Kun je via de privacywet als ondernemer uit Google Maps en Streetview blijven?

Geplaatst op in Privacy, 23 reacties

kaart-streetview-maps-sarphatistraatEen juridisch ondernemer stond met een stichting ingeschreven bij de KVK (ik gok een advocaat met een stichting derdengelden), waarbij zijn persoonsnaam in de stichtingnaam zat en hij zijn eigen huisadres als vestigingsadres had opgegeven. Toen zijn gegevens opdoken in Google Maps, en foto’s van zijn huis in Streetview, diende hij een klacht in. Deze leidde ertoe dat Google een en ander ging blurren, maar dat was niet genoeg voor de ondernemer. Die stapte naar de rechter met een beroep op de Wet bescherming persoonsgegevens: het ging immers om zijn naam in de stichtingnaam.

De rechtbank wees die eis af, met onder meer de opmerkelijke overweging dat een bedrijfsnaam met persoonsnaam geen persoonsgegeven is omdat het dan niet gaat om “een gegeven dat betrekking heeft op die natuurlijke persoon”. En als dat wel zo zou zijn, dan zou Googles grondrecht om een bedrijf te runnen het moeten winnen van het grondrecht van meneer op zijn privacy.

In hoger beroep (via) komt het Hof niet toe aan die gekke overweging. Ergens jammer, want even expliciet opmerken dat dat niet klopt, had ik wel op prijs gesteld. Het is namelijk wél een persoonsgegeven. En de beoordeling moet gaan over die belangenafweging, dat is hoe de Wbp in elkaar zit.

Het Hof constateert dat door het blurren en beperken van de informatie er uitsluitend nog informatie over het huis te vinden is. En dat identificeert niet de eigenaar, want weten hoe een huis eruit ziet zegt niets over de eigenaar daarvan. De informatie moet tot de persoon te herleiden zijn:

Aan dat vereiste is niet voldaan indien na het intypen van (enkel) een adres uitsluitend de locatie van het betreffende adres en wazig gemaakte fotografische afbeeldingen rondom dat adres – zonder dat daarop individuen staan afgebeeld – worden weergegeven, omdat in dat geval uitsluitend gegevens over een object, en geen persoonsgegevens over een individu, worden geopenbaard.

En dat klopt, hoewel het gek aanvoelt. Immers je adres lijkt me vrij evident een persoonsgegeven. Maar het klopt wel dat die link te leggen moet zijn. Enkel een adres zegt nog niets, er moet wel met een redelijke inspanning te achterhalen zijn wie daar woont of eigenaar van is. En dat is hier niet het geval.

Minstens zo gek is de bron van alles. Als je jezelf inschrijft als ondernemer bij de KVK (wat wettelijk verplicht is), dan verkoopt de KVK je gegevens aan allerhande partijen door. Ook aan Google, en die combineert dat handig in haar kaartendienst Maps. Hierbij werkt men nog steeds met een opt-out, en ik heb werkelijk geen idee waarom. Maar het feit dat meneer de opt-out had gebruikt, leidt ertoe dat zijn eis verder wordt afgewezen. Door die opt-out zal Google de gegevens niet meer opnemen.

Arnoud

Hoe ver mag een beveiligingscamera reiken?

Geplaatst op in Security, 21 reacties

dome-camera.jpgAls het niet de mij meest gestelde vraag is, dan zit ie toch zeker in de top 3: mag de buurman mijn tuin filmen met zijn beveiligingscamera? Het standaardadvies is: nee, maar wel zijn eigen terrein, en ga met hem práten want hier een juridisch punt van maken gaat de sfeer niet verbeteren. Maar soms stappen er toch mensen naar de rechter over buurmans camera en dat geeft dan weer leuke brokjes jurisprudentie. Zoals nu.

In deze zaak (via) ging het om buren op een bedrijventerrein, beiden met woning in bedrijfspand dus. De gedaagde buurman had twee beveiligingscamera’s bevestigd aan een muur van zijn bedrijfspand, en die muur stond vijf meter van slaapkamers en terras van de eisende buurman. En dat gaf de eisende buurman “voortdurend het gevoel dat hij door [gedaagde] wordt bespied.”

De rechtbank constateert terecht dat het hier gaat om twee grondrechten: de privacy van de buurman en het eigendomsrecht van de buurman, waarbij dat laatste recht met zich meebrengt dat hij beveiligingsmaatregelen mag nemen zoals cameratoezicht. Bij twee tegenover elkaar staande grondrechten krijg je een afweging van belangen. Maar er moet natuurlijk wel allereerst bewijs zijn dát de eisende buurman in zijn privacy wordt aangetast. En dat krijgt hij niet voor elkaar:

[eiser] stelt dat hij in zijn privacy wordt aangetast door de aanwezigheid van de camera’s en dat uit de technische beschrijving van de camera’s kan worden afgeleid dat deze een zodanig bereik hebben dat er opnamen van zijn woning en tuin kunnen worden gemaakt. Wat [eiser] hiermee stelt, komt in feite daarop neer dat hij het gevoel heeft dat er inbreuk op zijn privacy wordt gemaakt, zonder dat hij deze inbreuk nader kan onderbouwen.

Belangrijk punt daarbij was nog dat de gedaagde buurman had uitgelegd dat hij niet kijkt naar de beelden, maar dat deze worden opgeslagen “enkel om te kunnen worden bekeken in het geval van bijvoorbeeld een inbraak.” En als niemand de beelden bekijkt, dan kun je ook niet echt spreken van continu bekeken worden.

Ja dit voelt wat makkelijk maar de hele situatie is nogal ongrijpbaar. Het is buitengewoon moeilijk een camera zo op te stellen dat deze inbrekers kan filmen maar de buren niet, wanneer de aanlooproute van de inbrekers bij de buren ligt. Een kapje kan natuurlijk, maar dan mis je net de wide shot waarmee de inbrekers nog met gezicht en dergelijke zichtbaar zijn. En je kunt wel van alles softwarematig regelen of beloven dat je niet kijkt, maar hoe weet je dat als buurman?

Omgekeerd is dat gevoel óók buitengewoon moeilijk te benoemen. Je weet niet of de buurman stiekem zit te kijken. En zelfs als er een legitieme zakelijke reden is, dan is het gewoon nog niet prettig om een camera in je rug te voelen. Ik vind het ook niet prettig als ik in een winkel kom en de verkoper tegen me begint te praten. Maar wat doe je eraan?

Arnoud

Google heeft eigen verantwoordelijkheid bij persoonsgegevens in zoekresultaten

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Privacy, 101 reacties

google-homepage-patent.pngGoogle moet gevoelige informatie uit de zoekresultaten verwijderen als personen hierom vragen, meldde Het Parool gisteren. Dat is iets té kort door de bocht: Google mag niet meer eenvoudigweg doorverwijzen naar de bronnen van die informatie maar moet zelf een afweging maken tussen de privacy van de klager en de informatiewaarde van de publicaties.

De rechtszaak waar dit arrest uit voortkomt, ging over een publicatie uit 1998 die in 2010 opdook in Google-zoekresultaten via een krantenarchief. Het onderwerp van de publicatie wilde dit verwijderd, omdat het bericht achterhaald en irrelevant was geworden. (Hij had in 1998 een beslaglegging tegen zich gekregen maar dat was al lang weer opgelost.) De Spaanse rechter stelde vragen over uitleg van de privacwetgeving aan het Europese Hof, omdat het hier om een fundamentele kwestie ging.

Allereerst bepaalt het Hof dat zoekresultaten van een online zoekmachine onder de privacywet (Wbp) vallen. Er worden persoonsgegevens verwerkt op die manier, want het verzamelen, indexeren en (na zoekopdrachten) tonen daarvan valt onder de zeer brede definitie die de wet hanteert. Alle privacyjuristen roepen nu, “ja natuurlijk, Lindqivst” – want in die zaak werd ooit bepaald dat op internet zetten “De vrijwilligersmiddag gaat niet door want Wim heeft zijn enkel gekneusd” een verwerking van (bijzondere) persoonsgegevens opleverde.

Belangrijk is wel dat het Hof zegt dat dit óók geldt als je alleen maar informatie van elders plukt en die in je eigen volgorde et cetera vormgeeft. Dus ook als je niets verandert aan de informatie. Privacy vervalt niet wanneer de informatie al ergens openbaar is. En privacy stopt ook niet enkel omdat de informatie juist is. Iedere (her-)publiceerder moet zijn eigen rechtvaardiging hebben onder de privacywet om informatie te mogen publiceren of gebruiken.

Google is een ‘publiceerder’, juridisch gezegd een verantwoordelijke. Zij pakken informatie en maken die doorzoekbaar. Dat is ook een vorm van verwerking, en Google bepaalt hoe en waarom dat gebeurt. Dat is de definitie van “verantwoordelijke”.

Hoewel het waarom formeel geen rol speelt (je bent verantwoordelijk of niet), vindt het Hof het toch belangrijk aan te stippen dat Googles rol een hele grote is. Google is niet zomaar een kaartenbak, Google ontsluit het onmogelijk te doorkruisen internet:

Bovendien staat vast dat deze activiteit van zoekmachines een beslissende rol speelt bij de wereldwijde verspreiding van deze gegevens, doordat zij deze toegankelijk maakt voor elke internetgebruiker die op de naam van de betrokkene zoekt, daaronder begrepen de internetgebruikers die anders de webpagina waarop diezelfde gegevens zijn gepubliceerd niet hadden gevonden.

Dit is in zoverre belangrijk dat de privacy-inbreuk die via Google gepleegd kan worden, zeer ver kan gaan. Iedereen kan die informatie vinden en gebruiken. En vanwege die belangrijke rol die Google zichzelf zo aanneemt, is het wenselijk dat Google gewoon aan de privacywet gehouden wordt, zo bepaalt het Hof. De privacy online bestaat niet daadwerkelijk als Google buiten de Wbp zou vallen. Een stevige stelling.

Dat Google een opt-out hanteert (robots.txt en noindex tag) maakt daarbij niet uit. Google mag de keuze wat ze opneemt en wat ze toont, niet bij een ander laten. Zij heeft een eigen verantwoordelijkheid als verantwoordelijke onder de Wbp.

Verder wordt Google Spanje aansprakelijk gehouden (volgens mij naast Google Inc) omdat deze dochter de advertentieruimte verkoopt op de zoekresultaatpagina’s. Zonder de dienst van de Amerikaanse moeder kan Google Spanje niet bestaan, dus is ze er mede-verantwoordelijk voor. Wederom vanuit de achterliggende wens dat Google aan te pakken móet zijn omdat anders de Europese privacy door datagrabbelende Amerikaanse molochen waardeloos gemaakt wordt. (Oké die was tendentieus. Maar weerleg ‘m maar eens.)

Maar zoekmachines zijn toch niet aansprakelijk voor wat ze tonen? Dat argument komt hier niet naar voren. Mogelijk omdat de e-commercerichtlijn (waarin deze bescherming is geregeld) expliciet zegt dat deze niet van toepassing is op diensten die onder de privacyrichtlijn 95/46/EG vallen (zoals bij ons al eens in de Kleinkindonbereikbaar-zaak). Dus ook vanuit dat licht ontkom je niet aan verantwoordelijkheid onder de privacywet.

En dan komt de échte klap: Google (.com en .es) moet zélf zorgen voor een goede balans tussen de privacy van geïndexeerde mensen en de informatievrijheid. Ze mag niet verwijzen naar de bronsites, of volstaan met “zolang de rechter het niet verboden heeft, houden wij het doorzoekbaar”.

Dit kan dus leiden tot een situatie waarin de informatie wél op de bronsite mag staan maar niet via Google te vinden is, althans niet met een op de persoon gerichte zoekopdracht. Krantenarchieven hoeven dus niet te vrezen dat zij nu hun site ook ondoorzoekbaar moeten maken.

Ook betekent het niet dat Google nu direct na een klacht van alles moet blokkeren. De klacht moet wel terecht zijn. Zo zou een actueel en relevant journalistiek artikel over iemand niet uit een gerichte zoekopdracht over die persoon hoeven te worden verwijderd. Een verouderd en irrelevant artikel wel. En het Hof zegt daarbij dat “in beginsel” de privacy het wint van de informatievrijheid/meningsuiting – wat een opmerkelijke is, want de standaard is dat twee grondrechten gelijkwaardig zijn en de afweging per geval moet gebeuren. In het kader van privacy zegt het Hof dat enkel bij “bijzondere redenen, zoals de rol die deze persoon in het openbare leven speelt” de informatievrijheid het kan winnen.

Het fameuze “recht te worden vergeten” komt ook nog langs. Zoekresultaten uit oude bronnen kunnen vervelend zijn, die moet een zoekmachine op zeker moment maar eens vergeten te tonen. Of je scháde hebt, is daarbij irrelevant. Het gaat enkel om de afweging privacy versus informatievrijheid, wat weegt in dit geval het zwaarste. En bij dat zestien jaar oude artikel over een inmiddels volslagen irrelevante beslaglegging weegt de privacy het zwaarste. Eruit dus.

Oef. Dat is nogal wat. Privacy wint het van zoekresultaten, Google moet aan de Europese regels voldoen. En ik denk dat ze nu ook zélf een privacy-takedownteam moeten opzetten, want het Hof zegt toch echt dat het Google is die dat moet uitzoeken en niet de bronsite. Hoewel ze ook een paar keer opmerken dat de nationale rechter dat moet uitzoeken, wat een hint kan zijn dat Google mag wachten totdat de rechter haar veroordeelt tot opschonen. Dus ik gok dat dat de spin is die Google eraan gaat geven, en vervolgens overgaat tot de orde van de dag. Maar dit arrest gaat écht nog een staartje krijgen.

Arnoud

De implicaties van het Gaspedaal-arrest voor metazoekmachines

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 15 reacties

Een bekende zoeksite voor potentiële autokopers, Gaspedaal.nl, maakt inbreuk op de database van concurrent Autotrack.nl, zo las ik in de Volkskrant. De rechterlijke uitspraak kan verregaande gevolgen hebben voor de uitgevers van auto- maar bijvoorbeeld ook vacaturesites, die leven van het verzamelen van gegevens uit de databanken van andere sites, roept de krant vervolgens. Met als gevolg dat mijn inbox vol zat met vragen van metazoekmachines: moeten we nu stoppen?

Autozoekersite Gaspedaal sluisde zoekopdrachten die mensen op hun site doen, door naar de zoekmachine van AutoTrack en herformatteerde de resultaten zodat het lijkt of je op Gaspedaal zoekt. AutoTrack meende dat zij een databankrecht had en dat Gaspedaal dit schond op deze manier. Na een voor Gaspedaal negatief vonnis ging men in hoger beroep, waarop het Gerechtshof haar juridische hulplijn inzette en het Hof van Justitie om antwoord op prejudiciële vragen omtrent het databankenrecht bij realtime metazoekmachines vroeg. En dat antwoord kwam in december vorig jaar.

Het arrest volgt de uitspraak van het Hof van Justitie op de voet. Onder het databankenrecht mag je andermans databank niet hergebruiken. En er is onder meer sprake van ‘hergebruiken’ als je, zoals Gaspedaal doet:

  • “in wezen dezelfde functionaliteiten” biedt als je bronnen,
  • je realtime data opvraagt bij diezelfde bronnen,
  • de resultaten ontdubbelt en
  • de bevindingen vervolgens in een eigen layout presenteert.

Het is dus niet -zoals de Volkskrant nogal alarmistisch roept- een algeheel verbod op metazoekmachines. Deze vier punten tesamen waren de juridische overtreding, dus wie op deze punten anders werkt, is niet automatisch ook in overtreding.

Belangrijkste lijkt me dat je een eigen dienst levert, dus niet slechts het doorzoeken van andermans databank. Ga je realtime opvragen, dan kom je in de gevarenzone. En ga je daarna de resultaten ombouwen tot ‘eigen’ resultaten (ontdubbelen en eigen layout) dan heb je een serieus probleem.

Dat realtime een probleem is, verbaast me een beetje. Ik zie weinig verschil tussen realtime en eens per dag. Misschien omdat het een hogere belasting neerlegt bij de server van de database-eigenaar? Google moet met eigen servers haar webindex doorzoekbaar maken, Gaspedaal kon het doorzoeken lekker bij AutoTrack laten liggen.

Voor mij is het ombouwen belangrijker. Daarmee presenteer je jezelf niet duidelijk als een metazoekmachine, maar kan de indruk ontstaan dat jij in feite de databank zelf beheert. Een soort van aanhaken bij andermans databank-investering dus. En dat is uiteindelijk waar het databankenrecht over gaat.

En dat ontdubbelen hoort daarbij, daarmee stap je weg van je positie als neutrale indexator en overzichtsmaker. Als Google duplicaten van webpublicaties bij elkaar zou gaan vegen, zou dit dus ook problematisch voor ze worden.

Wie weet er voorbeelden die voldoen aan deze vier criteria? Google valt af, want doet niets realtime en heeft hele andere functionaliteiten dan haar bronnen.

Arnoud

Oracle’s Java API auteursrechtelijk beschermd in VS, Android maakt inbreuk

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 21 reacties

aapje-api.pngEen Amerikaans gerechtshof heeft vrijdag in hoger beroep bepaald dat Google met zijn Android-besturingssysteem het copyright van Oracle heeft geschonden, las ik bij Tweakers. Nadat eerder nog was bepaald dat er geen auteursrecht zat op de API’s van Oracle’s Java, beslist het Hof van Beroep nu anders: de aangeboden code en de structuur, volgorde en organisatie van de api-packages zijn wel degelijk creatieve keuzes die de resulterende api een beschermd werk maken. Daarom schendt Google met Android het auteursrecht van Oracle door namen, headers en functiedeclaraties over te nemen.

Het geschil speelt al sinds 2012. Google had in Android een aantal elementen overgenomen uit de Java API en Oracle startte daarop een rechtszaak wegens auteursrechtinbreuk. In eerste instantie won Google: een API en functiedeclaraties zijn vergelijkbaar met een inhoudsopgave, en bovendien kun je in software vaak dingen maar op één manier uitdrukken. Daarmee is er geen sprake meer van het overnemen van creatieve elementen.

In hoger beroep wordt anders beslist. Allereerst wordt vastgesteld dat het máken van een API best creatief werk kan zijn. Nadenken welke functies je gaat aanbieden, hoe je die noemt, welke argumenten ze moeten krijgen en wat voor soort resultaat er komt, vereist creatieve arbeid. En die arbeid wordt beschermd door het auteursrecht. Een ander mag dan niet zomaar de integrale resultaten van die arbeid overnemen.

Amerikaans auteursrecht verbiedt auteursrecht op methods of operation. Al in 1995 speelde dit: mocht Borland met spreadsheetprogramma Quattro de menustructuur van concurrent Lotus overnemen? Ja, zo oordeelde men destijds, want een menu is dé manier van het opereren/gebruiken van een stuk software. En in eerste instantie won ook Google het met dit argument, omdat het nabootsen van een menu hetzelfde werd geacht als het aanroepen van een API. Dat wijst het Hof af: het kopiëren van API declaraties is wat anders dan het kopiëren van labels uit een menu.

Bovendien is de Lotus-uitspraak uit een ander circuit en in de VS geldt zo’n uitspraak dan niet als bindende jurisprudentie. Het Hof valt terug op een eigen precedent dat wél bindend is: de manier waaróp je een method of operation vormgeeft, kan wel auteursrechtelijk beschermd zijn. Mits er maar meer dan één manier is om dat te doen. En dat is hier het geval: de Java-ontwikkelaars hadden de vrije keuze om hun API te maken zoals zij wilden.

In Europa ligt het compleet anders. In de SAS-zaak werd bepaald dat de functionaliteit, de programmeertaal en de bijbehorende bestandsformaten geen deel van de beschermde code zijn, maar meer achterliggende ideeën of uitgangspunten waarmee je die code maakt.

… neither the functionality of a computer program nor the programming language and the format of data files used in a computer program in order to exploit certain of its functions constitute a form of expression of that program and, as such, are not protected by copyright in computer programs for the purposes of that directive.

Hiermee zou een API dus wél vrij bruikbaar zijn omdat het dan enkel gaat om de functionaliteit die in de API ligt. Het ging in de SAS-zaak om het gebruik van een programmeertaal waarop auteursrecht werd geclaimd. Het schrijven in die taal zou dan inbreuk opleveren, omdat een programma in die taal immers de beschermde functionaliteit aanroept. En dát wijst het Hof van Justitie af. Dit lijkt mij 1-op-1 door te trekken naar API’s van een programma. Immers wat is het verschil tussen een instructie in een taal en een aanroep van een API?

Google krijgt nog een kansje in de tweede ronde: de zaak is terugverwezen naar de rechtbank om Googles verweer op grond van fair use te beoordelen. Onder fair use mag je in het Amerikaans auteursrecht iemands werk gebruiken mits dat billijk (fair) is. Daarbij spelen zaken mee als hoe concurrerend je bent, hoe commercieel je bent en hoe transformatief of juist letterlijk je gebruik is. Dat is dus een moeilijker zaak om te bewijzen dan wanneer de Java API niet auteursrechtelijk beschermd zou zijn verklaard.

Dit kan nog wel eens heel hinderlijk worden want heel veel internet-API’s worden beheerd door Amerikaanse bedrijven. En als die nu allemaal auteursrechtelijke voorwaarden gaan koppelen aan gebruik daarvan, dan gaat me dat nog flink wat juridische hoofdpijn opleveren.

Arnoud

GSM-tracker onder iemands auto hangen is aftappen van GSM-masten, wtf?

Geplaatst op in Regulering, 53 reacties

haicom-tracker-gps-gsmSoms gaan mijn juridische tenen echt zó krom staan bij het lezen van een vonnis, dat wil je niet weten. In een vonnis van medio april werd een man strafrechtelijk veroordeeld voor het inzetten van een “heimelijk geplaatst track&trace-systeem” dat hij onder iemands auto had gehangen.

De man had eind 2012 een Haicom GPRS tracker gekocht, een GPS/GSM-combinatie die zijn locatie periodiek doorbelt zodat live tracking van waar het apparaat zich bevindt, mogelijk wordt. Hij had dit apparaat bevestigd onder de auto van een ander, met als doel te achterhalen waar deze ander zijn boot had verstopt. Ik neem aan door te zien waar die meneer heenrijdt en dan na te gaan of dat een loods voor een boot is.

Toen de eigenaar het ding ontdekte, deed hij aangifte waarna de plaatser werd vervolgd. Maar er is in het strafrecht geen artikel dat het wederrechtelijk continu vaststellen van iemands locatie verbiedt. Nou ja misschien stalken, het opzettelijk en wederrechtelijk stelselmatig inbreuk maken op iemands persoonlijke levenssfeer. Maar dat was niet ten laste gelegd. Dus wat nu?

De officier had artikel 139d Strafrecht van stal gehaald. Volgens dit artikel is het strafbaar om een gesprek, telecommunicatie of andere gegevensoverdracht af te tappen of op te nemen als je daar niet toe bevoegd bent. Oké, maar welke gesprekken of telecommunicatie worden (wordt? Ruud, help) er afgeluisterd als je een GPS/GSM-tracker plaatst?

Je wilt misschien je schoenen uitdoen als je ook last hebt van krommende juridische tenen, want dit is dan wat de rechtbank zegt:

Door een SIM-kaart in het track&trace-systeem te plaatsen heeft verdachte dit systeem zodanig ingericht dat hij door middel van een geautomatiseerd werk, te weten een computer, via de door de leverancier meegeleverde software kon inloggen en vervolgens kon beschikken over de gegevens die via gsm-masten werden overgedragen.

Oftewel: er wordt wederrechtelijk telecommunicatie met de GSM mast afgetapt. Meneer krijgt via een GSM (gprs) verbinding data binnen over de locatie van een GPS-apparaat, en dat mag niet. Want, eh, ja want. Want. Ja. Eh.

De rechtbank is van oordeel dat in het onderhavige geval het door middel van een geautomatiseerd werk (computer) oproepen van alle door het technisch hulpmiddel (track&trace-systeem) opgevangen signalen uit de ether (interceptie) dient te worden aangemerkt als aftappen.

Want ja eh dat is aftappen. Hùh.

Ik snap hier werkelijk niets van. De GSM-communicatie is legaal, want meneer heeft zelf de SIM-kaart gekocht en het abonnement (prepaid?) geactiveerd. Dat men vervolgens ongewenste/ongepaste/strafbare data over die verbinding transporteert, maakt het nog geen áftappen van die verbinding. Net zo min als wanneer ik een strafbare uiting per mail verzend.

Als je zegt, maar hij mócht die GPS-data niet overdragen: prima, maar waar staat dat in de wet? Plus, dan nog tápt hij deze niet. Dat gaat inherent over het meeluisteren/meekijken bij andermans dataoverdracht.

Dus nee. Hier klopt echt weinig van. (Ik denk wel dat dit soort track&trace strafbaar is, maar dan als stalking dus.) Het voelt als, dit moet niet legaal zijn dus laten we de wet zo uitleggen dat het niet legaal is. En dat is écht verkeerd.

Waarmee niet gezegd is dat de rechtbank de ballen verstand heeft van techniek – ze weten er meer van dan de politie want die schrijft consequent “gsp” als ‘ie “gps” bedoelt. Maar dat terzijde.

Arnoud

Mag je een productnaam noemen zonder toestemming van het bedrijf?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 12 reacties

http-www-url-merk-adres-hand.pngEen opmerkelijke tweet zag ik gisteren voorbij komen: automatiseerder Centric meldt aan concullega Zaaksysteem.nl dat het gebruik van Centric’s productnamen niet toegestaan is zonder haar toestemming. Opmerkelijk, want het gaat hier om een opsomming van koppelingen naar onder meer Centric-producten en niet om de verkoop van concurrerende producten onder die namen. Mag dat nu ook al niet meer?

Update (09:21) Centric reageert in de comments:

We betreuren het dat er een onjuist beeld is ontstaan van ons verzoek aan Zaaksysteem.nl. Onze zorg betrof niet zozeer het vermelden van onze productnamen, maar de combinatie met de informatie die via het aanklikken van onze productnamen beschikbaar is gesteld. Wij hadden hier graag vooraf afstemming over gehad met zaaksysteem.nl , omdat het belangrijk is dat de vermelde koppelinformatie actueel en betrouwbaar is. Inmiddels hebben de heer Moen van Zaaksysteem.nl en Pierro Baas van Centric telefonisch contact gehad. Onze reactie op de berichtgeving vindt u op onze website: http://www.centric.eu/NL/Default/Branches/Lokale-overheid/Reactie-op-berichtgeving-over-vermeldingen-productnamen

Als de productnaam niet als merk is gedeponeerd, dan is deze vogelvrij. Je kunt nagaan bij het Beneluxmerkenregister of een naam als merk is gedeponeerd. Houd er rekening mee dat de spelling in het depot af kan wijken. En als het depot een plaatje (beeldmerk) blijkt te zijn, krijg je mogelijk eerst de discussie over beschrijvende termen in beeldmerken.

Welke merken Centric heeft, is me onduidelijk. Zo vind ik bijvoorbeeld een beeldmerk voor eHerkenning maar dat staat niet op naam van Centric. De merken die ik vind op deposantnaam Centric zie ik dan weer niet terug in de klachtmail. Maar goed.

Als iemand andermans merk gebruikt voor concurrerende producten of diensten, dan is dat een probleem. Daar is het merkenrecht voor gemaakt: geen concurrentie middels een beschermde merknaam. Ga je eigen naam verzinnen of zo.

Echter, niet elk gebruik door een concurrent is verboden. Met name uitgezonderd zijn verwijzingen naar merkproducten om de bestemming of het beoogde gebruik van je eigen product aan te geven. “Past op alle Bosch-stofzuigers” of “vereist Windows 8.1” bijvoorbeeld. En volgens mij is dat precies wat hier gebeurt: die Zaakherkenning-software heeft koppelingen (API’s) voor diverse Centric producten, en daarbij worden de namen van die producten genoemd. Dat mag.

Het zou problematisch worden als de verwijzing zo prominent wordt dat je in de war kunt raken over wiens dienst het is, of over de relatie tussen de twee bedrijven. Heel klein “compatibel met” en dan “Windows 8.1!” heel groot is merkenrechtelijk dus verkeerd. Maar dat zie ik niet bij deze site.

Afijn. Gevalletje merkenrechtelijk blaffen lijkt me. Het verbaast me wel dat dat nog vaker voor lijkt te komen dan auteursrechtelijk blaffen. Zijn mensen banger voor merken dan voor auteursrechten?

Arnoud

Moeten wij nu ook schadeclaims betalen voor downloaden van films?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 71 reacties

download-downloading-uploadenEen Belgische man dreigt een schadevergoeding van meer dan 60.000 euro opgelegd te krijgen omdat hij films, software en muziek had gedownload van de site belgium-scene.be, las ik bij Tweakers. Hij had Disneyfilms gedownload voor zijn dochters, maar werd door de Belgische Brein (BAF) aangeschreven voor € 37.714 nadat men dankzij een schikking met de sitebeheerders de downloaders had weten op te sporen. En nu we in Nederland een downloadverbod hebben, roept dat de vraag op: kan dat bij ons ook?

Het is natuurlijk ‘maar’ een eis, wat het vonnis gaat zijn moeten we maar afwachten. Maar in principe werkt het in België net als bij ons: je mag geen kopie maken van een werk zonder toestemming, en doe je dat toch dan schend je het auteursrecht. Dat is formeel een onrechtmatige daad, net als iemands auto bekrassen. En wie dat doet, moet de schade vergoeden. Ook als je het per ongeluk deed, ook als je niet wist dat het niet mocht en ook als je geen commerciële bedoelingen had.

De vraag is dus: wat is de schade? Bij een auto bekrassen is dat nog wel te bepalen. Vraag een paar offertes op van autospuiterijen, neem het gemiddelde en klaar ben je. Maar bij auteursrechtinbreuk heel wat lastiger – zie de discussie over schade bij foto-inbreuk. Waar vraag je offertes op van auteursrechtinbreukherstel?

De BAF rekent voor het gemak de verkoopprijs van de DVD als schade. Dat voelt wat erg makkelijk, maar er zit een kern van juistheid in. De schade is in beginsel de waarde van de licentie die je zou hebben gekocht in de hypothetische situatie dat je het netjes gevraagd had. In die foto-inbreukzaken wordt de schade dan ook gewoonlijk gesteld op de prijs van de foto (met 25% opslag voor opsporing en aanverwant gedoe). En als dat werkt bij foto’s, waarom dan niet bij films?

Brein heeft bij ons altijd gezegd niet van plan te zijn achter downloaders aan te gaan. Deze zaak laat zien waarom: deze meneer is zielig want onwetend en Disneyfilms dus kleine huilende dochters in roze tutu’s op televisie, dat kost je je reputatie als eerzaam handhaver van auteursrechten. Dan liever zelfverklaarde piraten aanpakken onder geroep over winst die ze maken, btw die ze dan niet afdragen en wellicht connecties naar georganiseerde misdaad of terrorisme.

Daar komt bij dat Brein als belangenorganisatie geen schadevergoeding mag eisen namens hun achterban (art. 3:305a lid 3 BW) dus het houdt snel op, mochten ze van gedachten veranderen over tutumeisjes. (Dit is bij de Belgische BAF dus anders, een equivalent van 3:305a BW kennen ze niet.)

Maar dat geldt dan alleen voor een dergelijke organisatie. Een individuele rechthebbende mag wél schadevergoeding eisen van een downloader, mits hij deze kan vinden natuurlijk. Dat zal nog niet meevallen bij filesharing, hoewel je natuurlijk altijd een honeypot kunt opzetten en IP-adressen gaan loggen. En dan via de provider deze geïdentificeerd krijgen, wat in principe zou kunnen via het Lycos/Pessers arrest.

Veel zul je er niet aan overhouden. Goed, je krijgt de verkoopprijs van de DVD als schade, en de dader moet de volledige rekening van je advocaat vergoeden. Maar zelfs voor auteursrechthebbenden lijkt het me wat harteloos om voor €17,99 iemand €8000 aan proceskosten aan te doen.

Arnoud

Is de werkgever aansprakelijk voor illegale software van de werknemer?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 25 reacties

install-installeren-software-knop-buttonEen lezer vroeg me:

Als een werknemer illegale software installeert op een werkcomputer, wanneer is de werkgever daar dan voor aansprakelijk?

Juridisch gezien is het gebruik van software zonder licentie niet anders dan het omschoppen van een vaas bij de klant. Een ander heeft schade, en dat zal de werkgever moeten vergoeden. Ja, de werkgever. Een werkgever is naar derden toe namelijk eigenlijk altijd aansprakelijk voor onrechtmatig handelen door zijn werknemers, mits dat handelen maar in enig verband staat tot het werk (art. 6:170 lid 1 BW).

Het idee is dat de werkgever bepaalt welk werk er wordt uitgevoerd. Daarom is hij dus ook verantwoordelijk (én aansprakelijk) voor dat werk. Pas bij “opzet of bewuste roekeloosheid” van de werknemer ligt er aansprakelijkheid bij hem, en de lat daarvoor ligt érg hoog. Je moet hebben geweten dat de kans groot was dat er iets goed mis kon gaan. En als je “gewoon” je werk doet, is daarvan eigenlijk nooit sprake. Ook niet als je fouten maakt, fouten maken hoort bij het werk en is dus risico werkgever.

Aansprakelijkheid bij de werknemer leggen kan wel (art. 7:661 BW), maar onder twee strikte voorwaarden: (1) Dat moet schriftelijk zijn afgesproken, en (2) de werknemer moet er voor verzekerd zijn. In de ICT is (2) vrijwel onmogelijk, probeer maar eens een beroepsaansprakelijkheidsverzekering te krijgen in die branche. Lukt je niet. Verzekeren tegen fysieke schade kan wellicht wel, maar dat is het probleem zelden bij ICT-werknemers.

Een reglement gaat hier weinig aan veranderen. Bewuste roekeloosheid of opzet krijg je niet bewezen met enkel “in het reglement staat dat het niet mocht”. Iemand aanspreken op illegale software en/of concrete barrières opwerpen tegen het installeren kan wel helpen: wie daarna door gaat of de barrière omzeilt, is eerder opzettelijk of bewust roekeloos bezig.

Bij illegale software zal de vraag nog wel zijn, hoe relevant voor het werk was die software. Het besturingssysteem en de Office-software, dat lijkt me erg werkrelevant. Een spelletje zou ik privésoftware noemen, weinig mensen spelen immers spelletjes voor het werk. Staat dat spel er illegaal dan draait de werknemer daar dus voor op.

En daar tussen? Dan wordt het lastig. Autohotkey, om veel verrichte taken te automatiseren? Fotobewerkingssoftware omdat je af en toe een plaatje nodig hebt in je zakelijke presentaties? En maakt het dan nog uit of de marketingafdeling beschikbaar is om plaatjes aan te leveren en jij daar te eigenwijs voor was?

Arnoud

Hoe veel garantie mag (en moet) je geven bij een product?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 26 reacties

garantiebewijs.pngEen lezer vroeg me:

Ik weet dat ik van de wet twee jaar garantie moet geven op de elektronica die ik verkoop. Maar hoe ver gaat dat? En mag ik ook méér dan twee jaar garantie geven?

Een garantie is een toezegging dat een product voldoet aan een bepaalde kwaliteit gedurende een bepaalde periode. Je mag als winkel zelf bepalen wat je wil toezeggen en hoe lang dat geldig moet zijn. Eén jaar op onderdelen of twintig jaar op alles, dat is vrije keuze. Natuurlijk moet je als winkel wel nakomen wat je belooft: een ‘eeuwig perfect product’ mag je beloven maar na 30 jaar moet je dan nog steeds alles repareren op eigen kosten waar men mee komt.

Bij een garantie kunnen uitsluitingen gelden, bijvoorbeeld dat slijtage erbuiten valt of dat wel voorrijkosten gelden of dat bepaalde onderdelen apart moeten worden bijgekocht. Maar in beginsel is een garantie een belofte dat je alles zult herstellen of vervangen (gratis) dat er binnen valt.

Die twee jaar betreft de wettelijke garantie. Eigenlijk is die term ietwat misleidend. De wet zegt niet meer dan dat een product moet voldoen aan de redelijkerwijs gewekte verwachtingen. Dit gedurende de levensduur van het product. Dat is wat het is; gaan zulke producten 2 jaar mee dan is het 2 jaar en gaan ze 30 jaar mee dan is het 30 jaar.

Zaken als slijtage spelen hier wel een rol. Na een jaar zal de capaciteit van een accu achteruit zijn gegaan. Dat is dus binnen de redelijkerwijs gewekte verwachting, en daarmee hoef je als winkelier zo’n accu niet te vervangen of herstellen.

En let op: die termijn van twee jaar staat niet in onze wet, alleen in de Europese richtlijn waar deze wet op gebaseerd is. Landen mogen afwijken van die tweejaarstermijn, en Nederland heeft dat gedaan.

Garanties kunnen worden gegeven door een winkel of door een fabrikant. De wettelijke garantie wordt echter te allen tijde gegeven door de winkel. Deze mag niet doorverwijzen naar de fabrikant. Je mag als consument wel kiezen voor inroepen van fabrieksgarantie, maar dat is geen verplichting. En de winkel moet het gratis herstellen of vervangen wanneer iets in strijd met de redelijke verwachtingen is maar buiten de fabrieksgarantie valt. Denk aan een accu die volledig op is na een jaar.

Verschil is dus dat een garantie je keuze als winkel is maar dat je er dan aan vast zit voor de gehele garantieperiode. De wettelijke garantie ontkom je niet aan, maar die neemt door de tijd heen af.

Dit concept van wettelijke garantie bestaat al enkele decennia maar toch blijft het voor veel winkels moeilijk. Hoe vaak ik niet gehoord heb “sorry, we geven alleen de fabrieksgarantie door”. Argh. Weer zo’n consumentenfrustratie.

Arnoud