Wanneer mag je privéberichten op forums lezen?

phpbb-private-message-pb-bericht-inbox.pngEen lezer wees me op een paar interessante discussies bij het phpBB-forum over het lezen van privéberichten van forumgebruikers. Een beheerder had een modificatie geïnstalleerd door hij alle pb’s van gebruikers kon lezen, en vroeg zich af of dat wel legaal zou zijn. Iemand anders legde de vraag voor aan het College Bescherming Persoonsgegevens, en dat adviseerde van niet (hoi Pascal). De discussie verderop gaat over de vraag of je het zo zou kunnen regelen dat het wel mag, en dat is natuurlijk een hele interessante.

Het CBP wijst terecht op artikel 273d Strafrecht, dat het wederrechtelijk kennisnemen van privécommunicatie van gebruikers van je systeem verbiedt. Hoewel er geen briefgeheim op elektronische communicatie zit, is het dus nog steeds strafbaar om zomaar berichten te lezen die niet voor jou bestemd zijn. ‘Zomaar’, want er zijn situaties denkbaar waarin het wel mag. Stel het forum werkt niet meer goed door veel te grote (of rare codes bevattende) privéberichten, dan mag de beheerder die lezen als dat nodig is om het probleem te verhelpen.

Of heel simpel: als de verzender of ontvanger van het bericht hem daar toestemming voor geven. Want als je toestemming hebt, is geen sprake meer van ‘wederrechtelijk’ kennisnemen van privécommunicatie.

De makkelijke oplossing lijkt dus: zet in je forumreglement “Het beheer behoudt zich het recht voor elk privébericht te mogen lezen, ongeacht reden of aanleiding, zonder gebruikers daarover te hoeven informeren.” Nu staan er wel meer gekke dingen in de standaard phpBB-voorwaarden, maar: kan dit?

Op zich kan het wel, maar het zal wel expliciet moeten worden gevraagd. Iets verstoppen in je gebruiksvoorwaarden of privacyreglement is niet expliciet genoeg. Ik zou zeggen dat je dit echt bij het scherm moet zetten waar mensen privéberichten schrijven.

Verder vraag ik me af of je zonder enige reden van die toestemming gebruik kunt maken. Als er een vermoeden is van misbruik, bijvoorbeeld klachten over pesten of lastigvallen via pb’s, lijkt het me wel verdedigbaar (hoewel ze daar bij Fok! anders over dachten). Maar gewoon omdat je je verveelt op zondagmiddag privéberichten gaan lezen lijkt me niet kunnen, ook niet als mensen bij het lid worden toestemming moesten geven. Jullie wel?

Arnoud

iPhone jailbreaken, mag dat nou toch?

iphone-unlock-jailbreak.pngMag je je iPhone nou wel of niet unlocken? Over die vraag is veel speculatie, maar Apple heeft zich er altijd over in stilzwijgen gehuld. Althans, tot vorig jaar december toen Apple een commentaar op de DMCA indiende bij het US Copyright Office. De oplettende lezers bij de EFF spotten daarin deze opmerking:

Current jailbreak techniques now in widespread use utilize unauthorized modifications to the copyrighted bootloader and OS, resulting in infringement of the copyrights in those programs. … Jailbreaking () involves infringing uses of the bootloader and OS, the copyrighted works that are protected by the TPMs being circumvented. Unauthorized derivative versions of the bootloader and OS have been created. Copies of those infringing works have been stored on web sites, and infringing reproductions of those works are created each time they are downloaded through Pwnage Tool and loaded onto the iPhone.

Op zich heeft Apple daar een punt. Bij jailbreaks moet de firmware aangepast worden. Hiervoor moet je deze uit de iPhone vissen, door een tooltje halen en in aangepaste vorm terugzetten. Ik begrijp niet helemaal waar Apple de stelling op baseert dat mensen die firmware op internet zet, maar het lijkt me duidelijk dat dat niet toegestaan is. Andermans software verspreiden vereist een licentie, en die is er niet voor software.

Maar mag je voor jezelf de firmware uit apparaten aanpassen? De EFF vindt van wel, en kwam met dit briljante argument:

But the courts have long recognized that copying software while reverse engineering is a fair use when done for purposes of fostering interoperability with independently created software, a body of law that Apple conveniently fails to mention.

Een recht dat wij in Nederland kennen in artikel 45m Auteurswet. Het maken van een kopie van een stuk software en het “vertalen van de codevorm daarvan” (ik vermoed dat men compileren bedoelt) is toegestaan als

deze handelingen onmisbaar zijn om de informatie te verkrijgen die nodig is om de interoperabiliteit van een onafhankelijk vervaardigd computerprogramma met andere computerprogramma’s tot stand te brengen

In de Richtlijn waar dit wetsartikel uit komt, staat dat “deze uitzondering onder meer ten doel heeft het mogelijk te maken alle componenten van een computersysteem, ook die van verschillende fabrikanten, aan elkaar te koppelen, zodat die systemen samen kunnen functioneren”.

En laat dat nou precies het doel zijn van jailbreaken: applicaties te laten werken op het OS van Apple, ook als ze niet door Apple zijn goedgekeurd.

Slim gevonden, nietwaar?

Arnoud<br/> Foto via Crunchgear.

Mag je op Wikipedia citeren uit beschermde bronnen?

Doe je een keer mee aan Wikipedia, geloven ze niet dat je het echt bent. Eind deze week kreeg ik een mail van een Wikipediaan naar aanleiding van een gedichtje van drie regels dat was overgenomen als virtueel bedankje. Dat zou namelijk een auteursrechtenschending zijn. Ik zag daar weinig kwaads in, en mailde terug dat dat volgens mij gewoon onder het citaatrecht valt. Zo’n kort gedichtje integraal publiceren ter onderbouwing/illustratie van een “dankjewel” lijkt me (met bronvermelding) geen enkel probleem.

Maar zoals het Wikipedia betaamt, gaf dat onmiddellijk de nodige discussie. Het meest opmerkelijke argument betrof de tekst die je bij bewerkpagina’s te zien krijgt. Daar moet je namelijk verklaren dat je de tekst zelf geschreven hebt, of hebt “overgenomen uit een bron waar geen auteursrechten op rusten”. En daar voldoe je niet aan als je een gedichtje kopieert. Die interpretatie lijkt me ridicuul, omdat dan alleen werken mogen worden overgenomen van de overheid of van auteurs die meer dan 70 jaar geleden zijn overleden. Ik kan me moeilijk voorstellen dat dit met zich mee moet brengen dat Wikipedia nimmer een citaat uit welke auteursrechtelijk beschermde bron kan verwerken in een tekst.

De enige redelijke uitleg van die clausule is dan ook “overgenomen zonder schending van auteursrechten” en een citaat voldoet daaraan. Zo stond het er in 2003 ook: “Hierbij belooft u ons tevens dat u deze tekst zelf hebt geschreven, of overgenomen uit een vrije, openbare bron.” Nu kan ik me voorstellen dat dat “openbare bron” te onduidelijk is (vrijwel elke website is openbaar en vrij toegankelijk), maar “waar geen auteursrechten op rusten” is ook bepaald niet handig geformuleerd.

Enne, klink ik nou zo anders op Wikipedia dan hier? Ene Fenke had er “nogal mijn twijfels aan” dat ik het echt wel was. Beste Fenke: ja, ik ben het echt.

Arnoud

Linken naar P2P stream: te complex voor kort geding

myp2p-televisie-kijken-links.pngIk voel het vonnis al aankomen, schreef ik eind januari over linksite MyP2P. Nu is er een vonnis, maar dat is van een andere zaak tegen datzelfde MyP2P. Canal+-aanbieder C More vond dat MyP2P met haar verwijzingen naar P2P-streams om gratis Canal+ te kijken, inbreuk maakte op haar auteursrechten of in ieder geval onrechtmatig handelde. Ze spande daarom een kort geding aan om hier een einde aan te maken, maar de kortgedingrechter wijst de eis af omdat de zaak “zowel feitelijk als juridisch” te complex is. Ga het maar in een bodemprocedure uitzoeken, met andere woorden.

MyP2P biedt zelf geen werken ter download of streaming aan, maar verwijst naar andere sites waar dat wel kan. En de rechter vindt het terecht een lastige vraag of MyP2P daarmee onrechtmatig handelt. Waar een externe website naar linkt, is tenslotte niet MyP2P’s verantwoordelijkheid.

Daarnaast vond ik nog deze opmerking in het vonnis:

Bovendien zou kunnen worden gezegd dat er mogelijk grondrechtelijke aspecten zijn te onderkennen in die zin dat een vonnis waarbij de vorderingen zouden worden toegewezen, zou kunnen worden aangemerkt als een beperking van een of meer grondrechten van een of meer gedaagden wat de noodzaak van een deugdelijke grondslag van een dergelijk vonnis onderstreept.

Ik weet niet zeker of dit nu gaat over het verbod om de hele site te sluiten, of specifiek over de eis om hyperlinks te verwijderen. In het laatste geval zou ik het wel opmerkelijk vinden: wordt het grondrecht van vrije meningsuiting aangetast als je niet mag verwijzen naar inbreukmakende materialen?

Al met al een interessant vonnis, zeker voor andere sites die claims krijgen dat hun linkverzameling inbreuk zou maken op rechten van derden. Het is niet gezegd dat die linksites nu legaal zijn, maar zomaar een kort geding tegen je krijgen en verliezen zal ook niet gebeuren.

Arnoud

Wilt u meer klagen over spam bij de OPTA alstublieft?

Spam is verboden, maar over één spammail moet u niet zeuren. Of nou ja, dat mag wel, maar telecomtoezichthouder en antispamhandhaver OPTA hoeft geen maatregelen te nemen tegen bedrijven of instellingen op basis van één klacht over een spamrun. Dat blijkt uit een helaas nog ongepubliceerd vonnis (via Solv).

Het ging in deze zaak om ideële reclame voor een politieke partij (iemand enig idee welke?). De ontvanger, een privépersoon, diende een klacht in maar de OPTA weigerde hierop actie te ondernemen. OPTA heeft maar beperkte capaciteit en laat daarom het aantal klachten meewegen bij de beslissing om tegen spams in actie te komen.

Formeel is zo’n weigering een besluit in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht, en daartegen kun je in bezwaar en vervolgens in beroep bij de rechtbank. Dat deed deze persoon dan ook, maar de rechter gaf de OPTA gelijk. Handhaving van het spamverbod is een bevoegdheid, een recht dus, maar geen plicht. De OPTA mag dus kiezen bepaalde spams te laten gaan, mits ze daarvoor redelijke gronden heeft. En het feit dat er slechts één klacht binnenkwam, is een redelijke grond. De politieke aard van de mail maakte daarbij niet uit.

Op zich een prima vonnis, hoewel het natuurlijk jammer is dat de OPTA zo weinig capaciteit heeft dat ze dit soort keuzes moet maken. En ik denk dat het wel een mooi signaal was geweest als een Nederlandse politieke partij op haar kop had gekregen voor het versturen van ideële spam, ook al was er maar één klacht over gekomen.

Afijn, dit betekent dus dat we met zijn allen vaker moeten klagen over Nederlandstalige spam bij de OPTA. Hoewel je dan wel elke keer dat formulier moet invullen. Kan iemand daar niet eens een Firefox-plugin voor maken die dat automatisch doet? Of eigenlijk een Thunderbird-plugin die de mail omvormt tot een ingevuld spamklachtformulier?

Arnoud

UPC sms’t wanbetalers, mag dat?

mobieltje-sms-bellen-06.pngKabelbedrijf UPC achtervolgt slecht betalende klanten met sms’jes, las ik bij Nu.nl. Met de tekst “Betaal uw achterstallige rekeningen en voorkom extra kosten en afsluiting” hoopt de kabelboer openstaande facturen van wanbetalers sneller te kunnen incasseren.

Ik kreeg diverse mails of dit wel mocht, maar maar dit staat volgens mij gewoon in de algemene voorwaarden van UPC:

Artikel 8 Hoe gaan wij om met uw persoonlijke gegevens?
8.1 UPC verwerkt uw persoonlijke gegevens, zoals persoons-, verkeers- en gebruiksgegevens. UPC doet dit voor de volgende doelen:
* opstellen en uitvoeren van uw overeenkomst en voor de facturatie en betalingsadministratie;

Het lijkt me dus dat ze het opgegeven 06-nummer mogen gebruiken om je te informeren over betalingsachterstanden. Bij o.a. de Telegraaf is de vraag te lezen “hoe UPC aan het mobiele nummer van klanten komt”. Als die dat niet bij het sluiten van het abonnement hebben opgegeven, is dat interdaad een hele interessante.

Ook met artikel 11.7 Telecommunicatiewet kom je er niet denk ik. Dit is toch geen “communicatie voor commerciële, ideële of charitatieve doeleinden met betrekking tot eigen gelijksoortige producten of diensten”? Bovendien, als je wel een opt-out zou mogen doen op dit soort berichten, dan kan ik dus opt-outen van het toesturen van elektronische facturen en dat lijkt me niet de bedoeling.

Eerlijk gezegd snap ik verder de heisa niet zo. Tuurlijk, het is vervelend om boze smsjes te krijgen, maar is het nu echt zo veel anders dan een blafbrief op papier? En wat moet UPC anders als mensen brieven structureel in de kachel stoppen?

UPC Webcareteam, kom er maar in 🙂

Arnoud

Eerste digitale burgerinitiatief naar Tweede Kamer

Het eerste digitale burgerinitiatief wordt vandaag bij de Tweede Kamer ingediend, meldde Nu.nl gisteren. Intrigerend, want in maart vorig jaar werd een e-petitie nog ongeldig verklaard omdat de handtekeningen digitaal en niet op papier gezet waren. Het reglement van de Commissie Burgerinitiatieven is in de tussentijd niet aangepast, dus waarom mag het nu ineens?

De crux blijkt te zitten in de evaluatie van deze regeling die eind november verscheen. Daarin blijkt dat de eis om inktstrepen op papier te verlangen bij petities echt een probleem is en nu eindelijk eens afgeschaft moet worden. Op zijn ambtenaars:

Continuering van de regeling voor onbepaalde tijd noodzaakt daarom te onderzoeken hoe de Kamer in de gelegenheid kan worden gesteld elektronische handtekeningen te verifiëren.

In de tussentijd gaat men over op een compromismodel: petities mogen zonder fysieke handtekeningen worden aangeboden, maar de commissie kan steeksproefgewijs mensen op de lijst alsnog een handtekening laten zetten. Voor de meelezende wiskundigen en statistici nog een interessante passage:

Deze steekproefsgewijze controle moet op basis van statistische regels minimaal 385 fysieke handtekeningen omvatten. Om ervan uit te kunnen gaan dat 95% van alle digitale steunbetuigingen juist is, mogen er in deze controlegroep maximaal 19 fouten zitten, dat wil zeggen de gegevens van naam, adres en woonplaats onjuist zijn. Dan kan met 95% waarschijnlijk- heid mogen worden gesteld dat het benodigde aantal steunbetuigingen van 40 000 geldig is. Het aantal van 385 handtekeningen is ook nodig als sprake is van 55 000 of 70 000 handtekeningen.

Ik hoor graag of dit klopt of niet 🙂

En ik zit me nu af te vragen of er een systeem denkbaar is waarbij je ook zonder deze steekproef petities kunt organiseren zonder het al te makkelijk te maken om frauduleus 40.000 namen te genereren. Ik vrees dat je toch altijd uitkomt bij een eis om te controleren.

Hoewel, hoe gaat dat eigenlijk bij papieren petities? De paar keer dat ik zo’n ding teken (ik heb namelijk een hekel aan zeehondjes, of eigenlijk aan mensen die mij op zaterdagmiddag vragen of ik dat heb) is dat volgens mij best onleesbaar.

Arnoud

Wat moet de TU/e met IE-rechten van haar studenten?

tue-logo.pngSjonge, en ik heb er nog gestudeerd ook. De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e, ja met streepje) blijkt bij haar inschrijvingsformulier voor studenten de plicht te hanteren dat je al je auteursrechten, octrooirechten en andere rechten van intellectuele eigendom afdraagt aan de universiteit:

Door akkoord te gaan met je inschrijving aan de TU/e doe je afstand ten behoeve van de TU/e van alle intellectuele eigendomsrechten op door jouw gemaakte werken, modellen, tekeningen of gedane uitvindingen in het kader van je studie (en in het kader van door de TU/e of derden uitgevoerde projecten waarbij je betrokken bent) gedurende de periode dat je als student bij de TU/e ingeschreven staat (of anderszins voor of met de TU/e werkzaam is).

Bij Mitopics wordt de vraag gesteld of dit terecht is. Ik zou niet weten waarom. Waarom kan de TU/e niet volstaan met een licentie ten behoeve van onderwijs en onderzoek?

Het lijkt me dan ook dat deze verplichting als een onredelijk bezwarende algemene voorwaarde van tafel krijgt.

Verder is er nog de meer juridisch-theoretische vraag of je wel met zo’n zin toekomstige auteursrechten kunt opeisen. Overdracht van auteursrecht kan, maar je moet in de akte specifiek omschrijven welke rechten worden overgedragen en om welke werken het gaat. Hier wordt breedweg gesproken van ‘alle’ rechten, zonder dat duidelijk is of het nu gaat om bv. scripties, papers en werkstukken of ook om e-mails die je tijdens je studie verstuurt of websites die je onder college bouwt (al dan niet als opdracht).

Ik heb de vraag voorgelegd aan de communicatie-afdeling van de TU/e waarom zij voor deze insteek hebben gekozen. (Ja, ik doe aan wederhoor tegenwoordig! Journalistiek hè?) Het antwoord:

Wanneer de student buiten zijn opleiding om bijv. software ontwikkelt, dan staat dit buiten de verklaring die hij heeft ondertekend ten tijde van zijn inschrijving. Zoals op de website staat vermeld gaat het om door de student gemaakte werken, modellen, tekeningen of uitvindingen in het kader van de studie (en in het kader van door de TU/e of derden uitgevoerde projecten waarbij de student betrokken is geweest) gedurende de periode dat de student bij de TU/e ingeschreven staat (of anderszins voor of met de TU/e werkzaam is).

De reden:

Het speelt veelal in projecten die de TU/e uitvoert met of in opdracht van derden en waarin studenten worden ingezet voor het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden, welke werkzaamheden de student weer uitvoert in het kader van zijn opleiding aan de TU/e. Het is daarbij van belang dat er geen tegenstrijdige contractuele afspraken zijn.

De bedoeling is dus te voorkomen dat een student dwars kan liggen als deze bij een bedrijf of instelling werkzaam is en die derde het resultaat commercieel wil exploiteren.

Via de Regeling octrooien en vindingen TU/e kan de student bovendien de rechten terugvragen als hij zelf het werk wil exploiteren.

Kent iemand meer instellingen waar dit soort dingen worden geëist?

Arnoud

De keus is aan de auteur (gastpost)

“Op mijn weblog staat groot de melding dat iedereen mijn berichten met bronvermelding mag overnemen. Naamsbekendheid is voor mij belangrijk in verband met mijn nieuwe boek”, zei een journalist onlangs uitdagend tegen mij.

Hij verwachtte van mij, als directeur van Cozzmoss, overduidelijk een afkeurende reactie. Maar die kreeg hij niet. Als een auteur, om welke reden dan ook, toestemming geeft zijn werk over te nemen is daar niets mis mee. De plek waar ik deze gastblog zet, is daar een mooi voorbeeld van. Deze weblog van Arnoud Engelfriet is mooie reclame voor zijn broodwinning, namelijk zijn juridische werk. Geen wonder dat hij bezoekers toestaat zijn artikelen vrijelijk te kopiëren. Alhoewel, het wordt natuurlijk wel wat vervelend als een andere jurist bezoekers naar zijn website probeert te trekken met de gespecialiseerde artikelen van Engelfriet.

De keus is aan de auteur, zo is de gedachte achter de Auteurswet. Heel helder. Er wordt wel eens gepleit voor een aanpassing van de Auteurswet, waarbij de overheid voor de auteur bepaalt dat hij zijn werk wel moet laten kopiëren door niet-commerciële partijen. Nog afgezien van de -zeer lastige- discussie over wat wel en niet commercieel is, vind ik dit geen afweging van de wetgever maar van de auteur. Ik zou er bijvoorbeeld als fotograaf, journalist of illustrator niet blij van worden als ik mijn werk terugvind op de weblog van een -particuliere- rechts-extremist.

Particulieren die graag teksten van (professionele) auteurs op hun weblog plaatsen, kunnen naar de politiek stappen en aandringen op een wetswijziging. De oplossing is zoveel eenvoudiger: vraag gewoon netjes om toestemming aan de auteur.

Terug naar de journalist die zijn weblog als reclame voor zijn boek gebruikt: ik vroeg hem of hij zijn boek ook gratis als download op zijn blog publiceerde en liet verspreiden. Even was het stil. “Nee, daar heb ik een heel jaar aan gewerkt. Ik moet toch ergens van leven”, zei hij tenslotte.

Marcus van de Kerkhof

Marcus van de Kerkhof is directeur van Cozzmoss dat zich toelegt op de verkoop en bescherming van teksten waarop auteursrecht berust.

Beoordeelmijnleraar.nl krijgt strafregels van CBP

beoordeel-mijn-leraar-logo.pngIn de hoek staan hoefde niet, maar de makers van Beoordeelmijnleraar.nl hebben wel een aantal extra regels op hun dak gekregen voor hun site waar scholieren hun leraren konden beoordelen. Nu.nl meldde donderdag dat het College Bescherming Persoonsgegevens heeft geoordeeld dat de site op meerdere punten de privacy van leraren schond.

Scholieren kunnen op deze site hun leraar cijfers geven, maar ook eigen opmerkingen en reviews (“Hij is egt een nachtmerrie”) achterlaten. Zoals te verwachten zijn die lang niet altijd positief, en zoals eveneens te verwachten is dat lang niet altijd terecht. Als je net een fikse onvoldoende hebt gehad, lucht het natuurlijk lekker op om die leraar zelf ook een drie min te mogen geven en eens flink uit te halen. Na klachten had de site enkele maatregelen genomen, en na het oordeel van het CBP is er nog het een en ander gesleuteld.

Zo worden zoekmachines nu geweerd van pagina’s waar leraren met naam en school genoemd worden. Je moet aangemeld zijn als leerling van een bepaalde school om die namen nog te kunnen achterhalen (al schijnt de controle nonexistent te zijn). Dit omdat oordelen over leraren binnen de school horen te blijven. Je kunt als leerling al terecht bij een begeleider of mentor, vertrouwenspersoon of maatschappelijk werker en/of leerlingenraad.

Het laagdrempelige en iets anoniemere karakter van de site kan echter wel een voordeel zijn. Het CBP ziet niet op voorhand bezwaar tegen de site als deze beperkt wordt tot de leerlingen van de leraar die besproken wordt. Maar de mogelijkheden van misbruik zijn groot, en daar dient de sitebeheerder dan ook zorgvuldig op te letten:

De [sitebeheerder] dient derhalve voortdurend het verkeer naar de site te monitoren en in te grijpen als de gegevens erop duiden dat beoordelingen worden gegeven door andere personen dan leerlingen, bijvoorbeeld om een bepaalde leraar te pesten.

Opmerkelijk en m.i. te kort door de bocht is de eis van het CBP dat ieder verzoek tot verwijdering van een leraar ingewilligd moet worden:

Het belang van een individuele leraar die aangeeft niet (meer) op de site vermeld te willen staan, dient daarom altijd te prevaleren boven het algemene belang van de verantwoordelijke.

Dit is opmerkelijk, omdat de privacywet in normaal een afweging van belangen en omstandigheden van het geval vereist. Als de beheerder van de site een groter belang heeft om de informatie te laten staan, dan mag de informatie blijven staan ook als de betrokkene deze eraf wil. Kennelijk is het CBP van mening dat dat per definitie onmogelijk is bij Beoordeeljeleraar.nl.

Daarbij woog mee dat “de site zich [richt] op een doelgroep van overwegend minderjarigen waarvan algemeen wordt aangenomen dat zij de gevolgen van hun handelen nog niet ten volle kunnen overzien”. Maar betekent dat dat een leraar dus in zijn recht staat als hij niet door die minderjarigen besproken wil worden?

Meelezende leraren: staan jullie op Beoordeelmijnleraar, en zo ja ben je daar blij mee?

Arnoud