Wanneer is het overnemen van een foto een citaat?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 31 reacties

marc-van-der-lindenVia Twitter: mag je bij een artikel over een Bekende Nederlander een foto van diezelfde BN’er tonen? Recent publiceerde coach Aad Brinkman een (twitterbio-)foto van royaltywatcher Marc van der Linden op zijn blog nadat diezelfde royaltywatcher de Twitterbiofoto van Brinkman had doorgeplaatst. Van der Linden stuurde daarop een factuur, want hij had de auteursrechten op die foto en gebruiken = betalen. Net zoals ik dus nu een factuur zou mogen verwachten omdat ik diezelfde foto hiernaast toon. Of niet?

Niet dus, want een kleine foto van een persoon overnemen bij een artikel over die persoon is al heel snel een citaat. Een citaat van beeld is immers toegestaan wanneer je dit nodig hebt om je punt te maken of te illustreren. In mijn geval: kijk, beste lezers, het ging om díe foto van Van der Linden die door Brinkman werd overgenomen. Oké, ik moet dan nog even “Foto: Twitterbio Marc van der Linden / copyright Royalty Shop BV” zeggen om het formeel af te tikken, maar dat is een detail.

Van der Linden was het daar niet mee eens: foto overnemen is betalen, wat zullen we nou krijgen. Dat gaf een leuke twitterdiscussie, waarbij en passant dan een paar pareltjes voorbij kwamen qua misverstanden over auteursrecht, zoals deze:

citaatrecht kan alleen bij nieuwsfoto’s. Maar ook dan zal een redelijke vergoeding betaald moeten worden.

Dit is volstrekt onjuist. Je mag elke foto citeren die je vindt, mits je aan de inhoudelijke eisen van citaatrecht voldoet (niet meer dan nodig, functioneel relevant, bronvermelding). En je hoeft geen cent te betalen als je iets citeert. De wet zegt namelijk dat citeren een uitzondering op het auteursrecht is, en bij uitzonderingen hoeft niet te worden betaald (tenzij dat erbij staat, zoals bij de thuiskopie).

Dat misverstand “je moet toch nog betalen” hoor ik vaker. Ik heb geen idéé waar het vandaan komt, afgezien van een soort van verbijstering dat ze soms zomaar je werk mogen jatten. Dan denk ik dat mensen dat rechtpraten met “ja óvernemen mag wel maar dat wil niet zeggen dat het dan gratis is, belachelijk natuurlijk”. Maar het klopt niet.

Of wat te denken van deze, in reactie op mijn tweet dat citaatrecht toch echt een wettelijk recht is:

De rechthebbende heeft dan nog altijd auteursrecht. Citaatrecht zou einde beroepsgroep fotografie betekenen. Er zijn héél veel zaken geweest over gebruik foto en altijd gewonnen door eigenaar

Inderdaad betekent citaatrecht niet het verval van auteursrecht. En ja, er zijn veel zaken geweest waarin een fotograaf het won van de partij die een foto overnam op zijn website. Maar wie een geldig beroep op citaatrecht kan doen, schendt geen auteursrecht. En de beroepsgroep bestaat nog steeds, ondanks arresten als deze waarin een foto bij een topicstarter op een forum werd gebruikt. Of vonnissen als deze waarin een foto werd gebruikt bij een verwijzing naar een interview:

Juist is dat ook dan een beeldcitaat eerst redelijkerwijs geoorloofd is wanneer het inhoudelijk relevant is en slechts een klein onderdeel uitmaakt van het werk. Het betreft dan de gehele publicatie waarin het beeld is opgenomen. Het beeld moet ook een duidelijk functioneel verband hebben met het werk waarin het wordt gebruikt. Dienaangaande kan worden vastgesteld dat sprake is van een voldoende duidelijk verband tussen de foto en de inhoud van het interview.

Meer algemeen geldt al sinds het Damava/Trouw-arrest van de Hoge Raad uit 1992 dat je écht beeld mag citeren (en niet hoeft te betalen) als je aan de inhoudelijke eisen van citaatrecht voldoet. In die zaak werden tekeningen van Damava getoond bij een boekbespreking. Hoewel de tekeningen uit het boek kwamen, werden ze op zich niet besproken in de boekbespreking. Toch was dit toegestaan, omdat de afbeelding samen met de tekst ertoe strekte om aan de lezer een indruk van het betreffende boek te geven.

Wat dan weer niet mag, is je artikel opfleuren met gewoon een leuk fotootje over het onderwerp (een willekeurige molen bij een artikel over molens). Als die foto uitwisselbaar is voor iedere andere foto van een molen, dan is die per definitie niet functioneel relevant en dus geen citaat. De jurisprudentie noemt dat ‘versieren’ van je artikel, en wie dat doet, moet toestemming van de fotograaf hebben voor het ophangen van die versiering.

Arnoud

Moment, ik app even uw huiduitslag naar mijn collega

Geplaatst op in Privacy, 24 reacties

dokter-doctor-stetoscoop-gezondheidIn veel ziekenhuizen wisselen artsen informatie over patiënten uit via WhatsApp, meldde NRC Q op gezag van diverse medici uit verschillende ziekenhuizen. Ze gebruiken de app bijvoorbeeld voor het versturen van foto’s van aandoeningen, om aan collega’s op afstand om hulp te vragen bij een acute diagnose. Eh, wacht, wàt?

Foto’s van aandoeningen, en chatberichten met beschrijvingen van patiënten of problemen, zijn al heel snel persoonsgegevens. Zodra gegevens één persoon betreffen, is dat namelijk het geval. Ook als er geen naam of patiëntnummer bij staat. Waar het namelijk om gaat, is of identificatie redelijkerwijs mogelijk is. En met een foto van een specifieke huidaandoening of een ongelukje met een shampoofles wil dat nog wel lukken.

Dit soort gegevens zijn niet zomaar persoonsgegevens, ze zijn bijzonder. En daarvoor geldt een speciaal regime: die mag je niet gebruiken tenzij in de Wbp of andere wet expliciet staat van wel (art. 16 Wbp).

Voor medisch personeel is er een uitzondering: “voor zover dat met het oog op een goede behandeling of verzorging van de betrokkene, dan wel het beheer van de betreffende instelling of beroepspraktijk noodzakelijk is”. Wel moeten ze nog steeds een grondslag kunnen aanwijzen, zoals toestemming of de uitvoering van de behandelovereenkomst. Je zou dan als arts moeten zeggen, dit overleg met een collega is noodzakelijk want anders weet ik niet welke behandeling te starten. Dat kan.

Maar dan het kanaal WhatsApp, mag dat dan? Dan kom je bij de algemene eis dat persoonsgegevens veilig moeten worden behandeld. En je kunt je afvragen of dat wel goed zit bij WhatsApp. Niet dat ik gelijk NSA-niveau spionage bedoel: gewoon heel simpel, mensen kunnen je telefoon vinden en berichten lezen. Of je stuurt een bericht naar de verkeerde persoon, of diens partner leest het bericht toevallig. Of de ander vindt het een bijzondere foto en plaatst hem op Figure 1 (twijfelachtig SFW). En ja dat is dan jouw schuld want jij moest dat voorkomen.

Maar om nou te zeggen, WhatsApp bij deze verboden voor collega-overleg, dat gaat ook weer wat ver. NRC citeert een neurochirurg uit Utrecht:

“Het komt zeker veel voor dat artsen via WhatsApp overleggen en patiënteninformatie delen. Ik heb zelfs wel eens levens gered doordat we via een mobiel bericht veel sneller over een noodsituatie konden overleggen en beslissen dan via de oude systemen. Maar er zijn duidelijke privacy-bezwaren.”

En daar zit vandaag de dag precies het dilemma: het kanaal is erg handig, snel en bruikbaar, maar de privacy is bepaald niet ingeprogrammeerd en je moet maar hopen dat het goed gaat. (Goh, het lijkt internet als zodanig wel.) Terwijl de voor privacy ontworpen kanalen bepaald niet handig of snel te noemen zijn – een brief in dubbele envelop, vervoerd per koerier bijvoorbeeld – en daardoor in de praktijk dus niet werken. Wat moet je dan?

Arnoud

Mag een school de controle over leerling-iPads overnemen?

Geplaatst op in Innovatie, 43 reacties

school-kind-ipad-leren-onderwijs-privacy-appEen lezer vroeg me:

Op de middelbare school van mijn zoon worden iPads in veel lessen gebruikt. Wij hebben er zelf een gekocht, maar nu eist de school dat hij een beheerprogramma (Zuludesk) installeert zodat de school kan nagaan wat er in de les gebeurt en of hij bijvoorbeeld andere sites bezoekt of anderen zou pesten via de chat. Ik vertrouw mijn zoon en wil dit niet toestaan, dit gaat me te ver. Wat kan ik doen?

De school mag lesmateriaal voorschrijven, en op zich zou ik niet weten waarom dat wel voor potloden en niet voor iPads zou mogen gelden. En als men lesmateriaal voorschrijft, dan mogen er ook regels aan het gebruik daarvan worden gesteld. Ik moest en zou vroeger een 2H én een HB potlood kopen, met een 3H kon je naar huis. Oh en een gum van een materiaalsoort die ik vergeten ben, met verbod er wat dan ook op te schrijven of tekenen.

Regels over wat er op de voorgeschreven iPad mag staan, zijn dus in beginsel legitiem. Echter, deze regels zullen snel óók aan de privacy van de leerling raken en dan wordt het ingewikkelder. Dat mag niet zomaar, ook niet met een “wij willen fraude tegengaan”- of “is nodig voor security”-rechtvaardiging. Privacy is een grondrecht, en wie daaraan wil tornen moet een zware onderbouwing laten zien: is dit objectief gezien écht noodzakelijk, en is er geen enkele andere manier om dit te doen?

De school mag regels stellen over gedrag op school en in de les. Die regels mogen ook worden gehandhaafd, mits men maar proportioneel handelt. Elke leerling permanent een drone boven het hoofd om te weten waar ze zijn, is dus bijvoorbeeld niet toegestaan, maar een telefoon innemen als iemand tijdens de les aan het appen is, mag wel. Ook vanuit deze insteek over gedrag mogen er niet zomaar regels worden gesteld die de privacy van de leerling schenden, om dezelfde reden.

Het beheren/controleren van deze pads moet dus niet verder gaan dan nodig voor de goede orde in de les. Leerlingen blokkeren binnen de les-app zou ik geen probleem vinden. Even snuffelen of ze rare foto’s op de pad hebben kan echt niet. Buiten schooltijd sites blokkeren zou ik ook over de schreef vinden.

Update (11:31) John Pals van Zuludesk meldt me:

Ik ben de eigenaar van Zulu Education Products BV en wij zijn de ontwikkelaars van ZuluDesk. Deze ouder schetst het beeld alsof het mogelijk is met ZuluDesk om bijvoorbeeld chatlogs te zien. Dit is absoluut niet mogelijk met ZuluDesk, dmv een MDM als ZuluDesk is het enkel mogelijk om “commando’s” naar een iPad te versturen. Zo is het mogelijk om de camera uit te schakelen, of om de leerling vast te zetten in een bepaalde app. Het is echter absoluut onmogelijk om data van de iPad te halen, zoals foto’s, documenten of überhaupt het scherm te zien van de iPad.

Gezien deze update lijkt de uitleg van de school dus op zijn minst onvolledig. Wellicht wil men nog wat anders dan Zuludesk ook installeren?

In ieder geval, een akkoordverklaring van de ouders lost dit niet op. De kinderen hebben al een onderwijsovereenkomst, en die mag niet eenzijdig worden gewijzigd. Men mag wel nieuwe dingen aanbieden, maar als daar akkoord wordt gevraagd dan moet dat kunnen worden geweigerd (denk aan al dan niet toestaan dat men op schoolreis naar buitenland gaat, men mag dat weigeren).

Natuurlijk, je kunt zeggen “de school moet gewoon geen iPad voorschrijven” of “totaal niet noodzakelijk want leerlingen kunnen ook met een atlas en schrift werken in plaats van een geografie-app” maar dat is me wat al te makkelijk. Dit soort leermiddelen voegt echt wel wat toe, en de vraag zou dus moeten zijn hoe je dat accommodeert en niet of het ook zonder kan.

Arnoud

Is “ik ben erbij” klikken op Facebook juridisch bindend?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 34 reacties

create-event-facebookEen lezer vroeg me:

Ik heb een event gemaakt voor een boottocht met collega’s. Ik had 60 mensen nodig, en al na drie weken had ik via Facebook genoeg aanmeldingen om te boeken. Op de dag zelf bleek echter nog niet de helft op te komen dagen, en nu zit ik met een financiële strop want ik heb de reservering voorgeschoten. Kan ik de rest nu aanklagen wegens contractbreuk?

Om mensen aan te spreken op contractbreuk, is allereerst vereist dat er een contract (overeenkomst) is. Juridisch gezien is dat vrij makkelijk: is er een aanbod gedaan en heeft de ander daar akkoord op gezegd? De manier waarop, doet er niet toe. Akkoord gaan kan met een creatieve inktkrabbel op papier maar ook langs iedere andere weg. Zolang maar duidelijk is dát je akkoord wilde gaan en waarméé je akkoord wilde gaan.

Op de knop “Ik ben erbij” klikken bij een feestuitnodiging op Facebook lijkt me een prima manier om akkoord te gaan met het aanbod een evenement bij te wonen. Als er gezegd is dat daar kosten aan verbonden zijn, dan moet je die dus betalen.

Echter, de vraag is wel hoe serieus je zo’n aanmelding moet opvatten. Het is bekend dat mensen dit nog wel eens zien als een niet-bindend iets, “ik kom” betekent in de praktijk “ik denk dat ik kom maar weet het niet zeker”.

En dat is juridisch relevant: wanneer het ‘gebruik’ of de gewoonte in een bepaalde situatie wat anders is dan wat je puur taalkundig of juridisch zou concluderen, dan wint dat gebruik. Op de veemarkt koop je pas die koe als er handjeklap is gedaan, ook al ben je het meteen eens over de prijs. Als het dus een gebruik is op Facebook dat iedereen “ik kom” zegt en bedoelt “misschien”, dan mag je uit een aanmelding niet concluderen dat men werkelijk wil komen. Je zult dan moeten nabellen of mailen om een expliciet akkoord te krijgen.

Compleet niet-wetenschappelijk of representatief onderzoek: Hoe zien jullie een “Ik ben erbij” op Facebook?

Arnoud

Het Wassenaar Arrangement versus de security-onderzoeker

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Security, 22 reacties

bug-fout.pngEen Britse student mag zijn scriptie niet publiceren omdat hij daarin exploits uitlegt, wat verboden is door het Wassenaar Arrangement. Dat meldde Ars Technica afgelopen vrijdag. De bachelorscriptie bevat nu enkele zwartgemaakte pagina’s, en details daaruit worden alleen aan bona fide securityonderzoekers beschikbaar gesteld. Wacht even, is het nu ook al verboden om wetenschappelijke publicaties over securitygaten te doen?

Het Akkoord van Wassenaar (niet te verwarren met het Akkoord van Wassenaar) is een verdrag dat exportrestricties stelt op wapens en dual-use technologie. In 2014 werd de scope van dit Akkoord uitgebreid: ook intrusion software is nu een ‘wapen’ en daarmee onderworpen aan exportrestricties.

Meer specifiek gaat het om

Software ‘specially designed’ or modified to avoid detection by ‘monitoring tools,’ or to defeat ‘protective countermeasures,’ of a computer or network-capable device, and performing any of the following: (a) The extraction of data or information, from a computer or network-capable device, or the modification of system or user data; or (b) The modification of the standard execution path of a program or process in order to allow the execution of externally provided instructions.

Het is item (b) waardoor ook zero days en andere exploitsoftware hieronder zou kunnen vallen: vrijwel alle exploits zijn uiteindelijk gericht op het uitvoeren van andere instructies, het hele punt immers is de controle overnemen van het systeem dat je aanvalt.

Op zich valt ook een exploit in een paper onder deze definitie. Het gaat immers niet om het medium waarin de software is verschenen of de bedoelingen van de auteur. Echter, elders in het Akkoord staat:

Controls do not apply to “technology” “in the public domain”, to “basic scientific research” or to the minimum necessary information for patent applications.

Hierbij betekent “public domain”

“technology” or “software” which has been made available without restrictions upon its further dissemination. Copyright restrictions do not remove “technology” or “software” from being “in the public domain”.

Oftewel, wie publiceert zonder restrictie, valt buiten het verdrag. Vreemd is het wel, want als je dus je software voor een beperkt publiek aanbiedt dan krijg je exportrestricties om je oren, maar zet je het met broncode en al op internet onder een opensourcelicentie dan heb je nergens wat mee te maken.

Het lijkt er bij deze student op dat er nog wat anders meespeelt: hij noemt naast het Akkoord ook het ethisch beleid van zijn universiteit als factor die in de weg zit. Ik kan dat beleid zo niet vinden, maar het is ergens voorstelbaar dat een stel alfa’s uit het bestuur meende dat exploits publiceren onethisch is ongeacht de wetenschappelijke waarde daarvan. Daar doe je dan verder juridisch niets aan.

Arnoud

Moet GeenStijl het IP-adres van haar reaguurders afgeven?

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Regulering, 32 reacties

vordering-geenstijl-126nd-gegevensEen dikke vette vordering/machtiging/bevel van het Arrondissementsparket Amsterdam en een echte officier van justitie. Of GeenStijl even naam, adres, woonplaats alsook historische gegevens en ip-adressen van een drietal reaguurders wil overhandigen. Dat schreef het shockblog eerder deze week. Nee, was de reactie. Maar eh, heb je zo veel te willen dan als er een bevel van de officier ligt met een vordering tot afgifte?

De vordering tot afgifte van gegevens is gebaseerd op artikel 126nd Strafvordering. Bij verdenking van een ernstig misdrijf (zoals gedefinieerd in art. 67 Strafrecht) mag de officier van Justitie gegevens vorderen die van belang zijn voor het onderzoek. Voor een vordering als deze is wel vereist dat de rechter-commissaris toestemming geeft, maar die is er.

De vordering noemt zelf niet wat het strafbare feit zou zijn. Gezien de aard van de comments zou het kunnen gaan om beweerdelijke groepsbelediging (discriminatie) art. 137c Strafrecht, en dat is een ernstig misdrijf, zo staat in dat artikel 67, als je dat “in vereniging” doet. En er zijn hier drie mensen die gezamenlijk reaguren.

Klaar als een klontje dus, zou je zeggen. En dan kun je wel stoer doen als stijlloos blog, maar afgeven ga je.

Nou, niet per se. Het gaat hier niet om zomaar een vordering aan zomaar iemand die gegevens heeft, maar om een vordering aan een journalistiek medium. Want wat je ook van GS mag vinden, ze zijn journalistiek bezig. En dán mag je niet zomaar gegevens vorderen; journalisten hebben recht op bescherming van hun bronnen. Het beleid van het OM is dan ook

In ieder geval lijkt het toepassen van dwangmiddelen gerechtvaardigd als dat het enige effectieve middel is om een zeer ernstig delict op te helderen. Het moet dan gaan om die misdrijven waarbij het leven, de veiligheid of de gezondheid van personen ernstig is geschaad of in gevaar kan worden gebracht. Daarvan zal in beginsel sprake zijn bij het opsporen van de verdachte van bijvoorbeeld een reeks van ernstige zedenmisdrijven, het traceren van een hoeveelheid explosieven of het inrekenen van een voortvluchtige moordenaar.

en ja dat is juridisch bindend tegen het OM te werpen.

Je kunt je natuurlijk wel afvragen in hoeverre hier sprake is van een journalistiek relevante bron. Het ligt wat anders dan in de Crimesite-zaak waarbij IP-adressen van potentiële getuigen werden gevraagd in verband met een misdrijf dat elders werd gepleegd (een mishandeling op straat). Hier gaat het om informatie over de dader vanwege een uiting die ze op de site zelf hebben gedaan. Het voelt wat gek om in dat verband te spreken van een brón die de journalist wil beschermen.

Arnoud

Gaat het recht van panorama verdwijnen in het nieuwe Europese auteursrecht?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 24 reacties

Het recht van panorama dreigt in het gedrang te komen door Europese regelgeving, meldde onder meer de Automatiseringgids (met twee s’en en geen drie, trouwens). Op 9 juli stemt het Europese Parlement (EP) over een hervorming van de Europese auteursrechtelijke regels. In de huidige tekst is een vergaande inperking opgenomen op het recht om foto’s in de openbare ruimte te nemen: wie dat voor commercieel oogmerk doet, moet alle rechthebbenden betalen wiens werk op de foto staat. Terwijl dergelijk fotograferen nu (in Nederland) volstrekt legaal is.

Fotograferen aan de openbare weg is in principe legaal, maar zoals altijd in het recht zijn daar uitzonderingen op. Eén zo’n uitzondering heeft te maken met wat er moet gebeuren als die foto een auteursrechtelijk beschermd werk op de foto zet. En dan gaat het niet om toevallig een t-shirt met Mickey® erop, maar om bijvoorbeeld een gebouw onder architectuur of een standbeeld van een beeldhouwer die nog lang niet dood is. Zo’n foto is dan een verveelvoudiging onder het auteursrecht, dus in principe auteursrechtinbreuk. Je profiteert dan immers van andermans creatieve inspanning, en dat mag niet.

In principe, want zoals altijd in het recht zijn daar dus uitzonderingen op (jaja, uitzonderingen op de uitzonderingen). Op grond van de informatievrijheid mag je foto’s maken van alles dat je aan de openbare weg aantreft. Oké, wacht even, hier komen we zo niet uit. Er zal een knoop moeten worden doorgehakt, en dat is ook precies wat er zo’n tien jaar geleden in de Europese auteurswetgeving is gebeurd: landen mogen in hun auteurswet een uitzondering opnemen die bepaalt dat je werken die bestemd zijn voor de openbare ruimte, op de foto mag zetten zonder toestemming.

De reden dat er destijds niet gekozen is voor een “in alle landen mag dit”-oplossing, is dat men het simpelweg niet eens kon worden over of het nu moest mogen. Landen als Nederland hadden hier minder moeite mee dan bij voorbeeld België, waar het Atomium fotograferen nog steeds goed is voor een forse rekening van de SABAM. Via Medium vond ik een mooi overzicht per land.

Nu staat er een forse aanpassing van het Europese auteursrecht voor de deur, waarbij onder meer is voorgesteld die regels over panoramavrijheid eindelijk eens gelijk te trekken: in heel Europa volledige vrijheid van panorama, fotografeer maar raak. En dát was dan weer aanleiding voor fors lobbywerk vanuit het andere kamp: niks zomaar een beetje andermans werk fotograferen, betalen zul je, vuige piraat.

Het lijkt me buitengewoon sterk dat deze beperkende regel het gaat halen, maar als het wel gebeurt dan is dat een búitengewoon slecht idee. Beiden om dezelfde reden: in de meeste Europese landen is er al enige vorm van panoramavrijheid, en de afgelopen tien jaar (sinds de laatste wetswijziging dus) is het aantal mensen dat foto’s op straat maakt zo explosief gegroeid dat ieder maatschappelijk draagvlak voor “dat mag je niet fotograferen, want daar zit auteursrecht op” allang door het afvoerputje is weggegleden (een vlak dat wegglijdt, wacht wat – afijn). Dit in de wet zetten is dus een goede manier om het auteursrecht te ondermijnen. Dat kan toch ook weer niet de bedoeling zijn.

Arnoud

Wanneer is een click-wrapovereenkomst rechtsgeldig?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 1 reacties

kleinelettertjes.pngWie online algemene voorwaarden aanbiedt en daarbij mensen laat klikken op een “I agree”-knop, sluit daarmee rechtsgeldig een overeenkomst. Dat bepaalde het Hof van Justitie vorige week(via). Of nou ja, specifiek dan bij de vraag of je een rechtskeuze op die manier kunt vastleggen maar het principe is volgens mij algemeen toepasbaar.

De zaak waar dit mee begon, draaide om een online overeenkomst waarin was opgenomen dat de rechtbank te Leuven (België) bevoegd was. Dat is een vrij normale bepaling in online contracten, maar de wederpartij begon een rechtszaak in Duitsland en stelde niet gebonden te zijn aan die rechtskeuze. Die bepaling stond in algemene voorwaarden en die kon je alleen maar lezen door de zin

„hier klikken om de leverings? en betaalvoorwaarden in een nieuw venster te openen”

aan te klikken. Dat zou dan niet genoeg zijn: dat venster had zichzelf moeten openen, of die tekst had gewoon meteen in beeld moeten zijn. De rechter besloot daarop aan het Hof van Justitie voor te leggen hoe dit zat en noemde het “click-wrap” om op te vallen bij ICT-juristen.

Ik moet er wel bij zeggen dat er een specifieke regel is voor bepalingen over bevoegde rechtbanken. De wet zegt daarvoor dat zo’n afspraak schriftelijk moet. Wel staat er bij:

Als ,schriftelijk’ wordt tevens elke elektronische mededeling aangemerkt, waardoor de overeenkomst duurzaam geregistreerd wordt.”

Is nu een link naar voorwaarden genoeg om van “duurzame registratie” te spreken? Nee, aldus de eiser, want hij had de tekst niet opgeslagen dus er was geen duurzame registratie. Ja, aldus de gedaagde, want je hád ze kunnen opslaan en registreren.

Het Hof kiest voor de laatste interpretatie:

In het hoofdgeding staat vast dat „click wrapping” het mogelijk maakt om vóór het sluiten van de overeenkomst de tekst van de algemene voorwaarden in kwestie af te drukken en op te slaan. Dat de webpagina waarop die voorwaarden staan zich bij registratie op de website en bij het doen van een aankoop niet automatisch opent, kan dus geen afbreuk doen aan de geldigheid van de overeenkomst tot aanwijzing van de bevoegde rechter.

De manier van werken van deze winkel is dus rechtsgeldig: zolang er bij het bestelproces gewezen is op de voorwaarden en je de voorwaarden maar kunt opslaan, is het genoeg. Je hoeft niet te bewijzen dat de koper daadwerkelijk de voorwaarden hééft opgeslagen. Voor Nederlandse juristen niet heel spannend zou je denken – maar toch krijg ik haast wekelijks vragen van mensen over hoe de voorwaarden aan te bieden zijn, of er een vinkje “ik ga apart ook akkoord met de algemene voorwaarden” bij moet, hoe het venster met de voorwaarden eruit moet zien en ga zo maar door.

Arnoud

Britten mogen (weer) geen thuiskopie meer maken

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 7 reacties

software-disc-cd-dvd-dragerHet UK High Court is knettergek, aldus Cory Doctorow: volgens hun laatste auteursrechtarrest mogen de Britten geen thuiskopieën van gekochte DVD’s meer maken, omdat rechthebbenden daarvoor geen vergoeding krijgen. En dat terwijl de Britse regering net een goed jaar geleden dit eindelijk eens in de wet toegestaan had. Wat krijgen we nou?

Het recht om voor je eigen gebruik een kopie te maken, staat in alle Europese landen in de auteurswet. Alle landen? Nee, niet alle: Groot-Brittannië had nooit expliciet dit in haar wet opgeschreven. Men kende al langer het concept “fair dealing”, ongeveer het Amerikaanse fair use, en dacht dat een thuiskopie daar ook wel onder zou vallen.

In 2014 werd deze regel alsnog wettelijk vastgelegd, zodat er geen onduidelijkheid meer kon bestaan over het ‘faire’ karakter van deze handeling.

De meeste landen die een dergelijke regeling hebben, hebben er tevens een heffing aan gekoppeld. Die heffing wordt dan uitgekeerd aan rechthebbenden, vanwege de vermeend gemiste inkomsten omdat er nu minder dvd’s of cd’s worden verkocht. Immers, wie niet legaal een cd kon rippen die had er wel twee gekocht. (Ja ja ja, ik weet het. Ik leg het alleen maar uit.)

Groot-Brittannië koos echter anders: geen heffingen, gewoon legaliseren van thuis kopiëren. “The UK government doesn’t think British consumers would tolerate levies”, aldus een woordvoerder van de regering destijds.

De High Court oordeelt nu echter dat dit helemaal niet mag, gewoon maar iets legaliseren dat voorheen auteursrechtinbreuk was. Daar moet echt een compensatie tegenover staan voor rechthebbenden. Binnen het auteursrechtstelsel is dat logisch, de gedachte is immers dat je eigenlijk áltijd moet betalen, en als je iets doet waarvoor je niet hoeft te betalen, dan had je eigenlijk tóch nog iets moeten betalen. Iets formeler gezegd: uitzonderingen in auteurswetgeving moeten voldoen aan de driestappentoets, en die vereist dat de belangen van rechthebbenden niet onredelijk mogen worden geschaad door de uitzondering – waarbij een heffing ter compensatie de standaardoplossing is om hieraan te voldoen.

Bijgevolg zijn de Britten nu weer terug bij af. Thuiskopiëren mag eigenlijk niet, maar waarschijnlijk toch wel als “fair dealing” en/of “pak me dan als je kan”.

Arnoud

Is een betalingsherinnering per e-mail eigenlijk legaal?

Geplaatst op in Privacy, 33 reacties

email-e-mail-elektronische-post-envelopEen lezer ontving een nogal dreigend klinkende mail, waarvan hij zich afvroeg of het wel legaal is:

U heeft factuur NCC1701 nog niet betaald, ondanks onze eerdere herinnering(-en), aanmaning(-en) en incassobrief(-ven). Via deze e-mail verzoeken wij u dringend het openstaande bedrag per direct te betalen. Alleen dan voorkomt u het opstarten van een gerechtelijke procedure met alle bijkomende kosten die dan voor uw rekening komen.

Ik heb bij zulke vragen altijd als eerste tegenvraag wat men bedoelt met ‘legaal’. Mensen indringend en dreigend met kosten aanzeggen dat je gaat procederen, is bijvoorbeeld legaal: als er betaald moet worden en dat gebeurt niet, dan mag je boos worden. En dreigen “ik ga naar de rechter en jij moet dan alle kosten betalen” is ook legaal.

Hier gaat het vooral over het feit dat de mail per eh mail werd verstuurd, in plaats van als plakje dode boom. Formele communicatie over incasso en rechtszaken moet toch via de post? Inderdaad: de wet eist dat een aanmaning schriftelijk gebeurt, en pas na zo’n aanmaning kun je gaan dagvaarden – en ja, die dagvaarding moet dan ook weer schriftelijk. (Er zijn een paar zaken geweest waarin een aanmaning per e-mail rechtsgeldig werd geacht, maar dat lijken toch echt uitzonderingen te zijn geweest.)

Als je de dreigtekst goed leest, dan klopt dat hier: “ondanks onze … aanmaningen en brieven”. Er zijn dus kennelijk brieven gestuurd.

Maar wat nu als alles per mail is gegaan? Formeel klopt het dan dus niet, maar ik heb daar steeds meer moeite mee anno 2015. We dóen alles per mail, en persoonlijk erger ik me steeds rot aan clubs die me papier sturen met belangrijke zaken. Waarom kan ik niet ergens tekenen en zeggen, doe me alles maar elektronisch, ook aanmaningen? (Dit gebeurt ook steeds vaker in die berichtenboxen en “kijk in Uw Mijn BladieBla punt ennel” diensten.)

Natuurlijk is er het risico dat e-mails kwijtraken. Maar dat vind ik het risico van de afzender. Dus, wat is het probleem met alles per e-mail of berichtenbox doen in plaats van met dode bomen?

Arnoud