Wanneer is een digitale overeenkomst rechtsgeldig?

handtekening-zosh-iphone.pngEen lezer vroeg me:

Wat is de rechtskracht van een contract dat geheel digitaal tot stand is gekomen? Dus getypt in Word, uitgeprint, ondertekend, ingescand, naar de wederpartij, daar weer uitprinten, ondertekenen, inscannen en terugsturen.

Het flauwe antwoord: dat heeft rechtskracht als overeenkomst want de partijen zijn eruit wat het aanbod is en zijn het met elkaar eens dat ze dat willen. En meer dan dat is er niet nodig: een overeenkomst komt tot stand door aanvaarding van een aanbod. Hoe je dat communiceert, doet er niet echt toe. Overeenkomsten zijn vormvrij, zoals dat heet.

Vaak wordt er toch gewerkt met stukken papier waar dan creatieve inktkrabbels op worden gezet. Dat hóeft dus niet, maar het levert je een belangrijk bewijsvoordeel op: zo’n schriftelijke en ondertekende overeenkomst (“contract”) is volgens de wet een akte. En een akte is een document dat bewijst wat jij verklaart (art. 157 Rechtsvordering):

Een [] akte levert ten aanzien van de verklaring van een partij omtrent hetgeen de akte bestemd is ten behoeve van de wederpartij te bewijzen, tussen partijen dwingend bewijs op van de waarheid van die verklaring, tenzij dit zou kunnen leiden tot een rechtsgevolg dat niet ter vrije bepaling van partijen staat.

Je staat dus sterker als partij met een ondertekend contract dan als partij met een mondelinge toezegging, hoewel ze formeel dezelfde situatie opleveren.

Een akte moet op papier, maar kán ook elektronisch (art. 156a Rechtsvordering). Alleen, er moet dan wel elektronisch een handtekening onder gezet worden en de wet stelt dan nogal wat eisen (art. 3:15a BW). Ik blijf dat gek vinden, want aan de inkthandtekening wordt gewoon géén eis gesteld over hashes, certificaten en gebruik maken van “middelen die de ondertekenaar onder zijn uitsluitende controle kan houden”. Maar als je de wet welwillend leest, dan zou een scan van een inkthandtekening óók kwalificeren als een elektronische, hoewel je dan wel serieuze discussie krijgt over betrouwbaarheid (want zo te kopiëren).

Bij de werkwijze van de vraagsteller ben ik er nog niet uit of dit nu een elektronische akte is of stiekem toch een papieren akte. Het eindresultaat ís immers een stuk papier met twee handtekeningen. Dat dit is gescand en gemaild, doet er voor mij niet echt toe. Diezelfde discussie was er ook bij de fax, en daarvan bepaalde de Hoge Raad dat die een akte opleverde, omdat je het origineel erbij kon pakken en vergelijken. En dat kan hier ook, hoewel met iets meer gepuzzel: er is een origineel met handtekening A, en een origineel met handtekening B (plus een scan/print van handtekening A). Constateer dat die twee identiek zijn op inhoud, en klaar ben je. Maar wellicht denk ik daar te makkelijk over.

Ik heb echter nog nooit gehoord van problemen in de zin van “die PDF bevat niet de werkelijke inhoud van ons contract”. Wél heel veel problemen in de zin van “dat leest u verkeerd” of “artikel 15.3 laat toch écht de ruimte om ook X te doen”. Maar dat hou je altijd.

Zien jullie verschil tussen het dubbelgescande document van de vraagsteller en een compleet papieren exercitie?

Arnoud

Wat doe je tegen een zwartelijstmanipulerende stalker?

blacklist-blackboard-bord-lijst.jpgEen lezer vroeg me:

Ik ben webdesigner en zit met een probleem. Ik heb een heel vervelend ex-vriendje die regelmatig in het hackerscircuit te vinden is. Hij vindt het de laatste paar maanden leuk om elke dag mijn domein of IP-adres op allerlei blacklists te zetten, waardoor ik geen van mijn klanten kan mailen. Ik kan dat wel oplossen maar dan moet ik elke dag weer met die zwartelijstbeheerders overleggen, maar het kost me behoorlijk veel klanten en veel frustratie. Wat kan ik doen?

Dit is een hele moeilijke. Juridisch zou er wel wat aan te doen zijn: dit riekt voor mij naar stalking – structureel iemand lastigvallen. Ook kun je het gooien op een oneerlijke handelspraktijk, of gewoon op de maatschappelijke zorgvuldigheid – dit moet niet mogen, dus mag het niet. Het grote punt zal zijn dat er bewijs moet komen dat hij het is. En hoewel het voor de hand ligt, is er echt meer nodig dan “wie behalve hij zou dat doen”. Anders kan hij eenvoudig ontkennen en houdt het snel op.

Andere oplossingen weet ik zo even niet. Vaak is er met de blacklist-beheerders wel afspraken te maken. Zij moeten toch ook zien dat het steeds hetzelfde IP-adres is en dat de vraagsteller steeds met een goede uitleg komt. Na hoe veel keer zeg je dan, we negeren deze blacklistmelding.

Hebben jullie nog suggesties?

Arnoud

Wat kan een thuiszorger doen tegen een filmende cliënt?

dome-camera.jpgEen lezer vroeg me:

Het komt steeds vaker voor dat mijn collega’s of ik als thuiszorg bij een cliënt thuis worden gefilmd met een webcam. Zij hebben geen idee wat er met die beelden gebeurt. Soms zit familie op afstand mee te kijken, maar soms wordt ’t ook gewoon opgenomen, zonder dat bekend is wat er verder met deze beelden gebeurt. Wij voelen ons hierdoor soms erg bezwaard. Wat kunnen wij hiertegen doen?

Antwoord: Het filmen van personen in een niet-openbare ruimte zoals een huis is verboden, tenzij je dit duidelijk aankondigt en een zwaarwegende reden hebt om om deze manier mensen te filmen (art. 139f Strafrecht). Natuurlijk zijn er redenen genoeg om in je huis te willen filmen, maar de wetgever vindt de privacy van je (legale) bezoekers óók belangrijk en eist daarom dat je een belangenafweging doet.

Aankondigen dát je met cameratoezicht werkt, is daarbij eigenlijk ook verplicht. In zeer uitzonderlijke situaties kun je wegkomen met verborgen camera’s, maar dan moet het echt gaan om een allerlaatste redmiddel nadat bewezen alle andere opties zijn uitgeput en niets hebben opgeleverd.

Het idee van dat aankondigen is dat de bezoeker dan kan besluiten toch maar niet naar binnen te gaan. Maar bij de vraagsteller is dat lastiger: die móet naar binnen, het is zijn of haar werk om in dat huis de bewoner te verzorgen of te helpen. Daar wordt het filmen dus opgedrongen, en dat is juridisch twijfelachtig. Dan moet je belang wel een stuk groter zijn.

Om problemen te voorkomen, lijkt het me het beste om dit in de zorgovereenkomst af te spreken. In goed overleg zijn er vast regels te verzinnen over waar wel en waar geen camera, wie bij de beelden mag en wat daarmee kan gebeuren. De modellen daarvoor die ik kon vinden hebben hier helaas geen clausules voor.

Het is een lastig dilemma. Enerzijds is het héél benauwend om continu gefilmd te worden als je gewoon je werk gaat doen (zeker bij persoonlijke dienstverlening). Anderzijds gaan er met enige regelmaat helaas dingen mis bij thuiszorg, dus vanuit preventie-oogpunt een camera snap ik dan wel weer. Plus, die camera hangt er misschien niet eens vanwege wantrouwen naar de thuiszorg maar vanuit een zorg over de grootouders die wellicht zomaar onwel kunnen worden. Maar poe zeg, als ik 80 ben en fysiek slecht gesteld zou ik toch nog steeds niet willen dat ik de hele dag bekeken word.

Arnoud

Het einde van de power user, of waarom je Windows wél en Facebook níet mag tweaken

removeBij Buzzfeed las ik een intrigerend artikel: het einde van de power user. Daarin het relaas van de populaire Facebookextensie Social Fixer, die op zeker moment de nek werd omgedraaid door het sociale netwerk wegens “overtreding van de gebruiksvoorwaarden”. U weet wel, die voorwaarden die op elk moment kunnen wijzigen zonder dat dat iemand hoeft te worden verteld. Waarbij je niet eens in bezwaar kunt (of hooguit tegen een chatscript kunt aanklagen). Het is merkwaardig: willen bedrijven geen powerusers meer? Dat zijn toch vaak de grootste fans.

Veel software heeft ook eigen aanpasbaarheid: je kunt plugins installeren, of met een scriptingtaal eigen programma’s of functies maken. Zo heb ik een knopje dat mijn algemene voorwaarden aan een mail hangt (handig voor offertes) en een knopje dat een afbeelding in LibreOffice Presenter automatisch centreert en op maximale grootte weergeeft. Erg handig.

En kan de software het niet, dan zijn er vaak wel dingen van anderen die het wél mogelijk maken. Ik gebruik bijvoorbeeld Autohotkey, waarmee ik aan zo ongeveer alles een toetsenbordcombinatie kan hangen plus alles dat ik wil scripten en toegankelijk maken. Van het snel oproepen van een Notepad waar meteen het klembord in geplakt wordt (om snel te editten) tot het opruimen van mijn bureaublad op zondagmiddag.

Wil ik echter op Facebook iets simpels doen als mijn timeline op chronologische volgorde, dan móet je toch een partij moeilijk doen binnen de gewone interface. Plus na een week zet Facebook het gewoon weer terug naar je topverhalen. Argh. Gelukkig zijn ook dáár opties voor, zoals dat Social Fixer of F.B.Purity (dat ikzelf gebruik). Alleen, dat mag dus niet. Kennelijk, want voornoemd chatscript komt niet verder dan “het spijt me” of “dit is ons bedrijfsbeleid”.

Een juridisch argument voor het onderscheid heb ik niet. “Omdat het kan”, lijkt ook de conclusie uit het Buzzfeed-artikel te zijn. Als je een stuk software uitbrengt, heb je er gewoon geen controle over. Mensen kunnen scripts en dingen draaien die de werking aanpassen. Dat tegenhouden is zo goed als onmogelijk, tenzij je met zware DRM gaat werken of héél diep in het OS gaat ingrijpen. En dat kost een hoop developer-tijd, die je ook nuttiger kunt besteden (hoewel het bij spellen wél nuttig kan zijn, denk aan anticheatsoftware). Bij een online dienst kun je wél meer, het draait immers altijd op jouw server dus je kunt zo iets toevoegen dat de extensie of het script hindert, of een detector installeren die vervolgens de gebruiker bant.

Hier zit een diepere gedachte achter die niet per se des Sinterklaas is. En ik krijg daardoor steeds meer de overtuiging dat het tijd wordt eens wat wetten te maken speciaal voor online dienstverlening. We hadden in 2011 de zwartelijstweek, items die wat mij betreft verboden algemene voorwaarden mogen worden. En daar zou voor mij ook onder mogen vallen het verbieden van extensies of uitbreidingen die objectief gezien het genot voor de eindgebruiker ten goede komen (een beetje zoals een verhuurder niet mag eisen dat objectieve verbeteringen aan het pand moeten worden gesloopt bij einde huur). Wat jullie?

Arnoud

Heel Hyves is gebackupt, mag dát eigenlijk wel?

hyves-blijven-opheffenSoms voel ik me een beetje het CBR, met al die “mag dat” vragen. Het Archive Team heeft de krabbels, foto’s en filmpjes van alle accounts van het Nederlandse sociale netwerk gedownload, meldde Webwereld onlangs. De bedoeling is dat de Hyves-back-up uiteindelijk wordt gepubliceerd op Archive.org, de Amerikaanse non-profit webbibliotheek. Maar eh, privacy, auteursrechten, zelfbeschikkingsrecht, wat hoe kan dat zomaar?

Ja nou ja het kan maar mág het? Die teksten en foto’s van mensen zijn auteursrechtelijk beschermd, en hergebruik daarvan mag dus niet zomaar. Ook vanuit privacyoogpunt zijn er bezwaren: mensen gaven dan wellicht Hyves toestemming tot gebruik/publicatie van gegevens, maar dat wil niet zeggen dat een ander dus ook met die gegevens aan de haal mag.

Anderzijds, het gaat hier wél om een stuk cultureel erfgoed. Ja, lach maar maar Hyves was wél een belangrijk deel van de samenleving toen het bestond. Net als voorheen de krant en weekbladen. Dat die worden gearchiveerd vinden we niet meer dan logisch, dus waarom is dat dan bij Hyves ineens wél een probleem?

Dit is weer zo’n onderwerp waar het recht eigenlijk gewoon geen rekening mee houdt. Dat je papieren kranten in je archief mag bewaren staat vast – dat valt onder toegestaan gebruik na uitputting van rechten. Maar of rechten zoals bij Hyves gelden, ook uitgeput kunnen zijn, is nog een open vraag. (Bij digitale verkoop van standaardsoftware geldt uitputting, maar dat doortrekken naar forumberichten en -foto’s is wel heel creatief.)

Praktisch gezien zal er weinig gebeuren. Immers alleen de Hyver wiens werk daar staat, kan een rechtszaak beginnen. En heel veel mensen zullen daar gewoon geen zin in hebben. Hyves zelf kan niets, zij hebben geen auteursrechten op de user content dus hebben ze geen standing to sue zoals dat zo mooi heet.

Afijn. Leuk dus voor de roddelbladen: even spitten wat onze ministerpresident van over 30 jaar allemaal als onbezonnen puber op Hyves heeft gezet.

Arnoud

Wat is er juridisch te doen tegen al dat aftappen, afluisteren en bespioneren?

wifi-satelliet-draadloos-auto.pngDe helft van de Nederlanders denkt wel eens telefonisch te worden afgeluisterd, las ik bij Nu.nl. Niet geheel ten onrechte, als je alle verhalen sinds Snowden leest. Zoals zaterdag: de AIVD breekt in bij internetfora en sluist gegevens van alle gebruikers vervolgens door, blijkt uit Snowden-documenten die NRC heeft ingezien. Eh, wut. Het onderwerp heeft ook mijn mailbox bereikt: ik krijg nu 2 à 3 mails per dag met vragen in de trant van “mag dit zomaar” en “wat is eraan te doen”.

Eh, tsja. Nee, dit mag niet. De AIVD mag veel, maar zomaar databanken vol met gegevens kraken en kopiëren voor het geval er een rechtsextremistische jihad-kraker tussen zit, nee dat mag niet. Men wijst op artikel 24 Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten, waar in lid 1 inderdaad staat:

De diensten zijn bevoegd tot het al dan niet met gebruikmaking van technische hulpmiddelen, valse signalen, valse sleutels of valse hoedanigheid, binnendringen in een geautomatiseerd werk.

Maar artikel 19 maakt heel duidelijk dat hiervoor aparte toestemming nodig is, en dat die toestemming elke paar maanden opnieuw moet worden aangevraagd. Logisch ook, dat artikel is geschreven om in een concrete situatie een AIVD-hack te kunnen rechtvaardigen. Daar zit een staatsgevaarlijk figuur, snel hack zijn PC en zie wat hij van plan is. Dat is toch even wat anders dan “breek overal in waar je kunt, kopieer alles en zoek het thuis op je gemak even na”. Plus, volgens artikel 18 moet er een duidelijke noodzaak zijn in het kader van onderzoek

met betrekking tot organisaties en personen die door de doelen die zij nastreven, dan wel door hun activiteiten aanleiding geven tot het ernstige vermoeden dat zij een gevaar vormen voor het voortbestaan van de democratische rechtsorde, dan wel voor de veiligheid of voor andere gewichtige belangen van de staat;

Het probleem is alleen: wat dóe je eraan. Juridisch dan. Niet heel veel, ben ik bang. Want toetsing of dit klopt, is een beetje moeilijk. De bewijzen dat hiervan sprake is, zijn immers staatsgeheimen en daar kan men dan ook helaas verder niet op ingaan. En tsja, tegen geheim bewijs is het lastig discussiëren, zeker als je wederpartij niet terugpraat.

En zo is het ook met de NSA-sleepnetten en alle andere massale aftapperij waar we de laatste maanden steeds meer over lezen. Nee, dat mag niet, of de grenzen van wat wél mag worden ahem stevig opgerekt, maar wat gaan we eraan doen?

Arnoud

Privacyvoorwaarden Google in strijd met de wet

privacy-statement.jpgHet combineren van persoonsgegevens door Google sinds de invoering van hun herziene privacyvoorwaarden is in strijd met de Nederlandse privacywet, de Wbp. Dat concludeerde privacytoezichthouder Cbp vorige week. Google koppelt persoonsgegevens van internetgebruikers die via allerlei verschillende Google-diensten worden verkregen, zonder de gebruikers daarover vooraf goed te informeren en zonder daarvoor vervolgens toestemming te vragen. En nee, in je privacyverklaring zeggen dat je iets doet is niet hetzelfde als “informeren en toestemming vragen”.

Het grote probleem met de sinds juni 2012 samengevoegde privacyverklaring is dat ‘ie veel te vaag is. Dat hebben alle sites, en het is ergens ook logisch want je kunt moeilijk tot in detail uitleggen wat je allemaal precies doet. Laat staan op een manier die iedereen begrijpt en op een moment dat het niemand ook maar één iota interesseert wat je allemaal doet. Het fundamentele probleem met de privacywet is dan ook de gedachte “leg het mensen uit en dan kunnen ze een geïnformeerde vrijwillige toestemming geven of weigeren, waarmee er geen probleem meer kan zijn”.

Bijzonder puntje bij Google is dat in hun privacyverklaring heel vaak het woord ‘kan’ valt. Ze zeggen daarover zelf:

Dat Google vaak woorden gebruikt als ‘kan’ is onvermijdelijk, omdat daadwerkelijke verwerking afhankelijk is van meerdere factoren, zoals of de gebruiker een bepaalde Google-dienst gebruikt.

Dat geloof ik graag maar het kán (haha) natuurlijk ook betekenen dat Google diverse varianten en invullingen gaat geven die heel anders kunnen (haha) werken of uitpakken dan de gebruiker verwacht. En dat is nou net niet de bedoeling van de Wbp: je moet niet zeggen wat er kán gebeuren maar wat er zál gebeuren. Specifiek, en in voldoende detail om mijn moeder te laten begrijpen wat dat inhoudt. En wat je niet uitlegt dat mag je niet doen. Nee, dat doet niemand en mijn moeder wíl dat ook helemaal niet lezen. Die wil gewoon dat Google zich netjes gedraagt.

Ook het verweer van Google dat zij geen persoonsgegevens verzamelen, wordt afgewezen. Google maakt profielen en voegt informatie samen. Zodra je genoeg informatie in een profiel hebt om één persoon uniek te onderscheiden van andere personen, is dat profiel een persoonsgegeven. Het doet er niet toe of ze weten hoe je heet, waar je woont of wat je e-mailadres is. Oh wacht:

We don’t need you to type at all. We know where you are. We know where you’ve been. We can more or less know what you’re thinking about.

Een quote van Google-directeur Schmidt, met ambtelijk sarcasme geciteerd in het Cbp rapport. Google weet alles van ons, zo zeggen ze zelf. Dús weten ze onze persoonsgegevens.

Ja mooi. Maar eh je geeft toch toestemming voor al dat verwerken door Google te gebruiken? Dat staat overal in de privacyvoorwaarden en in van die handige wegklikbalkjes. Maar nee, dat is niet het soort toestemming dat de privacywet op het oog heeft. Je moet het apart vragen en je moet op antwoord wachten. En eigenlijk ook een ‘nee’ als antwoord accepteren, als ik dit goed lees:

Weliswaar kan ondubbelzinnige toestemming ook verkregen worden uit een actieve handeling, maar alleen als de gebruiker een (vrije, specifieke en geïnformeerde) keuze heeft kunnen maken om in te stemmen of te weigeren, en dat is niet het geval. Google verkrijgt evenmin ondubbelzinnige toestemming via aanvaarding van haar servicevoorwaarden of het gebruik blijven maken van haar open diensten.

“Hoi wij gaan cookies zetten en u tracken, dat vindt u goed anders moet u deze site maar verlaten” en een ok-knop is dus géén toestemming. Dat wordt dus een leuke bij dat cookiewetswijzigingsvoorstel.

Sluit je dan misschien een contract met Google door hun site te gebruiken? Immers je mag persoonsgegevens gebruiken voor een goede uitvoering daarvan. Nou, niet voor mensen die gewoon langssurfen en de zoekmachine gebruiken. Die wéten niet eens dat ze een overeenkomst sluiten, laat staan onder de Servicevoorwaarden. Dus nee, een linkje onderaan met je algemene voorwaarden (of disclaimer, for that matter) gaat je dus niet helpen.

Plus, zelfs al bouw je een constructie waarbij je wél mensen bindt aan een overeenkomst en rechtsgeldig de voorwaarden elektronisch ter hand stelt, dan nog mag je die persoonsgegevens alleen gebruiken als dat noodzakelijk is voor die overeenkomst. Dus daarmee krijg je echt niet al dat geprofileer en getarget gerechtvaardigd.

De eigen dringende noodzaak gaat hem ook niet worden: waar dat bij Street View nog de escape, hier niet want alles werkt met cookies en daar had je nou eenmaal toestemming voor nodig.

Maar stel ze gaan naar een cookieloos Google, dan nog: je moet dan wel, ahem, een dringende noodzaak hebben. En wat is die noodzaak dan om Youtube en Google en al die andere diensten te bundelen en één profiel op te bouwen? Ja, dat je gericht kunt adverteren maar daarbij zul je echt meer rekening moeten houden met de privacy. En dat is dan niet alleen een opt-out per dienst of het aanreiken van tools, maar een eigen afweging of het nou echt wel nodig is om zo diep inbreuk te maken op de privacy van zoekers, Mappers en andere Googledienstgebruikers.

Uiteraard herkent Google zich niet in de kritiek en wordt een stofwolk aan marketingpraat (verwijzen naar vage Europese regels, spreken van gebruikerservaring, het woord ‘engageren’) gebruikt om om het punt heen te dansen. En het zal bij dansen blijven: ik zie niet hoe het Cbp effectief een maatregel kan opleggen die erg genoeg is om Google fundamenteel anders te laten werken. Wat jammer is, want dit is een van de stevigste rapporten die ons Cbp in lange tijd heeft opgesteld.

Arnoud

Kun je vanwege negatieve recensies alsnog van een contract af?

google-review-recensie-overnemen.pngVia Twitter kreeg ik een intrigerend vraag binnen:

Kan je van een online gesloten overeenkomst af, als je na sluiten van deze overeenkomst bijzonder slechte en negatieve recensies leest?

Het gebeurt wel vaker. Je vindt een webshop die precies heeft wat je zoekt, alles ziet er normaal uit en de prijs is goedkoop maar niet heel gek. Je bestelt, alles gaat goed, maar na een week of drie heb je nog neits ontvangen. En dan ga je mailen en bellen maar reageert de winkel niet meer. Dan googel je de bedrijfsnaam, en hola, TROS-forums, Klachtenkompas, OpgeletOplichters en wat al niet meer voor forums en plekken waar je je winkel niet wilt zien staan. Wat nu?

Juridisch gezien is dit een lastige. Natuurlijk, je hebt de Wet koop op afstand dus je mag die koop annuleren. Maar als je ondertussen al wel vooruit betaald had, dan gaat dat niet veel opleveren waarschijnlijk. (Als het bedrijf echt een oplichter is en niet toevallig een eenmanszaak die langdurig ziek is geworden.)

Het kan ook onschuldiger: je hebt een hostingcontract afgesloten en je ziet dat het bedrijf slecht bekend blijkt te staan. Dan wil je wellicht meteen weg om de problemen voor te zijn. Maar het bedrijf laat je niet gaan want er is een jaarcontract en die recensies noemt hij laster van boze ex-klanten of concurrenten . Juridisch gezien is “bij nader inzien” als argument alleen haalbaar als je daarmee kunt onderbouwen dat sprake is van dwaling (art. 6:228 BW). Van dwaling is sprake in drie situaties:

  1. indien de dwaling te wijten is aan een inlichting van de wederpartij, tenzij deze mocht aannemen dat de overeenkomst ook zonder deze inlichting zou worden gesloten;
  2. indien de wederpartij in verband met hetgeen zij omtrent de dwaling wist of behoorde te weten, de dwalende had behoren in te lichten;
  3. indien de wederpartij bij het sluiten van de overeenkomst van dezelfde onjuiste veronderstelling als de dwalende is uitgegaan, tenzij zij ook bij een juiste voorstelling van zaken niet had behoeven te begrijpen dat de dwalende daardoor van het sluiten van de overeenkomst zou worden afgehouden.

Situatie 1 zou je actieve misleiding kunnen noemen: de verkoper zegt iets dat gewoon niet klopt of misleidend is, en daardoor liet jij je overhalen. Dan is het logisch dat je de overeenkomst moet kunnen annuleren. (De melding moet wel relevant zijn; dat de koper in werkelijkheid ongetrouwd is, is bv. niet echt van belang voor een koopovereenkomst.)

Situatie 2 is tegen slimme verkopers die dan denken, oké dan zeg ik wel niets want dan misleid ik dus niemand. Wel dus: zwijgen terwijl je had behoren te praten is óók een grond voor dwaling.

Situatie 3 heet “wederzijdse dwaling” en die bepaling moet ik altijd drie keer lezen voor ik ‘m weer snap. Beide partijen gingen uit van dezelfde aanname, en die aanname bleek onjuist. Maar als de aanname wél juist zou zijn geweest, dan is de vraag of de verkoper had moeten weten wat voor invloed dat had moeten hebben op de koper. Het standaardvoorbeeld is als koper en verkoper beiden denken dat een oud uitziende vaas een goedkoop prul is, en achteraf blijkt dit een antieke vaas van onschatbare waarde. Hoewel in die situatie de Hoge Raad tóch geen dwaling wilde aannemen.

Nu gaat het hier niet om een mededeling of zwijgen van de verkoper, noch om een wederzijdse foute veronderstelling. Ja, tenzij je zegt, de verkoper had moeten zeggen dat hij slechte recensies had maar ik vind niet dat je dat behoort te doen.

Er is een uitzonderingsgrond bij dwaling. Als de oorzaak “op grond van in het verkeer geldende opvattingen, schending van onderzoeksplicht of zaken die uitsluitend op de toekomst betrekking hebben, voor rekening van de dwalende moet komen”, dan is een beroep op dwaling onmogelijk. Ik zou persoonlijk zeggen, je kunt ook vooraf een bedrijf even googelen, dat lijkt me voor internethandel een normaal deel van je onderzoeksplicht. Doe je dat pas achteraf, dan moet je niet piepene.

De twitterende vraagsteller kwam nog met de suggestie van 6:263 BW waarin staat dat als er “na het sluiten van de overeenkomst te harer kennis gekomen omstandigheden” zijn waardoor je mag vrezen dat er niet wordt nagekomen, je je verplichtingen mag opschorten. Concreet: je hoeft niet te betalen als je redelijkerwijs mag denken dat er niet geleverd gaat worden. Maar die eis haal je niet snel. Bovendien, bij de meeste webshops héb je al betaald dus er valt niet veel meer op te schorten.

Wat vinden jullie? Is reputatiegoogelen iets dat je normaal vooraf moet doen? Of behoor je te kunnen annuleren als je achteraf rare recensies ontdekt?

Arnoud

Ondertitelen van films als inbreuk op het auteursrecht

bierdopjeOndertitelsites Bierdopje.com en Simply Releases stoppen ermee na een sommatie van Stichting Brein, meldde Tweakers gisteren. Op deze sites worden zelfgemaakte ondertitelbestanden voor films en series (‘fansubs’) aangeboden, hetgeen de toorn van Brein heeft afgeroepen. “We snappen dat dit voor onze gebruikers en vertalers als een klap zal komen en frustratie zal opwekken maar het is helaas niets anders”, aldus Bierdopje.com.

Ja, buitengewoon frustrerend. Alleen: ik zie niet goed wat er tegen de sommatie in te brengen is. Het maken van ondertiteling voor een film of serie is namelijk inbreuk op het auteursrecht. Je vertaalt immers de gesproken tekst en legt deze vast als een schriftelijk stuk. Net zo goed als het vertalen van een boek niet mag zonder toestemming. (Goed, voor strikt eigen gebruik mag dit wel, maar verspreiden mag niet.)

Het is natuurlijk hartstikke handig om een ondertiteling van internet te halen. En een goed gemaakte fansub kan veel prettiger zijn om te lezen dan de snel afgeraffelde ondertitels bij goedkope dvd releases. En bij veel films en series is er gewoon geen officiële ondertiteling beschikbaar, omdat de product het zich niet verwaardigt deze in ons kleine kikkerlandje uit te brengen. Plus, voor de vertaler is het gewoon léuk om te zien dat mensen je werk waarderen.

Alleen, ja, wat ik dinsdag al zei: de Auteurswet heeft weinig te schaften met wat handig, makkelijk of gebruikelijk op internet is. Gij zult toestemming verwerven anders zijt gij eene vuige piraat.

En dát is elke keer de grote frustratie met auteursrecht versus internet. Mensen bedenken wat slims, maar dat mag dan niet. Ga je toestemming vragen dan krijg je die niet. Vraag je of men het dan zelf gaat doen als producent, maar nee we willen eerst het dvd-kanaal maximaal exploiteren en daarna komen wellicht internetreleases op de roadmap. Dus dan gaan we het zelf maar doen en dan krijg je ineens blafbrieven met eisen tot schadevergoeding en advocaatkosten want dan ben jíj degene die het verkeerd doet.

Arnoud

Algemene voorwaarden in een scrolvenster: nee dat is dus écht niet rechtsgeldig

Laatst viel het me weer op bij het online shoppen, maar dit is echt bij lange na niet de enige site die het écht fout doet met het aanbieden van de algemene voorwaarden:

maarten-av

Ziet u hem? Nee, niet zozeer dat er een aanvinkvakje staat “ik ga akkoord” (hoewel dat niet hoeft) maar dat het in zo’n scrolvenster of lightbox staat. Ik weet niet wie bedenkt dat dat handig is, maar het is dus echt fout.

Ik gok dat dit afkomstig is uit de softwarewereld, waar tijdens installatie van software een wizard wordt doorlopen die je dan een akkoord vraagt op de voorwaarden. En ja dan moet je de voorwaarden wel even laten zien he, dus dan doen we dat even in een scrolvenster. Dat scheelt weer ruimte en dan hebben we toch onze juridische dinges gedaan.

Nou nee niet dus. Het is precies andersom: je hóeft de algemene voorwaarden niet pontificaal te laten zien en je hóeft geen akkoord te vragen. (En je hoeft ook geen foutmelding te geven als mensen akkoord klikken zonder door de voorwaarden te scrollen, wat ook nog wel eens voorkomt.) Maar wat wél hoeft, is dat je de voorwaarden zo aanbiedt dat mensen die op kunnen slaan. En dat kan niet met zo’n ding. Althans niet zonder moeilijk gedoe met copypaste en zelf opslaan, en dat telt niet.

Wat mij betreft wordt het tijd dat opdrachtgevers hun webbouwers eens aansprakelijk gaan stellen voor de schade als gevolg van zulke implementatiefouten. Want dit kost je dus geld als een consument er een punt van maakt.

Arnoud