Gebruiksvergoeding bij ontbinding koop op afstand verboden

Als je een koop op afstand annuleert, mag het bedrijf geen gebruiksvergoeding of andere kosten in rekening brengen voor de periode dat je het product hebt kunnen gebruiken. Alleen de kosten van het terugzenden (zeg maar de postzegels) kan hij voor jouw rekening laten. Dat bepaalde het Europese Hof van Justitie in haar arrest in zaak C-489/07 vorige week.

In deze uit Duitsland afkomstige zaak had een consument een (tweedehands) laptop gekocht bij een bedrijf. Na zo’n acht maanden(!) bleek deze kwalitatief onder de maat. De consument beriep zich op zijn herroepingsrecht, en dat mocht omdat het bedrijf vergeten was de brief met informatie daarover mee te sturen. Bij ons heb je dan drie maanden vanaf de datum van koop, in Duitsland is die periode oneindig totdat die brief eindelijk eens komt.

Het bedrijf accepteerde op zich wel dat ze de laptop terug moest nemen, maar rekende wel een vergoeding van 316,80 EUR voor de acht maanden gebruik van de laptop (let wel: aanschafprijs 278 euro). De consument stapte daarop naar de rechter, die het Europese Hof erbij haalde omdat de wet immers zegt

Aan de consument kunnen, voor de uitoefening van zijn herroepingsrecht, ten hoogste de rechtstreekse kosten voor het terugzenden van de goederen worden aangerekend.

Net als in het Quelle-arrest uit 2008 (over gebruiksvergoeding bij reparatie) oordeelt het Hof hier dat er geen gebruiksvergoeding mag worden gevraagd wanneer iemand een wettelijk recht tot ontbinding inroept. Een recht is een recht, en geld vragen als iemand dat uitoefent is -ongeacht de reden voor dat geld- in feite een beperking van dat recht. Daarom oordeelt het Hof:

Ook zou afbreuk worden gedaan aan de doeltreffendheid en effectiviteit van het herroepingsrecht, wanneer de consument enkel vanwege het feit dat hij het middels een overeenkomst op afstand verworven goed heeft gekeurd en uitgeprobeerd een compenserende vergoeding zou moeten betalen. Aangezien het herroepingsrecht nu juist tot doel heeft de consument deze mogelijkheid te bieden, mag het feit dat hij hiervan gebruik heeft gemaakt niet tot gevolg hebben dat de consument dit recht enkel kan uitoefenen op voorwaarde dat hij een vergoeding betaalt.

Het Hof laat de deur op een klein kiertje staan: als blijkt dat de consument bijvoorbeeld te kwader trouw zaken koopt bij webwinkels of zich schuldig maakt aan ongerechtvaardigde verrijking, dan zou een compensatie voor de webwinkel wel kunnen. Denk bijvoorbeeld aan situaties dat een consument zegt: “oh, ik wil alsnog korting anders ontbind ik het contract” of als iemand op zijn Hyves zet dat hij gratis een week in een dure jurk heeft kunnen lopen.

Op zich een terecht vonnis, hoewel ik me wel afvraag hoe relevant het voor Nederland is. Omdat de meeste webwinkels wel zo’n brief meesturen, zal het in de meeste gevallen gaan over zeven werkdagen gebruiksrecht. Wat voor vergoeding zou je daarvoor kunnen vragen? Bij de driemaandentermijn (als er geen of geen kloppende brief is meegestuurd) is het iets waarschijnlijker maar nog steeds vraag ik me af wat een reële vergoeding zou kunnen zijn.

Arnoud

Moet een websitereglement echt zo lang zijn?

Wie zijn site openzet voor anderen, wil daar vast ook wat regels aan stellen. Al was het maar omdat je anders eindeloze discussies krijgt wanneer je ingrijpt omdat je een bijdrage niet door de beugel vindt kunnen, of omdat je iets gaat doen met persoonsgegevens dat je commenters niet op prijs stellen. Vandaar dat vrijwel elke site tegenwoordig een gebruiksovereenkomst heeft. Meestal zijn dat grote lappen tekst met juridische frases, bijeen gegraaid van diverse andere sites die het ook weer van elders gegraaid hebben. Of men neemt de standaardtekst die bij phpBB zat en waar ook geen bal van klopt.

Zelf schrijven kan natuurlijk, maar niet iedereen is daar even goed in. Je kunt natuurlijk een jurist inhuren om een mooi reglement te laten schrijven maar voor particulieren met een hobbysite is dat niet altijd een betaalbare optie. Dus nu vroeg ik me af, zou het mogelijk zijn om een eenvoudig doch kloppend reglement te maken dat voor een beetje normaal forum voldoende ruimte en zekerheid biedt?

Voor de nieuwe opiniewebsite De Jaap schreef ik een tekstje, dat op zijn beurt weer geïnspireerd was door een eerder tekstje voor Hardventures.nl. En op basis daarvan leek dit me wel een leuke:

Standaardreglement<br/> Deze site staat open voor bijdragen van jou en anderen. Hieraan zijn wel bepaalde regels verbonden. Als je je daar niet aan houdt, mogen wij je bijdragen aanpassen of verwijderen. Bij herhaling kan je account worden opgeheven of je de toegang tot de site worden ontzegd.

Hoofdregel is: houd je aan de Nederlandse wet en blijf on-topic. Discussies en puntige bijdragen zijn welkom, maar dat mag niet ontaarden in smadelijke, haatzaaiende of pornografische bijdragen. Off-topic discussies, gebabbel en persoonlijke aanvallen zijn evenmin welkom.

Je mag alleen bijdragen plaatsen die je zelf gemaakt hebt, of wanneer je toestemming hebt van de schrijver, fotograaf, filmer of maker. Dit geldt ook voor foto’s die je via inline links naar andere sites opneemt in berichten. Plaats dus bijvoorbeeld geen volledige berichten van elders hier, maar neem relevante stukjes over en voorzie die van je eigen commentaar (en een bronvermelding). Verder mag je geen foto’s of films plaatsen waarop mensen herkenbaar in beeld zijn op een manier die hun privacy kan schenden.

Als wij door een schending van het bovenstaande door jou schade lijden of schadeclaims krijgen van derden, zullen we die volledig op jou verhalen.

Bijdragen die je plaatst, zijn voor iedereen te lezen en worden ook in zoekmachines opgenomen. In principe staat alles hier voor eeuwig, houd daar dus rekening mee als je iets vertelt over jezelf – of over anderen. Gebruik gerust je eigen naam, maar een pseudoniem mag ook. Vermeld wel een werkend e-mailadres zodat we je kunnen benaderen als er iets is. Alleen in uitzonderlijke gevallen zullen wij bijdragen weghalen vanwege privacyschendingen. Als je je account opheft, blijven je berichten bestaan maar komt er wel “Anoniem” als naam van de plaatser bij te staan.

Wij bieden je deze dienst gratis aan. Hoewel we zullen proberen de site netjes te houden en alles correct te laten functioneren, kunnen we niet garanderen dat de site altijd werkt. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele schade die je onverhoopt mocht lijden door het gebruik (of onbereikbaar zijn) van deze site.

Wij verkopen je gegevens niet aan derden. Adverteerders krijgen wel te zien hoe de site wordt gebruikt, maar dat anonimiseren we wel zo veel mogelijk. Je e-mailadres kan worden gebruikt voor een nieuwsbrief en andere aankondigingen. Als je die niet wilt, kun je dat via je profielpagina uitzetten.

Wat vinden jullie? Mis ik nog zaken? Of wat kan beter?

Arnoud

Ja, die algemene voorwaarden moet u echt meeleveren

Het blijft lastig, algemene voorwaarden op de correcte manier aan je klant beschikbaar stellen. Regelmatig krijg ik mails met voorbeelden waaruit blijkt dat bedrijven niet goed weten hoe ze daarmee om moeten gaan: er wordt verwezen naar de website of een bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd document, men laat “voor de vorm” tekenen voor ontvangst van de voorwaarden zonder dat er werkelijk iets overhandigd is en ga zo maar door. En in de iets kwaadwillender hoek worden voorwaarden op websites stilzwijgend aangepast zonder de datum te veranderen. Altijd handig als je ruzie hebt met je klant, nietwaar?

Nog één keertje dan: om geldig te zijn, moeten algemene voorwaarden worden overhandigd aan de wederpartij voor of bij het sluiten van de overeenkomst. Overhandigd, dat wil zeggen op een stuk papier afgedrukt en meegestuurd of aan het contract vastgeniet. Dat moet altijd – de énige uitzondering is als het werkelijk onpraktisch is om elke keer een stuk papier uit te delen. Maar dan hebben we het over de Albert Heijn of een kaartjesautomaat van de NS, en niet over een gemiddeld bedrijf. Voor een gewone ondernemer is er dus nul meerwaarde om de voorwaarden bij de KVK te deponeren, want je moet ze nog steeds gewoon meeleveren. En op de website zetten heeft voor gewone bedrijven ook weinig zin (ja, deze rechter had het dus fout) als je in de winkel zaken doet.

Wie liever elektronisch contracten sluit, kan ze ook als PDF of dergelijk bestand overhandigen, of ze via een webpagina beschikbaar stellen. Maar dan moet er wel heel expliciet naar verwezen worden (“zie de bijlage voor onze voorwaarden” of het bekende aanvinkvakje), en ze mogen niet in een popup want de klant moet ze moeiteloos kunnen downloaden en printen.

Hoe dan ook, de hoofdregel blijft dat de voorwaarden expliciet en letterlijk afgegeven moeten zijn aan de wederpartij. Niet dat ze ergens te vinden zijn, dat ze eenvoudig te vinden zijn of dat je had moeten weten dat er vast wel voorwaarden zouden moeten zijn. Maar dat blijft een probleem voor veel bedrijven.

In een zaak uit januari probeerde een bedrijf (Kluwer) het toch maar weer eens: de voorwaarden waren dan misschien niet letterlijk op papier afgegeven, maar de wederpartij deed al zo lang zaken met haar dat ze toch wel had kunnen weten dat er algemene voorwaarden waren. En hij had anders wel even kunnen vragen of Kluwer wellicht algemene voorwaarden wenste te hanteren. Maar nee:

De rechtbank overweegt dat het wettelijk stelsel met betrekking tot de toepasselijkheid van algemene voorwaarden meebrengt dat indien de voorwaarden niet ter hand zijn gesteld, in beginsel beslissend is of die terhandstelling redelijkerwijs niet mogelijk was. Er kan niet worden volstaan met beoordelen of een redelijke mogelijkheid tot kennisname van de voorwaarden is geboden (vgl. HR 6 april 2001, NJ 2002, 385).

Dat “redelijkerwijs niet mogelijk” is het criterium dat bepaalt dat je ze ook bij de Kamer van Koophandel neer mag leggen, mits je dan maar iedereen vertelt dat ze daar liggen en dat je een kopie opstuurt zodra iemand erom vraagt (probeer het eens bij uw Albert Heijn zaterdag).

In deze zaak was het prima mogelijk om ze te overhandigen: een PDF of stuk papier is immers eenvoudig af te geven als je een boek bestelt. Maar dat had Kluwer dus niet gedaan. En dan ga je onderuit, ook als je voorwaarden op internet staan:

De ” door Kluwer aangevoerde ” omstandigheid dat [de wederpartij] zich (ook) via internet op uitgaven van Kluwer heeft geabonneerd en dat de algemene voorwaarden op de website van Kluwer zijn na te lezen doet daaraan niet af, nu daaruit niet volgt dat Kluwer (conform art 6:234 lid 1 sub b) de algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomsten langs elektronische weg ter beschikking heeft gesteld op een zodanige wijze dat deze door [de wederpartij] kunnen worden opgeslagen en voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming.

In de koop waar het om ging, was er niet via internet gekocht en dus kan Kluwer zich niet beroepen op het feit dat de voorwaarden online staan. Plus, het maakt niet uit hoe vaak je bij een bedrijf koopt, de voorwaarden moeten dus élke keer afgegeven worden. Je kunt als bedrijf niet zeggen “u had moeten weten dat wij algemene voorwaarden hanteren omdat u al tig keer bij ons besteld hebt.” En zo hoort het ook – als klant kan ik niet weten welke voorwaarden een bedrijf deze keer wenst te hanteren.

Is het nou echt zo moeilijk om algemene voorwaarden gewoon te overhandigen?

Arnoud

De (on)geldighed van EULA’s (gastpost)

Binnen het softwarewereldje is het gebruikelijk dat de softwaremaker een overeenkomst met de eindgebruiker sluit. Dit is over komen waaien uit Amerika waar deze overeenkomsten EULA’s worden genoemd, wat staat voor “End User License Agreements”. De gebruikelijk weg die door softwaremakers bewandeld wordt, is om tijdens de installatie de inhoud van de EULA te laten zien en zonder een akkoord de vervolgstappen van de installatie te weigeren. De installatie wordt gestart op het moment dat de eindkoper de computer voor het eerst gebruikt.

In andere landen staat de rechtsgeldigheid van EULA’s ter discussie. En dus is het niet verwonderlijk dat Arnoud al een artikel over de rechtsgeldigheid van software-EULA’s heeft geschreven. In dat artikel wordt de EULA een Algemene Voorwaarden jasje aangemeten. Doorgaans is er spraken van één overeenkomst en dan geldt dat de meeste EULA’s vernietigd kunnen worden omdat ze aangeboden worden na de koop.

In een aantal EULA’s wordt echter gemeld dat het gaat om een nieuwe, tweede, overeenkomst die tot stand komt tussen de eind gebruiker en de software maker of de hardware fabrikant. De EULA’s kunnen dan niet vernietigd worden op grond dat ze na de koop zijn aangeboden, maar het probleem van de koper is er niet minder om. De koper mag de software niet gebruiken en de verkoper zal de software niet terugnemen omdat de verzegeling op de CD verbroken is. Dit is aanleiding om te onderzoeken of die tweede overeenkomst wel geldig is.

De wetgever heeft niet alleen eisen gesteld aan de toepasbaarheid van algemene voorwaarden, maar ook eisen gesteld aan de totstandkoming van overeenkomsten. Het hangt van de artikelen 3:33 en 3:35 BW af of er een geldige overeenkomst is gesloten. Als de koper zich op de eerste beroept dan kan de fabrikant dat te niet proberen te doen door een beroep op het laatste artikel te doen.

Een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard. (art. 3:33 BW)

Het is niet voor niets dat een overeenkomst ook wel eens een wilsovereenkomst wordt genoemd. Wie een overeenkomst sluit, moet dit wel uit eigen vrije wil doen. De koper kan aanvoeren dat hij deze overeenkomst eigenlijk niet had willen sluiten, maar daar toe gedwongen wordt gezien het alternatief. Dus zal menigeen iets te haastig concluderen dat er geen overeenkomst tot stand is gekomen. De softwaremaker heeft echter nog een ontsnappingsartikel:

Tegen hem die eens anders verklaring of gedraging, overeenkomstig de zin die hij daaraan onder de gegeven omstandigheden redelijkerwijze mocht toekennen, heeft opgevat als een door die ander tot hem gerichte verklaring van een bepaalde strekking, kan geen beroep worden gedaan op het ontbreken van een met deze verklaring overeenstemmende wil. (art 3:35 BW)

De wetgever is een ambtenaar dus dit artikel is een beetje lastig te lezen. Het artikel komt hier op neer dat wanneer iemands verklaring of gedraging redelijkerwijs mocht worden opgevat als zijnde gedaan met de wil om rechtsgevolg te hebben, de andere partij geen beroep meer kan doen op het ontbreken van die wil. Wie “ja” knikt op een veiling, zit daaraan vast ook al bedoelde hij “nee” te schudden. De overeenkomst is in die gevallen dan toch tot stand gekomen.

Nu de softwaremaker de hoofdschuldige is aan de ontstane omstandigheden kan hij geen beroep doen op dit artikel. De softwaremaker had behoren te weten dat hij de koper op deze manier in een onmogelijke positie dwingt. Bovendien mocht de koper er van uitgaan dat de softwaremaker reeds zijn toestemming voor gebruik had verstrekt op grond van dit zelfde artikel. Dit argument kan onderbouwd worden met art. 45i45j van de Auteurswet.

Tenzij anders is overeengekomen, wordt niet als inbreuk op het auteursrecht op een werk als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder 12, beschouwd de verveelvoudiging, vervaardigd door de rechtmatige verkrijger van een exemplaar van eerder genoemd werk, die noodzakelijk is voor het met dat werk beoogde gebruik. De verveelvoudiging, als bedoeld in de eerste zin, die geschiedt in het kader van het laden, het in beeld brengen of het verbeteren van fouten, kan niet bij overeenkomst worden verboden.

Wie nu denkt dat de waarde van EULA gelijk is aan de waarde van oud papier heeft het mis. In een Italiaanse zaak oordeelde de rechter oordeelde dat HP de aankoopprijs van de voor-geïnstalleerde software moest vergoeden aan de koper. In de EULA stond namelijk dat dit een overeenkomst betrof tussen de fabrikant en de gebruiker van de software. En dat als hij deze overeenkomst niet wenste te sluiten recht had op zijn geld terug. En ook naar Nederlandsrecht mag de eind gebruiker conform art. 3:35 BW daar redelijkerwijs van uitgaan: dan had de fabrikant dit product maar niet zo moeten verkopen!

Update: Uit de discussie komt naar voren dat een beroep op art. 3:33 BW niet zal slagen, maar in plaats daarvan een beroep op art. 3:44 lid 1 BW, dat misbruik van omstandigheden tegen gaat, wel kans van slagen heeft. Tevens is de verwijzing art. 45i Aw aangepast naar art. 45j Aw.

Alex de Kruijff
Alex is een ingenieur die elektronica en informatica heeft gestudeerd en juridische interesse heeft. Op zijn website kun je artikels over het besturingssysteem FreeBSD vinden, die je helpen bij het configureren er van.

Een reis boeken en dan toch weer annuleren, hoe doe je dat?

busreis-touringcar.pngHet is vakantietijd, dus tijd om lekker op reis te gaan (lekker thuisblijven mag ook natuurlijk). Maar soms zijn er omstandigheden waaronder je de reis toch af wilt zeggen. En dan wordt het juridisch, want mag dat zomaar? Ik kreeg de afgelopen tijd veel vragen van mensen die via internet een reisje hadden geboekt en daar nu weer vanaf willen. Dat is lastig.

De meest genoemde optie is de Wet Koop op Afstand. Je mag op zich aankopen en diensten die je via internet bestelt, binnen zeven werkdagen weer opzeggen. Maar die wet geldt nou net niet (art. 7:46i BW) voor diensten die logies, vervoer, het restaurantbedrijf of vrijetijdsbesteding betreffen – tenminste als daarbij een datum is afgesproken wanneer de dienst geleverd zal worden. (Ik heb me al eens eerder afgevraagd waarom dat niet kan trouwens.) Bestel je dus een vliegticket of boek je een hotel via internet, dan kun je via deze regeling dus niet opzeggen of annuleren.

De algemene voorwaarden van de hotelier, vervoerder, vliegmaatschappij of andere dienstverlener biedt vaak wel een mogelijkheid voor annuleren, maar daar staat in het algemeen (haha) een boete tegenover. Die kan zelfs oplopen tot de volledige prijs van de dienst. Ik vraag me af of je dan nog van annuleren kunt spreken?

Wie bij een lid van de Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen (ANVR) een reis boekt, doet dat onder de standaard ANVR-voorwaarden. Deze voorwaarden hanteren een getrapte boete bij annuleren. Wie minstens 42 dagen vóóraf annuleert, is alleen de aanbetaling kwijt. Annuleer je korter vooraf dan dat, dan wordt de boete hoger. Maar de hele reissom ben je pas kwijt als je op de vertrekdag zelf annuleert.

Niet alle dienstverleners zijn bij de ANVR aangesloten. Zo is vrijwel geen enkele vliegmaatschappij dat. Een vliegticket kun je dus niet annuleren. Of nou ja, je kunt wel annuleren maar je geld krijg je niet terug.

Er is echter één bijzondere categorie reizen waarbij iets meer mogelijheden bestaan: de pakketreis. Daarvan is sprake als je een georganiseerde reis boekt die inclusief vervoer, verblijf (van minstens 24 uur) en een toeristische dienst die een significant deel van de reis uitmaakt is. Zeg maar een weekje Egypte inclusief bezoek aan de piramiden, of een geheel verzorgde cruise met bezoek aan diverse Caribische gebieden. Een boeking van alleen een reis of zelfs reis met verblijf valt er niet onder; het pakket moet ook een “toeristische dienst” omvatten. Wel mag die dienst gratis erbij zitten. Krijg je dus een voucher voor een gratis bezoek aan het Colosseum bij je vliegreis met hotel naar Rome, dan is sprake van een pakketdienst.

Op grond van art. 7:503 BW mag je als reiziger de pakketreis te allen tijde annuleren. Je moet dan als reiziger “de schade die de organisator daardoor lijdt” vergoeden. En dat schadebedrag is maximaal de totale reissom. Geen schadevergoeding mag worden geëist als de oorzaak van annuleren niet aan de reiziger toe te rekenen is.

Hoe bepaal je nu die schade? Als de reisorganisatie lid is van de ANVR, dan zijn de bedragen in die algemene voorwaarden bedoeld als schatting daarvan. Je mag als reiziger proberen aan te tonen dat de werkelijke schade lager is, en dan wordt het annuleringsbedrag verminderd (zie artikel 9 lid 4). In dit vonnis vond de kantonrechter het ook bij annulering binnen 3 minuten na boeking redelijk om de 40% annuleringskosten toe te kennen. Het reisbureau liep immers winst mis door de annulering, en “het in rekening gebracht percentage van 40% komt de kantonrechter niet onredelijk voor” om deze winst te compenseren. Dit lijkt me een ietwat eigenaardige redenering: het reisbureau loopt immers bij elke annulering winst mis. Het is toch niet de bedoeling dat je dat als reiziger altijd maar moet compenseren.

Mochten de algemene voorwaarden van je reisbureau strenger zijn (bv. door te bepalen dat je altijd de volledige reissom moet betalen bij annuleren), dan kun je ze ongeldig verklaren met een brief naar het reisbureau. Van artikel 7:503 mag niet in het nadeel van de reiziger worden afgeweken.

Mijn ervaring is echter wel dat reisbureaus een van de stugste soort clubs zijn om je recht te halen als consument. Zonder rechtsbijstandsverzekering kom je vrijwel nergens. En dat is jammer, want het zijn vaak toch flinke bedragen.

Arnoud

Wat is fair bij fair use? (Nee, dat andere fair use)

spareribs-onbeperkt-buffet-banket-eten-fair-use.jpgAfgelopen week kreeg ik diverse mails van lezers die zich afvragen hoe het nu zit met fair use, en dan bedoel ik niet het auteursrechtelijke begrip maar de kreet van internetproviders: Onbeperkt internetten (fair use policy van toepassing). Wanneer is onbeperkt internetgebruik unfair?

Dat is een goeie vraag, waar nog steeds niemand over heeft geprocedeerd zodat het antwoord nog wel even op zich laat wachten. In februari vorig jaar blogde ik dat dit wel eens een oneerlijke handelspraktijk kan zijn omdat je essentiële informatie weglaat bij je aanbod. Je vertelt je klant namelijk niet hoe veel data hij mag downloaden – of erger nog, je zet hem op het verkeerde been omdat je heel hard ONBEPERKT roept maar met een vage term in kleine letters wat anders meldt.

Er is trouwens nog iets mis met de fair use policy: het is de provider die eenzijdig vaststelt of je “te veel” downloadt. En omdat daar geen objectieve criteria aan zitten, is dat een onredelijk bezwarend beding:

Onredelijk bezwarend is een beding dat de beoordeling van de vraag of de gebruiker in de nakoming van een of meer van zijn verbintenissen is te kort geschoten aan hem zelf overlaat

Ik krijg zin om hier eens een proefproces van te maken. Maar het belang van zo’n zaak is natuurlijk minimaal: welke schade lijdt je doordat je provider je afknijpt nadat je 700GB hebt gedownload terwijl bleek dat 400 het maximale was dat je had mogen gebruiken? Worden er echt mensen door hun provider afgesloten wegens te hard downloaden?

Arnoud

Koop op afstand versus de blisterverpakking

zakmes-blister.pngWie iets via internet koopt, mag dat binnen zeven werkdagen ruilen. Ook als het uitgepakt en geprobeerd is. Maar soms is het heel moeilijk om een product uit te proberen, bijvoorbeeld omdat het in een blisterverpakking zit. Wat dan?

In principe lijkt het mij dat de winkelier dan pech heeft: je hebt het recht om het product uit te proberen, dus ook om het uit de verpakking te halen. Dat die verpakking lastig te openen is, is dan ook voor rekening van de winkelier.

Maar nu wees een meelezende webwinkelier me erop dat dit bij geheugenkaartjes soms tot rare situaties kan leiden:

Regelmatig gebeurt het dat een klant zomaar een geheugenkaart besteld, hem openknipt (het zijn flinke blisterverpakkingen waar een degelijke schaar aan te pas moet komen) en de kaart dan terugstuurt omdat die niet past. Maar vaak kan de klant reeds aan de buitenkant van de verpakking zien dat de kaart een andere vorm heeft. Dus waarom dan nog openknippen? Moet ik ook dan de klant het geld teruggeven?

De consument-koper moet zorgvuldig met het product omgaan zolang de retourtermijn nog bestaat. Doet hij dat niet, dan mag de winkelier een vergoeding vragen voor de schade die aan het product is toegebracht.

Als je al aan de verpakking kunt zien dat de kaart evident niet gaat passen in het product, dan lijkt het mij wel verdedigbaar dat de klant voor de opengeknipte verpakking zal moeten betalen. Maar hoe bewijs je dat dat de reden van retour was?

Arnoud

Bij MyCom je voor data recovery… (gastpost)

mycom-jongen.jpgLage prijzen & hoge service, een nieuwe tas of een goed gesprek, je kunt het zo gek niet verzinnen of je kunt er voor naar MyCom. In de reclame van MyCom wordt de ene na de andere mooie belofte gemaakt. Deze creatieve reclameserie gaf mij spontaan een warm gevoel: bij deze winkel moet je zijn!

Nou, niet dus. Een lezer had bij MyCom een externe harde schrijf gekocht die het na enkele maanden begaf. En daarmee leken zijn gegevens ook verloren. Na het goede gesprek kreeg de consument twee opties voorgespiegeld: kosteloze vervanging of een poging om de gegevens veilig te stellen. De verkoper gaf daarvoor als reden dat de verzegeling verbroken moest worden. De poging mislukte en vraagt de lezer zich af of hij toch nog recht heeft op (kosteloze) vervanging.

De vaste lezer weet dat er bij een consumentenkoop vanuit wordt gegaan dat het product non-conform is als het gebrek zich openbaart in de eerste zes maanden na aflevering. En dat je als consument dan altijd recht heb op kosteloos herstel of vervanging. Nou ja, altijd… tenzij er in je voordeel wordt afgeweken, bijna altijd dus.

Data recovery kan erg arbeidsintensief zijn en als gevolg duur. Een ruil van de garantie voor deze dienst is dan behoorlijk in je voordeel. Hiervan kan echter om twee redenen geen sprake zijn. In de eerste plaats is over kosten niet gesproken, zodat de verkoper er vanuit mag gaan dat het hier gaat om een betaalde opdracht. En daarnaast is nog maar zeer de vraag of de technische dienst van MyCom wel dermate veel tijd heeft besteed dat de kosten daarvan hoger liggen dan de aanschafprijs van de harde schrijf.

Het argument van MyCom (dat de garantie vervalt als de verzegeling wordt verbroken) gaat niet op. Verkoper en koper zijn het er samen over eens dat het product niet aan de overeenkomst beantwoorde. En het wetsartikel dat het recht op kosteloos herstel of vervanging regelt, biedt geen mogelijkheid om dat te weigeren als de verzegeling is verbroken.

Ik begrijp de verkoper wel. Die zou een vervangend product geregeld hebben door een beroep te doen op de fabrieksgarantie maar de fabrikant stemt daar niet mee in als het zegel verbroken wordt. En laat dat nu net nodig zijn voor data recovery. Dit verweer gaat echter niet op omdat de koper een beroep doet op de wettelijke garantie en niet op de fabrieksgarantie. Bovendien kan de verkoper op zijn beurt weer een beroep doen op zijn regresrecht. Iets waar verkopers om de een andere reden huiverig voor zijn.

Misschien de volgende keer maar toch weer hardware in de supermarkt kopen?

Update (21:57) de discussie gaat in de comments uitgebreid verder.

Alex de Kruijff
Alex is een ingenieur die elektronica en informatica heeft gestudeerd en juridische interesse heeft. Op zijn website kun je artikels over het besturingssysteem FreeBSD vinden, die je helpen bij het configureren er van.

Originele disclaimer van de NOS

Via Retecool vond ik deze prachtige disclaimer van de NOS over publieksbeelden bij uitzendingen van voetbaltoernooien:

Om te verdoezelen dat de publieke belangstelling voor het toernooi tegenvalt, wordt in sommige stadions te pas en (vooral) te onpas een bandje afgespeeld met daarop toeterende supporters. Dit geluid is zo hard dat wij het alleen weg kunnen drukken door álle geluid uit het stadion weg te drukken, inclusief de commentator. Zo ver willen we niet gaan, die keus laten we aan u als kijker over. Onze excuses voor de overlast.

Waarschijnlijk heeft men dit ingevoerd vanwege de kritiek over het extragratis ingemonteerde applaus bij het optreden van de koningin op Dodenherdenking.

Voor andere aparte of opvallende disclaimers houd ik me altijd aanbevolen!

Arnoud

Opdrachtgever krijgt auteursrecht bij industrieel ontwerp

potloden-ontwerp-design.jpgWie een werk maakt, heeft daar zelf het auteursrecht op. Ook als hij dat in opdracht doet van een ander. De opdrachtgever moet contractueel de rechten opeisen. Dat is de hoofdregel uit het auteursrecht – of dat was hij, beter gezegd. Een arrest uit 2007 van het Benelux Gerechtshof, bevestigd in een recent arrest van het Gerechtshof Amsterdam (via Boek 9) draait die hoofdregel nu om voor industriële vormgeving, zoals verpakkingen, uitvoering, grafische symbolen en typografische lettertypen. Dat betoogt professor Dirk Visser in zijn noot bij het arrest van het Hof Amsterdam.

Industriële ontwerpen worden beschermd via het Benelux-Verdrag voor de Intellectuele Eigendom, vroeger bekend als het Benelux-Verdrag inzake tekeningen en modellen. Onder dit verdrag valt “elk op industriële of ambachtelijke wijze vervaardigd voorwerp, met inbegrip van onder meer onderdelen die zijn bestemd om tot een samengesteld voortbrengsel te worden samengevoegd, verpakkingen, uitvoering, grafische symbolen en typografische lettertypen”. Een ontwerp kan daarnaast ook auteursrechtelijk beschermd zijn, hoewel het criterium daarvoor iets strenger is dan voor bescherming als tekening of model.

Het BVIE heeft een expliciete bepaling over de eigendom van zulke ontwerpen in artikel 3.8.2:

Indien een tekening of model op bestelling is ontworpen, wordt, behoudens andersluidend beding, degene die de bestelling heeft gedaan als ontwerper beschouwd, mits de bestelling is gedaan met het oog op een gebruik in handel of nijverheid van het voortbrengsel waarin de tekening of het model is belichaamd.

Dit is dus precies het omgekeerde van wat de Auteurswet zegt. Wie dus in opdracht een tekening of model maakt en daar een tekening- of modelrecht op vestigt, is de auteursrechten daarop volautomatisch kwijt. Maar, zo laat Visser zien, het gaat nog verder: ook als je geen modelrecht aanvraagt kun je die rechten kwijt zijn aan je opdrachtgever.

Het BVIE kent namelijk ook de zogeheten ongeregistreerde modelrechten. Wie een tekening of model maakt dat voldoet aan de definitie uit dit verdrag, krijgt volautomatisch drie jaar bescherming tegen overname door anderen. Zoals het Hof Amsterdam het formuleert:

Genoemde bepalingen van het BVIE (evenalsvoorheen de BTMW) komen er ” voor de onderhavige situatie samengevat ” op neer dat indien een model op bestelling is ontworpen de opdrachtgever, behoudens andersluidend beding tussen opdrachtgever en ontwerper, als ontwerper wordt beschouwd en dat aan deze daarmee ook het auteursrecht inzake dat model toekomt.

Grafisch ontwerpers doen er dus goed aan hun algemene voorwaarden nog even door te nemen of daar wel een expliciet beding in staat waarmee zij hun auteursrechten voorbehouden.

Arnoud