Duitse pornoboer jaagt op Nederlandse downloaders

class-a-ip-address.pngUPC hoeft vooralsnog de identiteit van klanten die porno downloadden niet te verstrekken, las ik bij Webwereld. Een Duits pornobedrijf had bij de internetprovider de NAW-gegevens geëist van IP-adressen die bij UPC-klanten in gebruik waren. Uit het vonnis blijkt waarom UPC dit niet hoeft: er was simpelweg geen flintertje fatsoenlijk bewijs.

In beginsel is een internetprovider al een hele tijd verplicht NAW-gegevens van klanten af te geven als blijkt dat die klanten zich schuldig maken aan onrechtmatig gedrag en er niemand anders dan de provider ze kan identificeren. Dat geldt natuurlijk ook voor downloaden uit illegale bron, nu dit illegaal blijkt te zijn. Dus op zich niet zo gek dat bedrijven dergelijke claims gaan indienen.

UPC had een interessant verweer: die hoofdregel uit het Lycos/Pessers gaat hier niet op, want gezien de aard van de films zouden er gegevens over seksuele voorkeurens van die klanten afgegeven mogen worden. En dergelijke gegevens vallen onder een strenger regime dan normaal onder de Wet bescherming persoonsgegevens. De rechter vindt echter dat deze link te vergezocht is, omdat het primair gaat om “gegevens van commerciële aard”.

Een ander verweer van UPC had meer succes. De uitgeversnamen op de hoesjes zijn een andere dan de eisende partij hier. En partij A kan niet claimen wegens inbreuk op auteursrecht van partij B, dus hoe zit dat? Het antwoord van het filmbedrijf is wat onduidelijk.

Ook blijkt er volgens UPC te kunnen worden getwijfeld aan de juistheid van de tijden bij de verzamelde IP-adressen. Omdat die snel kunnen wijzigen, is het belangrijk zeker te weten dat de tijden kloppen, anders pak je (haha) de verkeerde. De rechter wil geen uitspraak doen over de juistheid van de gebruikte tool, omdat er geen onafhankelijke IT-deskundige in de zaal was.

Nadat tevens verwarring was gezaaid over het onderscheid tussen seeders en downloaders en de vraag of streamen eigenlijk wel onder het downloadverbod valt (ehh), heeft de rechter er genoeg van: jongens, we zitten hier om in kort geding een snelle uitspraak te doen, en dit is gewoon té moeilijk met al deze onduidelijkheden en technische complexiteit. De eis wordt dan ook niet toegewezen en de pornoboer mag zijn juridisch huiswerk opnieuw doen.

Arnoud

Hoe lang moet een telefoonverkoper Android ondersteunen?

google-browser-androidEen lezer vroeg me:

Ik las dat Google het dichten van lekken in browser van oude Android versies niet haalbaar acht. Maar kunnen ze dat zomaar beslissen? Ik heb toch recht op een product conform de verwachtingen, en ik mag toch verwachten dat een telefoon een paar jaar goed functioneert?

Dat klopt, een telefoon moet voldoen aan de redelijke verwachtingen die bij jou als koper gewekt zijn. Dat het product perfect veilig is, is geen redelijke verwachting, maar dat (ernstige) fouten worden hersteld mag je vandaag de dag wel verwachten.

De vraag is dan hoe lang je die verwachting mag hebben. Bij een browser uit 1996 lijkt me dat niet redelijk meer, maar Android 4.3 (waar het over gaat) is uit juli 2013, dat is nog geen twee jaar geleden dus. En dat een telefoon inclusief browser zo’n twee jaar gewoon moet werken, dat lijkt

Nu kun je natuurlijk zeggen, ja maar dit is software, dat krijg je toch altijd zonder garantie? Nou, niet helemaal. In 2012 bepaalde de Hoge Raad dat software onder de kooptitel valt, met als motivatie kort gezegd dat dat handig is omdat dan de regels over conformiteit en zo daarop van toepassing zijn. En op producten die je koopt zit “wettelijke garantie”, dat is die eis van redelijke verwachtingen.

Er wordt gewerkt aan een wetsvoorstel om dit te formaliseren. Er komt dan expliciet in de definitie van consumentenkoop uit art. 7:5 BW te staan dat de koopregels ook gelden voor

digitale inhoud die niet op een materiële drager is geleverd, ongeacht of de digitale inhoud individualiseerbaar is en of er feitelijke macht over kan worden uitgeoefend.

Daarmee zijn dus kopersrechten in te roepen ook wanneer het gaat om software (of spellen of video’s).

Maar inderdaad, Google lacht je keihard in je gezicht uit als je dit tegen ze gaat zeggen. Juridisch hebben ze daar nog een grond voor ook, want zij zijn geen partij bij die koopovereenkomst. Die telefoon koop je bij je mobieletelefonieprovider, niet bij Google. Tenzij het gaat om software die je wél rechtstreeks van Google krijgt, zoals de door Google zelf gemaakte en verspreide browser. Alleen krijg je die gratis, dus of je dan van een ‘koop’ kunt spreken is nog maar de vraag. (Op schenkingen, art. 7:175 BW gelden niet de regels van koop, een cadeau krijg je zonder garantie.)

Daar staat tegenover dat ie deel is van een product, en geen duidelijk losse download is. Dus ik denk dat je wel mag zeggen dat de browser deel is van de gekochte telefoon.

Alleen, nu twijfel ik. Want ís het wel redelijk dat je nog twee jaar security updates kunt verlangen op een browser?

Arnoud

Hoezo, Facebook krijgt de auteursrechten op wat je uploadt?!

reclaim-facebook-logoDe Nederlandse ReClaim, die op Facebook geplaatste foto’s van een watermerk voorziet om zo commercieel hergebruik te saboteren, is zonder reden verwijderd. Dat meldde Webwereld. Heel vervelend voor Reclaim en haar gebruikers, maar ik struikelde juridisch even over de frase “akkoord met het feit dat van alle geplaatste content de rechten worden overgedragen aan het sociale netwerk” want dat is gewoon niet wáár en ik word er een beetje moe van dat iedereen dat blijft zeggen.

De app Reclaim is ontwikkeld naar aanleiding van de nieuwe voorwaarden van Facebook, waarin staat dat Facebook alle geüploade content mag exploiteren voor commerciële doeleinden. Door een watermark op je foto te zetten, maak je dit minder aantrekkelijk. Een stuk slimmer dan een disclaimerpaste op je wall.

Natuurlijk kun je ook handmatig een watermerk of tekst in je foto’s knallen, maar het bijzondere aan Reclaim is dat het watermerk vrijwel onzichtbaar is tenzij je goed in de achtergrond kijkt. Plus, de originele foto’s blijven bewaard en zijn te downloaden. Creatief en nuttig dus.

Afijn. Dat Facebook die app niet leuk vindt (want het verstiert de gebruikservaring, of zoiets, vul de PR-reutel maar in), dat begrijp ik ergens nog wel. Dat ze dan de macht hebben om het ding uit te zetten, daar kunnen we een boom over opzetten of dat nou hoort of niet.

Maar eigenlijk wilde ik vooral even NÉÉ zeggen tegen deze passage van Webwereld:

Facebook-gebruikers gaan immers – in tegenstelling tot wat veel mensen denken- al lange tijd akkoord met het feit dat van alle geplaatste content de rechten worden overgedragen aan het sociale netwerk.

Dat is niet waar en wel zo niet waar dat het niet leuk meer is. Auteursrechten kún je niet overdragen aan een ander, behalve als je een stuk papier ondertekent waarop staat dat je auteursrechten overdraagt (en welke). Nu mag dat stuk papier ook elektronisch, maar dan moet er natuurlijk wel een elektronische handtekening bij staan. En die staat er niet in de Facebook voorwaarden.

Natuurlijk heeft Facebook wel een uitgebreid recht van gebruik van je foto’s en dergelijke, maar dat staat los van je eigendom. Misschien is dat een te subtiele juridische nuance, maar hee, dit is een juridische blog.

Arnoud

Ubisoft trekt betaalde speltoegangkeys in wegens parallelle import, mag dat?

ubisoft-key-spelUbisoft heeft keys ingetrokken die spelers bij niet-officiële retailers hebben gekocht, las ik bij Tweakers. Hiermee zijn deze spelers hun geld kwijt en kunnen ze het spel niet meer spelen. Ubisoft verwijst mensen naar de verkoper, kennelijk met het idee dat je daar maar je geld moet gaan terugvragen. Eh, mag dat, een sleutel even ongeldig verklaren?

Waarom Ubisoft bezwaar heeft tegen niet-officiële retailers, is me niet helemaal duidelijk. Het Tweakersartikel suggereert dat het gaat om activatiesleutels die van buiten de EU komen, waar de prijzen lager zijn. Ik kan me voorstellen dat Ubisoft dat niet leuk vindt, maar dit is wel een érg zwaar machtsmiddel om daartegen te ageren.

Maar is het legaal? Daar ben ik nog niet uit. Er is gewoon niets geregeld voor digitale sleutels of wachtwoorden die toegang geven tot een dienst.

Bij fysieke parallelle import is het vrij duidelijk: je mag zonder toestemming van de merkhouder geen merkproducten importeren van buiten de EU naar een EU-land. Is het eenmaal legaal in de EU op de markt gekomen, dan mag je het opkopen en doorverkopen binnen de EU, ongeacht wat de merkhouder daarvan vindt. Die partij dure parfum bij de Kruidvat ligt daar dus legaal maar er zit die dag een héle boze meneer bij het hoofdkantoor van dat merk. Hetzelfde geldt voor auteursrechten overigens.

In de VS is dat nog liberaler: uitputting geldt wereldwijd, oftewel als het ergens ter wereld geautoriseerd op de markt is gekomen, mag het geïmporteerd naar de VS en daar verhandeld zonder toestemming van de auteursrechthebbende. Voor merken zijn ze dan weer iets strenger, mits het product voor de internationale markt er anders uitziet dan voor de thuismarkt.

Voor diensten is dit eigenlijk nooit aan de orde geweest. Een dienst parallel importeren kán ook eigenlijk niet. Natuurlijk kan een dienstverlener leveren aan een klant in een ander land, maar daar is hij zelf bij dus dat is dan automatisch geautoriseerd.

Specifiek bij softwarediensten als deze kan het echter wél spelen, zoals de Ubisoft-zaak laat zien. En daar zit dus een lacune in de wet, want die zeggen niet of dit mag of niet. Ik ben geneigd te zeggen dat je dan wél sleutels overal mag kopen en inzetten. Wat niet verboden is, dat mag in het recht.

Natuurlijk, daar kun je van afwijken en dat gebeurt in de algemene voorwaarden dan ook vaak. Echter de Terms of Service van Ubisoft benoemen dit niet, hoewel ze wel een gezellige “alles is morgen anders”-clausule hebben:

We behouden ons het recht voor om deze Voorwaarden te wijzigen of een gedeelte of het gehele Puntensysteem te allen tijden te verwijderen, een en ander geheel naar eigen goeddunken, krachtens de voorwaarden die gespecificeerd zijn in artikel 17 hieronder.

Maar ook dan: die regels moeten er wel even zijn voordat je op die basis een sleutel ongeldig mag verklaren.

Dus nee: het mag niet, maar zoals altijd in het consumentenrecht, wat doe je eraan nu ze het toch doen?

Arnoud

Een detacheringsbureau stuurt mensen mijn cv, wat kan ik doen?

cv-resume-curriculum-vitaeEen lezer vroeg me:

Ik ben op zoek naar werk en heb mijn CV op mijn website gezet. Nu heeft een detacheringsbureau dat CV gevonden en aan een mogelijke werkgever aangeboden, zonder mij dat echter te vragen. Ik kwam daar achter doordat ik dat bedrijf belde en zij zeiden dat ze geen zaken met me mochten doen vanwege afspraken met dat bureau! Dat kan toch niet waar zijn, wat kan ik doen?

Ik weet dat detacheerders en wervingsbureaus soms rare dingen uithalen, maar dit neemt toch wel de taart, zoals de Amerikanen zeggen.

Vaak staat in afspraken met detacheringsbureaus dat de opdrachtgever inderdaad niet buiten het bureau om mensen in dienst mag nemen. Logisch, want het bureau krijgt een vergoeding per medewerker en die zou je zo kunnen vermijden. Het is dan ook begrijpelijk dat het bedrijf wat huiverig is om nu met de vraagsteller zaken te doen.

Echter, er klopt hier iets niet: het bureau mág de vraagsteller helemaal niet vertegenwoordigen. Enkel een cv opsturen geeft nog geen recht om exclusiviteit op iemand te claimen bij een potentiële werkgever.

Het lijkt me dus zaak om dit vriendelijk maar duidelijk uit te leggen aan het bedrijf. Willen ze er toch niet aan, laat ze dan een mail sturen waarin ze dat bevestigen. Bij voorkeur zeggen ze dan “Ook als u geen toestemming heeft gegeven aan bureau X dan nog mogen wij geen zaken met u doen in verband met onze relatie met X”. Want dát is bewijs van schade door hun handelen.

Daarna ga je naar het bureau en zeg je, wat zijn dit voor grappen, ik stel je aansprakelijk voor mijn gemiste detachering want jullie maaien zonder toestemming met mijn eigen cv het gras voor mijn voeten weg. Bereken een reëel bedrag voor de opdracht en stel dat als schade.

Natuurlijk moet je dan wel bereid zijn door te pakken, maar als je dat niet doet dan is sowieso de kans groot dat ze dit blijven doen.

Hebben jullie nog tips?

Arnoud

Mag je per e-mail stemmen op de algemene ledenvergadering?

stemmen-stem-vergadering-besluitEen lezer vroeg me:

Bij onze vereniging hebben we altijd een erg lage opkomst bij de algemene ledenvergadering, waardoor we niet altijd kunnen stemmen over belangrijke zaken. Nu stelt een aantal leden voor dat ze hun stem per mail opsturen. Maar mag dat eigenlijk van het verenigingsrecht?

Hoofdregel bij algemene ledenvergaderingen is dat je om te mogen stemmen bij de vergadering moet zijn. Maar de wet, art. 2:38 BW om precies te zijn, bevat een aantal uitzonderingen die elektronisch aanwezig zijn en elektronisch stemmen regelen.

Allereerst heb je als afwezig lid de optie om een ander lid te machtigen. Wil je iemand machtigen, dan moet dat schriftelijk (lid 4) maar dat geschrift mag ook elektronisch zijn (lid 5). Wel moet je in beide gevallen kunnen nagaan dat het echt het lid was dat de machtiging afgaf natuurlijk. In de praktijk betekent dit dat het e-mailadres van het lid al bekend moet zijn bij het bestuur, als iemand met een nieuw mailadres een machtiging geeft dan moet daar even over nagebeld worden.

Op afstand stemmen is ook mogelijk van de wet. Dit moet alleen (lid 6) wel in de statuten staan, en ik gok zomaar dat slechts weinig verenigingen dit als optie hebben opgenomen. Plus, je moet dan zorgen dat de leden op afstand de discussie hebben kunnen volgen, en dat je als vereniging dan ook wéét welke leden er op afstand meedoen. Kort gezegd: zet Skype aan op een groot scherm, met webcam op de vergadering gericht en laat de leden hun webcam ook aanzetten. Dit moet in de statuten geregeld zijn, inclusief de optie of iemand mee mag praten of alleen mag luisteren als hij op afstand meedoet.

Specifiek voor stemmen over bepaalde onderwerpen is er (gelukkig) een iets makkelijker optie. De wet (lid 8) bepaalt dat mensen vooraf (maar niet eerder dan 30 dagen voor de ALV) mogen stemmen via e-mail of andere elektronische media. Ook dit moet in de statuten zijn vastgelegd, bovendien moet in de oproep voor de vergadering gemeld zijn dát men gaat werken met elektronisch stemmen.

Meelezende verenigingsleden: hebben jullie dit in je statuten? En zo niet, hoe gaat elektronisch stemmen of op afstand meevergaderen bij jullie?

Arnoud

Mag mijn werkgever Google Analytics op het intranet zetten?

google-analyticsEen lezer vroeg me:

Onlangs viel me op dat ons intranet cookies van Google Analytics zet. Mijn manager zei dat dat gewoon mag omdat het om werkgerelateerde gegevens gaat en niet om privégerelateerde gegevens. Maar klopt dat wel?

Nou nee, niet helemaal. Met Google Analytics verzamel je gegevens over bezoekers van je website of intranet. Die gegevens zijn te herleiden tot specifieke individuen en dús zijn het persoonsgegevens waarop de Wet bescherming persoonsgegevens van toepassing is.

Hoofdregel is toestemming, maar voor werknemers is het best lastig om toestemming te geven aangezien de wet eist dat dit op vrijwillige basis gebeurt. En in principe kun je als werknemer geen vrijwillige toestemming geven als je werkgever iets vraagt, omdat er op de achtergrond áltijd de vage angst zal heersen “als ik dit niet doe, dan ontslaat hij me/krijg ik geen verhoging/promotie volgend jaar”.

Als werkgever kom je dan al snel uit bij de grond van noodzaak voor de (arbeids-)overeenkomst. Oftewel, ik moet deze gegevens wel verzamelen anders gaat het mis met het werk en/of kun jij je werk niet doen. Een rittenadministratie bijhouden of mensen laten in- en uitklokken valt hieronder. Maar is het echt net zo nodig om te monitoren hoe je intranet wordt gebruikt?

De trend is om social intranets in te zetten voor kennisdelen en contact houden tussen collega’s. Binnen die trend zou ik het verdedigbaar vinden om ook te willen monitoren hoe het intranet wordt gebruikt. Je moet immers kunnen inspelen op gebruikersgedrag.

Is er geen noodzaak voor het werk, dan is de enige redding nog de eigen dringende noodzaak die zwaarder weegt dan de privacy. Je moet dan als werkgever aantonen dat je eigenlijk niet anders kunt. Bij bijvoorbeeld een camera op het werk is dit de rechtvaardiging: ik móet het magazijn filmen want er wordt anders te veel gestolen. Ik móet wel met Analytics werken anders gaat er iets stúk, namelijk.. eh, nee die zie ik ook niet direct.

Beroep je je op zo’n dringende noodzaak dan moet je ook alles hebben gedaan om de privacy zo veel mogelijk beschermen. Er zal dus een privacyreglement moeten zijn dat uitlegt wat je doet en waarom, je moet de IP-adressen zo veel mogelijk verbergen en Google vertellen dat ze écht niets anders mogen doen met jouw Analyticsdata. En rapportages mogen niet op individueel niveau gedaan worden.

Oh ja. Er is een Vrijstelling Intranetten binnen de wet, maar die vrijstelling houdt alleen in dat je niet aan het Cbp hoeft te melden dat je gebruikersgegevens verwerkt via je intranet. Het wil niet zeggen dat als je het zo doet, je legáál handelt. Bovendien dekt die vrijstelling niet het monitoren met Google Analytics (of Piwik of wat dan ook).

Verder is hoe dan ook instemming van de Ondernemingsraad nodig (art. 27 Wet OR). Immers, het gaat om

k. een regeling omtrent het verwerken van alsmede de bescherming van de persoonsgegevens van de in de onderneming werkzame personen;

dan wel

l. een regeling inzake voorzieningen die gericht zijn op of geschikt zijn voor waarneming van of controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van de in de onderneming werkzame personen;

En bij al dergelijke regelingen is voorafgaande instemming verplicht. Ik gok zomaar dat de OR van de vraagsteller niet gevraagd is of Google Analytics op het intranet mag worden ingezet. Want dit is Hip en Leuk en gaan we doen. En ik snap dat ook wel, het ís ook gewoon handig en leuk zo’n tool. Maar ja. Die Wbp hè.

Arnoud

Ontwikkelaar adviseert speler om ‘verboden’ game illegaal te downloaden

verklaring-ontwikkelaarDe game Hotline Miami 2 mag in Australië vooralsnog niet worden uitgebracht omdat hij wegens strijdigheid met de fatsoensnormen geen leeftijdskeuring krijgt. Een ontwikkelaar van het spel Hotline Miami 2 heeft iemand geadviseerd om het “illegaal te downloaden”, las ik bij Tweakers. Het spel heeft in Australië geen leeftijdskeuring gekregen wegens seksueel geweld. Een redditor vroeg vervolgens een ontwikkelaar hoe hij het spel nu kon spelen, waarop die zei “just pirate it after release”. Oké, journalistiek opmerkelijk, maar wat betekent dit juridisch?

Niet bijster veel. Je kunt als individuele werknemer niet zomaar tegen mensen verklaren dat ze de auteursrechten van je werkgever mogen schenden. Een dergelijke verklaring is niet bindend voor die werkgever, die kan dus nog steeds mensen aanspreken die inbreuk maken op die auteursrechten.

Pas als het publiek bij zo’n verklaring erop mag vertrouwen dat dit namens de werkgever is gezegd, zou dat anders worden. Hee, net als met die fouten prijzen waar je soms op mag vertrouwen? Exact, dat is hetzelfde principe, maar er is ook nog art. 3:61 BW dat ditzelfde herhaalt specifiek bij volmachten om namens een ander te mogen spreken.

Wanneer mag je er nu op vertrouwen dat iemand namens een bedrijf spreekt? Specifiek bij werknemers soms sneller dan je denkt. Ik vond dit vonnis over een contract voor vuilnisophalen, waarbij een werknemer zonder toestemming het contract had getekend en de facturen onder zich hield (waarom is me een raadsel). Het bedrijf wilde niet betalen toen het uitkwam, omdat meneer niet in het handelsregister als bevoegd stond genoteerd. Maar dat hielp ze niet: meneer had de opdracht gekregen “het afval te doen” en kon daaruit concluderen dat hij zulke opdrachten mocht geven. Dat hij vervolgens de facturen verstopte zodat niemand doorkreeg wat er aan de hand was, is niet het probleem van de vuilverwerker.

Vertaald naar deze situatie: als deze ontwikkelaar de opdracht had gehad teleurgestelde klanten uit Australië te helpen die de software willen, dan is het ergens begrijpelijk dat hij zo’n opmerking maakt. Dan kun je als werkgever niet meer zeggen “ho ho dat mocht hij helemaal niet zo zeggen”.

Het is dan alleen wel jammer dat hij de verklaring tegen één persoon deed, want nu mag alleen die ene persoon de software legaal illegaal downloaden. De verklaring was immers niet voor iedereen bedoeld maar werd in privéconversatie gemeld.

Arnoud

Tom Kabinet in hoger beroep alsnog verboden

De tweedehandsebooksite TomKabinet moet uit de lucht, omdat ze te weinig doet om handel in illegaal verkregen e-books tegen te gaan. Dat besliste het Gerechtshof Amsterdam gisteren in het hoger beroep van het vonnis uit juli waarin de site nog juist legaal werd verklaard met een beroep op het Usedsoft-arrest. Dat beroep erkent het Hof, maar ze verzint een nieuwe grond: TomKabinet had meer moeten doen om handel in überhaupt illegale ebooks te moeten voorkomen.

Sinds het Usedsoft-arrest weten we dat gedownloade software tweedehands mag worden doorverkocht. In deze zaak staat centraal of dit ook geldt voor boeken. Zowel in eerste instantie als hier denkt de rechter van wel, met enige slagen om de arm:

Het hof sluit zich aan bij de overweging van de voorzieningenrechter inhoudende dat op dit moment niet met zekerheid kan worden gezegd wat de reikwijdte van het UsedSoft arrest is en dat er rekening mee moet worden gehouden dat de betekenis van dat arrest zich ook uitstrekt tot de handel in e-books. Ook de ‘koper’ van een e-book krijgt immers tegen betaling van een bepaalde prijs een niet in tijdsduur beperkt gebruiksrecht daarvan (en in zoverre is ook in dat geval een eventuele licentieverlening gelijk te stellen met verkoop).

In een kort geding is geen tijd om zoiets compleet uit te zoeken, het gaat hier om een snelle voorlopige beslissing omdat er iets acuut in dreigt te storten. En de rechter moet dan inschatten wie er waarschijnlijk gelijk zou krijgen in een echte rechtszaak, de bodemprocedure. Het Hof vindt de kans dat TomKabinet de bodemprocedure zou winnen, groot genoeg om niet nu een verbod uit te willen spreken. Dan zou TomKabinet immers failliet gaan om een reden die best eens onjuist kan blijken.

Vervolgens vindt men een andere stok om tóch deze vermaledijde niettraditioneelauteursrechtdenker aan te kunnen pakken:

NUV c.s. hebben immers (onder meer door het overleggen van en groot aantal producties) voldoende feitelijk onderbouwd dat de door Tom Kabinet geëxploiteerde website door derden niet alleen voor de doorverkoop van legaal gedownloade e-books wordt gebruikt maar dat via die website tevens in niet te verwaarlozen mate illegale exemplaren worden verhandeld.

Tomkabinet had daartegen twee argumenten: 1) ze is een tussenpersoon net als Marktplaats (haha Marktplaats want de advocaat van de uitgevers verdedigt altijd Marktplaats met precies deze zelfde argumenten.) en 2) ze had wél genoeg gedaan.

Met 1 is het Hof snel klaar: de site is speciaal ingericht om boeken te verkopen, Tomkabinet rubriceert ze en adverteert ermee, dan doe je meer dan Marktplaats dat immers alleen maar is ingericht om spullen te verkopen in rubrieken waar vervolgens advertenties voor verschijnen. Evident verschil natuurlijk. (Oké tikje flauw van me. Maar ik kan nergens ontdekken dat TomKabinet actief redactioneel bezig is met het aanbod, de site ademt voor mij de sfeer van een passieve marktplaats waar je advertenties ophangt en je contact krijgt met kopers.)

Bij 2 had TomKabinet onder meer aangedragen dat ze allerlei maatregelen nam om illegale ebooks (bijvoorbeeld gescande papieren boeken of van watermerken/DRM ontdane ebooks) te weren, maar dat was natuurlijk niet perfect. Ook waren verkopers te traceren via hun e-mailadres. Dat vindt het Hof echter niet voldoende, hoewel niet wordt uitgelegd waarom dan niet.

Bijgevolg is de conclusie dat het TomKabinet maar verboden moet worden om een online dienst aan te bieden “waarop illegaal gedownloade e-books kunnen worden verkocht”. Inderdaad, kúnnen. Omdat Tomkabinet niet goed genoeg haar best had gedaan om inbreuk tegen te gaan, moet ze nu maar zorgen dat er 100% geen inbreuk meer doorheen kan, en anders is het €1000 per dag dat er toch ergens een ebook illegaal verkocht wordt. Feitelijk dus het einde van TomKabinet tenzij ze iets héél creatiefs verzinnen.

Voor andere boekhandelaren zal de uitkomst van de bodemprocedure érg interessant zijn, aangenomen natuurlijk dat TomKabinet die doorzet ondanks de onmogelijkheid nog een florerende business op te zetten.

Arnoud

Vanaf nu te koop: mokken met foto’s van andermans kinderen (en misschien wel die van jou)

mok-privacy-kindOuders zetten vaak achteloos de meest intieme foto’s van hun kinderen online, zonder te beseffen dat bedrijven daar van alles mee mogen doen. Dat las ik bij De Correspondent, in het kader van een creatief experiment waarbij je mokken kunt bestellen met zo’n foto erop. Het juridisch argument: dat mag, want mensen zetten dit zelf online onder Creative Commons, en dat staat (als je daarvoor kiest) alle vormen van commercieel hergebruik toe. Alle? Nee, één klein dorpje in Gallië… oh nee wacht, andere vergelijking.

Het werd al veel langer geroepen, maar het experiment van Tokmetzis is de eerste keer dat ik het echt zie: “als je je foto op Flickr/sociale media zet, mogen ze er alles mee doen”. Meestal gaat dat trouwens over Facebook en consorten zélf, die dan je foto zouden mogen verkopen op mokken en t-shirts. Dat staat in de algemene voorwaarden, maar of dat rechtsgeldig is, valt te betwijfelen.

Bij Flickr en veel andere fotosites is daarover een stuk minder twijfel: daar moet je expliciet kiézen voor een licentie, en gebruikelijk is dan de Creative Commons verzameling van licenties aan te reiken. En afhankelijk van je keuze sta je dan ook commercieel hergebruik van je foto toe, zoals door het afdrukken op een mok en het verkopen daarvan. De mokmaker mag dat dus doen zonder jou als fotograaf daar een vergoeding voor te betalen. (Deze blog is ook Creative Commons en staat commercieel hergebruik toe, zie onderaan.)

Dat gaat over auteursrechten, maar in het experiment van Tokmetzis speelt ook portretrecht een rol. Wanneer je namelijk een foto met een herkenbaar persoon daarop exploiteert, kan die persoon daar bezwaar tegen maken als er een redelijk belang tegen publicatie is. Bij commerciële exploitatie van een gezicht zit je daar in principe al snel aan, hoewel het afhangt van hoe prominent je in beeld bent en hoe privé de situatie is. Bij foto’s van kinderen is dat eigenlijk al héél snel een gewonnen race voor de ouders.

Alleen: hier zijn het de ouders zelf die de foto online zetten. En een redelijk belang inroepen tegen publicatie terwijl je zélf de foto online zette met een “doe maar wat je leuk vindt, inclusief geld verdienen” licentie erop, dat gaat volgens mij niet samen. Dat is dan immers dezelfde soort beslissing.

Het deed met denken aan deze rechtszaak, waarin een fotograaf samen met de ouders optrad tegen overname van een foto van een kind op een forum. De portretrechtclaim werd afgewezen omdat de overname in dezelfde context plaatsvond als de originele foto, waarbij door de ouders toestemming voor publicatie was verleend:

Deze heeft immers plaatsgevonden in een context die, zo niet gelijk, dan in ieder geval vergelijkbaar is met die waartoe toestemming was verleend. Dat het bestaan van een redelijk belang zonder nadere toelichting niet valt aan te nemen, geldt temeer nu I. op de foto niet duidelijk herkenbaar in beeld is gebracht, en in ieder geval op de verkleinde foto niet aanstonds zodanig herkenbaar was dat aan te nemen valt dat de verschijning op de site van Maroc (op relevante schaal) tot herkenning door derden zal hebben geleid.

In het experiment hier ging het natuurlijk om een heel andere context: publiceren op een gezellige socialemediafotosite is heel wat anders dan kille commerciële exploitatie in een mokkenwinkel. Maar de gegeven toestemming bepaalt volgens mij of de context ‘anders’ is, en de toestemming is hier generiek. Doe álles dat je wilt, in welk medium en op elke manier. Dus dan meen ik dat je daarna tegen geen enkele exploitatie meer bezwaar kunt maken.

Natuurlijk, het kan gebeuren dat mensen andermans foto’s uploaden en onder een Creative Commons licentie aanbieden. Dat mag niet, en de mokmaker neemt dus een risico aangesproken te worden door de fotograaf. En in die situatie kan óók op basis van het portretrecht vrij eenvoudig een claim worden ingediend. Maar daar gaat het me even niet om: in de meeste gevallen zijn deze foto’s echt door de ouders gemaakt en gepubliceerd, onnadenkend over de implicaties maar toch. Moet het recht daar rekening mee houden, dat je niet nadenkt over de strekking van zo’n licentie?

Arnoud