Een contractswijziging die automatisch een jaarcontract oplevert

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 7 reacties

stilte-stilzwijgen-verlengen.jpgEen lezer vroeg me:

Een half jaar terug heb ik mijn contract van mijn telecomaanbieder laten wijzigen: een groter en sneller pakket. Heel mooi, maar ik wil nu overstappen naar een nóg betere aanbieder. Dus ik dacht, ik zeg even op (Wet Van Dam immers) maar nu zeggen zij dat ik met die wijziging een nieuw jaarcontract heb afgesloten. Klopt dat? Dat hadden ze dan wel even mogen zeggen!

Dat hadden ze inderdaad wel even mogen zeggen maar in principe kan het. Meestal dan; het hangt af van de voorwaarden. (Deze vraag krijg ik overigens ook over sportscholen en allerlei andere abonnementsaanbieders.)

Een contract wijzigen kan niet zomaar, dat vereist instemming van beide partijen. Die instemming kan in algemene voorwaarden worden opgeëist, maar of dat rechtsgeldig is, is niet 1-2-3 te zeggen. Je mag zeker naar consumenten toe niet zomaar het gehele contract even eenzijdig veranderen via een regeltje in je algemene voorwaarden. Dat staat op de zogeheten zwarte lijst (art. 6:236 sub a BW).

Wat je wél altijd kunt doen, is samen besluiten dat het huidige contract opgezegd wordt en dat je een nieuw contract sluit. Dat hoeft niet eens in de voorwaarden te staan. Je mag namelijk samen álles besluiten over een lopend contract, zelfs als je besluit 100% ingaat tegen wat in dat contract staat. (Als je opschrijft “wij verbieden onszelf dit contract tussentijds op te zeggen” dan wordt het interessant.)

Wel kun je je natuurlijk afvragen of een consument die belt om een pakketuitbreiding, zich bewust is van het feit dat hij een nieuw contract gaat afsluiten. Als hij dat niet is, en de wederpartij had dat moeten weten, dan is verdedigbaar dat er géén nieuw contract is. Voor contractsluiting is namelijk nodig dat je dat wilde.

Sommige dienstverleners regelen het alsnog via de algemene voorwaarden. Zo zit ik zelf bij UPC voor televisie en internet. Zij zeggen in de AV

Voor de nieuwe dienst gaat vanaf de activering een nieuwe minimum looptijd in tegen de tarieven die op dat moment gelden.

Een stukje eerder lees ik de algemenere regel:

Indien een nieuwe looptijd voor digitale tvdienst, internetdienst of telefoniedienst ingaat vanwege een aanpassing of uitbreiding van uw overeenkomst, is de looptijd ten aanzien van het UPC Standaardpakket Radio/TV automatisch verlengd voor dezelfde bepaalde tijd.

Daarmee wordt dus de dienstwijziging geconstrueerd als een wijziging van het huidige contract. Ik denk dat ook dat wel verdedigbaar is, zeker in situaties waarin de basisdienst nódig is om de nieuwe dienst te leveren. Je kunt geen HBO afnemen als je geen digitale tv hebt.

Als je het via zo’n algemene voorwaarde doet, dan hoef je het formeel niet meer te melden. Het ís al gemeld – in die AV. Maar echt netjes is het niet tegenover je klant, want de consequenties zijn voor hem aanzienlijk en de moeite voor jou als provider is klein.

Arnoud

Koop ik nou een dvd of een licentie?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 28 reacties

Een lezer vroeg me:

Als ik een dvd koop, mag ik dan een kopie van diezelfde film downloaden? Ik wil die film graag op mijn laptop kijken maar ik hb geen dvd-lezer waarmee dat kan. Plus, downloaden is sneller. En ik had ooit gehoord dat je eigenlijk niet de dvd koopt maar betaalt voor een licentie. Die geldt dan toch ook voor de gedownloade kopie?

Hier lopen een paar dingen door elkaar. Je koopt wel degelijk de dvd, en je krijgt inderdaad een gebruiksrecht oftewel licentie op de inhoud daarvan. Maar dat gebruiksrecht zit verknocht aan het gekochte exemplaar.

De koop betreft de materiële drager, het stuk polycarbonaat met putjes dus plus het doosje en de andere dingen die bij het product ‘dvd’ horen. Je wordt eigenaar van die drager en mag daarmee doen wat je wilt. In je dvd speler stoppen, als onderzetter gebruiken, aan de muur hangen, leef je uit.

Wat de inhoud betreft is het lastiger: daar zit auteursrecht op en daar word je géén eigenaar van als koper van de drager. Je krijgt daarop alleen een gebruiksrecht, plus natuurlijk wat je wettelijk gezien mag met auteursrechtelijk beschermd werk. Je mag die dvd afspelen en voor eigen gebruik kopiëren, je mag eruit citeren en je mag het werk parodiëren.

Soms worden er grenzen gesteld aan die licentie. Zo zie je vaak dat er op een dvd staat dat deze alleen gelicentieerd is voor thuisgebruik en niet voor verhuur of vertoning in bioscopen e.d. Het openbaar vertonen van een werk is iets waar je toestemming voor moet hebben, en op deze manier wordt die toestemming je dus ontzegd.

Die licentie is echter onlosmakelijk gekoppeld aan de kopie die je krijgt. Raak je de dvd kwijt, dan heb je dus geen recht op een gratis digitale kopie van die film. Je licentie is met de dvd verloren gegaan.

Wel is het zo dat je voor eigen gebruik muziek en films mag downloaden, ook uit illegale bron. Dus via die route kom je er alsnog – en sterker nog je hóeft dan niet de dvd gekocht te hebben. (Maar let op: bij Bittorrent heb je het punt dat je zelf aan het uploaden bent tijdens het downloaden, en uploaden mag niet.) Maar het is wel zo netjes natuurlijk om uit legale bron te downloaden en/of de dvd te kopen.

Het zou ergens wel mooi zijn als je een licentie koopt die universeel inzetbaar is om toegang tot het werk te krijgen. Maar ik vrees dat dat alleen administratief al onwerkbaar is.

Arnoud

Is een site aansprakelijk voor besmette advertenties?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 12 reacties

Verschillende bekende Nederlandse websites hebben vanwege een gehackte advertentieplatform bezoekers geïnfecteerde advertenties getoond, las ik bij Security.nl. Een server van het bedrijf Adfactor was gecompromitteerd en daardoor kon een banking Trojan (Sinowal) worden verspreid. Echter, door een fout van de aanvallers werkte de aanval niet. Maar goed, stel hij werkte wél, had je dan het platform of die sites aansprakelijk kunnen stellen voor je schade?

Het verspreiden van virussen is natuurlijk strabaar (art. 350a Strafrecht):

Hij die opzettelijk en wederrechtelijk gegevens ter beschikking stelt of verspreidt die zijn bestemd om schade aan te richten in een geautomatiseerd werk, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie.

Met de term “bestemd om schade aan te richten” worden dus virussen, Trojans en andere vormen van malware gedekt. Vroeger stond daar nog wat bij over “zichzelf vermenigvuldigen in een geautomatiseerd werk” zodat je je kon afvragen of een zuivere Trojan er ook onder zou vallen.

Met dit wetsartikel zijn de virusverspreiders dus aan te pakken. En natuurlijk zijn ze ook voor computervredebreuk te vervolgen – ze hebben immers een technische ingreep op de OpenX server van Adfactor gepleegd om deze zo iets te laten doen waar ze niet toe bevoegd waren. Maar ja, vind ze maar eens.

Wat veel mensen echter niet weten, is dat er naast artikel 350a ook nog een artikel 350b Strafrecht is dat over virusverspreiding gaat. En dát artikel biedt een optie om ook eens met gefronste strafrechtwenkbrauwen te kijken naar Adfactor of de sites die via dat netwerk advertenties laten zien:

Hij aan wiens schuld te wijten is dat gegevens wederrechtelijk ter beschikking gesteld of verspreid worden die zijn bestemd om schade aan te richten in een geautomatiseerd werk, wordt gestraft met gevangenisstraf of hechtenis van ten hoogste een maand of geldboete van de tweede categorie.

Het verschil zit hem in “wiens schuld te wijten” versus “wie verspreidt”. Wie verspreidt, kiest daar actief voor. Wie schuld heeft, heeft dat niet actief gekozen maar was wel een beetje dom bezig, zeg maar. Lichtzinnigheid (“dat valt wel mee, gebeurt toch niet”) of niet genoeg nadenken terwijl dat wel had gemoeten. Beiden zijn vormen van nalatigheid.

En dat biedt dan perspectieven: kun je een advertentienetwerk zulke nalatigheid verwijten? Hoe hard moet je je servers en software controleren, welke mate van nadenken mag je verwachten van zo’n platformbeheerder of van de site waar de advertenties op komen te staan?

Ik ben geneigd te zeggen, dit mag gewoon niet gebeuren klaar – maar dat is onrealistisch, er kan altijd een zeer geavanceerde hack langskomen waar gewoon écht niets aan te doen is. Plus, het blijft mensenwerk dus fouten kunnen altijd gebeuren. Een fout betekent niet automatisch nalatigheid. Maar waar leg je dan de grens? Hebben jullie een suggestie?

Arnoud

Hoe voorkom ik dat mijn meubels retour kunnen onder de Wet koop afstand?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 28 reacties

tafelblad.jpgEen lezer vroeg me:

Ik verkoop designmeubels die uitsluitend op bestelling en handmatig worden gemaakt. De Wet koop op afstand is echt onwerkbaar voor mij gezien de prijzen en het werk. Hoe kan ik deze uitsluiten? Is het genoeg om een tekst erbij te zetten dat het product speciaal voor klant wordt gemaakt?

De Wet koop op afstand zegt dat de consument alles dat hij op internet koopt terug mag sturen binnen zeven werkdagen, behalve enkele specifiek uitgezonderde categorieën. Het is onmogelijk een andere uitzondering te creëren met algemene voorwaarden of een tekst. Dit is nog wel eens lastig – zie de blog van mijn collega Niels over huizen via internet.

Er is een uitzondering voor producten die op specificatie van de klant worden gemaakt. Dat is niet hetzelfde als “op bestelling gemaakt”; het moet gaan om maatwerk waarbij de klant input levert. Een t-shirt met foto erop is het standaard voorbeeld. Een bureaustoel die op mijn lengtematen wordt afgestemd is ook maatwerk. Maar enkel dat de winkel het product pas máákt na bestelling, is niet genoeg. Het moet gaan om maken met daarin klantinput verwerkt.

Als vuistregel wordt wel gewerkt met het criterium dat als de klant het terugstuurt, het nog verkoopbaar zou kunnen zijn aan een ander. Bij dat shirt is dat onmogelijk (wie wil nu mijn foto op zijn shirt) maar bij een tafel in principe wel denkbaar.

Een optie die nu in me opkomt, is dat je een representatief model toont en dan duidelijk “product kan afwijken” erbij zetten. De winkel kan dan geretourneerde meubels verkopen aan een nieuwe klant, en door de “afwijk”-tekst is het uit te leggen dat de foto niet helemaal hetzelfde toont. Maar dan moet het niet op hele grote punten compleet afwijken (een witte vierkante tafel krijgt u niet verkocht als de foto een zwarte ronde toont).

De enige ‘echte’ manier om aan de Wka te ontsnappen is geen koop op afstand te sluiten. Als mensen via de site slechts reserveren en pas in de showroom beslissen en kopen, dan is annuleren niet meer mogelijk. Maar of dat werkt voor deze designmeubelmaker, betwijfel ik. Meubels maken op basis van een niet-bindende reservering lijkt me nóg riskanter dan op basis van een koop op afstand.

Arnoud

Ontslag wegens negatief Facebooken over je werkgever

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 9 reacties

facebook-dislike-like.pngBelgen die op Facebook negatief praten over hun werkgever mogen worden ontslagen, las ik bij Pownews. Een kaderlid dat bij herhaling zich negatief uitliet over zijn bedrijf, werd om die reden ontslagen. En dat bleef in stand bij het Arbeidshof in Brussel. Op zich weinig nieuws: wie openlijk kankert over zijn bedrijf, kan daarop aangesproken worden. Maar ja, het gebeurt op de sosjale media en dan is dat nieuws. Sorry, even een kop koffie pakken.

Ook in Nederland geldt dat je als werknemer niet zomaar van alles kunt zeggen over je werk. Je moet je als “goed werknemer” gedragen, en bij herhaling openlijk negatief doen over je werk is niet ‘goed’. Daar mag de werkgever dus sancties aan verbinden, met ontslag als uiterste middel. Dat ondervond een man die na op de werkvloer berispt te zijn wegens schelden, dat op Facebook nog eens dunnetjes over deed.

Maar is Facebook dan niet privé? Nou ja, in beginsel wel. Maar zodra je collega’s in je vriendenlijst hebt, of je berichten openbaar laat verschijnen, dan is dat privékarakter betrekkelijk (“net als het begrip ‘vrienden'”, zoals in dat vonnis stond).

Wel moet het bedrijf duidelijk beleid (een socialemediareglement) hanteren. Zonder zo’n reglement maak je het jezelf als werkgever een stuk lastiger, zoals in deze zaak bleek. Een werknemer liet zich op Facebook behoorlijk negatief uit over een collega, wat samen met een aantal andere incidenten reden was om de arbeidsovereenkomst te ontbinden. Omdat er geen duidelijke waarschuwing vooraf was gegeven, kon dat ontslag niet zomaar: de werknemer kreeg een ontslagvergoeding (C=1, voor de arbeidsrechtdeskundigen; in gewone taal € 1.239,09).

Heel gek vind ik het Belgische vonnis dus niet. De relatie met het werk was duidelijk, de publicaties waren openbaar en behoorlijk negatief. Maar hieruit volgt niet dat dús ieder twitteren of bloggen over je werk automatisch verboden is en tot ontslag kan leiden. Allereerst moet het gaan om iets dat behoorlijk negatief is, en ten tweede moet het ook nog zodanig openbaar zijn dat de werkgever er last van krijgt. Heb je je Facebook goed afgeschermd (ook voor collega’s) dan zie ik niet meteen een risico.

Arnoud

Europese Hof: overheid mag vingerafdruk in paspoort verplichten

Geplaatst op in Privacy, 72 reacties

pixelated-fingerprint-gepixeld.pngDe overheid mag burgers verplichten hun vingerafdruk af te geven bij het aanvragen van een identiteitskaart, las ik bij Tweakers. Een Duitse burger had bezwaar gemaakt tegen deze eis, en de Duitse rechter vroeg daarop aan het Europese Hof hoe dat nu eigenlijk zit met vingerafdrukken binnen het Europese privacyrecht. Het Hof bepaalt nu dat dit in principe mag, mits uitsluitend voor het doel van paspoortcontroles.

In Nederlandse paspoorten zitten sinds een tijd vingerafdrukken in een chip (en nee, die mag je niet frituren). De vingerafdrukken staan ook alléén in die chip. Het onzalige plan om ze allemaal centraal op te slaan is gelukkig niet doorgegaan. En wie wil reizen zonder vingerafdruk, kan dat met het identiteitsbewijs maar is dan wel beperkt in het aantal landen.

Het opslaan van vingerafdrukken valt onder de Wet bescherming persoonsgegevens, en dat is Europese regelgeving. Het Hof van Justitie heeft daarover het laatste woord. Wanneer nationale rechters niet zeker weten hoe het zit met Europese regelgeving, kunnen ze “prejudiciële vragen” stellen aan dit Hof. De uitleg is dan bindend voor die rechter maar uiteindelijk ook voor alle andere Europese rechters. (Dit Hof is dus alleen een vraagbaak en geen hoger beroep boven bv. de Hoge Raad.)

In deze uitspraak (C-291/12) ging het niet om zomaar een uitleg maar om de vraag of de Europese Verordening over vingerafdrukken überhaupt wel rechtsgeldig was. Mág de EU wel bepalen dat de privacy van alle burgers geschonden moet worden door vingerafdrukken in het paspoort?

Ja dat mag, zegt het Hof, mits onder strenge voorwaarden: er moet een legitiem doel zijn en de maatregel moet passen bij dat doel en zo beperkt mogelijk zijn. Het legitieme doel wordt hier gevonden in het verifiëren van de echtheid van paspoorten, en indirect daarmee samenhangend het tegenhouden van illegale bezoekers van een land. Dat de maatregel niet 100% perfect werkt, is geen argument: zolang het ‘aanzienlijk’ beter werkt dan de oude methode, is het in principe legitiem.

Maar gaat het niet te ver? Is het middel wel proportioneel, is er geen andere minder ernstige oplossing voor dit probleem? Volgens het Hof is er geen reëel alternatief: een irisscan is complexer en duurder, en iets anders wist geen van de partijen te verzinnen.

Wel stelt het Hof de harde grens dat de vingerafdruk alléén in de chip mag zitten (dus niet ook nog ergens centraal) en alléén mag worden gebruikt om na te verifiëren of de houder van het paspoort werkelijk de persoon is die daarin vermeld staat (overweging 56). Een identiteitscontrole uitvoeren en dan meteen even de vingerafdruk matchen met de Nationale Opsporingslijst (onze FBI Most Wanted) is dus niet toegestaan.

Bij Webwereld wijzen ze er nog op dat nu onze aankomende Paspoortwet stuk is: artikel 4b daarvan voorziet in de oprichting van een centrale reisdocumentenadministratie met vingerafdrukregister. Dat register is dus nu in strijd met de Europese wetgeving. De vraag is dus: herkent de minister zich niet in deze uitspraak of gaan we een stukje window dressing toevoegen om ons centrale register toch legaal te krijgen?

Arnoud

Goedemiddag, wij komen even bij u twitteren dat u het leuk vindt hier

Geplaatst op in Innovatie, 25 reacties

twitter-tweet-wasnt-meHm. Is dit nu juridisch interessant of niet? Mensen die zich bij de NY Comic Con aanmeldden, ontdekten dat ze ineens twitterden hoe leuk ze het vonden. Volgens de CC geen probleem: daar hadden ze toestemming voor gegeven bij het inschrijven. Want ja, er stond “this application may tweet on my behalf” bij het aanmelden via Twitter. Maar dat lazen mensen toch even iets anders.

Juridisch gezien is het duidelijk, heet het dan: in een Opinie over toestemming bepaalde de privacytoezichthouders dat als je nu maar specifiek iets vraagt, daarbij goed uitlegt wat je gaat doen en mensen uit vrije wil dan ja of nee laat klikken, dan is er vrije, specifieke en geïnformeerde toestemming. En wat is er nou mooier dan dat.

Het idee dat mensen toestemming kunnen geven en dat dan eigenlijk alles wel oké is, zit diep in het juridische systeem. Ik maak me hier met enige regelmaat kwaad over: mensen lezen niet wat ze wordt gevraagd, en gaan er vanuit dat het wel goed zal zitten. Waarbij ook meespeelt dat de toestemmingsvragen vaak net subtiel wat anders betekenen of op een gekke manier gepresenteerd worden (zie de recente boevenpubliceertoestemmingsbordjes).

Maar in dit geval luidt de toestemmingstekst letterlijk “This application may send Tweets on your behalf”, deze dienst gaat vanaf jouw account twitteren. Hoe expliciet wil je het hebben?

Nou ja, toch wel iets specifieker dus. Zoals ze bij Ars Technical al schreven, de gebruikelijke interpretatie van die zin is “wij faciliteren twitteren vanuit deze dienst, maar uiteraard krijg jij vooraf te lezen wát we uitsturen”. Of de dienst twittert volgens een door jou bepaald stramien. Zo worden al mijn nieuwe posts automatisch getwitterd via een WordPressplugin die ook met die zin toestemming vroeg. Maar het was duidelijk dat hij dan alleen bedoelde dat hij tweets stuurt van het soort “#author# blogt: #title# #url#”. En niet “#author# vindt WP Tweets Pro echt super #aanrader”.

En dan komen we toch weer terug bij mijn frustratie hierover: mensen lezen het niet en gaan er vanuit dat het wel goed zal zitten. Zoals ook hier. En op zeker moment wórdt die opvatting dan ook juridisch relevant: als iedereen een tekst opvat als linksom, dan mág je niet meer zeggen “maar rechtsom wordt niet uitgesloten”. Dat wordt ‘ie wél: omdat iedereen vindt dat het uitgesloten wordt, dat het er niet onder valt.

Wat vinden jullie? Hadden die Comic Con-ners beter moeten lezen? Of domme actie van de NYCC?

Arnoud

Mag je onder water filmen of fotograferen in het zwembad?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 11 reacties

onderwatercameraDiverse lezers vroegen me recent hoe het zit met onderwatercamera’s in het zwembad. Nu onderwatercamera’s steeds goedkoper worden, duiken (haha) ze op veel meer plaatsen op. En wat is er nou leuker dan ook in het zwembad eens foto’s van jezelf, je familie of vrienden of willekeurige zwemmers te maken? Eh, wacht even.

Op zich is fotograferen legaal, en loop je pas bij het publiceren mogelijk tegen portretrecht of privacyproblemen aan. Maar heimelijk fotograferen in een besloten ruimte is strafbaar – art. 139f Strafrecht verbiedt het “heimelijk, opzettelijk en wederrechtelijk” fotograferen van personen in een woning of andere niet voor het publiek toegankelijke plaats”. Dat ‘wederrechtelijk’ staat er om een gaatje voor verborgencamerajournalistiek open te laten.

Maar wacht even, een zwembad is toch voor het publiek toegankelijk? Iedereen mag erin, mits hij de toegang betaalt (en zwemkleding draagt). En dan wordt het even anders, want dan is het enige strafrechtartikel nog dat van de aangebrachte camera’s – filmen met een vaste camera in de openbare ruimte mag niet als dat niet duidelijk is aangekondigd (art. 441b Strafrecht). En zo’n onderwatercamera zit nergens aan vast, in tegenstelling tot deze zwembadtoezichtcamera bijvoorbeeld. Dus dan zou het wel mogen.

Uiteraard kan het zwembad zelf hier regels over stellen, en zulke huisregels moeten dan worden opgevolgd. Wie dat niet doet, kan worden verwijderd uit het zwembad en zelfs een toegangsverbod krijgen (als dat in de regels erbij staat). De camera opeisen en de beelden even proactief wissen is heel wat dubieuzer en raad ik dus af.

Het voelt buitengewoon onprettig en ik kan me goed voorstellen dat mensen hier wat tegen willen doen, maar een wetsartikel hiertegen weet ik zo even niet.

Arnoud<br/> Foto: Nutech.nl

Een vacature in een Facebookadvertentie, mag dat?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 38 reacties

facebook-leeftijd-kiezen-keuze-advertentie-discriminatieHoe zet je Facebook-advertenties optimaal in om de juiste kandidaat te vinden, las ik op Marketingfacts. Het sociale netwerk biedt mogelijkheden voor zéér specifieke targeting, en dat is natuurlijk ook voor vacatures interessant. Staat je bedrijf in Rotterdam, dan is het niet zinnig de advertentie aan Assenaren of Groningers te vertonen, bijvoorbeeld. Maar je kunt óók alleen targeten op mannen dan wel vrouwen en een leeftijdscategorie instellen. En dát is juridisch toch even ietsiepietsie dubieuzer. Geslachts- en leeftijdsdiscriminatie zijn namelijk verboden bij werving en selectie.

De Algemene Wet gelijke behandeling (Awgb) bepaalt dat je geen onderscheid op een verboden grond mag maken bij “de aanbieding van een betrekking” of de sollicitatieprocedure die daaruit voortvloeit. De verboden gronden zijn

godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of homoseksuele gerichtheid of burgerlijke staat

De Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd (Wgbl) doet hetzelfde maar dan specifiek voor leeftijden (en nee ik weet ook niet waarom dat niet een hoofdstuk in de Awgb kon zijn).

Onderscheid kan direct en indirect zijn. “Gezocht: vrouwelijke secretaresse” maakt direct onderscheid op geslacht, en “Gezocht: salesmedewerker die elke dag een plakje varkensvlees lust” maakt indirect onderscheid op godsdienst. En oké die was niet echt subtiel maar de bedoeling is om ook wél subtiele trucs om bepaalde groepen uit te sluiten tegen te gaan. “Gezocht: student” is bijvoorbeeld ook indirect onderscheid op leeftijd, omdat studenten grosso modo vijfentwintigminners zijn.

Het verbod geldt niet bij bepaalde vormen van positieve discriminatie. Zo mag je bij gelijke geschiktheid vrouwen bevoordelen, omdat vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd zijn. En ter “bevordering van arbeidsparticipatie van bepaalde leeftijdscategorieën” mag je leeftijdsdiscriminatie toepassen. Wel moet er dan overheidsbeleid zijn om die categorieën aan het werk te krijgen, en daar mag je als werkgever dan op inhaken.

Meer algemeen is er nog een uitzondering voor situaties waarin het onderscheid

objectief gerechtvaardigd is door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn.

Wie een Sinterklaas zoekt, mag dus specifiek vragen naar een oudere man hoewel dat eigenlijk dus direct onderscheid op leeftijd én geslacht is (en indirect op ras want “Sinterklaas” impliceert een witte meneer.)

In het voorbeeld van de M!-blog hanteerde men deze criteria: 

    <li>    leeftijd tussen 22-30 jaar;</li>
<li>    woonachtig in Rotterdam of steden rondom Rotterdam en 30 kilometer daarbuiten;</li>
<li>    interesse in pr-georiënteerde zaken en/of pagina’s.</li></ul>

    Hier wordt dus direct op leeftijd geselecteerd. En ik kan bij die leeftijd werkelijk geen objectieve rechtvaardiging verzinnen. En oké, er is ook beleid tegen jeugdwerkloosheid (“deze vacature is in het kader van het Actieplan jeugdwerkloosheid en bedoeld voor jongeren tot 27 jaar”) maar ook dat lijkt me niet echt van toepassing hier. Dus juridisch gezien zeg ik dan, nee, dit mag niet.

    Maar is dit nu werkelijk een probleem? De vacature staat ook gewoon op de site van het bedrijf, dus wie daar wil werken maar 30+ is kan de vacature nog steeds vinden. En zolang men niet volautomatisch de sollicitatie aflegt wegens “te oud”, valt het dan wel mee. Toch?

    Arnoud

Europees Hof stelt website verantwoordelijk voor reacties

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 26 reacties

reageer-knop.pngHet Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft geoordeeld dat een website verantwoordelijk gehouden kan worden voor de reacties die op de website geplaatst worden, meldde Nu.nl vrijdag. In de Delfi-zaak ( 64569/09) bepaalde deze hoogste rechtbank voor de Europese mensenrechten (niet te verwarren met het Europese Hof van Justitie) dat wie zijn site open zet voor anonieme reaguurders, extra zijn best moet doen om te voorkomen dat er rare dingen tussendoor glippen. Wie dat niet genoeg doet, is aansprakelijk.

De zaak draaide om Delfi, een grote nieuwssite uit Estland met meer dan 330 nieuwsberichten per dag. Iedereen mag reageren, zonder voorafgaande moderatie en zonder identiteitscontrole van de reagerenden. En zoals iedereen met een blog of forum weet, dan ga je anoniempjes krijgen met rare opmerkingen. Natuurlijk had men huisregels: geen bedreigingen of beledigingen, op straffe van weghalen of verbanning van de auteur. Men werkte met een klachtsysteem (“notice/takedown”) waar normaal snel op werd gereageerd.

In een artikel over een bedrijf dat een ijsweg zou gaan aanleggen, kwamen twintig nogal onfrisse comments voorbij, ik citeer er even twee:

fucking bastard, that [L.]… could have gone home with my baby soon… anyways his company cannot guarantee a normal ferry service and the prices are such that… real creep… a question arises whose pockets and mouths he has filled up with money so that he’s acting like a pig from year to year<br/> …<br/> can’t make bread from shit; and paper and internet stand everything; and just for own fun (really the state and [L.] do not care about the people’s opinion)… just for fun, with no greed for money – I pee into the [L.’s] ear and then I also shit onto his head. :)”

Na klacht werden deze meteen verwijderd, maar het bedrijf eiste een schadevergoeding en kreeg die ook – 320 euro. De nieuwssite stapte naar het Mensenrechtenhof omdat ze zich gedwongen voelde haar systeem aan te passen (premoderatie) en dat zou een inbreuk op haar vrijheid van meningsuiting/doorgifte van informatie zijn. Wat het theoretisch gezien ook is.

Het Hof begint met vast te stellen dat deze inbreuk (inperking eigenlijk, neutraal gezegd) op zich op een wettelijke basis rust – smaad en belediging – en op legitieme wijze, voor een legitiem doel werd toegepast. Dat zijn basisvoorwaarden om die vrijheid te mogen beperken.

Vervolgens komt de echte hamvraag: móest dat nou echt zo? In mooi juridisch, is deze inperking noodzakelijk in een democratische samenleving en had vanuit oogpunt van subsidiariteit er geen minder hard middel ingezet kunnen worden?

Ja dat moest nou echt zo, zegt het Hof. De reaguurders waren anoniem, dus er viel niemand anders aan te klagen. En gezien de aard van het artikel (een actueel politiek onderwerp) was er wel een en ander te verwachten aan verbale oprispingen. Daar moet je dan bovenop zitten als nieuwsbedrijf. Achterover zitten en wijzen naar je “ik heb een klacht”-knop is dan onder de maat.

Nu hebben we in Europa een regeling die zegt dat tussenpersonen (zoals hosters en forumbeheerders) niet aansprakelijk zijn mits ze maar adequaat reageren op klachten (‘notice/takedown’). Het Mensenrechtenhof gaat daar niet expliciet op in. Tussen de regels door dénk ik dat ze het hierin menen te vangen:

The Court further notes that the applicant company – and not a person whose reputation could be at stake – was in a position to know about an article to be published, to predict the nature of the possible comments prompted by it and, above all, to take technical or manual measures to prevent defamatory statements from being made public. … Thus, the Court considers that the applicant company exercised a substantial degree of control over the comments published on its portal even if it did not make as much use as it could have done of the full extent of the control at its disposal.

Die term “degree of control” echo’t wat er in de Europese regels staat – je bent alleen beschermd als je niet controleert, selecteert of filtert. En een forum doet dat juist wél. Dus kennelijk vindt het Hof dat een forum zich niet kan beroepen op die beschermingsregels.

Ik pleit al een tijd voor een apart regime voor forumbeheerders in de wet. Je kunt niet van beheerders verlangen dat ze puur passieve platforms worden waar mensen zonder controle mogen reaguren, één 4chan is meer dan genoeg. Maar wie proactief gaat modereren, wordt nu juist aansprakelijk voor wat hij laat staan. Ik zeg dan ook, partijen die kunnen laten zien voldoende actief te modereren, moeten in principe niet aansprakelijk zijn voor wat zij alsnog doorlaten. Dit vertaalt zich juridisch gezien naar een inspanningsplicht: wie kan modereren, moet dat ook gaan doen en is gevrijwaard van claims als het adequaat gebeurde.

Delfi had dan nog steeds verloren trouwens. Het Hof zegt -terecht- dat als je een controversieel onderwerp online zet, je moet verwachten dat daar stevige reacties op komen. Daar moeten je moderatoren dus bovenop zitten en extra goed opletten. En dat had men niet gedaan. Dus ja, ik ben het wel eens met het resultaat. Maar dan wel graag nu die nieuwe wet die zegt dat wie wél adequaat modereert, niet aangesproken mag worden.

Arnoud