Onze ex-werknemer wil van de bedrijfsauto’s af!

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, Privacy, 15 reacties

bedrijfsbusjeEen lezer vroeg me:

Onze bedrijfsbusjes hebben we voorzien van een decoratie met foto van het hele team (alle zes mensen). Nu is één van die mensen met ruzie vertrokken, en nu eist hij per brief dat we zijn gezicht van onze busjes halen. Dat betekent dus nieuwe foto’s en nieuwe stickers, een behoorlijk dure grap. Moet dat echt?

We hebben het al eens gehad over portretrecht versus smoelenboek en daar lijkt dit wel een beetje op. Bij een smoelenboek geldt als hoofdregel dat je daar alleen met vrij gegeven toestemming in mag, tenzij er een dringende noodzaak is waarom je er in móet. Hetzelfde geldt voor werknemers op Linkedin, dat kun je als hoofdregel niet eisen als werkgever. Er moet een behoorlijk zwaarwegende reden zijn om een werknemer verplicht met naam en foto op internet te zetten.

Bij dit soort foto’s geldt dezelfde regel. Ik zou zeggen dat hier niet echt een noodzaak kán zijn om mensen op de bedrijfsbusjes te zetten, dus moet hier met toestemming gewerkt worden. En die toestemming moet zonder consequentie geweigerd kunnen worden, net als bij het smoelenboek.

Maar goed, dan heeft iemand toestemming gegeven, rijden de busjes gezellig met foto rond en dan gaat meneer (of mevrouw) weg. En dan? Het is nogal gek om te blijven pronken met iemands gezicht, dus het ligt voor de hand dat je dan zo snel mogelijk de auto’s gaat laat overstickeren. Alleen, dat is nogal een dure grap. Dat is een wezenlijk verschil ten opzichte van Linkedin of smoelenboek, waar mensen met één klik weer weg zijn.

Nu zou je kunnen zeggen, dat is dan het risico van de werkgever dat die iets duurs maakt met portretten van werknemers. Akkoord, maar de wet bepaalt dat werkgever en werknemer zich ‘goed’ naar elkaar moeten gedragen. Je kunt vanuit die norm redeneren dat een goed werknemer begrijpt dat je die busjes niet 1-2-3 overgestickerd hebt vanwege kosten en gedoe. Hij zou dus moeten tolereren dat de busjes nog enkele maanden zo rondrijden. Maar tot in lengte van dagen met een ex-werknemer rondrijden, dat is dan weer niet goed vanuit de werkgeverskant.

Je zou natuurlijk stockfoto’s kunnen kopen in plaats van je echte personeel neer te zetten, maar dat voelt wel een beetje nep. Zeker als je zo’n zorgvuldig divers Amerikaans stel collega’s neemt. Maar een andere manier om dit probleem te voorkomen, weet ik niet. Jullie?

Arnoud

Wanneer is een wet nu optioneel?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 12 reacties

Gisteren maakte ik de opmerking dat de Wbp ‘dwingend recht’ was, waarop ik een paar vragen in de mail kreeg met als strekking “eh, álle wetgeving is toch verplicht”? Dat klopt, maar de mate waarin een wet dingen voorschrijft kan wel degelijk verschillen.

Een wet heet ‘dwingend’ als wat daarin staat, de enige manier is waarop het mag gebeuren. De Wet bescherming persoonsgegevens is bijvoorbeeld dwingend: alleen op grond van de in artikel 8 genoemde gronden (toestemming, contract, dringende noodzaak en nog een paar) mag je persoonsgegevens verwerken. Andere afspraken of mogelijkheden zijn er niet.

Daar tegenover staat ‘regelend’ recht: de wet bepaalt hoe het geregeld is als je niets afspreekt, maar het is toegestaan om af te wijken van die regeling met dus een eigen afspraak. Zo bepaalt de wet (art. 7:405 BW) dat wie een opdrachtnemer inschakelt, een vergoeding moet betalen voor de gewerkte uren. Maar je mag van die regel afwijken, bv. door een vast bedrag af te spreken of juist vast te leggen dat de opdrachtnemer om niet (gratis) werkt. Die afspraak moet er wel zíjn – en bewezen worden natuurlijk.

Een wet kan ook gedeeltelijk dwingend zijn. Vaak zie je dan termen als half-dwingend of driekwart-dwingend: er mag dan van worden afgeweken maar slechts een beetje. Zo moet je (dwingend recht) de consument bij een koop op afstand zeven werkdagen gunnen om de koop te annuleren, maar mág je hiervan afwijken in het voordeel van de consument, oftewel mág je ook na veertien dagen de annulering nog aannemen.

Een soort van variant hierop is het vormvereiste: iets mag wel, maar alleen als je het op een bepaalde manier afspreekt. Een concurrentiebeding in je arbeidscontract mag wel, maar alleen als je dat schriftelijk vastlegt. Zo introduceer je net een soort van drempel om de situatie tegen te houden of te beperken.

Lastig blijft hoe je weet dat een wet dwingend, regelend of iets daar tussenin is. Soms staat het erbij (“Van het eerste lid kan niet bij overeenkomst worden afgeweken” of juist “Tenzij tussen partijen anders is overeengekomen”) maar meestal niet. En soms staat het ergens anders: in artikel 7:6 BW staat hoe dwingend een hele trits artikelen uit het consumentenrecht zijn, maar je moet maar net weten dat dat artikel bestaat. En dáár is geen eenvoudige oplossing voor.

Arnoud

Ik moet weg maar ze praten nog wel over mij!

Geplaatst op in Privacy, Uitingsvrijheid, 22 reacties

Afgelopen week hadden we een interessante discussie in de comments bij de aloude vraag, moeten ze mijn berichten weghalen als ik dat eis? Het nieuwe aspect: als je verbannen wordt, mag je dan eisen dat men je berichten weghaalt en ook dat anderen niet meer over je praten?

Het weghalen van berichten bij forums is een van de meest frequent terugkerende onderwerpen bij deze blog. Er zit vaak een heel stuk emotie achter: je deed gezellig mee op een forum, er ontstaat ruzie en dan wil je boos weg. Het liefst geef je dat stomme beheer en die nitwits van medediscussianten dan nog een stevige trap na: al mijn berichten eraf, en wel nu, dat zal je leren. Denk ik dan met mijn abonnement op Psychologie-magazine. Maar die emotie zit er wel degelijk.

Juridisch gezien is het kader duidelijk: persoonsgegevens en berichten moeten weg, tenzij. Maar het venijn zit hem in dat tenzij. Dat tenzij komt namelijk neer op een belangenafweging: welke nieuws- of andere waarde voor het forum zit er aan het behouden van de berichten, en welk privacybelang zit er aan het weghalen? Daar kun je vanuit beide kanten de prachtigste verhalen over maken maar uiteindelijk komt het neer op een gevoelskwestie. En dat werkt niet echt prettig bij een situatie waar al zo veel ruzie in is gaan zitten.

Aanverwant is het probleem van praten óver ex-leden. Want zelfs als je naam is weggehaald bij je berichten (of zelfs de berichten zelf ook), dan nog weten andere forumleden die nog wel. En die gaan daarover praten. Moet je dat dan óók weghalen als beheer? Dan sta je in feite andermans discussies te smoren op verzoek van een exlid, en dat gaat me wel érg ver. Tegelijk: is het nog wel nodig dat men in die discussie je naam nog noemt? Wie weet over wie het gaat, hoeft de naam niet meer te weten. En voor wie de naam niet weet, is de discussie niet relevant. Dus ook hier weer: een gevoelskwestie.

Ik vraag me af of je hier ooit uitkomt. Vooraf harde regels stellen helpt ook niet per se, want de wetgeving rond persoonsgegevens is dwingend en kan dus niet zomaar worden gepasseerd. Mijn grondgedachte is eigenlijk, dit moet je helemaal niet juridisch willen oplossen. Maar ja, als je boos bent dan is het leuk smijten met artikel 8 Wet Bescherming Persoonsgegevens juncto de Richtsnoeren van het CBP natuurlijk.

Meelezende forummers, hoe gaat dat bij jullie, zulke weghaalverzoeken en/of -ruzies?

Arnoud

Mag Linux 3.11 for Workgroups eigenlijk wel?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, Ondernemingsvrijheid, 7 reacties

torvalds-linux-for-workgroupsHaha. De nieuwe kernel van Linux, versie 3.11 inmiddels, draagt de naam Linux for Workgroups zo meldde Webwereld. Voor de jonge lezertjes: Windows for Workgroups was de naam van het raampjesbesturingssysteem uit 1993, zeg maar toen internet nog geen plaatjes had. Linuxdictator Torvalds vond het kennelijk grappig dat zijn besturingssysteem ook op versie 3.11 zat, vandaar de naam en het hiernaast getoonde logo met vlaggetje. Maar, eh, mag dat qua merkenwet en zo?

Een merk beschermt de naam of het logo van een product of dienst. Een concurrent mag geen al te sterk gelijkende naam (of logo) gebruiken voor zijn producten of diensten. Dat roept twee vragen op:

  1. Heeft Microsoft wel een merk?
  2. Handelt Torvalds met zijn Linuxuitgave commercieel?

De eerste vraag is in theorie makkelijk. In Europa hebben we de regel dat een merk gedeponeerd moet zijn, anders heeft het geen bescherming. (In de VS kennen ze ook het ‘common law trademark’, waarbij je gewoon bescherming hebt voor een kreet of logo – het verschil tussen TM en ®.)

In theorie makkelijk, want het zal wel aan mij liggen maar ik kan geen merk vinden voor “for Workgroups”. Ook het vlaggetje lijkt onbeschermd. HEt enige beeldmerk met ‘Windows’ in de omschrijving is deze en dat is hem vast niet:

windows-logo-dit-is-vast-niet-microsoft

Merkenrechtelijk zie ik dus weinig aanknopingspunten, in Europa dan. Eventueel zou Microsoft auteursrecht op het vlaggetje kunnen claimen, maar dan zou ik zeggen dat Torvalds daar met een parodie-verweer een heel eind moet komen. Het is evident grappig bedoeld en bovendien kun je zijn uitgave van Linux toch moeilijk commercieel noemen.

En daarmee komen we meteen bij de tweede vraag: hándelt hij wel commercieel? Formeel is de release onder de vlag van de Linux Foundation, en hoewel een vereniging of stichting commercieel kán handelen, weet ik niet of je dat nu van de LF kunt zeggen.

Bij nietcommercieel gebruik van een merk is er in principe geen sprake van inbreuk, behalve in het bijzondere geval dat je afbreuk doet aan de reputatie of het onderscheidend vermogen van het merk. In een roman een personage laten googelen met behulp van Bing is een voorbeeld, dat gebruikt de naam generiek als synoniem voor zoeken met een zoekmachine en dat doet afbreuk aan het onderscheidend vermogen van het merk Google. Maar wat Torvalds doet, is zoiets niet.

Ook afbreuk aan de reputatie van Windows kan ik het niet echt noemen. Is het echt nadelig voor Microsoft dat Linux nu zich gelijkwaardig aan Windows 3.11 vindt?

Arnoud

Voor hoe veel dingen mag je in één keer opt-in vragen met een aanvinkvakje?

Geplaatst op in Informatiemaatschappij, 9 reacties

Via Twitter (dank) kregen we een heel uitgebreid aanvinkvakje aangereikt:

aanvinkvakje-groot-voorbeeld

Meestal bevat zo’n aanvinkvakje niet meer tekst dan “ik wil de nieuwsbrief ontvangen”, of “ik ga akkoord met mail van zorgvuldig geselecteerde derden. Of het foute “ik ga akkoord met de privacyverklaring“. Of het buitengewone zen “ik ga akkoord” en dan verder niets, dat ik ooit zag maar vergat te screenshotten.

Dergelijke generieke teksten zijn fout – nou ja, de eerste is wel oké maar biedt alleen ruimte om een door het bedrijf zelf uitgegeven mailing met nieuws te versturen. (En nee, “onze partner XYZ heeft een fantastische aanbieding voor u” is géén nieuws”.) Je kunt immers voor commerciële e-mail alleen opt-in krijgen als men specifiek ergens mee akkoord gaat. Specifiek en geïnformeerd – het moet er dus bij staan, wie er gaan mailen en wat voor inhoud dat wordt.

Je mag dergelijke informatie niet verstoppen in privacyverklaringen of algemene voorwaarden. Ik denk dat je nog nét wegkomt met een lijst namen die je aanklikbaar aan de tekst “onze sponsoren” of iets dergelijks hangt. Maar dat heeft het probleem dat je de lijst niet kunt updaten, wat veel handige jongens met leuke leadhandeltjes graag willen kunnen doen.

Deze site heeft een creatieve oplossing. Men noemt specifiek Essent en Yarden (wat een combinatie) als partijen die mogen bellen, en vermeldt bij vragen van de quiz nog specifieke sponsoren die mogen bellen. Die sponsoren kunnen wijzigen, en mensen die na zo’n wijziging meespelen kun je dus verhandelen aan de nieuwe sponsoren.

Het gehele bestand gebruikt Smartphonewinnen.nl zelf om “interessante nieuwsbrieven, aanbiedingen en leuke prijsvragen” heen te sturen. Of dát mag, is een andere moeilijke discussie. Als opt-in kan dit denk ik net, hoewel het nogal generiek is. Als de opt-in niet genoeg is, dan wordt vaak het excuus gebruikt dat “je toch klanten mag mailen zonder opt-in”. Dat is wel waar, maar iemand die een gratis dienst afneemt is volgens de ACM (voorheen de OPTA) geen klant. Een klant koopt iets, oftewel die geeft je geld. Servicemails zijn een ander verhaal maar die mogen geen commerciële inhoud bevatten.

Ik vind de oplossing alles bij elkaar netjes volgens ’t boekje maar het voelt toch niet helemaal lekker. Lezen mensen wél een blok tekst als je dat onder het aanvinkvakje zet? Is dit de manier waarop het hóórt te werken?

Oh en geheel andere context maar ’t is zomer: nóg zo’n propvol bord.

Arnoud

Helpt een wachtwoord op mijn blog tegen auteursrechtclaims?

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 12 reacties

groep-claim-geld.jpgEen lezer vroeg me:

Bij de Volkskrant loopt nu een discussie over gebruik van foto’s op blogsites. Schrijver Kluun heeft met veel bombarie zijn blog opgeheven na een aantal auteursrechtclaims. Om te voorkomen dat ik die ook krijg, dacht ik een wachtwoord op mijn blog te kunnen zetten. Dan is het geen openbaar blog meer. Is dat genoeg?

Die discussie voeren we hier ook met enige regelmaat. Inbreuk op auteursrechten mag natuurlijk niet, maar de manier waarop sommige fotografen claims leggen is zeer discutabel. En toegegeven, de manier waarop sommige bloggers met auteursrechten omgaan ook. Google Afbeeldingen is geen bron. (En elke keer als ik iets over Kluun en auteursrechten lees, krijg ik FTD flashbacks.)

Hoofdregel is: je mag zonder toestemming geen foto’s gebruiken van derden, tenzij sprake is van een beeldcitaat, een inhoudelijk gerechtvaardigd gebruik van beeld (met bronvermelding). Bijvoorbeeld het bespreken van de foto of het illustreren van een techniek aan de hand van een heel duidelijk voorbeeld. Net zoals je teksten zou citeren uit boeken of vaktijdschriften. Maar een plaatje bij een blog is niet automatisch een citaat, ook niet als je de bron noemt en ook niet als je zonder commercieel oogmerk blogt. (Terzijde: Kluun is, net als ik, eigenlijk altijd commercieel bezig met zijn blog want het is een professioneel blog, geen privélevensblog.)

De vraagsteller hoopt van een andere uitzondering te kunnen profiteren. De auteurswet regelt naast kopiëren het ‘openbaarmaken’, en kent daarbij een uitzondering: er is geen sprake van ‘openbaarmaking’ als dit beperkt blijft tot de familie- of vriendenkring, of daarmee gelijk te stellen groep (art. 12 lid 4 Auteurswet).

Het moet dan gaan om een kleine, beperkte groep waar niet zomaar iedereen lid van kan worden. Een reisblog dat alleen toegankelijk is voor het ’thuisfront’ lijkt me hier wel onder te vallen. Een algemene blog waarbij iedereen op verzoek (eventueel na pro forma screening) het wachtwoord toegemaild krijgt, is echter gewoon openbaar. Alles daartussen is een grijs gebied. Zo zóu je kunnen verdedigen dat een Facebookprofiel met strenge privacyinstellingen ook onder “vriendenkring” valt, maar is de definitie van ‘vriend’ bij Facebook nogal betrekkelijk.

Dus ja, het kan, maar echt praktisch lijkt het me niet want iedere blogger wil toch gelezen worden lijkt me.

Arnoud

“Overal op je tablet” niet van toepassing op alle tablets

Geplaatst op in Ondernemingsvrijheid, 22 reacties

ziggo-overal-tv-appDit is dus waarom reclame altijd van die kleine lettertjes heeft. De zin “Zo kun je overal in huis tv kijken op je tablet of smartphone” impliceert dat de tvkijkapp met élke tablet werkt, en is daarmee misleidend omdat er bepaalde systeemeisen golden waar niet elke app aan voldoet. Dat bepaalde de Reclame Code Commissie vorige maand (via). Er had een disclaimer of toelichting bij moeten staan kennelijk. Maar eh, iedereen wéét toch dat software altijd installatieproblemen en configuratie-issues heeft?

De Ziggo app laat je tv kijken op je tablet (of telefoon) via de draadloze Ziggo-internetverbinding. Op de site lees ik niet veel meer dan “geschikt voor iPad, iPhone, iPod Touch en Android smartphones en tablets”. Pas als je bij “Hulp nodig” doorklikt naar Hulp per onderwerp > Android vragen ontdek je een toelichting:

De Ziggo TV App is beschikbaar voor Android telefoons met OS-versie 2.3 en hoger.
De Ziggo TV App is beschikbaar voor Android tablets met OS-versie 3.0 en hoger.

Om video af te kunnen spelen dient u toestel hiernaast over OpenGL 2.0 te beschikken en voorzien zijn van het originele Android besturingssysteem. Op toestellen die onder het root-account draaien kan geen live televisie worden gekeken.

Een consument had dit product afgenomen maar merkte dat het niet werkte op zijn tablet (merk Cresta) met de nieuwste Android versie 4.1. Ik zie zo snel inderdaad geen OpenGL genoemd bij de specificaties, dus daar zal het wel door zijn veroorzaakt. Rooten kan ook de wortel van het probleem zijn, maar je zou verwachten dat iemand die zijn tablet kan rooten, ook snapt dat er dan dingen niet werken.

De RCC vindt dat het niet duidelijk is dat de tvkijkoptie mede afhangt van de bouw/inrichting van de tablet waarover men beschikt. De reclametekst zegt niet meer dan “je tablet”, dus dat impliceert elke tablet ter wereld ongeacht systeemeis, kennelijk. En dat is een probleem, want volgens de wet (art. 6:193d BW) mag je “essentiële informatie” over het product niet weglaten. Systeemvereisten bij een app zijn op zich best wel essentieel. De reclame is dus misleidend.

Lastig vind ik dit wel: veel meer dan “* controleer de systeemeisen op ziggo.nl” kun je niet doen op een reclameposter, volgens mij. Voegt dat werkelijk wat toe? En hebben mensen écht die zin nodig om te bedenken “hm, zou die app op mijn tablet ook wel werken”?

Arnoud

“Overnemen van nieuws mag niet, ook niet een paar regeltjes”

Geplaatst op in Intellectuele rechten, 31 reacties

ineens-krant-niet-meer-van-mijAuteursrechtminnende advocaten: dit is dus waarom mensen een steeds grotere hekel aan dat uitsluitend recht van de maker krijgen. Gisteren in de Volkskrant een stukje van Walther Ploos van Amstel die een “stevig schikkingsvoorstel” kreeg van een jurist, tussen de regels doorlezend van Auxen (voorheen Cozzmoss). Ploos van Amstel gebruikte op zijn blog artikelen uit de VolkskrantTrouw (excuses), en tsja dat mag niet hè meneertje. Volgens de brief “ook niet een paar regeltjes met een verwijzing”. En nee, dat klopt natuurlijk niet want dat is vrijwel altijd juist wél legaal als citaat.

Natuurlijk, complete artikelen overnemen op je blog mag niet. Maar bij de meeste mensen is dat gevoelsmatig hetzelfde als ’s nachts door rood rijden, en niet hetzelfde als een worst meepikken uit de Hema. Wie wordt aangesproken op dat ’s nachts door rood rijden, zal dan ook eerder verontwaardigd reageren dan meteen inzien dat hij fout is geweest en nu moet betalen. Precies wat hier nu gebeurt.

Daar komt bij dat ik niet echt het gevoel krijg dat rechthebbenden, althans hun advocaten en ingehuurde claimbriefstuurders, de noodzaak gevoelen mee te denken met waarom iemand toch meent auteursrechten te moeten gaan schenden. Het gebeurt, dat mag niet, dús sturen we een claim gebaseerd op 300% van 35 cent per woord, dreigen met 8000 euro proceskostenvergoeding en eisen betaling binnen drie werkdagen. En wie dat niet bevalt is eigenlijk gewoon ook een dief.

Waar die opmerking over “een paar regeltjes” vandaan komt weet ik niet. Als er daadwerkelijk een advocaat is losgelaten zou je verwachten dat die de wet kent én toepast in zijn brief, dus zou uitleggen waarom wat Ploos van Amstel zou willen geen citeren is. Maar ik ken genoeg advocaten die redeneren “citeren is een verweer, het is niet in het belang van mijn cliënt om alvast verweren aan te dragen dus dat mag ‘ie zelf bij de rechter bedenken.” Grmbl.

Ik word steeds cynischer van dat hele auteursrechtgehandhaaf. Een genuanceerde discussie verzandt te allen tijde binnen vijf minuten in “jullie zijn dieven” versus “jullie zijn dinosaurussen” en hoewel er altijd lovend over nieuwe businessmodellen en oplossingen wordt gesproken, komt daar in de praktijk bar weinig van terecht. Dus ja, laten we vooral zo doorgaan, dan kan het écht ontploffen en dan moeten we wel wat nieuws.

Arnoud

Kan de National Security Agency hier vervolgd worden wegens computercriminaliteit?

Geplaatst op in Regulering, Security, 14 reacties

prismEen lezer vroeg me:

Via PRISM blijkt de Amerikaanse geheime dienst National Security Agency (NSA) ons allemaal af te luisteren. In Nederland is dat hartstikke illegaal. Kan ik daar aangifte van doen en wat gaat Justitie dan doen aan deze buitenlandse daders?

Het is inderdaad strafbaar om digitale communicatie af te tappen of op te nemen zonder toestemming. Opsporingsdiensten mogen dit soms wel, maar dan is er een bevel van de rechter-commissaris nodig. En onze eigen geheime dienst de AIVD mag dit soms ook. De NSA is geen Nederlandse geheime dienst dus mag dit niet.

Het is niet bij voorbaat uitgesloten dat een ambtenaar vervolgd kan worden voor handelingen in het buitenland. Zo hadden we medio jaren negentig een incident met een Nederlandse agent van wie Turkije de uitlevering wilde nadat een door hem gearresteerde Turkse man in een politiecel was overleden. Dus in theorie kan Nederland een onderzoek opstarten en dan de VS verzoeken om uitlevering van de mogelijke dader(s). De kans dat de VS daadwerkelijk tot uitlevering overgaat is natuurlijk nihil in deze situatie, dus heel erg praktisch lijkt me deze optie niet. Een aangifte lijkt me dan ook kansloos, die wordt binnen 5 minuten geseponeerd.

In Duitsland lijkt Justitie wél te overwegen een vervolging in te stellen. Dat heeft volgens mij vooral te maken met het feit dat de Duitse Justitie is verplicht te vervolgen bij misdrijven. En ik gok dat er ook een zekere echo van het Stasi-verleden mee zal spelen bij de afweging om te gaan vervolgen.

Arnoud