Mag het OM Telegram-groepen van complotdenkers laten blokkeren?

| AE 12959 | Regulering, Uitingsvrijheid | 12 reacties

GDJ / Pixabay

Het Openbaar Ministerie heeft twee kanalen van complotdenkers op chatapp Telegram laten blokkeren, las ik bij de NOS. Daar werden onder andere complottheorieën gedeeld over satanisch-rituele kindermoorden, door de blokkade kunnen er geen nieuwe berichten worden geplaatst. Het is voor zover bekend voor het eerst dat justitie met succes Telegram-groepen heeft laten blokkeren. En dat riep vragen op bij lezers, want hoezo is er dan geen gerechtelijk bevel nodig eerst?

Om daarmee maar gelijk te beginnen: nee, in Nederland is geen gerechtelijk bevel nodig voor het blokkeren van zo’n online kanaal. Het Wetboek van Strafrecht (art. 54a) bepaalt namelijk dat
Een tussenpersoon die een communicatiedienst verleent bestaande in de doorgifte of opslag van gegevens die van een ander afkomstig zijn, wordt bij een strafbaar feit dat met gebruikmaking van die dienst wordt begaan als zodanig niet vervolgd indien hij voldoet aan een bevel als bedoeld in artikel 125p van het Wetboek van Strafvordering.
En dat artikel 125p bepaalt dan weer dat de officier van justitie (bij verdenking van ernstige misdrijven) mag bevelen dat een tussenpersoon informatie tegenhoudt of offline haalt. Wel is dan een machtiging van de rechter-commissaris nodig, en de wet bepaalt dat deze de aanbieder van het kanaal moet horen als dat relevant is.

Dit is een behoorlijke verbetering ten opzichte van het ‘oude’ artikel 54a, dat eigenlijk niet meer bepaalde dan dat de officier zo’n bevel kon geven op machtiging van de rechter-commissaris (zie de discussie over het meervoud daarvan).

De directe aanleiding in dit geval betreft zo te lezen het ernstig soort misdrijven waarbij deze bevoegdheid inderdaad mogelijk is:

Afgelopen week werd er aangekondigd dat op een nieuw kanaal video’s zouden worden geplaatst met bedreigende, opruiende en lasterlijke inhoud. Daarop heeft het OM besloten om maatregelen te nemen. De rechter oordeelde eerder al dat die video’s verboden inhoud bevatten en niet meer online mogen komen. Ook stond er op de nu geblokkeerde kanalen oudere content die strafbaar en bedreigend is.
Voor mij is vooral opmerkelijk dat Telegram kennelijk snel meewerkte. In andere landen kent niet iedereen de constructie van een district attorney die bevelen mag geven tot blokkade van informatie.

Arnoud

Is het verkopen van Netflixaccounts nu ook al auteursrechtinbreuk?

| AE 9592 | Intellectuele rechten | 11 reacties

Stichting Brein heeft een schikking van 10.000 euro getroffen met een 26-jarige man uit Zwolle, die op zijn website logins verkocht voor verschillende streamingdiensten. Dat meldde Tweakers maandag. De man haalde de data uit uitgelekte databases en verkocht de logins voor een fractie van de prijs van een abonnement. Nu is het natuurlijk computervredebreuk om andermans account te gebruiken, maar daar gaat Brein niet over. Dus is dit nu auteursrechtinbreuk of wat gebeurt hier?

De truc van deze man is op zich vrij simpel. Met de regelmaat van de klok worden accounts of wachtwoorden gelekt, en die blijken dan ook te werken bij streamingdiensten zoals Netflix. Niet iedereen heeft dat door, onder meer omdat je bij dergelijke diensten vaak vanaf meerdere IP-adressen tegelijk ingelogd mag zijn. Een handige jongen kan dan dus op andermans account video’s streamen.

Uit het Tweakersartikel haal ik dat Brein deze aanpak ziet als inbreuk op auteursrecht. Ik dacht eerst het faciliteren of aanzetten van, omdat die mensen die de streams bekijken aan te merken zijn als illegale downloader (downloaden is hetzelfde als streamen, juridisch gezien). Maar dat lijkt het niet te zijn.

In 2014 bepaalde het Hof van Justitie in het Svensson-arrest dat hyperlinken legaal is. Maar ze maakten daarbij een voorbehoud:

Indien daarentegen een aanklikbare link de gebruikers van de website waarop deze link zich bevindt, in staat stelt om beperkingsmaatregelen te omzeilen die op de website waar het beschermde werk zich bevindt zijn getroffen teneinde de toegang van het publiek te beperken tot de abonnees ervan, en aldus een interventie vormt zonder welke die gebruikers niet zouden kunnen beschikken over de verspreide werken, dienen al deze gebruikers te worden beschouwd als een nieuw publiek dat door de houders van het auteursrecht niet in aanmerking werd genomen toen deze toestemming verleenden voor de oorspronkelijke mededeling, zodat de toestemming van de houders vereist is voor een dergelijke mededeling aan het publiek.

Bij het lezen van deze uitleg denk ik in eerste instantie aan het delen van sessie-URLs of iets dergelijks, zodat een ander direct in mijn account terecht komt. Of een deeplink die tevens authenticatie-elementen bevat zodat de aanklikker meteen ingelogd wordt en de beperkte toegang krijgt. Dat is ergens nog wel te begrijpen, als kleine nuance op de hoofdregel “het staat legaal online dus je mag er naar linken”.

Maar Brein gaat verder als ik het goed begrijp: “www.netflix.com” en mijn gebruikersnaam/wachtwoord zijn als combinatie hetzelfde als die “aanklikbare link” die je “in staat stelt om beperkingsmaatregelen te omzeilen”. Daar moet ik toch even mijn wenkbrauwen juridisch van fronsen.

Misschien dat men doelde op het Sanoma-arrest, dat bepaalt dat welbewust linken naar illegaal geplaatste content illegaal is?

Wanneer daarentegen vaststaat dat een dergelijke persoon wist, of moest weten, dat de door hem geplaatste hyperlink toegang geeft tot een illegaal op internet gepubliceerd werk, bijvoorbeeld doordat hij daarover gewaarschuwd is door de auteursrechthebbenden, moet ervan uitgegaan worden dat de verstrekking van die link een „mededeling aan het publiek” in de zin van artikel 3, lid 1, van richtlijn 2001/29 vormt.

Alleen heb je hier hetzelfde probleem: is een websitenaam met login wel hetzelfde als een hyperlink? Ik betwijfel het.

Uiteindelijk is het een schikking, en daar kun je geen juridische argumenten aan ontlenen. En de vraag is wie er zin heeft om hier wél een juridisch argument van te maken. Maar iets rammelt hier. Tim, kom er maar in.

Arnoud

Inbeslagname van criminele bitcoins

| AE 6807 | Innovatie, Regulering | 20 reacties

bitcoin-cc-by-sa-flickr-zach-copleyIn de jacht op crimineel verkregen vermogen heeft het Openbaar Ministerie (OM) er een nieuw wapen bij, meldde het AD onlangs. Men kan bitcoins in beslag nemen als deze door criminele activiteiten verkregen zijn. Er was altijd twijfel of dat wel mocht, maar het OM heeft ondertussen drie gerechtelijke uitspraken verkregen waarin dit werd toegestaan. Daarmee is je criminele geld verstoppen in bitcoins geen optie meer. Maar hee, data was toch “niets”, juridisch gezien?

Ik zeg regelmatig dat data niets is inderdaad. En elke keer zegt er dan iemand dat daar wel wat nuances aan zitten. Oké oké, dat is ook terecht. Helemaal als je het hebt over strafrecht versus civiel recht. Negentig procent van de blogs en discussies hier gaat over civiel recht – tussen burgers onderling. Strafrecht is echt een heel ander beest, Linux versus Windows zeg maar. Soms lijken dingen op elkaar of werken ze ongeveer hetzelfde maar dat is meer toeval dan design.

Eén van die dingen die in het strafrecht echt anders werken is wanneer iets een ‘voorwerp’ is, een item dat gestolen of door misdrijf verkregen kan worden. We weten uit het Runescape-arrest dat dit kan met virtuele goederen in online spellen en dergelijke. Dit zegt alleen niets over de status van dat iets in het civiele of burgerlijke recht. Het is dus niet zo dat virtuele goederen dankzij deze uitspraak in eigendom gehouden kunnen worden, civielrechtelijk. Ga je scheiden, dan hoef je dus niet je World of Warcraft-bezit in de boedelscheiding te betrekken.

Bij de Runescape-uitspraak was het kerncriterium dat de virtuele goederen ‘verplaatsbaar’ waren: slechts één persoon kon ze tegelijk bezitten, kopiëren is niet mogelijk. En ze vertegenwoordigden waarde. Die criteria gaan wat mij betreft net zo hard op voor bitcoins, dus bitcoins zijn te stelen. En in beslag te nemen, want daarbij geldt dezelfde eis – het moet een voorwerp zijn, een ding.

In het strafrecht dus – dit maakt bitcoins nog geen voorwerpen, geen zaken zoals het civiel recht dat noemt. De status van bitcoins in het civiel recht is nog onduidelijk. Het is geen geld in ieder geval. Zaken (fysieke dingen waar je eigenaar van kunt zijn) lijken het ook niet te zijn. Je moet er belasting over betalen maar dat is gebaseerd op de waarde van de bitcoins en niet op het eigendom/bezit daarvan.

Wie die bitcoinbeslagvonnissen heeft, ik hoor graag van je. Het is erg frustrerend dat dergelijke vonnissen niet standaard online komen.

Arnoud

OM mocht uploader 5000 e-books niet vervolgen wegens strijd met eigen beleid

| AE 6342 | Intellectuele rechten, Regulering | 18 reacties

Een 23-jarige man die vijfduizend e-books verspreidde via de torrentsite The Pirate Bay, mag niet worden vervolgd voor auteursrechtenschending. bij Nu.nl. Hoewel het uploaden van ebooks strafbaar is, is het Openbaar Ministerie in deze zaak niet ontvankelijk omdat ze in strijd heeft gehandeld met haar eigen beleid. Opzettelijke inbreuk op auteursrecht is een misdrijf, zo… Lees verder

Wat is dit voor gekke brief van de recherche?

| AE 3019 | Regulering, Security | 38 reacties

Een lezer wees me op een apart forumdraadje, waarin de poster schreef over een rare brief van de Bovenregionale Recherche Noord- en Oost Nederland: Bij de Bovenregionale Recherche Noord- en Oost Nederland is informatie binnen gekomen. Uit deze informatie blijkt dat met een op uw naam gesteld IP-adres handelingen zijn verricht op internetomgevingen waarbinnen het… Lees verder

OM: “downloaden niet langer gedogen” – was dat illegaal dan?

Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep in de strafzaak over het aanbieden van links naar inbreukmakende werken. In die zaak werd beslist dat het aanbieden van zulke links medeplichtigheid aan inbreuk op auteursrecht kan opleveren. In De Telegraaf legt het OM uit waarom ze hoger beroep aantekenen: “Het is bijna normaal geworden om illegale… Lees verder