Voorintekenen: ons nieuwe boek “Software: Deskundig en praktisch juridisch advies”

Geplaatst op in Iusmentis, 58 reacties

Over een week of drie te koop: ons boek Software: Deskundig en praktisch juridisch advies. Met dank aan alle reageerders die onderwerpen aandroegen. (En ik had nog een vraag aan jullie, hieronder.)

Hoofdstuk 1. Software juridisch bekeken<br/> Bescherming van een idee <br/> De geschiedenis van software <br/> De keuze van de juiste bescherming <br/> De grenzen opgezocht<br/> Octrooi op computerprogramma’s<br/> De opkomst van open source<br/> Software als dienst<br/>

Hoofdstuk 2. Auteursrecht op software<br/> Eigen intellectuele schepping<br/> Rechten op grond van software-auteursrecht<br/> Backups van software<br/> Reverse engineeren en decompileren<br/> Handhaving en naleving<br/> De rechthebbende op software<br/>

Hoofdstuk 3. Softwarelicenties<br/> Het sluiten van licentieovereenkomsten<br/> De bindendheid van licentievoorwaarden<br/> Belangrijke licentievoorwaarden<br/>

  • Geautoriseerd gebruik en doel
  • Betaling of andere tegenprestatie
  • Beperkingen van aansprakelijkheid
  • Exportrestricties
  • Aanpassen van de voorwaarden
  • Toegang tot broncode
  • Overdraagbaarheid van de licentie
  • Duur en opzegging
Licentie versus overdracht van auteursrecht<br/>

Hoofdstuk 4. Softwareontwikkeling juridisch bekeken<br/> Overeenkomst van opdracht<br/> Oplevering en aanvaarding<br/> De positie van standaardcomponenten <br/> Onderhoudscontracten<br/> Fouten, bugs en conformiteit<br/> Omgaan met mislukkingen <br/>

Hoofdstuk 5. Octrooi op software<br/> Octrooieerbaarheid van software <br/> De procedure om octrooi te krijgen <br/> Europees octrooi <br/> De kosten van een octrooi <br/> Het nut van een octrooi <br/> Wel of geen octrooi? <br/>

Hoofdstuk 6. Open source software <br/> Uitgangspunten van open source <br/> Soorten open source <br/> GPL versie 3 <br/> Werken met open source <br/> Afgeleide werken <br/> Unieke risico’s, unieke kansen <br/>

Hoofdstuk 7. Software in de wolken<br/> Licentieovereenkomsten bij cloud computing <br/> Support en ondersteuning <br/> Het maken van backups <br/> Eigendom van data <br/> Privacy en persoonsgegevens <br/> Softwaredienstverlening en faillissement <br/>

Onze ontwerpster Jolie is nu druk bezig met de vormgeving. Een preview:

software-boek-preview-p10.png

Het boek gaat 19,95 kosten. Wie voorintekent, betaalt geen verzendkosten. Wie nog leuke promotie-acties weet: ik houd me aanbevolen!

En nu de vraag terug, want zo’n aankondigblog is misschien wat saai. Ik hoor veel over Bitcoin maar ik kan maar moeilijk ontdekken hoe dat nu moet gaan werken. Is er ergens een begrijpelijke uitleg van de techniek? Zodra ik het snap, zal ik bloggen of dit legaal in te zetten is in Nederland 🙂

Arnoud

Wanneer mag ik een langdurig contract opzeggen?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 17 reacties

Een lezer vroeg me:

Als eenmanszaak onderhoud ik voor diverse partijen websites. Ik heb daar nooit harde afspraken over gemaakt, omdat ik graag werk vanuit wederzijds vertrouwen. Dat ging jarenlang goed, maar nu heb ik helaas toch ruzie met een klant. Ik heb ze gemeld dat we niet verder kunnen en dat ik de site vrijdag zal afkoppelen. Maar nu zeggen zij dat ik niet zomaar van ze af kan. Klopt dat? Ben ik verplicht mijn dienstverlening voort te zetten?

Het is nobel om te werken vanuit goed vertrouwen, maar helaas blijkt dat dit wel tot lastige conflicten kan leiden mocht het toch een keer verkeerd gaan. Juridisch duiden waar je dan aan toe bent, is erg lastig.

Werkzaamheden als deze vallen juridisch onder het kopje “duurovereenkomst” oftewel “overeenkomst voor onbepaalde tijd”. De geleerden zijn het er niet over eens of zo’n overeenkomst opgezegd mag worden als daar geen expliciete afspraken over gemaakt zijn. De wet zegt er namelijk niks over, en de Hoge Raad is ook niet eenduidig.

In de praktijk blijkt dat rechters meestal toch wel een opzegging goedkeuren, maar dat ze wel een opzegtermijn daaraan verbinden. Dit vanuit het algemene idee dat partijen zich redelijk en billijk jegens elkaar moeten gedragen. Als er ruzie is, is het onbillijk om nog verder met elkaar te moeten. Maar je moet de klant wel de gelegenheid geven om de dienstverlening bij een ander onder te brengen.

Wat een redelijke opzegtermijn is, is lastig te zeggen in het algemeen. Dat hangt namelijk heel erg af van de grond van opzegging. Het zou een paar maanden kunnen zijn (zoals gebruikelijk bij ICT-contracten) maar ook een paar jaar, wanneer je al lang met elkaar samenwerkt en de klant niet zomaar even een nieuwe leverancier kan inschakelen. Ook kan uitmaken of iets een betaalde, zakelijke dienstverlening is of meer vrijwilligerswerk zoals bij een verenigingswebsite.

Wanneer de dienstverlening eenvoudig over te nemen is, dan kun je ook aanbieden dat jij het overzetten zult regelen en dat ze meteen daarna met de nieuwe partij zaken moeten doen.

En, met alle respect, denk toch eens serieus na over algemene voorwaarden. Ook al hou je het bij maar één kantje, het kan een hoop gezeur besparen.

Arnoud

Spitsnieuws mag ex-kamerlid niet langer pornobaron noemen

Geplaatst op in Privacy, Uitingsvrijheid, 19 reacties

pornobaron-spitsnieuws.pngSpitsnieuws mag een ex-Tweede Kamerlid van de PVV niet langer ‘pornobaron’ noemen. Dat bepaalde de rechtbank in kort geding vorige week. De man werkte bij een internetbedrijf dat diensten leverde voor adult service providers, maar was niet zelf betrokken bij de inhoud. Daarom is die titel tendentieus en nodeloos kwetsend, en moeten de berichten uit het online archief van Spitsnieuws gehaald.

In berichten bij Spitsnieuws en enkele andere media werd de man consequent als ‘pornobaron’ aangemerkt omdat de bedrijven waar hij werkte, veel pornosites hostten en ook infrastructuur (inclusief billing) voor sekslijnen aanboden. Dat was niet genoeg voor deze conclusie, oordeelt de rechtbank. Men leunt daarbij zwaar op een uitspraak van de Raad voor de Journalistiek die in januari oordeelde dat de grenzen overschreden waren van hetgeen, gelet op de eisen van journalistieke verantwoordelijkheid, maatschappelijk aanvaardbaar is.

Ook lijkt uit te maken dat de diensten die deze bedrijven aanboden, “eerder erotisch dan pornografisch” zijn. Het verschil ontgaat me. En bovendien: spreek je dan niet eerder van softporno dan van erotiek?

Hoe dan ook, er zijn te weinig feiten om te mogen zeggen -zelfs bij wijze van ironische overdrijving- dat meneer een pornobaron of ‘koning van de online porno’ is. En omdat hij naar verwachting last zal hebben van het archief van Spitsnieuws wanneer mensen hem googelen, vindt de rechtbank het gepast dat Spitsnieuws haar archief opschoont.

4.11. [eiser] heeft er het meeste belang bij ” en dit belang is tevens spoedeisend ” dat hij in de toekomst niet langer als “pornobaron” en “koning van de online porno” wordt aangeduid en dat hij niet in samenhang met deze termen ‘naar boven komt” indien bezoekers van het internet naar hem op zoek zijn in het digitale archief van Spitsnieuws.

Wel wordt de vordering beperkt tot berichten waarin zijn naam wordt genoemd en een term wordt gebruikt waarin ‘porno’ opgenomen is. De rechtbank vindt niet dat hiermee sprake is van censuur, want als er nieuwe feiten opduiken die dergelijke termen wél rechtvaardigen, dan mag Spitsnieuws daar alsnog over rapporteren. Ook mag men melden dat de ex-politicus ooit in verband is gebracht met porno, alleen mogen daarbij de termen “pornobaron”, “koning van de online porno” en dergelijke niet vallen.

Een rectificatie vindt de rechtbank te erg:

Een rectificatie zoals gevorderd onder II wordt in de gegeven omstandigheden niet proportioneel geacht, mede gezien de relatief geringe omvang van de gewraakte artikelen en gezien de min of meer terloopse wijze waarop de termen “pornobaron” en “koning van de online porno” in die artikelen zijn opgenomen.

Spitsnieuws zelf ziet het als gelijkspel omdat ze niet hoeven te rectificeren maar wel moeten weghalen.

Ik moet zeggen, ik vind zelf rectificeren een beter middel dan weghalen. Het uitpoetsen van uitingen gaat véél verder dan er een kadertje boven zetten “Dit bericht is onrechtmatig, zie vonnis Rb. Amsterdam”. Al was het maar omdat je bij een gerectificeerd artikel de bron nog hebt, en erop terug kunt komen als die nieuwe feiten er blijken te zijn. Wordt het artikel weggepoetst, hoe kun je er dan ooit nog op voortbouwen?

Update (22 december) van het Hof mag het wel. Sharpe is een persoon die “de publieke/politieke arena heeft betreden” en dat mogelijk weer gaat doen, en daar mag je dan opmerkelijke feiten over melden.

Basismedia c.s. wijzen er in dit verband terecht op dat waar het de achtergronden/loopbaan van een politicus (in spe) betreft het belang van de pers om hierover vrijelijk te kunnen rapporteren zwaar weegt, alsmede dat de betrokkene, zeker waar het uitingen betreft omtrent zijn persoon die aan het publieke debatkunnen bijdragen, over het algemeen meer heeft te dulden dan de doorsnee burger. Aangenomen moet worden dat daarbij enige overdrijving is toegestaan.

Ik ben benieuwd of de Spitsnieuwsarchieven nu weer in ere hersteld gaan worden.

Arnoud

3D dinsdag: Mag ik vervangende onderdelen van producten printen?

Geplaatst op in Innovatie, 10 reacties

3d-printed-replacements.jpgWorden 3D-printers de nieuwe Napster? Met die vraag in het achterhoofd bespreek ik elke dinsdag een aspect van het intellectueel eigendomsrecht en waar dat botst met de mogelijkheden van 3D printen. Op basis van deze blogs en jullie feedback daarop wil ik hier uiteindelijk een boek van maken. En natuurlijk publiceer ik dan geen comments van jullie daarin zonder aparte toestemming.

De afgelopen weken heb ik besproken hoe de verschillende IE-rechten (octrooien, modellen, merken en auteursrecht) zouden kunnen botsen met 3D printen. Een steeds terugkerend thema daarbij was het verschil tussen printen voor eigen, particulier gebruik en het commercieel printen (en verhandelen) van objecten.

De meeste IE-rechten focussen eigenlijk alleen op commercieel/bedrijfsmatig namaken van beschermden objecten. De octrooiwet en modellenwet hebben dit expliciet als beperking opgenomen. Het merkenrecht heeft wel een bepaling over niet-commercieel gebruik, maar dan moet het gaan om gebruik dat de reputatie of kwaliteit van het merk aantast. Het auteursrecht, feature creep dat het is, ziet zowel op privé als op bedrijfsmatige namaak. Maar we hebben een uitzondering voor het niet-commercieel verveelvoudigen van een werk.

Particulieren die een vervangend onderdeel uitprinten voor een product dat ze zelf hebben gekocht, zouden zich dus weinig zorgen hoeven te maken. Bedrijven die als dienst aanbieden het uitprinten van reserveonderdelen lopen iets meer risico, namelijk:

  • als het gaat om een geoctrooieerd onderdeel of een onderdeel dat een “wezenlijk bestanddeel” is van een geoctrooieerd apparaat, want dat is onder de octrooiwet verboden om te maken;
  • als het gaat om een onderdeel waar een merkje of logo op staat, want dat onderdeel zal nooit kwalitatief hetzelfde zijn als het echte merkproduct, en het merk op zo’n slecht vervangend onderdeel zetten is een vorm van merkinbreuk;
  • als de vorm van het product auteursrechtelijk beschermd is, want dan is ook het namaken van een vervangend onderdeel een vorm van niet-toegestaan ‘verveelvoudigen’.

Bij merkproducten zou je wellicht nog weg kunnen komen met een ‘kaal’ vervangen onderdeel, waardoor de associatie met de merkhouder minder wordt. Dat werkt natuurlijk weer niet bij vormmerken, want daar is de vorm het merk en kan de vorm niet worden uitgeprint zonder het merk mee te printen.

Het auteursrecht biedt misschien nog een gaatje in de thuiskopieregeling (artikel 16b Auteurswet). Dat staat namelijk ook toe “het verveelvoudigen [waarvoor de particulier] uitsluitend ten behoeve van zichzelf opdracht geeft.” Een 3D-printlab dat alleen in opdracht print, en dus niet zelf voorraad aanlegt of met specifieke onderdelen reclame maakt, zou daarmee onder deze regeling vrij kunnen lopen van auteursrechteninbreuk.

Onder het modellenrecht is het leveren van een vervangend onderdeel altijd toegestaan, mits dit maar identiek is (qua uiterlijk) aan het origineel. Dit is een unieke bepaling, die m.i. ook best bij octrooi-, merken- en auteursrechten ingevoerd zou kunnen worden. Dat zou een eenvoudige en snelle manier kunnen zijn om 3D printen een steuntje in de rug te geven.

En wie nog meer vragen heeft: stel ze in de comments alsjeblieft!

Arnoud<br/> De foto met geprinte reparatieonderdelen komt van a fablab in your home ” 3D printing for the masses.

Per ongeluk mobiel internetten = geen factuur

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 52 reacties

Als je als telecomboer telefoons of sims levert die zonder nadere handelingen van de consument gaan mobiel internetten, dan kun je daar geen factuur voor sturen. Dat maak ik op uit een recent Rotterdams vonnis tussen Telfort en een klant die bij Telfort een mobiele-telefonieabonnement had afgenomen en een rekening had gekregen voor 15 euro gebruikskosten mobiel internet, met daar later nog 232,15 euro bovenop wegens kosten blokkering en kosten contractbeëindiging.

Telfort stelde dat ze recht had op deze kosten, omdat uit hun administratie bleek dat deze klant wel degelijk mobiel had geïnternet. Men had nota’s overlegd waaruit bleek op welke dagen dit gebruik had plaatsgevonden en hoeveel megabyte het gebruik op de verschillende dagen betrof. De klant stelde daar tegenover dat hij pas achteraf had ontdekt dat er via zijn SIM-kaart onbedoeld en ongewenst contact werd gemaakt met het mobiele-internetnetwerk van Telfort. Dit gebeurde als zijn telefoon verbonden was met zijn privé Wifi-netwerk en vervolgens buiten het Wifi-bereik kwam.

De vraag is dan, was er overeen gekomen dat de klant mobiel mocht internetten? Zo ja, dan was hij de gebruikskosten verschuldigd en dan was de afsluiting wegens wanbetaling (en de boetes/kosten) terecht. Zo nee, dan mocht Telfort hem niet afsluiten.

De rechtbank begint bij de papieren waarmee het contract is aangevraagd en concludeert dat mobiel internet niet is afgesproken:

Noch uit het door [gedaagde] verzonden formulier, noch uit de bevestigingsbrief van Telfort blijkt dat partijen afspraken hebben gemaakt over gebruik door[gedaagde] van het netwerk van Telfort voor mobiel internet of het in rekening brengen van kosten terzake. Een grondslag voor het in rekening brengen van kosten ter zake van mobiel internet kan hieruit dan ook niet worden afgeleid.

Het zou nog kunnen dat er later nog een mobielinternetabonnement is afgesloten. Het is immers gebruikelijk dat je later allerlei blokken of extra’s kunt afnemen binnen een abonnement. En dat hoeft niet per se met een schriftelijke contractswijziging. Als je bijvoorbeeld via het klantenportaal een vinkje bij “mobiel internetten” zet, of “INTERNET AAN” sms’t naar het aangewezen servicenummer dan telt dat ook als akkoord. En dan zit je natuurlijk ook aan de kosten vast.

Telfort gaf aan dat eigenlijk niet meer nodig was dan je telefoon op een bepaalde manier configureren, maar ontkende dat een telefoon automatisch van een lokaal wifi-netwerk zou overschakelen naar mobiel internet. Alleen kon Telfort niet laten zien wát je dan moest doen, en of daar eventuele informatie van Telfort bij nodig was.

Cruciaal voor de rechtbank was dat er geen sleutel, wachtwoord of inloginformatie van de provider nodig is om mobiel internet te kunnen gebruiken. Dan maak je het wel érg makkelijk om per abuis op het dure 3G-netwerk te zitten in plaats van thuis op je eigen wifi-netwerk. (Weet iemand hoe dat nu eigenlijk zit? Welke telefoon gaat zelfstandig 3G internet aanzetten als hij buiten bereik van een wifi netwerk komt/)

De rechtbank gelooft dan ook de klant die zegt dat zijn telefoon dat automatisch gedaan moet hebben. Als dit niet zo werkt, dan had Telfort maar moeten uitleggen hoe je wél op het 3G netwerk zou komen met je abonnement, en met name hoe daaruit dan blijkt dat je akkoord was daarmee (en met de prijs natuurlijk). De klant hoeft dus niets te betalen voor het mobiele internetten. Ook moet Telfort zijn BKR-registratie (altijd gezellig bij zulke conflicten) ongedaan maken.

Zijn twee ton schadevergoeding wordt echter afgewezen. Hij had namelijk alleen Telfort gewaarschuwd dat hij 500 euro wilde hebben per dag dat hij afgesloten was, maar niet onderbouwd waarom die 500 euro een reëel schadebedrag was. Logisch, maar wel ergerlijk want het levert nul prikkel op voor Telfort om het beter te gaan doen.

Arnoud

Hoe kan ik de reserveringskosten bij mijn ticket annuleren?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 39 reacties

Een lezer vroeg me:

Ik heb vandaag telefonisch theatertickets gekocht. Aan de telefoon werd mij alleen een totaalbedrag vermeld, maar werd niet vermeld dat er sprake is van “reserveringskosten”. Toen ik de tickets ontving, bleek er maar liefst 23,50 aan reserveringskosten te worden berekend. Ik ben het daar niet mee eens. Kan ik die kosten terugbetaald krijgen via de Wet koop op afstand?

Nee, ik vrees van niet. Tickets zijn uitgesloten van de Wet koop op afstand. Je koopt namelijk niet echt een stukje karton, maar je krijgt het ticket als bewijs dat je een dienst (een theatervoorstelling) mag afnemen op de vermelde datum. En dergelijke diensten van vrijetijdsbesteding op specifieke datum zijn uitgesloten van de Wet koop op afstand.

De reserveringskosten zou je inderdaad kunnen zien als een aparte dienst, het bemiddelen bij het afsluiten van de overeenkomst tot theatertoegangverlening. Zo’n dienst is op zich niet uitgesloten. Maar toch kom je niet ver. Die reserveringskosten betaal je omdat je wil dat nu je tickets geleverd worden. En dan val je onder de uitzondering van “diensten die met instemming meteen geleverd worden”. Ook die diensten mag je niet annuleren.

Wel moet de ticketleverancier je vooraf de volledige prijs melden, dus inclusief reserveringskosten. Als je pas achteraf hoort dat er reserveringskosten gelden, dan zou ik zeggen dat deze reserveringskosten te laat zijn gemeld. Je kon niet weten dat ze golden, dus ze gelden niet. Wel is het nu een welles/nietes-spelletje: zij zullen zeggen dat het wél gemeld is. En wat dan?

Misschien wordt het tijd voor een browserplugin die alle transacties automatisch screenshot en ergens opslaat? En dan binnen 14 dagen wissen tenzij de gebruiker ze wil bewaren? Dat zou nog iets van bewijs opleveren als de wederpartij zegt “het is bedrijfsbeleid altijd de reserveringskosten tijdig te melden”.

Arnoud

Mag ik betaalde draadloze internet accesspoints hacken?

Geplaatst op in Security, 19 reacties

wifi-hotel.pngEen lezer vroeg me:

Ik begreep dat het niet illegaal is om een router te hacken en daarmee internet op te gaan. Nu vroeg ik me af, geldt dat ook bij betaalde diensten zoals internet in een hotel?

In maart heeft het gerechtshof Den Haag geoordeeld dat meesurfen met de buren geen computervredebreuk is. Het argument was dat een router/modem niet voldoet aan de definitie van ‘geautomatiseerd werk’ van de strafwet, zodat inbreken op zo’n apparaat niet strafbaar is. Bij het strafrecht worden definities streng toegepast, om te voorkomen dat je gestraft wordt voor iets dat niet duidelijk in de wet staat.

Velen vinden dit te streng (ik ook) en er is cassatie bij de Hoge Raad ingesteld. Ik zou dus niet heel hard op deze uitspraak durven vertrouwen.

Bij betaalde toegang tot internet is computervredebreuk niet het enige artikel dat je zou kunnen overtreden. Het kraken van een betáálinterface is echter apart strafbaar gesteld. Artikel 326c Strafrecht verbiedt het gebruik maken van een dienst die via telecommunicatie aan het publiek wordt aangeboden, als je dat doet met het oogmerk daarvoor niet volledig te betalen en wel door een technische ingreep of met behulp van valse signalen.

Dit artikel gaat primair over betaaltelevisie en dergelijke diensten, maar het lijkt me ook prima op te gaan voor betaalde internettoegang in hotels, restaurants etcetera. Ik zou dus niet aanraden een betaalde hotspotdienst te kraken, ook niet met deze uitspraak.

En dan nog een persoonlijke frustratie: wáárom is internet altijd zo kneiterduur in hotels? En dan met name in de duurdere hotels: ik heb kamers van 80 euro mét gratis internet gehad en kamers van 250 euro waar internet 7,95 per uur was.

Arnoud<br/> Foto: Jacek Becela, Flickr, CC-BY-SA.

De livestream doet het niet, mag ik mijn geld terug?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 15 reacties

site-timeout-ajax-twente.pngDe streams van Eredivisie Live zijn zondag tijdens de climax van de competitie niet of slecht bereikbaar geweest vanwege de enorme drukte, meldde Webwereld. Ook op de twitters werd geklaagd over het niet goed toegankelijk zijn van de betaalde livestream. “De interesse was dusdanig groot dat de toegang noodgedwongen werd gesloten om de kwaliteit voor de internet kijkers te kunnen borgen,” aldus Eredivisie Live. Ehm, juist.

Gelukkig lijkt men soepel om te willen gaan met klachten: gedupeerde klanten krijgen hun geld terug, aldus wederom Webwereld. Maar wat nu als ze dat niet zouden doen?

Juridisch gezien is het kunnen bekijken van een livestream een dienst. Die moet dan natuurlijk gewoon geleverd worden, en wel in de kwaliteit en met de snelheid die je is beloofd of die je redelijkerwijs mag verwachten. Dat betekent onder meer dat je rekening moet houden met enige vertraging of storing, want je moet weten dat internet geen superbetrouwbaar aflevermedium is. En het is algemeen bekend dat bij grote evenementen de livestream wel vaker in zekere mate faalt.

De lastige vraag is dan, wat is de ondergrens van wat nog acceptabel is en hoe meet je of men daar onder is gegaan? Ik ken geen rechtspraak op dit punt, en eerlijk gezegd verwacht ik ook niet snel dat die er komt. Wie gaat er voor die paar euro procederen, immers? En hoe overleg je in vredesnaam bewijs van een niet-beschikbare stream? Ik vrees dat je daar nauwelijks uitkomt.

Wel vraag ik me nu af, als ze de illegale streams nou niet ex parte hadden aangepakt, zou het dan wél goed zijn gegaan? De Russische en Chinese partners in crime bleven namelijk wél gewoon overeind.

Arnoud

3D dinsdag: Het auteursrecht

Geplaatst op in Innovatie, Intellectuele rechten, 16 reacties

3d-printed-dewalt-zaag-cc-by.pngWorden 3D-printers de nieuwe Napster? Met die vraag in het achterhoofd bespreek ik elke dinsdag een aspect van het intellectueel eigendomsrecht en waar dat botst met de mogelijkheden van 3D printen. Op basis van deze blogs en jullie feedback daarop wil ik hier uiteindelijk een boek van maken. En natuurlijk publiceer ik dan geen comments van jullie daarin zonder aparte toestemming.

You wouldn’t download a car, zo staat op die shirts die ik verkoop. (Ja, de verkoop is wat ingezakt sinds FTD verloor.) Een auto is een fysiek ding, en auteursrecht beschrijft creatieve werken, geen dingen. Maar toch hebben auteursrecht en 3D printen meer met elkaar te maken dan je zou denken. Ook driedimensionale gebruiksvoorwerpen kunnen namelijk prima door het auteursrecht beschermd zijn. Plus, een blauwdruk is vaak auteursrechtelijk beschermd – en daarmee zijn de CAD bestanden eenvoudiger aan te pakken met auteursrechten dan met octrooien, merken of modellen.

Het auteursrecht begon ooit als bescherming van teksten en tekeningen, maar is langzaam maar zeker opgeschoven naar de beschermer van alle creatieve prestaties die op een of andere manier te omlijnen zijn in enig medium. En dat omvat véél: ook een geur is auteursrechtelijk te beschermen.

Auteursrecht geldt ook voor het uiterlijk van gebruiksvoorwerpen. Daarmee is er overlap met het modelrecht. De grens voor creativiteit ligt wel iets hoger dan bij het modelrecht, maar niet hoger dan bij andere soorten auteursrechtelijke werken. De eis is wel dat het voorwerp geen zuiver functionele vorm heeft. Functionele aspecten moeten via een octrooi beschermd worden (als dat kan gezien de strenge eisen aan nieuwheid en inventiviteit daarbij). Het moet bij auteursrecht gaan om iets creatiefs, en functie staat haaks op creativiteit.

copyright-symbol-printed.pngHet auteursrecht heeft sowieso de grootste feature creep van alle intellectuele-eigendomsrechten. Ook op het gebied van de exclusieve rechten – wat je anderen kunt verbieden – kun je met auteursrechten meer dan andere rechten. Iedere kopie en iedere publicatie, ongeacht verschijningsvorm, valt onder de zeggenschap van de auteur. Er zijn uitzonderingen, zoals citaatrecht en de kopie voor eigen gebruik, maar als die al te populair worden dan wordt de wet daarop aangepast.

Dat recht op een kopie voor eigen gebruik komt overigens weer wel goed uit voor 3D printen: hij maakt het mogelijk om voor jezelf driedimensionale auteursrechtelijk beschermde objecten te printen. Zolang je die niet verhandelt, is er geen probleem. Maar een bedrijf of onderzoeksinstelling kan deze uitzondering niet gebruiken. Die zal voor elk te printen ontwerp toestemming moeten vragen van de maker.

Wie zelf aan de slag gaat met ontwerpen, heeft van auteursrecht minder te vrezen. Een auteursrecht beschermt een concreet ontwerp of product tegen kopiëren. Wie niet kopieert maar zelf ontwerpt, kan per definitie geen auteursrechten schenden. Je hebt alleen wel een probleem als je eigen ontwerp veel lijkt op een bestaand werk, want de rechter mag dan de bewijslast omkeren en jou laten aantonen dat je ontwerp écht zelf gemaakt is en niet onbewust stiekem toch afgekeken.

drakenhoofd-geprint.pngIn de vorige afleveringen besprak ik de problemen die octrooi-, model- of merkhouders- zouden hebben als ze CAD-bestanden willen aanpakken waarmee hun beschermde producten nagemaakt kunnen worden. Die problemen hebben auteursrechthebbenden niet: een bestand met instructies hoe een creatief product eruit ziet, is namelijk een ‘verveelvoudiging’ oftewel kopie van dat product. En die is net zo goed beschermd als een driedimensionaal nagemaakte versie.

In tegenstelling tot octrooien of modellen zijn er geen specifieke uitzonderingen voor onderzoek of het repareren van producten. De discussie zal eigenlijk alleen gaan over of de objecten in kwestie zelf wel beschermd zijn, en dat zal al snel het geval zijn. Dat drakenhoofd hiernaast is bijvoorbeeld zonder meer auteursrechtelijk beschermd – en op de korte termijn zullen het vooral dit soort decoratieve objecten zijn die geprint gaan worden. Het auteursrecht heeft daarmee de beste kaarten om het 3D printen aan banden te leggen.

Arnoud<br/> Foto: 3D geprinte Dewalt-motorzaag door Creative Tools. Het copyrightsymbool komt uit de krochten van Google Afbeeldingenis gekocht bij iStockphoto.com. Het drakenhoofd is van jabella, Flickr, CC-BY 2.0.

Mijn kind heeft credits gekocht op Facebook, wat nu?

Geplaatst op in Security, 62 reacties

Een lezer vroeg me:

Mijn kinderen spelen op Facebook allerlei spelletjes, en gebruiken daarbij het account van mij of van mijn vrouw. Bij sommige spellen kun je via extra credits hogerop komen, maar die moet je dan kopen. Onze dochter van 9 ontdekte echter dat onze creditcardgegevens werden onthouden door Facebook, zodat ze snel voor 55 euro wat credits aanschafte. Hoger kon niet, want daarvoor hadden ze de pincode nodig. Kan ik deze ongewenste betaling ongedaan maken?

De wet (art. 1:234 BW) bepaalt dat minderjarigen niet zelfstandig overeenkomsten kunnen sluiten. Daarvoor is toestemming nodig van de ouders. Het is alleen niet handig als een kind voor elke reep chocola een briefje van zijn ouders nodig zou hebben. Daarom staat in de wet staat dat die toestemming wordt verondersteld te zijn gegeven als het een rechtshandeling is “waarvan in het maatschappelijk verkeer gebruikelijk is dat minderjarigen van zijn leeftijd deze zelfstandig verrichten.”

De vraag is dan, is het voor minderjarigen van 9 jaar gebruikelijk dat ze credits voor Facebookspelletjes kopen. Ik heb eerlijk gezegd geen flauw idee. Wie onderzoek heeft naar dit onderwerp, ik hoor het graag.

Een bijkomstig punt is hier wel dat het niet het kind is dat de aanschaf deed, maar de vader. Althans, zo zag het eruit voor Facebook. Er werd immers gewerkt vanaf diens account, en niet vanaf een account dat gekoppeld was aan de negenjarige dochter. Ik denk dan ook dat het in die situatie niet mogelijk is de aankoop te annuleren op grond van artikel 1:234 BW. Het zou wel érg makkelijk zijn voor volwassen om dan dingen te kopen en achteraf te zeggen dat het hun minderjarige kind was.

Een juridisch argument om dat te onderbouwen is dat wanneer je je kind jouw account laat gebruiken, je hem of haar in feite als jouw vertegenwoordiger aanstelt. Het kind koopt dan niets, maar jíj koopt die zaken en het kind handelt daarbij als uitvoerder in jouw naam. In die situatie is het onmogelijk om je op artikel 1:234 BW te beroepen want jij als ouder bent meerderjarig.

Het lijkt me dus handiger je kinderen een eigen account te geven, dat stevig af te sluiten tegen ongewenst gebruik en ze zelf te laten sparen voor eventuele credits.

Arnoud