Tag: Aansprakelijkheid

About Aansprakelijkheid

Subscribe Feeds

Over gamen en internetten in de bieb

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 5 reacties

library-bieb.pngJaja, lezersvragenweek. Een lezer mailde me:

In onze bibliotheek zijn onlangs computers neergezet met internettoegang waar games kunnen worden gespeeld. In principe mikken we daar op publiek van zestien jaar en ouder, maar eigenlijk controleren we niet hoe oud gebruikers zijn. Maar sommige spellen hebben een PEGI classificatie van 16+, dus nu zitten we met een probleem: moeten we nu leeftijdscontroles invoeren, of kunnen we maar beter die spellen weghalen? En hoe zit het met kinderen die meekijken?

De PEGI classificaties zijn in Nederland geen wet maar een richtsnoer voor consumenten die games willen aanschaffen. Het is dus niet verboden om een kind van 10 een PEGI 16+ game te laten spelen, maar het wordt wel sterk afgeraden.

Hetzelfde geldt eigenlijk voor minderjarigen die meekijken. Ook dat is niet verboden, maar als het gaat om extreem gewelddadige of seksistische spellen, zou ik me wel twee keer achter de oren krabben voor ik het op openbare computers aan zou bieden.

Als het gaat om pornografische spellen, dan ligt dat anders. Ik kan me dat moeilijk voorstellen in een bieb, maar als mensen kunnen internetten dan kunnen ze ook pornosites bezoeken. En dan heb je een probleem als er zestien-minners in de buurt zijn. Het is namelijk strafbaar om personen onder de zestien jaar pornografie te laten zien (art. 240a Strafrecht).

Als een achttienjarige dus porno bekijkt terwijl hij weet dat er minderjarigen (onder de 16) meekijken, dan pleegt hij een misdrijf. In de bieb is de kans groot dat die minderjarigen er zijn, dus ook als hij zegt geen kinderen gezien te hebben heeft hij een juridisch probleem.

Ik zou dus als bieb zijnde gewoon het bekijken van dergelijke sites verbieden. Ook omdat je dan voorkomt dat je als medeplichtige wordt aangemerkt omdat de bieb ‘opzettelijk gelegenheid of middelen tot het plegen van het misdrijf’ zou aanbieden.

Arnoud

Hyves kletst in reactie op Peter Pan-onderzoek over communitysites

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 40 reacties

Tsja, wat moet ik hier nou weer mee? Uit ons onderzoek over auteursrechtclaims bij communitysites bleek onder andere dat Hyves het profiel van “Chris”, onze Peter Pan-blogger, meteen verwijderde na de klacht van de fictieve jurist van de eveneens fictieve Peter Pan Heritage Foundation. Hyves-baas Raymond Spanjar reageerde bij Marketingfacts, en Yme Bosma van Hyves reageerde op zijn blog Ymerce.

Naast het punt dat we geen reactie hebben gevraagd alvorens over het onderzoek te publiceren, viel me op dat er ineens hard gehamerd werd op het feit dat het profiel van Chris nep zou zijn (en dat Hyves met SOLV werkt). En dat viel me op omdat het in tegenspraak is met wat Hyves meldde ten tijde van de verwijdering.

Eerst Spanjar bij Marketingfacts:

@all: Normaliter kijken wij erg nauwkeurig naar dit soort claims, in samenwerking met SOLV, de specialist voor recht & nieuwe media. In dit geval betrof het echter een profiel met 0 vrienden van een niet bestaand persoon, en is daarom besloten om niet een tijdrovende procedure te starten. Dat betreuren wij natuurlijk, maar het is geen representatief voorbeeld en geeft de normale gang van zaken helaas niet goed weer.

Waarom je een claim eerder moet geloven omdat de gebruiker 0 vrienden heeft, snap ik niet helemaal. Maar goed, daar gaat het even niet om – de gebruiker was fake, en zoals Yme Bosma schrijft:

Het betreffende net aangemaakte profiel voldeed uberhaupt al niet aan de Hyves voorwaarden want het was geen echt persoon.

Natuurlijk was “Chris” geen echt persoon, maar hoe kon Hyves dat weten ten tijde van de verwijdering?

Dat was dan ook niet de reden die Hyves opgaf toen het profiel werd opgeheven. De mail met motivatie staat in ons rapport, pagina 22:

Na een sommering van de advocaat van de Peter Pan Heritage Foundation Ltd. (gevestigd te Londen, Verenigd Koninkrijk) hebben wij je profiel moeten deleten. Op de blogs die je geplaatst hebt, rust auteursrecht. Daarom is het niet toegestaan om deze zomaar te plaatsen.

Niks “je profiel was fake” of “je bent toch al een loser zonder vrienden”, nee: “na een sommering van de advocaat”. Ik kan daar toch echt maar één ding van maken, en dat is dat men de klacht ontving en op basis daarvan besloot het profiel op te heffen. Niks eigen gedocumenteerde procedure; klik weg.

Yme Bosma reageerde op zijn blog nog:

Arnoud, in theorie heb je vast gelijk, maar het was in dit geval toch wel overduidelijk dat het niet klopte. Een nieuw profiel, 0 vrienden en een brief van een advocaat”.

Dat “overduidelijk” was dat er “iets niet klopte” aan het profiel, kan ik niet uit de melding van Hyves halen. Waarom dan niet gewoon gezegd, je profiel schond de voorwaarden want het was fake? En als men het wel doorhad maar het spelletje mee wilde spelen, waarom dan niet stoer voor de Hyver gaan staan?

Nee, wat hier niet klopt is de reactie van Hyves. Zeg gewoon, “oeps, foutje bedankt” in plaats van te gaan draaien over de redenen van verwijdering.

Update (13:01) bij Emerce geeft Spanjar aan het toch positief op te pakken:

Engelfriet wil andere bedrijven meegeven de werkwijze van YouTube ook in te voeren: “Ik denk dat het goed is om een drempel op te werpen voor een klacht ingediend kan worden. Dat voorkomt misbruik. Spanjar is het met hem eens: “Het is natuurlijk zo dat wanneer iemand ten onrechte een claim indient, dat de aanvrager ook de verantwoordelijkheid moet dragen. We zullen kijken naar het advies dat Engelfriet op dit gebied geeft.”

En zo ben ik ook weer tevreden 🙂

Arnoud

Communitysites geven te gemakkelijk toe bij auteursrechtclaims

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 36 reacties

Communitysites zoals Hyves, Web-log en Myspace geven veel te makkelijk toe aan claims van derden over inbreuk op auteursrechten. Zonder enig overleg met de gebruiker of zelfs maar controle van de juistheid van de claim verwijderen de beheerders materiaal waarover geklaagd wordt. Dat blijkt uit een onderzoek (PDF) onder de zeven belangrijkste communitysites dat (mijn) juridisch adviesbureau ICTRecht in maart en april 2009 heeft uitgevoerd. Ook te lezen op Nu.nl.

Zie het persbericht op de ICTRecht blog voor alle details; hieronder een samenvatting.

We plaatsten het Peter Pan-verhaal ‘The Little White Bird‘, waarvan de auteursrechten vervallen waren, op weblogs en profielpagina’s aangemaakt bij communitysites Web-log.nl, punt.nl, Netlog.com, Hyves.nl, WaarBenJij.Nu, Blogger.com en Myspace.com. Vervolgens stuurden we een sommatie namens de fictieve ‘Peter Pan Heritage Foundation’ om verwijdering van deze berichten te eisen.

Vrijwel alle sites, inclusief marktleider Hyves, reageerden direct door het bericht, of zelfs de gehele weblog of profiel, te verwijderen. Het eigen beleid over dergelijke klachten werd niet gevolgd. Klachten van de houder van de weblog/profiel mochten niet baten: er was een claim over auteursrecht, dus de pagina moest weg. “Auteursrecht kan niet zomaar vervallen lijkt me”, aldus een helpdeskmedewerker. Alleen Blogger.com en Punt.nl verwijderden het materiaal niet, om procedurele redenen.

Notice en takedown is een leuk idee, maar in de praktijk blijkt het veel te makkelijk voor een zogenaamde rechthebbende om van alles weg te krijgen. Ik vind dat bijzonder ernstig. Het laat maar weer eens zien hoe makkelijk rechthebbenden het hebben en hoe weinig tegengas ze krijgen. Tussenpersonen zoals providers of hosters van communitysites zouden meer op moeten komen voor de belangen van hun gebruikers, ook als die mogelijk rechten schenden.

(Uiteraard waren we geïnspireerd door het Multatuli-project van burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom uit 2004.)

Arnoud

Bericht verwijderd, excuses

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 19 reacties

Gistermiddag stond op deze plaats een blogbericht dat als 1-aprilgrap bedoeld was. Ik had me echter niet gerealiseerd dat dit bericht gemakkelijk verkeerd te lezen zou zijn geweest. Hierdoor heb ik een aantal personen zwaar geschoffeerd, hetgeen ik ten zeerste betreur want dat was niet mijn bedoeling. Mijn welgemeende excuses aan de betrokkenen.

Ik heb het bericht alsmede alle reacties per direct verwijderd en deze post ervoor in de plaats gezet. Ook de RSS-feed is aangepast. Mensen die het bericht nog in hun cache hebben staan, verzoek ik vriendelijk doch dringend deze per direct te verwijderen en niet verder te verspreiden. Ook wil ik u verzoeken hieronder niet uit te wijden over de inhoud van dit bericht.

Het is jammer dat het niet altijd even duidelijk is wanneer een bericht wel of niet serieus is bedoeld. Achteraf gezien had ik meer aandacht moeten besteden aan hoe de tekst over zou komen en meer hints had moeten geven waaruit mensen meteen hadden kunnen afleiden dat deze post slechts als (droge) humor bedoeld was.

Volgend jaar zal ik ervoor zorgen dat de grap binnen de grenzen van het goed fatsoen blijft. Nogmaals, het spijt me!

Arnoud

Betalen voor dataverkeer veroorzaakt door een inbraak

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 14 reacties

data-traffic-spike.pngEen lezer vroeg me:

In januari is mijn (zakelijke) website gehackt. Diegene heeft vervolgens heel veel dataverkeer veroorzaakt, o.a. door spam te versturen vanaf de site. De hoster heeft dit na een paar dagen gemerkt en het lek gerepareerd. Hij meldde me dat dit door een bug in het controlepanel van de site (Directadmin) was veroorzaakt. Dat is dus de software die hij aanbiedt om de site te beheren.

Vervolgens stuurt hij me doodleuk de rekening voor het extra dataverkeer! In de voorwaarden staat namelijk dat ik moet betalen voor alle dataverkeer boven de 4 gigabyte, en hij zegt nu dat het niet uitmaakt dat het een hacker is geweest. Dat kan toch niet zomaar?

Ik hoop dat iedereen hier het met me eens is dat dit inderdaad niet zomaar kan. Maar goed, daar kom je niet ver mee bij de kantonrechter. Je zult moeten uitleggen waarom die bepaling in de algemene voorwaarden niet op deze manier kan worden toegepast, ook al staat er dat al het extra verkeer voor rekening van de klant komt.

Artikel 6:248 BW biedt de mogelijkheid om de contractsbepalingen naar redelijkheid en billijkheid aan te vullen of zelfs in te perken. Stel er staat in een huurcontract dat de verhuurder “op elk moment” toegang tot het pand kan verlangen voor inspectie. Als het gaat om een woonhuis, dan volgt uit de redelijkheid en billijkheid dat hij dat niet op vrijdagnacht om 03:25 kan eisen, maar zich moet beperken tot normale tijden. En waarschijnlijk ook wel dat hij een afspraak moet maken voordat hij naar binnen mag. Bij een datacentrum of opslagruimte zou dat iets anders liggen. Er zijn dan eerder redenen om zomaar om 03:25 naar binnen te gaan, dus het kan dan best redelijk zijn dat de verhuurder ineens binnen staat.

Het lijkt me dat je met dit artikel ook deze interpretatie van het contract van tafel kunt krijgen. Het is volstrekt onredelijk dat de klant moet betalen voor dataverkeer dat een derde veroorzaakte door een een fout in een controlepaneel onder het beheer van de leverancier. Daarom mag deze contractsregel in deze situatie redelijkerwijs niet toegepast worden (edit: zin half afgemaakt).

Als het nou zelfgekozen software was, dan kon ik wel wat zien in het standpunt van de leverancier. De bug is dan binnen de risicosfeer van de klant, die kiest voor die software en moet dan de gevolgen dragen voor exploitatie van die bug. Denk aan forumsoftware die slecht beveiligd is, of een zelfgeschreven mailscript waar een spammer mee aan de haal gaat.

Hoewel in zo’n geval de klant wellicht een beroep op overmacht kan doen, als hij alles heeft gedaan om de software dicht te timmeren en er toch een fout in bleek te zitten. Maar ergens wringt dat: het kan toch niet de bedoeling zijn dat de hoster dan dat meerverkeer gaat betalen?

Arnoud

Forum Internetoplichting.nl aansprakelijk voor berichten

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 59 reacties

internet-oplichting-webhost-aansprakelijk.pngAls forumbeheerder kun je in principe aanspraak maken op de wettelijke regeling over aansprakelijkheid van providers. In principe, want dit is recht en er zijn altijd uitzonderingen. En één van die uitzonderingen is als je moderators actief informatie verzamelen en redigeren, zo blijkt uit het vonnis (PDF, via Boek9.nl) inzake een geschil tussen webwinkel Trendylaarzen.nl en het forum Internetoplichting.nl. De forum-exploitant werd aansprakelijk gehouden voor uitlatingen van gebruikers, en kon geen gebruik maken van de wettelijke bescherming van providers. Een dode mus voor stichting Brein.

Update (6 juli): het vonnis is verworpen, in een nieuwe uitspraak acht de rechter de uitingen van “oplichting” gerechtvaardigd omdat “Trendylaarzen tenminste de schijn van oplichting tegen had”.

Internetoplichting.nl is één van die vele plekken waar mensen hun ontevredenheid over webwinkels en anderen kunnen uiten. Daar wordt helaas vaak misbruik van gemaakt. Iets wat ook Trendylaarzen overkwam: na eerdere klachten over haar bedrijf op Hyves wist zij het IP-adres van de klagers te achterhalen. Dit adres bleek te herleiden tot een concurrent. Toen vervolgens hetzelfde soort klachten op Internetoplichting.nl opdoken, zette de site meteen haar advocaat erop. Dat had geen succes, waarna men de hoster voor de de kortgedingrechter sleepte met de eis tot afgifte van persoonsgegevens van de plaatsers.

De hoster van Internetoplichting maakte aanspraak op de wettelijke bescherming voor internetdienstverleners. Die zijn niet aansprakelijk voor wat gebruikers van de dienst doen, mits zij maar optreden bij klachten en (als de klacht onmiskenbaar juist is) de berichten blokkeren of verwijderen. Maar daarbij mogen ze geen voorafgaande controle of invloed op de berichten uitoefenen. Men moet passief blijven en alleen achteraf ingrijpen bij klachten. Hier gingen de modjes heel wat verder:

Voor het beheer van de website wordt gebruik gemaakt van vrijwilligers, zogeheten moderators. Deze moderators communiceren met en reageren op uitingen van bezoekers van de website. Tevens worden bezoekers door de moderators, aan de hand van een stappenplan, opgeroepen om informatie over de vermeende oplichter op de website te plaatsen, zoals de door de vermeende oplichter gebruikte bankrekeningen, e-mailadressen en IP-adressen. … Vervolgens wordt door de moderators een overzicht op de website geplaatst van de informatie die zij aldus over de vermeende oplichter aan de hand van het stappenplan hebben ontvangen. … Vastgesteld wordt dat 2dehands.nl aldus door middel van de moderators de zeggenschap heeft over de inhoud van de website en dat zij kan bepalen wat daarop wel of niet wordt gepubliceerd.

En tsja, als je zelf berichten gaat compileren, dan word je aansprakelijk voor wat je compilatieberichten bevatten. Dit bevestigt de lijn die ook uit het ShowBizNewz-vonnis en eerder het Go2Web-vonnis al bleek. Omdat de inhoud van de berichten oncontroleerbaar waren (omdat de bronnen anoniem waren) en de site had moeten weten dat haar context van “internet oplichting” al snel nodeloos beschadigend voor sites als Trendylaarzen kan zijn, kon de uiting niet door de beugel. De forumbeheerder werd dan ook veroordeeld om de berichten te verwijderen en de e-mail- en IP-adressen van de plaatsers af te geven.

Bij stichting BREIN pakken ze maar gelijk lekker door:

De voorzieningenrechter in Amsterdam bepaalde gisteren dat een websitehouder in principe ten volle verantwoordelijk is voor wat er op zijn website wordt gepubliceerd.

Die conclusie gaat mij te ver. De rechter woog in dit vonnis zwaar mee dat de modjes actief om informatie vroegen en berichten compileerden en plaatsten. Dat is onvergelijkbaar met de sites waar BREIN op mikt, zoals Mininova en The Pirate Bay, waar gebruikers zelf de berichten plaatsen en de moderatie niet of nauwelijks gebeurt.

Sterker nog, juist bij inbreuken op auteursrecht hebben we jurisprudentie genoeg die bevestigt dat beheerders niet aansprakelijk zijn voor wat gebruikers plaatsen. Zie bijvoorbeeld het CU2-vonnis of recenter het vonnis in Maroc.nl, waarbij de rechters een “actieve houding” bij klachten voldoende vonden. Ook in de Garagetest- en Go2Web-zaken werd geoordeeld dat forumbeheerders niet kunnen worden geacht te weten wat er op hun forum gebeurt.

De wens is de vader van de gedachte bij BREIN, zo blijkt maar weer.

Arnoud

Smaad en laster op forums, wat doe je als forumbeheerder?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 118 reacties

Een lezer wees me op een interessante discussie bij de TROS Radar forums over smaad, laster en aanverwante zaken op forums. Ik krijg veel vragen over wat je kunt doen bij vermeende smaad of laster. Het probleem is vrijwel altijd dat de plaatsers niet of nauwelijks op te sporen zijn. Het enige aanspreekpunt dat je hebt, is de forumbeheerder of de moderator. En die zit in een lastige positie: wat moet hij doen als twee partijen ruzie met elkaar maken over een bericht?

De wet voorziet niet echt in deze situatie. Een forumbeheerder kan gebruik maken van de wettelijke bescherming voor internetdienstverleners, zodat ze zelf niet aansprakelijk zijn voor eventuele smadelijke berichten die mensen op hun forum plaatsen. Wel zijn ze dan verplicht om mee te werken aan een notice-en-takedown systeem: als er een klacht binnenkomt die evident juist is, moet de forumbeheerder ingrijpen.

Maar ja, wat is evident juist in het geval van smaad? Smaad is één van die zaken die zelden of nooit duidelijk is. De plaatser vindt vrijwel altijd dat het terecht en waar is wat hij zegt, en heeft daar vaak ook materiaal ter ondersteuning voor. De klager vindt vrijwel altijd dat er niets van klopt, dat alles uit zijn verband getrokken is en verkeerd voorgesteld wordt, en heeft daar ook vaak materiaal voor om dat te bewijzen. En wat moet je dan als arme forumbeheerder?

Ik ken één zaak waarbij dit speelde: hostingprovider IS InterNed was niet aansprakelijk voor smadelijke beweringen op de website van een klant over een belastinginspecteur. De rechter oordeelde:

IS InterNed Services wist niet, en kon ook niet weten, waarop de uitlatingen waren gebaseerd, zodat zij zich geen oordeel omtrent de juistheid of rechtmatigheid ervan kon vormen. Het feit dat het de Staat der Nederlanden was die deze uitlatingen in voormelde brief als onrechtmatig kenschetste, maakt niet dat IS InterNed Services wist of redelijkerwijs behoorde te weten dat de uitlatingen een onrechtmatig karakter hadden.

De Staat had dus naar de rechter moeten gaan om een vonnis te krijgen dat deze meneer onrechtmatige uitingen deed. Met dat vonnis zou de provider verplicht zijn om de berichten te verwijderen.

Deze constructie zou ook voor forumbeheerders moeten gelden. Je kunt niet van forumbeheerders verwachten dat ze in dossiers over smaad of laster duiken om te bepalen wie van de twee gelijk heeft, lijkt me zo. Aan de andere kant, om nu voor elke beledigende posting naar de rechter te stappen is ook zo wat. Er zou een laagdrempeliger systeem moeten komen waar men snel en deskundig een bindend advies kan halen over de onrechtmatigheid van zo’n forumpost.

Meelezende forumbeheerders of modjes: hoe gaan jullie om met klachten over smaad en dergelijke?

Arnoud

GeenStijl p0wned door Wendy van Dijk

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 12 reacties

wendy-reinout-geenstijl-fail-150.pngAcht jaar wachten, en dan is dit de zaak waarover shockblog GeenStijl struikelt? Sjonge.

In een tempo waar veel supersnelrechtzaken bij verbleekt, oordeelt de voorzieningenrechter binnen een dag na publicatie dat het GS-artikel dat “A een intieme relatie heeft gehad met B”, oftewel dat Wendy van Dijk foekie-foekie heeft gedaan met Reinout Oerlemans, onrechtmatig is jegens Van Dijk. “Onze bron zegt het dus is het zo” bleek onvoldoende onderbouwing om deze bewering te mogen doen op de populaire website. Vanwege de haast om het vonnis te executeren staat er op Rechtspraak.nl nog geen onderbouwing, die komt 2212 februari pas.

Van Dijk mag 7500 euro smartegeld naar huis nemen, een epic fail ten opzichte van de 100.000 die ze had geëist. Maar het blijft een substantieel bedrag voor immateriële schade geclaimd door een bekende persoonlijkheid.

In eerdere berichten was sprake van “inbreuk op het merk Wendy van Dijk”, wat mij deed vermoeden dat Van Dijk haar naam als merk had gedeponeerd, en ze via het merkenrecht zou gaan optreden. Maar Wendy van Dijk is geen merk (“Wie wordt de man van Wendy” wel) en vandaar dat ze het over de boeg van schending van de privacy en aantasting van de verzilverbare populariteit van Van Dijk gooide. En die is volgens de rechter evident geschonden door de kennelijk onjuiste of onvoldoende onderbouwde berichtgeving van GeenStijl.

Zonder onderbouwing is het erg lastig om te achterhalen hoe de rechtbank tot deze conclusie kwam. Ik vermoed dat de redenering was: “Van Dijk ontkent, GS weigert te zeggen waar ze de stelling op baseert en bovendien is het een rare website, dus achten we de claim in beginsel gegrond, en ze zoeken het in hoger beroep of de bodemprocedure maar uit.” En ja ik ben cynisch, want waarom is deze uitlating van GS anders dan wat je wekelijks in Privé of andere roddelbladen leest?

Arnoud

Forumbeheerder medeplichtig aan strafbare uitingen door leden

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Uitingsvrijheid, 15 reacties

Een forumbeheerder kan strafrechtelijk aansprakelijk zijn voor uitlatingen van deelnemers, als hij nalaat deze te verwijderen terwijl hij dat wel had moeten doen. De voorzitter van de inmiddels opgeheven Nationale Alliantie, die ook moderator was op hun forum, kreeg dinsdag zes maanden voorwaardelijke celstraf en 120 uur taakstraf. Overigens niet alleen vanwege de racistische en discriminerende uitlatingen op het forum, maar ook o.a. voor het bezit van kinderporno en een stroomstootwapen.

Het strafbare feit was medeplichtigheid aan haatzaaien of discriminatie. Je bent medeplichtig aan een misdrijf als je opzettelijk gelegenheid of faciliteiten biedt tot het plegen van een misdrijf. Het opzetten van een forum waarop mensen strafbare uitingen kunnen doen, is het bieden van zulke faciliteiten. Maar was het opzettelijk? Was het met andere woorden de bedoeling van de beheerder dat mensen die dingen gingen zeggen op dat forum? Ja, lijkt de rechtbank te zeggen in het vonnis.

De verdachte heeft gefaciliteerd dat deze teksten openbaar werden gemaakt, nu hij de betreffende site als voorzitter van de Nationale Alliantie heeft opgezet, de rekeningen voor de instandhouding daarvan heeft betaald en heeft nagelaten deze teksten van het forum te verwijderen, hoewel hij daartoe uit hoofde van zijn bevoegdheden op het forum gehouden was in zijn functie als administrator/moderator. Naar het oordeel van de rechtbank is de opzet van verdachte zodoende gericht geweest op zowel het beledigen en aanzetten tot haat, discriminatie en geweld jegens Joden en Moslims als op de openbaarmaking daarvan. De betreffende website was immers voor iedereen vrij toegankelijk.

Die laatste zin doet denken aan de discussie van een half jaar terug over de openbaarheid van een website. Daarover bepaalde het Gerechtshof Amsterdam in juni al dat een website openbaar is (vlak nadat de Europese Kamer van de rechtbank Amsterdam in een eerder vonnis had gezegd dat forums ‘minder openbaar’ zijn dan andere websites).

Wat hier wringt, is het stuk over nalaten te verwijderen. De rechtbank zegt hier dat de verdachte de uitlatingen faciliteerde door ze niet weg te halen terwijl hij dat wel moest. Maar hoe had de verdachte moeten weten dat hij ze weg had moeten halen? Volgens de rechtbank is dat eenvoudig:

Naar het oordeel van de rechtbank behoeft het geen betoog dat de in de tenlastelegging genoemde teksten onmiskenbaar beledigend en onnodig grievend zijn voor de betreffende groeperingen.

Dat doet denken aan het criterium uit de wet voor aansprakelijkheid van dienstverleners: wie weet van onmiskenbaar onrechtmatig materiaal op een site en die niet weghaalt, is aansprakelijk daarvoor.

Van een aantal teksten heeft de verdachte toegegeven dat hij ze had gelezen maar bewust had laten staan. Dat wordt hem aangerekend. Maar ook voor de teksten die hij niet had gelezen, wordt hij als medeplichtig aangemerkt. Dat verbaast me: kennelijk heb je een lees- en beoordeelplicht bij forums. En als je, zoals de verdachte zei “niet altijd evenveel aandacht aan het forum heeft besteed” of “dat het forum boven zijn hoofd is gegroeid”, dan heb je pech en moet je maar extra moderatoren inhuren.

Als ik de uitlatingen lees, dan snap ik wel dat de rechtbank deze als “van een stuitend laag bij de grondse aard en van een giftig karakter” aanmerkt. Dat ze onmiskenbaar onrechtmatig zijn, is waarschijnlijk ook wel te verdedigen. Maar om dan medeplichtig gehouden te worden terwijl je ze niet eens gelezen hebt?

Het is ondertussen wel duidelijk dat de oude regels over aansprakelijkheid van providers niet zomaar opgaan voor forumbeheerders. Maar hoe moet het dan wel?

Arnoud

Forum Maroc.nl niet aansprakelijk voor inbreuk auteursrecht door leden

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 12 reacties

logo-maroc-nl.pngHet gaat te ver om van een forumbeheerder te verlangen dat hij voorafgaand aan plaatsing van iedere forumbijdrage afbeeldingen op mogelijke inbreuk op auteursrechten controleert. Dat blijkt uit een recent vonnis in een rechtszaak tussen Peter Vincent Schuld (ja, die van de Cruijffclaim) en discussieforum Maroc.nl.

Op het forum had een deelnemer een foto(otje) geplaatst die gemaakt was door Peter Vincent Schuld, en waarop ook nog eens de minderjarige dochter van diezelfde Schuld te zien was. Schuld maakte bezwaar op grond van zijn auteursrecht. De moeder legde tevens een claim op grond van het portretrecht, aangezien zij de wettelijk vertegenwoordiger van de dochter is. De rechter wijst terecht de stelling af dat de forumbeheerders de inbreukmakers zijn: “Degenen die de foto’s hebben geplaatst en daardoor de betreffende rechten hebben geschonden zijn de betreffende gebruikers van het forum.”

Een forumbeheerder heeft echter wel een zorgplicht: hij moet optreden wanneer hij klachten krijgt. De rechter noemt het niet expliciet, maar uit zijn motivatie blijkt dat hij aansluiting zoekt bij de algemene regels voor aansprakelijkheid van internet-dienstverleners:

Wel mag van een forumbeheerder een alerte houding worden verwacht in het tegengaan van dit soort plaatsingen op zijn forum. De forumbeheerder dient daartoe ongewenste bijdragen als waarvan hier sprake is op eerste aanmaning te verwijderen en ook de mogelijkheid tot het doen van zulke aanmaningen te faciliteren, alsmede desgevraagd medewerking te verlenen aan het achterhalen van de identiteit van de werkelijke plaatser van auteursrechtelijk beschermd materiaal.

Dit doet natuurlijk sterk denken aan de zaak over profielensite CU2 uit 2007. Een provider hoeft niet vooraf te filteren, maar moet wel op basis van een (terechte) klacht optreden en het materiaal weghalen als de klacht evident juist blijkt.

Opmerkelijk is de expliciete verwijzing naar “de mogelijkheid tot het doen van zulke aanmaningen”, oftewel de “dit is niet OK”-knopjes die je op steeds meer forums en andere sites ziet. Wie dat nog niet heeft, zou daar nu dus serieus over moeten gaan nadenken.

Maroc.nl heeft zo’n mogelijkheid. Uit het vonnis blijkt dat Schuld geen gebruik heeft gemaakt van dit knopje. Zijn gemachtigde stuurde de brieven naar een oud adres van Maroc.nl (dat in de WHOIS stond), en dat terwijl het KvK-register en de website het juiste adres vermeldden. Dit gebrek aan controle, plus het niet volgen van de door Maroc.nl aangelegde procedure, leidt ertoe dat pas de dagvaarding de eerste gelegenheid was waarbij Maroc.nl geacht werd kennis te hebben van de inbreuk. En omdat men meteen daarna de foto in kwestie verwijderde, is zij niet aansprakelijk voor enige schade van Schuld of diens dochter.

Ergens wel jammer voor Maroc.nl is dat zij haar proceskosten nauwelijks vergoed krijgt (50 euro). De voorzittersecretaris was zelf verweer komen voeren. Maar alleen de kosten van je gemachtigde komen voor de (volledige) proceskostenvergoeding in aanmerking. Ter vergelijking: in de vorige zaak van Schuld kreeg diens gemachtigde ” 1.647 aan proceskostenvergoeding.

Die knopjes vind ik wel een goed idee, je hebt dan een snelle mogelijkheid om aan te kunnen geven dat het beheer iets moet onderzoeken. Maar je kunt het ook zien als een mogelijkheid tot obstructie: je laat klagers dan door allerlei hoepels springen om een klacht in te kunnen dienen, in plaats van gewoon een boze brief te mogen faxen.

Arnoud