal voorbeelden van wel en niet bewezen oplichting.

Arnoud

Webwinkels: deskundig en praktisch juridisch advies (boek)

thn_webwomslagblauwrandtxtwit.gifJa, dat boek over webwinkels, hoe staat het er eigenlijk mee? Nou, we zijn al een heel eind (90 pagina’s), en deze Tweede Paasdag wilde ik u graag een sneak preview van de cover plus de inhoudsopgave meegeven. Ik schreef het boek samen met ICTRecht-partner Steven Ras.

Wie wil voorintekenen of leuke ideeën heeft ter promotie of verspreiding: ik houd me aanbevolen!

Juridisch verantwoord zakendoen<br/>

  • Inschrijven en aanmelden
  • <li>Uw ondernemingsvorm </li>
    
    <li>Uw bedrijfsnaam</li>
    
    <li>Elektronisch contracten sluiten</li>
    
    <li>Oneerlijke handelspraktijken </li>
    
    <li>Webwinkels en kansspelen</li>
    
    <li>De rechter en andere instanties </li></ul>
    

    Wettelijke plichten voor webwinkels<br/>

    • Informatie over uzelf
    • <li>Informatie over het winkelen </li>
      
      <li>Verplichtingen rond betalen </li>
      
      <li>Verplichtingen rond levering </li>
      
      <li>Verplicht factureren </li>
      
      <li>Recht van retour</li></ul>
      

      De kwaliteit van uw producten <br/>

      • Conformiteit: voldoen aan de verwachtingen
      • <li>Conformiteitseis</li>
        
        <li>Economische levensduur </li>
        
        <li>Garantie naast conformiteit </li>
        
        <li>Productaansprakelijkheid </li></ul>
        

        Uw kleine lettertjes<br/>

        • Waarom algemene voorwaarden
        • <li>Toepasselijkheid van algemene voorwaarden</li>
          
          <li>Onredelijk bezwarende voorwaarden</li>
          
          <li>Aansprakelijkheid van webwinkels </li></ul>
          

          De privacy van uw klant<br/>

          • Persoonsgegevens en privacy
          • <li>Gerechtvaardigd verwerken </li>
            
            <li>Aanmelden bij het College Bescherming Persoonsgegevens</li>
            
            <li>Privacyverklaring </li>
            

          Regels rond reclame <br/>

          • Online advertenties
          • <li>Commerciële boodschappen en spam </li>
            
            <li>Toestemming voor tell-a-friend</li>
            
            <li>Toestemming via algemene voorwaarden</li>
            
            <li>Regels bij telefonisch contact</li></ul>
            

            Van merken, reclame en domeinnamen <br/>

            • Merknamen en domeinnamen
            • <li>Sterk merk </li>
              
              <li>Merkproducten verkopen</li>
              
              <li>Hoger in Google dan de merkhouder</li></ul>
              

              Auteursrecht voor webwinkels<br/>

              • Auteursrecht op een website
              • <li>Een beschermde databank</li>
                
                <li>Investeren in het bouwen</li>
                
                <li>Citaatrecht </li>
                
                <li>Portretrecht </li>
                
                <li>Stappenplan bij auteursrechtschending </li>
                

Rijksoverheid stapt over op Creative Commons Zero Licentie

creative-commons-zero-public-domain.pngAlle informatie op de website van de Rijksoverheid kan vrij worden hergebruikt, meldde collega-jurist Stefan Kulk gisteren. De copyrightvermelding op Rijksoverheid.nl vermeldt nu dat alles toegestaan is met werken op deze site, tenzij er een expliciet voorbehoud staat bij een individuele tekst of afbeelding. De gebruikte ‘licentie’ is CC Zero, een Creativecommonsvariant waarbij afstand wordt gedaan van alle auteursrechten.

Maar is dat wel nodig, vraag ik me dan af. Op wetten, besluiten en verordeningen, rechterlijke uitspraken en administratieve beslissingen zit geen auteursrecht (artikel 11 Auteurswet). Al het andere resultaat van creatieve arbeid van ambtenaren is gewoon auteursrechtelijk beschermd, maar daarvoor is er een soort van wettelijke licentie, artikel 15b Auteurswet:

Als inbreuk op het auteursrecht op een door of vanwege de openbare macht openbaar gemaakt werk van letterkunde, wetenschap of kunst, waarvan de openbare macht de maker of rechtverkrijgende is, wordt niet beschouwd verdere openbaarmaking of verveelvoudiging daarvan [tenzij een expliciet voorbehoud is gemaakt]

Eerlijk gezegd zie ik qua effect weinig verschil tussen de CC Zero declaratie en dit artikel.

Het enige echt verschil is dat de copyrightverklaring van toepassing is op alles op Rijksoverheid.nl en het wetsartikel alleen op werken waar de overheid het auteursrecht op heeft. Een foto in een overheidsfolder waarvan de rechten bij de fotograaf liggen, mag dus niet zomaar worden gekopieerd. Maar met een foto op Rijksoverheid.nl mag dat wel – tenzij je erbij ziet staan dat de rechten voorbehouden zijn.

Ik kon trouwens zo snel geen voorbehouden vinden, maar houd me aanbevolen voor linkjes.

Arnoud

Zit uw creditcard nog in uw portemonnee?

Als u een creditcard heeft, dan moet u namelijk elke dag even controleren hoe het daarmee staat:

4.2 De Card-houder dient minimaal één keer per dag te controleren of de Card nog in zijn of haar bezit is en dient tevens de informatie van [de maatschappij] – waaronder ook het rekeningoverzicht – terstond te controleren.

Dat blijkt uit de algemene voorwaarden (overigens in Ieniemienieletters) die voor VISA, Mastercard en enkele andere bedrijven gelden.

Op zich is het natuurlijk een goed idee om regelmatig te controleren of er geen misbruik van je kaart wordt gemaakt, maar om dat nu als contractsvoorwaarde op te nemen gaat misschien een beetje ver. Zeker nu in de voorwaarden rond misbruik en diefstal staat:

6.1 Als de Card-houder een redelijk vermoeden van misbruik van de Card, de pincode en/of overige gepersonaliseerde veiligheidskenmerken heeft, bijvoorbeeld uit het rekeningoverzicht, dient de Card-houder dit zo spoedig mogelijk telefonisch aan ICS te melden.

en iets daaronder

Uitsluitend indien de Card-houder frauduleus heeft gehandeld of sprake is van opzet of grove nalatigheid aan de zijde van de Card-houder, draagt de Card-houder alle verliezen als gevolg van verlies, diefstal of misbruik … Van grove nalatigheid is in ieder geval sprake indien de Card-houder één of meer verplichtingen uit hoofde van de artikelen 4, 5.1 en 6.1 niet is nagekomen.

En ja, dat leest u goed: u bent aansprakelijk voor alle onterechte afboekingen die u had kunnen voorkomen als u elke dag uw creditcard-statement zou hebben gecontroleerd.

Nu valt er misschien nog wel een mouw aan te passen omdat je onterechte afboekingen kunt laten storneren (deze voorwaarden hebben het zelfs over “13 maanden na de valutadatum” terwijl ik dacht dat het één maand was). Maar toch denk ik dat het in het algemeen wat te kort door de bocht is om te zeggen “als u niet elke dag uw afboekingen controleert, verliest u elk recht van claimen”.

Arnoud

Hoe bruikbaar is een gespreksopname als bewijs?

Een bewijsmiddel in de vorm van een CD-opname dient met de nodige behoedzaamheid te worden gewaardeerd, aldus de kantonrechter Assen in een ouder maar recent gepubliceerd vonnis. Hoewel je gesprekken mag opnemen en die opnames in beginsel als bewijs bruikbaar zijn, bieden de huidige audio-technieken dusdanig veel mogelijkheden voor vals spel dat de rechtbank niet blind wil varen op wat er te horen was op de CD.

In deze zaak ging het om een vermelding in een bedrijvengids op internet, een onderwerp waarbij bij iedere internetondernemer meteen een belletje “pas op, mogelijke oplichters” zou moeten rinkelen. Het bedrijf met de gids had een ondernemer telefonisch benaderd en opende als volgt:

Goedemiddag, u spreekt met [X] van bedrijfsregister, www.bedrijfsregister.nl. Ik wil nog even een geluidsopname maken van uw opdracht tot vermelding van uw bedrijfsgegevens op onze website”

De ondernemer kon zich echter niets herinneren van zo’n opdracht. Hij ging echter uit van de goede trouw van de beller en kreeg een toezegging dat hem na het gesprek een kopie van het contract zou worden gestuurd. Vervolgens moest hij nog een keer aangeven inderdaad in de gids te willen, waarvan een voicelog zou worden gemaakt als bewijs.

De rechter verwerpt het beroep op de voicelog omdat deze hooguit kan bewijzen dat er gesproken is over een eerdere afspraak, maar niet dat die afspraak is gemaakt. Het gaat om telefonische acquisitie, een techniek waarvan bekend is dat er nogal wat malafide bedrijven gebruik van maken. Een bedrijf dat via dat kanaal te werk gaat, moet dus meer doen om te bewijzen dat zij wel te goeder trouw heeft gehandeld en dat er echt een overeenkomst is. Het risico van misverstanden of onduidelijkheden komt dan ook voor rekening van het bedrijf.

Zo moeilijk is dat trouwens niet, aldus de kantonrechter:

Niet valt in te zien waarom, als daadwerkelijk aansluitend aan een telefonische opdracht een schriftelijke bevestiging wordt toegestuurd, niet wordt verzocht om (een afschrift van) die bevestiging ondertekend retour te zenden.

En nog een leuke opmerking die ik jullie niet wil onthouden:

Overigens en geheel ten overvloede merkt de kantonrechter nog op dat de bij repliek overgelegde CD waarop de geluidsopname zou staan niet uit te luisteren valt; noch op een “normale” cd-speler, noch op een (geavanceerde) computer.

Arnoud

Betaling terugboeken (storneren) als je ontevreden bent

Een lezer vroeg me:

Ik wilde een betaalwebsite uitproberen, maar ik zag al na vijf minuten dat het aanbod echt totaal niets was. Daar was ik zo boos over dat ik de betaling (creditcard) heb laten terugboeken en vervolgens mijn account heb opgegeven. Echter, een paar dagen later kreeg ik een mail van de beheerders dat ik moest betalen. Ik heb gereageerd dat ik opgezegd heb, maar hij blijft maar volhouden met aanmaningen en dreigbrieven van een incassobureau. Hoe krijg ik hem nu van mijn nek?

Ik vrees dat dit lastig wordt. Op zich heb je inderdaad recht op je geld terug wanneer de wederpartij niet levert wat hij heeft beloofd, maar zo makkelijk als “oh het bevalt niet” zeggen en gauw storneren is dat niet. Op zijn minst zul je eerst het bedrijven moeten aanschrijven over de gebrekkige kwaliteit van de dienst, zodat ze een poging kunnen wagen je alsnog tevreden te stellen.

Overigens is “het aanbod was niets” op zich geen reden om te mogen annuleren. Lage kwaliteit is nog geen gebrekkige kwaliteit (wanprestatie). Zolang je krijgt wat je is beloofd, kun je er niet zomaar vanaf omdat het beloofde niet is wat je je ervan had voorgesteld.

Ook via de wet koop op afstand kom je er niet: die geldt niet voor betaalde websites, tenminste niet als je al eens ingelogd hebt. De wet zegt namelijk dat je recht van ontbinden vervalt als de dienstverlening met jouw instemming reeds is begonnen.

Ik snap de lezer wel: als je zelf moet gaan bedelen om je geld terug wegens wanprestatie, krijg je ongetwijfeld nul op het rekest. Zo’n bedrijf heeft er geen enkel belang bij om te erkennen dat ze wanprestatie plegen (Rule of Acquisition 1). Je geld zelf terughalen lijkt dan slimmer, maar je krijgt dan vervolgens wel de ruzie met het incassobureau waar deze lezer nu mee zit.

Als je klacht terecht is, dan is er niets aan de hand want dan zul je gelijk krijgen bij de rechter. Maar als je klacht wordt afgewezen, dan heb je een heel groot probleem want je hebt niet betaald terwijl dat wel moest, ook niet na aanmaningen van het incassobureau. Je krijgt dan de incassokosten er nog eens bovenop.

Arnoud

Eerste PS3-model verliest Linux-mogelijkheid na firmware-update

dikke-playstation.png Het oude ‘fat’ PlayStation 3-model verliest de mogelijkheid om Linux te draaien als de gebruiker de voor 1 april aangekondigde 3.21 firmware-update installeert, meldde Tweakers gisteren. Sony zegt uit ‘veiligheidsoverwegingen’ tot deze stap te zijn gekomen. Wie deze firmware-update niet installeert, verliest vervolgens de toegang tot het online PlayStation Network. U voelt hem al aankomen: mag Sony dat doen?

De mogelijkheid om Linux op de PlayStation te installeren was lange tijd een leuke feature, die actief door Sony werd ondersteund. In oktober 2009 stopte het bedrijf daar echter mee. Met de PlayStation waren leuke rekenprojecten te doen, zoals onderzoek naar zwarte gaten. Nu zegt het feit dat mensen er leuke eigen doeleinden aan geven op zichzelf niet veel, maar Sony leek dit soort dingen actief te promoten, en dat schept verwachtingen bij kopers. Er zullen zeker mensen de PS3 gekocht hebben omdat ze er Linux op konden draaien.

Ik heb dan ook grote twijfels of dit zo wel mag. Het komt over als achteraf de voorwaarden van een koop aanpassen, iets dat niet zomaar kan. Ongetwijfeld staat er ergens diep in een EULA een regeltje dat men alles op elk moment mag wijzigen, maar onder het consumentenrecht is het zeker niet gezegd dat dat standhoudt. Al was het maar omdat die EULA over het algemeen te laat (niet voor of bij de koop) wordt aangeboden.

Als er een goede reden is, dan kan het anders komen te liggen. Blijken PS3’s met Linux bijvoorbeeld vaak de boel te verpesten op het Playstation Network, dan kan ik me voorstellen dat men een blokkade uitvoert. Maar afgezien van ‘veiligheidsoverwegingen’ is er geen echte reden te vinden. Ik denk dan ook dat je met een klacht bij de kantonrechter een heel eind zou moeten komen.

Tenzij het natuurlijk een 1-aprilgrap is.

Arnoud

Hoe houd ik de buurman buiten beeld?

dome-camera.jpgEen lezer vroeg me:

Ik heb aan de achterkant van mijn huis een PTZ (pan/tilt/zoom, beweegbare) camera opgehangen na een aantal inbraken in de buurt. [Arnoud: zie het plaatje] Deze kan door middel van sensoren (ook op eigen grond) worden bestuurd en inzoomen. Het opnameapparaat is zo geprogrammeerd dat hij alleen filmt wat er op eigen grond gebeurt, maar toch klagen mijn buren nu dat ik in hun tuin zou kunnen filmen (de camera hangt vijf meter hoog). Zij eisen dat de camera eraf moet wegens privacyschending. Wat moet ik doen?

Camerabewaking op privéterrein is in beginsel toegestaan, maar “filmen van de buren” niet. Je moet er dus voor zorgen dat de buren inderdaad niet in beeld komen.

Nu is dat softwarematig doorgevoerd, maar met het soort camera dat je op het plaatje ziet is dat voor de buren natuurlijk niet na te gaan. Technisch gezien kan het ding van links tot rechts alles filmen.

De oplossing lijkt me simpel: een metalen plaatje ernaast of een stuk zwart plakband op de glazen bol. Dan is het fysiek onmogelijk dat de camera de buurman filmt, en dan zie ik juridisch gezien het probleem niet meer.

Wel moet er natuurlijk nog een bordje bij bij voordeur en achterpoort.

Arnoud

Schrijven over het auteursrecht

drukpers-printing-press.pngEigenlijk moet ik eens een boek maken over de toekomst van het auteursrecht, maar dat wil nog niet helemaal uit de vingers komen, schreef ik vorige week. Maar die vingers blijven jeuken, dus ik zal er gewoon mee moeten beginnen denk ik.

Alleen: hoe zal ik dat nu eens aanpakken? Mezelf een paar weken opsluiten om zo een mooi manuscript te produceren zie ik niet zo zitten. Ik zou jullie er graag bij betrekken, er lezen hier genoeg mensen mee met slimme ideeën, nieuwe invalshoeken, kennis van relevante artikelen enzovoorts.

Een wiki gaat ’t alleen niet worden, ik ben bang dat ik dan te veel bezig ben met politieagentje spelen (afgaande op hoe het bij Wikipedia gaat). Plus, het is niet meer echt ‘mijn’ boek als er 100+ mensen aan meeschrijven, toch?

Een blog ligt dan voor de hand, maar is dat wel een geschikt middel om research voor een boek en discussie over hoofdstukken te doen?

Update (10:26) ik ontdek net Co-ment.net, wat volgens mij precies is wat ik zoek: ik kan schrijven en iedereen kan commentariëren. Wat denken jullie, gaat dat werken?

Arnoud