Van wie is de software die ik voor onze vennootschap maakte?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 8 reacties

i-heart-vof-vennootschap-firmaEen lezer vroeg me:

Samen met een kennis ben ik een paar jaar terug een vennootschap onder firma begonnen om de software te verkopen die ik heb gemaakt. Nu gaan we uit elkaar en stelt de kennis dat hij net zo veel recht heeft op de software als ik, omdat we immers als gelijke partners in de VOF zaten. Klopt dat? Wie heeft de rechten?

Volgens de auteurswet komt het auteursrecht op software toe aan de partij die het creatieve werk heeft gedaan. Dat is normaal de programmeur zelf, en niet de partij die af en toe feedback geeft of in grote lijnen zegt wat het moet worden. Ook wie er betaalt, is niet relevant.

Zoals de vraagsteller het schetst, heeft hij dus het auteursrecht en niet de compagnon. Ook de VOF niet, want de VOF is geen aparte rechtspersoon. De VOF kan wel auteursrechten bezitten maar dat kan alleen door ze (via het VOF-contract of een aparte akte) daarheen te verkopen of te schenken.

De vraagsteller heeft door het werk voor de VOF wel de VOF een licentie gegeven op grond waarvan die het werk mag exploiteren. Maar die licentie eindigt als de VOF wordt opgeheven. Tenzij er in het VOF contract andere afspraken zijn, houdt alles op na beëindiging en dan mag de vraagsteller als enige verder met die software.

Wat je kunt doen, is in het VOF-contract vastleggen dat de rechten naar de VOF gaan. Dan moeten de rechten bij het uit elkaar gaan worden verdeeld, waardoor je een gelijker speelveld creëert dan bij de vraagsteller het geval is. Of je gaat bij het sluiten van het contract alvast nadenken wat er met de rechten moet gebeuren, maar dat is hetzelfde als huwelijkse voorwaarden opstellen voor je gaat trouwen: een goed idee, maar het gebeurt veel te weinig.

Arnoud

Waarom zijn ICT-inkoopvoorwaarden altijd zo ontzettend eenzijdig?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 41 reacties

pen-contract-ondertekenen-algemene-voorwaardenEen lezer vroeg me:

Recent bracht ik een offerte uit voor ontwikkeling van maatwerksoftware bij een groot bedrijf. Ik kreeg vervolgens ICT-inkoopvoorwaarden waar de honden geen brood van lusten. Alle deadlines zijn keihard, mijn werkproces dient in detail uitgeschreven te zijn en goedgekeurd te worden, ik krijg een boete als ik een dag te laat lever of als er ook maar de kleinste bug in zit en ik moet alle IE inleveren plus ik mag geen open source gebruiken. (Het gaat om een tijdschrijf-app voor hun sales-afdeling.) Is dat nou normaal in de juridische wereld?

Helaas komt het vaak voor dat je als ontwikkelaar zulke lompe inkoopvoorwaarden om de oren krijgt. Voor een deel is dat omdat het kan; als inkoper begin je natuurlijk met de beste situatie voor jezelf en je merkt in onderhandelingen wel wat er echt een probleem is.

Specifiek bij ICT zie ik het echter vaker misgaan dan in andere gebieden. Maar waarom dat komt? Ik blijf het lastig vinden. Wat losse gedachten. De ICT is een relatief jong vakgebied waar traditionele opvattingen uit projectmanagement weinig gedragen worden. Alleen al het opstellen van documentatie is weinig populair, laat staan uitgebreid projectmanagement en formeel opleveren voor een acceptatietoets. Het beeld dat bij veel dienstverleners leeft, is dat de klant niet begrijpt hoe complex zijn wensen zijn en dat de klant bovendien elke dag iets anders wil, uiteraard binnen dezelfde prijs.

Omgekeerd leeft bij veel opdrachtgevers het beeld dat ICT-partijen maar wat doen, hun eigen visie op de opdracht boven de wens van de klant stellen en redelijke klantverzoeken afdoen als “dat wil je niet”. Daarbij komt dat veel ICT-projecten tot frustratie bij alle partijen hebben geleid: ontwikkeling van software, websites of levering van diensten duurt altijd langer dan gedacht en het is nooit exact wat de klant voor ogen had. Het gevoel dat er weinig controle is op het project, ontstaat dan ook al snel, en het leidt dan tot “platslaan” van de opdracht in uitgebreide inkoopvoorwaarden.

Alles contractueel vastleggen is niet perse de beste aanpak. Zo zijn er veel (vooral kleinere) softwareontwikkelaars en dienstverleners die aan de slag gaan onder het motto “het is af als het af is”, maar zeer gemotiveerd zijn problemen snel op te lossen omdat zij trots zijn op hun software en technische storingen als een persoonlijke belediging zien. Dit levert verrassend vaak toch goede resultaten op. Vanuit de benadering dat een ICT-er een artiest is net als een tekstschrijver, is deze aanpak prima verdedigbaar, mits de opdrachtgever in staat is om te gaan met de grillen van artiesten. Discussie vanuit beide perspectieven levert dan veel helderheid en begrip voor de andere kant.

Het is dan alleen wel weer jammer dat er vaak niet goed te onderhandelen valt over inkoopvoorwaarden. Zeker als je -zoals de vraagsteller- een klein bedrijf bent: graag of niet, is dan het devies. Jammer voor beide partijen.

Arnoud

Mag een advertentie onhoorbaar piepen?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 24 reacties

ring-bel-alarm-geluidEr wordt geëxperimenteerd met video-advertenties die voor mensen onhoorbare piepjes produceren, las ik bij Ars Technica (dank, tipgever!). Deze worden dan opgepikt door weer andere video’s (of apps) op een ander apparaat, waardoor ze weten dat die twee beiden van dezelfde gebruiker zijn. Ook kun je nagaan hoe snel de advertentie wordt gesloten et cetera. Ongelofelijk creatief, maar wat kun je ertegen doen?

Cookiewet to the rescue, denk ik dan gelijk. Het is immers verboden gegevens op te slaan of uit te lezen van iemands computer zonder diens toestemming, dat was het hele punt van die wet. Maar het moet dan wel gaan om uitlezen via een netwerk, en daarvan kun je moeilijk spreken als twee apparaten in dezelfde fysieke ruimte via microfoon en luidspreker met elkaar praten. Natuurlijk wordt er vervolgens wel een en ander teruggestuurd naar het moederschip, maar dat is door de advertentie zelf gegenereerde informatie.

De Wbp dan maar? Die is immers zo ongeveer altijd van toepassing, en ook hier: het gegeven dat twee apparaten van dezelfde persoon zijn, is te zien als een persoonsgegeven. En dat wordt dan verzameld en gebruikt zonder toestemming of andere duidelijke grondslag.

Maar ja. De Wbp krijgt per 1 januari wel tanden, maar zal dat genoeg zijn om zulke profijtelijke activiteiten tegen te houden? Kom er maar eens achter wie die partijen zijn die dit doen. Ik denk dan ook niet dat juridische actie hier zinnig is. Dit is nou een prima argument waarom adblockers nuttig kunnen zijn. Maar ik ken er geen die ook geluid blokkeren.

Arnoud

Ik moet tekenen voor aansprakelijkheid voor datalekken bij ons bedrijf!

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Security, 15 reacties

disc-data-weg-bewaren-kruis.jpgEen lezer vroeg me:

In januari komt er een wet tegen datalekken, met hoge boetes. Nu krijgen wij allemaal een verklaring van onze werkgever die we moeten tekenen, waarin staat dat we begrijpen hoe belangrijk dit is voor onze organisatie en dat wij persoonlijk aansprakelijkheid aanvaarden als we nalatig zijn met persoonsgegevens. Moeten wij dit tekenen?

Het klopt dat we vanaf 1 januari een wijziging in de Wet bescherming persoonsgegevens krijgen, die onder meer boetes stelt op inadequate beveiliging en het niet melden van datalekken (ongeacht of die laatste komen door nalatige beveiliging of ondanks alle inspanningen). Daarnaast kunnen (en konden) mensen schadeclaims indienen door gegevensverlies of -diefstal als gevolg van gebrekkige beveiliging.

Die boetes en schadeclaims zijn gericht tegen de verantwoordelijke, tegen het bedrijf dat de persoonsgegevens beheerde dus. Een werknemer is daarbij in beginsel niet meer dan een ‘handje’ van dat bedrijf. Hij opereert daar niet als individu en is daarom ook niet als individu aan te spreken op de schade.

Er zijn in theorie mogelijkheden om als werkgever schade (en boetes) te verhalen op de werknemer die het veroorzaakte. Echter, dat is zeer beperkt. Art. 7:661 BW bepaalt dat de werknemer “niet jegens de werkgever aansprakelijk [is], tenzij de schade een gevolg is van zijn opzet of bewuste roekeloosheid.”

De lat bij die twee opties ligt erg hoog. Je moet echt expliciet van plan zijn je werkgever eens flink schade te gaan berokkenen, of op zijn minst geweten te hebben “wat ik nu doe, gaat een datalek veroorzaken, maar ach boeien, daar heb ik geen last van”. De bewijslast dat jij zo dacht, ligt bij de werkgever, dus ik wens hem veel succes daarmee. Dit rond krijgen is buitengewoon zeldzaam in het arbeidsrecht.

Afwijken van deze regel mag alleen als dat schriftelijk gebeurt én alleen als de werknemer ervoor verzekerd is. En ik weet 100% zeker dat geen consumentenverzekering datalekken dekt. Dus nee, dit gaat hem niet worden.

Nu kun je dus twee dingen doen: (1) tekenen “want het is tegen de wet” of (2) niet tekenen, want “kom nou wat een flauwekul”. Optie 1 zal voor veel mensen toch onprettig voelen, want het stáát er toch maar en het biedt een haakje voor arbeidsconflicten, plus je moet toch een advocaat inschakelen om bovenstaand argument te voeren. Optie 2 is ook vervelend, want dan weiger je iets dat je werkgever heel belangrijk vindt en ook nog eens met een argument waar jij helemaal niet over gaat (JZ is een andere afdeling, immers).

Ik zou zelf denk ik toch voor optie 2 kiezen, maar wel met eerst de route langs Juridische Zaken met een onschuldig ogende vraag of dit wel klopt zo. Dit in de hoop dat die jurist dan zegt, ho stop dit kan niet, zo zijn wij slecht werkgever en dat kan leiden tot hogere ontslagvergoedingen als het ooit misloopt. Is er geen bedrijfsjurist dan misschien via de eigen rechtsbijstandsverzekering. Wil of kan die ook niets betekenen, dan wordt het tijd voor een stevige discussie in de kantine. Of hebben jullie betere tips?

Arnoud

Nee, argh, je kunt je niet uitschrijven bij de Nederlandse staat, mafketel

Geplaatst op in Iusmentis, 214 reacties

bonk-gat-muur-hoofd Ontevreden Nederlanders kunnen zich gewoon laten uitschrijven bij de Nederlandse staat, las ik bij Vice en ik sloeg met mijn kop tegen de muur. Niet voor de eerste keer maar als mensen gaan pretenderen “juridische argumenten” te hebben voor iets dat faliekant onmogelijk is, dan blog ik nog een keer. (Opa legt het voor de laatste keer nog eens uit, ik weet het.)

Stap 1:

De eerste stap richting soevereiniteit is de staat vriendelijk verzoeken of ze je gegevens voor zichzelf willen houden. Dat doe je door een geheimcode 7 aan te vragen in de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens.

Oeh, spannend geheimcode zeven. Dan moet het wel een trucje zijn dat iemand diep in de krochten van wetten.overheid.nl heeft ontdekt.

Eh, nee. Dit is niet spannend maar gewoon een formulier van de overheid waarmee je zorgt dat je gegevens uit de Basisregistratie personen (BRP) worden dan niet aan derden verstrekt. Standaard bureaucratische procedure. Kan nuttig zijn als je beseft hoe veel partijen uit de GBA gegevens krijgen. Maar het doet niets, behalve dus noteren dat je gegevens alleen nog met andere overheidsinstanties gedeeld mogen worden.

Stap 2:

Na het verkrijgen van de geheimcode 7 is stap twee een stukje in de krant plaatsen, waarin staat dat je je naam terugclaimt. Op die manier maak je het publiekelijk kenbaar.

Wederom, nee. Het staat je natuurlijk vrij dingen in de krant te zetten, maar enig juridisch effect heeft dat niet. Ik vermoed dat dit een stukje cargoculten is: iemands faillissement of ondercurateletestelling moet in de krant, dus kennelijk zijn officiële mededelingen in kranten iets met juridisch effect, dus als ik in de krant zet dat ik soeverein mens ben, dan is dat zo. Maar nee. Nergens in enige wet staat dat dit effect heeft. En dát is waar het om gaat binnen ons wetboek.

Stap 3:

[E]en brief aan de koning sturen. Je schrijft op welke stappen je allemaal ondernomen hebt om je naam terug te claimen en waarom die stappen wettelijk verklaren dat je nu soeverein bent. Wanneer die brief eenmaal de deur uit is heeft de koning een paar weken om erop te reageren. Doet hij dat niet, dan gaat je soevereiniteit automatisch in.

Ik val in herhaling: nee. Nope. Vergeet het maar. Natuurlijk, je mag brieven naar de koning sturen (adres: postbus 20016 Den Haag), maar ook dat heeft geen enkel effect.

Oké, denkt u misschien, dat is flauw, natuurlijk zetten ze niet gewoon in een wet hoe je onder het Nederlanderschap uit komt. Er is ongetwijfeld hoger recht waaruit volgt dat je jezelf soeverein mag verklaren. Dat staat ook in het artikel immers:

Van Dinter vogelde een juridische manier uit waarop iedere Nederlandse staatsburger het eigendom over zijn natuurlijke persoon terug zou kunnen claimen, en zo op gelijke voet komt te staan met de staat, in plaats van er onderdanig aan te staan. Dat gaat – om totale anarchie te voorkomen – volgens Van Dinters methode gepaard met een aantal handvesten, waaronder de verklaring van de rechten van de mens en burger, en een belofte van trouw aan het welzijn van de aarde.

De basisaanname lijkt te zijn dat de Nederlandse staat eigenlijk geen gezag over jou heeft, maar een juridische entiteit aanmaakt (onder je BSN, en er is ook nog iets met je achternaam in HOOFDLETTERS versus Gewoonletters of ook wel Achternaam Voornaam ipv Voornaam Achternaam). De truc is dan dat je de koppeling tussen jou en die entiteit losmaakt, want dan kunnen ze niet meer bij jou zijn als ze de entiteit met BSN 258841254 en aanduiding ENGELFRIET, Arnoud willen hebben.

Niet dat dat werkelijk enig effect heeft. De wet kent die koppeling niet, maar gebruikt BSN en naam gewoon als een aanduiding voor jou. Ja jij, soeverein mens. Het is beleefdheid en stukje bureaucratie dat men dat met “ENGELFRIET, Arnoud P.” doet, geen juridische toverformule om macht over iemand te krijgen. Die macht hééft men gewoon, hoe veel advertenties je ook in de krant zet. Er is géén wet en géén verdrag dat je toestaat daaraan te ontsnappen. Geen enkele juridische truc gaat je helpen. Wie zegt van wel, is een oplichter of juridisch ernstig in de war. Zeg dan gewoon “ik doe niet meer mee, doei” en ga ergens zitten waar je je eigen staat of anarchistische beweging kunt beginnen.

En ja, ik heb hier eerder over geblogd en het is niet goed voor mijn bloeddruk en het zal geen sikkepit uitmaken. Maar als dit soort dingen ook opduiken in mainstreamnieuwssites dan krijgen goedgelovige mensen er echt last van. En dáár kan ik echt niet tegen. Dit is voor mij het equivalent van dingen als “ik programmeer een Visual Basic interface om zijn IP-adres te decoderen”.

Als iemand wérkelijk een juridisch geannoteerd stappenplan heeft (dus niet een Youtubefilm met “het is gewoon zo want het UVRM” – sowieso, géén Youtube alsjeblieft) dan houd ik me aanbevolen.

Arnoud

OM mag opnamen van geweldsincidenten tonen om daders te vinden

Geplaatst op in Privacy, Regulering, 11 reacties

dome-camera.jpgHet Openbaar Ministerie mag in de openbare ruimte opgenomen camerabeelden van ernstige publieke geweldincidenten in het openbaar tonen om zo dader(s) van dit geweld te kunnen opsporen, las ik (alweer een tijdje geleden) op Rechtspraak.nl. Sorry, ik loop wat achter. De Hoge Raad introduceert meteen maar een checklist met 7 factoren waarmee getoetst kan worden of het legitiem is om te publiceren uit camerabeelden die misdrijven vastleggen.

Het arrest komt uit de zogeheten kopschopper-zaak. In 2013 schopten acht jongens een ander tegen het hoofd bij een vechtpartij op de Eindhovense Vestdijk. Justitie koos ervoor beelden hiervan naar buiten te brengen in de hoop de daders te identificeren. Deze publicatie leidde bij het Gerechtshof tot strafvermindering vanwege “de “enorme media-aandacht” die aan het incident is gegeven en “de hetze die daardoor jegens hem in de diverse media, onder welke internet, is ontketend”.”

In cassatie moet het HR nu aangeven of en wanneer het publiceren van zulke camerabeelden toegestaan is. In beginsel is het publiceren van beelden een inbreuk op de privacy, ook als de beelden van de openbare weg komen. In de context van opsporing door het OM is publicatie toegestaan afhankelijk van deze factoren:

  1. het publieke dan wel private karakter van de plaats welke op het beeldmateriaal waarneembaar is waar of van de situatie waarin de betrokkene zich bevindt;
  2. de persoon van de betrokkene, waaronder diens leeftijd of bijzondere kwetsbaarheid;
  3. de hoedanigheid van de betrokkene, zoals de publieke bekendheid van de betrokkene, dan wel of hij verdachte is van een (ernstig) strafbaar feit;
  4. de mate van herkenbaarheid van de betrokkene op het beeldmateriaal en de aard en indringendheid van de informatie die door of in samenhang met het beeldmateriaal wordt verstrekt omtrent de identiteit, uiterlijke kenmerken of gedragingen van de betrokkene;
  5. het doel waarmee het beeldmateriaal is vergaard en geopenbaard, waarbij aan de orde kan komen of het gaat om opsporing of identificatie van verdachten van (ernstige) strafbare feiten en of voorzienbaar is dat het beeldmateriaal wordt gebruikt op een wijze die verder gaat dan hetgeen redelijkerwijze nodig is voor het te bereiken doel;
  6. de wijze van vergaring en openbaarmaking van het beeldmateriaal, waarbij aan de orde kan komen of het beeldmateriaal is gemaakt en gepubliceerd met toestemming van de betrokkene, of de beeldopnamen zijn gemaakt op publieke plaatsen waar opnameapparatuur normaliter wordt gebruikt met een gelegitimeerd en voorzienbaar doel, en of er sprake is van een naar tijd en reikwijdte beperkt gebruik dan wel dat de beelden integraal zijn vrijgegeven aan het algemene publiek;
  7. de mate waarin het beeldmateriaal in overeenstemming met de toepasselijke regelgeving is verkregen en verspreid.

Het is dus een factor of de beelden van de openbare weg zijn, maar niet de enige. Als het gaat om iets kleins, dan is publicatie van de beelden nog steeds een te zwaar middel. Wel vind ik een mooie (factor 6) dat de wijze van vergaring meeweegt: als je weet dat ergens camera’s normaliter hangen, dan kun je minder snel bezwaar maken als die beelden dan ook worden gepubliceerd. Maar ook weegt mee (factor 5) of de kans groot is dat de beelden worden misbruikt door langdurige herpublicatie op andere plaatsen (hoi Dumpert).

Verder bevestigt de HR dat een rechtbank rekening mag houden met de gevolgen van publicatie van de beelden, ook als deze publicatie op zichzelf niet tegen de regels was. Dat bevreemdt me een beetje. Als deze toets ertoe leidt dat het gebruik legitiem was, hoezo moet dat dan gevolgen hebben voor de straf?

Arnoud

Wanneer mag je een productnaam in je domeinnaam opnemen?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 4 reacties

http-www-url-merk-adres-hand.pngEen lezer vroeg me:

Voor een nieuwe webshop wil ik Acer Aspire laptops gaan verkopen en wel onder de domeinnaam aspire-laptops punt nl. Ik weet dat je geen merknamen van bedrijven (zoals HP of Apple) in je domeinnaam mag voeren, maar geldt dat ook voor productnamen? Oftewel mag ik deze domeinnaam voeren?

Het is onjuist dat je geen merknamen in domeinnamen mag opnemen. Waar het om gaat, is dat je geen verwarring mag zaaien over jouw relatie tot een gedeponeerd merk. Dat kan zowel een naam van een bedrijf zijn (zoals HP of Apple) als van een product (Aspire, iPhone of Magnum).

Verwarring zaai je zodra je een valse indruk wekt, en dat kan al door niet te zeggen wie jij bent. “Welkom bij Aspire-desktops punt nl, de goedkoopste plek voor Acer Aspire laptops” is merkinbreuk want mensen denken nu dat dit een outlet van Acer is. Je zegt namelijk niets over wie deze shop aanbiedt, dus dan zal het wel Acer zelf zijn. En dat maakt het merkinbreuk.

Zou je echter “Joops computershop, uw specialist in Acer Aspire computers” hanteren dan is het eerder legaal want dan geef je aan dat jij de Joop bent die deze apparatuur verkoopt. Uiteraard moet de verkoop beperkt zijn tot dat type Acer laptops, je mag daar niet ook Asus of HP producten aanbieden. Ongeacht hoe vergelijkbaar die zijn met de Acer Aspire laptops.

Als vuistregel hanteer ik daarbij dat je merk en logo van het product mag tonen maar niet groter dan je eigen logo en niet als eerste. Plus je mag niets vermelden dat (actief of door verzwijgen) de indruk wekt dat je toch enige band met de leverancier hebt. En dat is het meest tricky deel van allemaal, want het werkt verkoopverhogend door toch ergens tegen dat merk aan te schuren.

(Ben ik cynischer aan het worden? Ik heb het gevoel steeds vaker te bloggen met “Dit misverstand hoor ik vaker”.)

Arnoud

Gaat de Europese Commissie hyperlinks onder het auteursrecht plaatsen?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 28 reacties

De Europese Commissie wil volgend jaar linken onder copyrightregels laten vallen, beweert een Duits lid van het Europees Parlement. Dat las ik bij Tweakers. Het snode plan kwam aan het licht door een gelekt document van de Commissie, waarin men jeremieert over onduidelijheid in de auteurswet en de wens dit aan te passen.

Het stuk waar parlementariër Julia Reda over valt, is volgens mij dit:

There are contentious grey areas and uncertainty about the way these concepts are defined in EU law, in particular about which online acts are considered ‘communication to the public’ (and therefore require authorisation by right holders), and under what conditions.

De Europese auteursrechtregels kennen de term “communication to the public” (mededeling aan het publiek) als tegenhanger van onze openbaarmaking. Als je een werk aanbiedt aan een ander publiek dan de rechthebbende voor ogen had, dan ben je aan het mededelen en dat vereist toestemming. In de Svensson-uitspraak bepaalde het Hof van Justitie echter dat een hyperlink géén mededeling is, omdat je daarmee geen ander publiek opentrekt. Het werk stond al op internet, dus heel internet kon er al bij, jouw hyperlink verandert daar niets aan.

Open vraag bij Svensson is nog wat er gebeurt als het werk illegaal op internet staat (waar nu vragen over liggen vanuit de Geenstijl/Playboy-zaak). Verder zit er nog veel onvrede bij krantenuitgevers over het structureel en grootschalig hyperlinken met snippets van hun nieuwsberichten. Men wil daar geld voor, maar aangezien ook dergelijk linken legaal is onder het auteursrecht, lukt dat niet echt.

Bij het lezen van de tekst krijg ik het gevoel dat het vooral daarover gaat. Verderop staat immers:

More broadly, the situation raises questions about whether the current set of rights recognised in EU law is sufficient and well-designed. For news aggregators, in particular, solutions have been attempted in certain Member States, but they carry the risk of more fragmentation in the digital single market.

Ik kan me niet serieus voorstellen dat de Commissie iedere hyperlink tot een nieuwe openbaarmaking gaat verklaren. Dan moeten ze lijnrecht in tegen het Hof van Justitie, en dat is een ahem nogal gedurfde stap. Het punt van de snippetafdracht is een open punt, waarmee je de Europese uitgeefindustrie kunt steunen (goed voor de banen van de burger) en Amerikaanse megalomane bedrijven kunt pakken (ook goed voor de bühne), dus dat zie ik nog wel enige kans hebben in de visie van de EC.

Dat ook een snippetheffing een raar idee zou zijn, geloof ik onmiddellijk. Maar het is beter om dáár tegen te ageren dan om te roepen “OMGWTFBBQ de hyperlink wordt illegaal”. Boy who cried wolf en zo.

Arnoud

Mag ons dorpsforum historische foto’s van het dorp publiceren?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 33 reacties

forum-discussie-post-phpbbEen lezer vroeg me:

Wij hebben een forum over de geschiedenis van ons dorp. Hierop worden door veel mensen foto’s geplaatst, zonder na te denken over rechten of zelfs maar bronvermelding. Nu hebben wij een nieuwe forumgebruiker, die bij elke foto vraagt of de rechten wel geregeld zijn en of we ons wel realiseren dat we aansprakelijk zijn. Heeft hij gelijk en wat moeten wij hiermee?

In beginsel klopt het dat op iedere foto auteursrecht zit, tenzij de fotograaf daar afstand van deed of de fotograaf meer dan 70 jaar geleden overleed. Als er auteursrecht op een foto zit, dan moet er toestemming zijn voor het publiceren op zo’n openbaar forum.

Zo te lezen zit het forum dus fout om het zo fout te doen. Dat kan tot schadeclaims leiden, en dat gebeurt ook wel als het gaat om actuele foto’s of foto’s waarbij de rechten bij grote partijen zoals Masterfile liggen.

Bij historische foto’s kom ik dat eigenlijk niet tegen. Ik vermoed omdat daarvan veel minder bekend is waar de rechten liggen of de fotografen minder vaak professionele fotografen waren die geld willen verdienen door hergebruik aan te pakken. En zeker in de situatie van de geschiedenis van een dorp is de kans groot dat de foto’s van al dan niet reeds overleden particulieren komen, zodat de kans op claims erg klein is.

Dus het klopt wat deze nieuwe gebruiker zegt, maar of het in de praktijk ook problemen geeft, dat lijkt me sterk.

Arnoud

Is een screenshot een citaat onder het auteursrecht?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 3 reacties

printscreen-screenshotAls je erop gaat letten, zie je het overal: sites (vooral kranten) die foto’s van elders publiceren in de vorm van een screenshot. De achterliggende gedachte is dat het dan een beeldcitaat zou zijn: een gebruik ter aankondiging of bespreking van de foto, waarbij de bronvermelding dan volgt uit het meegeshotte logo van de bronsite en het daar eveneens aanwezige onderschrift met naam fotograaf. Het idee is leuk, maar zo werkt de auteurswet niet. Er is geen automatisme dat zegt dat een screenshot dús een legaal citaat is.

Het gebruik van foto’s lijkt soms op het betreden van een bouwterrein. In principe gaat het goed, maar soms krijg je een blafbrief op je kop of trap je in een schadeclaim van enkele duizenden euro’s. Dat komt vooral omdat handhaving zo sporadisch is en heel veel beeldmateriaal gewoon gebruikt kan worden zonder problemen. Maar het komt ook omdat er allerlei vage mythes in omloop zijn over wat er wel en niet mag.

Een zo’n mythe is dat een screenshot legaal is als citaat. Een beeldcitaat is een uitzondering op het auteursrecht: je mag een foto herpubliceren (met bronvermelding) mits je dat nodig hebt voor een aankondiging of bespreking van die foto, of iets waar die foto een evident functioneel verband mee heeft. Denk aan het publiceren van de cover van een boek bij een bespreking van de inhoud van het boek; dat gaat niet letterlijk over de cover maar er is een duidelijk functioneel verband.

Een screenshot is een manier om een foto in zijn context te reproduceren. Je ziet meteen van welke site het komt en welke tekst en dergelijke er omheen staat. Dat is prima om bronvermelding te geven of de lezer sneller te informeren, maar dat is niet genoeg om het een citaat te mogen noemen. Er moet nog steeds een duidelijke eigen bijdrage zijn, waarmee je kunt onderbouwen dat sprake is van een aankondiging of bespreking of vergelijkbaar toegestaan doel voor je overname.

In een recent vonnis laat de rechter (voor het eerst, volgens mij) meewegen dat een screenshot, althans een foto van de voorpagina van een krant, is gebruikt. Het ging in die zaak om een foto van Volkert van der Graaf, die op de voorpagina van de Telegraaf stond in 2014. HP/De Tijd had die voorpagina gescreenshot bij een artikel over het spanningsveld tussen de privacy van Volkert en de vrijheid van meningsuiting.

Dat de foto in de Telegraaf groot en pontificaal was, kwam als argument langs in dat artikel. Daarmee kon je namelijk zien hoe de foto was gebruikt, wat precies het punt was van het HP-artikel. En dat onderbouwt dat de foto een citaat was. Minder dan dit kón niet, als je de foto niet toont dan kun je moeilijk onderbouwen dat de foto erg groot was bijvoorbeeld. Dát maakte het een citat.

Het kan dus wel, maar een automatisme is het niet.

Arnoud